دسته: بارداری و تولد

خواص شیر سویا در دوران بارداری

اگرچه ممکن است اختلافاتی در مورد مصرف شیر سویا در بارداری وجود داشته باشد، در اینجا برخی خواص آن را ارائه می‌کنیم:

• شیر سویا سرشار از اسید فولیک است که در دوران بارداری ماده مغذی لازم به حساب می‌آید. مصرف منظم اسید فولیک رشد سلول‌های عصبی را بهبود می‌بخشد و رشد جنین شما را بهینه می‌کند.
• ویتامین A، B1 و E برخی از ویتامین‌هایی هستند که در این مرحله بیشتر مورد نیاز هستند. ویتامین E به شما انرژی کافی می‌دهد که سالم بمانید. شیرسویا منبع غنی ویتامین است و به شما در تکمیل نیازهای ویتامینی کمک می‌کند.
• شیرسویا غنی از پروتئین است و سلامتی اندام‌های مختلف بدن را تضمین می‌کند. پروتئین باعث می‌شود اعضای بدن جنین به خوبی رشد کند. برخی از پروتئین‌هایی که می‌توانید در شیرسویا پیدا کنید ترونین، آرژنین، ایرولوسین، گلیسین و لیزین هستند.
• شیرسویا سرشار از چربی‌های گیاهی است که در دوران بارداری برای شما و جنین مفید است.
• شیرسویا حاوی کربوهیدرات است که باعث افزایش سطح انرژی شما در بارداری می‌شود.

اثرات جانبی شیرسویا برای زنان باردار

با وجود محتوای بالای غذایی، عوارض جانبی احتمالی سویا را نمی‌توان به طور کامل نادیده گرفت. در اینجا نگاه دقیق‌تری به برخی از آنها می‌اندازیم:

• شیرسویا حاوی ایزوفلاون‌هایی است که دوز بالایی شیر سویا مصرف کرده‌اند، ایجاد تومورها یا سایر ناهنجاری‌های جسمی در کودک متولد نشده است.
• برخی از مادران باردار به دلیل مصرف منظم شیرسویا علائم آلرژیک مانند راش، تورم، مشکلات تنفسی، استفراغ و حالت تهوع دارند.
• مصرف شیرسویا در موارد نادر منجر به آنافیلاکسی می‌شود.
• تاکنون گزارش قطعی در مورد مضرات شیرسویا در بارداری وجود ندارد. اما بهتر است از مصرف شیرسویای بیش از حد جلوگیری شود تا از نقص هنگام تولد در نوزادان جلوگیری شود. گفته می‌شود ایزوفلاون‌های موجود در لوبیای سویا باعث ایجاد سردردهای میگرنی می‌شود.

مقدار توصیه شده برای نوشیدن شیر سویا در بارداری

• از آنجا که شیر سویا مواد مغذی ضروری مورد نیاز شما در دوران بارداری را دارد، اگر به مقدار متوسط مصرف شود، هیچ آسیبی به جنین در حال رشد در رحم نمی‌رساند.
• با اطمینان می‌توانید روزانه حدود چهار وعده شیر سویا مصرف کنید.
• اگر به شیر سویا حساسیت ندارید، یک فنجان شیر سویا برای مصرف شما بی‌خطر است.
• بدون شک لوبیای سویا برای بارداری شما مفید است به شرط آنکه در حد اعتدال باشد. توصیه می‌شود در مورد مصرف شیرسویا در دوران بارداری با پزشک خود مشورت کنید، زیرا سیستم ایمنی بدن شما در این مدت ضعیف می‌شود. مصرف نادرست ممکن است خطر ابتلا به بیماری ناشی از غذا را برای شما و جنین ایجاد کند.
• به طور کلی همیشه بهتر است احتیاط کنید و دستورالعمل‎‌های مربوط به یک رژیم غذایی سالم را دنبال کنید و از بهترین لحظات زندگی خود لذت ببرید.

اطلاعات موجود درباره کرونا و بارداری

درباره بارداری و کووید-19 اطلاعات بسیار کمی وجود دارد. اما به طور عمده گزارش‌های پراکنده‌ای از حدود 30 زن باردار در چین که به این بیماری مبتلا بودند، وجود دارد. نتایج در این گزارش‌ها ابتلا به نوع خفیف را نشان داد که همه زنان باردار زنده مانده بودند. اما آنچه نگران کننده است این است که زنان باردار در معرض خطر بیشتری قرار دارند. حتی اگر آنفلوآنزای فصلی وجود داشته باشد زنان باردار نسبت به جمعیت عمومی در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
برخی از زنان باردار مبتلا به ویروس کرونا دچار زایمان زودرس شده‌اند اما معلوم نیست این اتفاق به دلیل ویروس بروز کرده یا نه.

چرا زنان باردار در معرض خطر بیشتر برای عفونت تنفسی هستند؟

یکی از دلایل این است که سیستم ایمنی زنان باردار سرکوب میشود. کاهش ایمنی بدن یک پاسخ طبیعی فیزیولوژیکی است که بدن مادر بارداری را رد نمی‌کند. درست است که براساس اطلاعات به دست آمده زنان باردار علائم خفیف بیماری را نشان می‌دهند اما این به آن معنا نیست که اگر یک زن باردار علامت‌دار باشد، احتمالا بیمارتر از یک فرد غیرباردار است که دارای همین علائم است. تغییرات بدنی در دوران بارداری نیز دیافراگم را فشرده کرده و باعث کاهش کلی حجم ریه‌ها می‌شود و باید تلاش بیشتری در نفس کشیدن انجام دهید. زنان باردار چطور از خود در برابر کرونا مراقبت کنند؟

آیا ویروس از مادر به جنین منتقل می‌شود؟

برخی ویروس‌ها می‌توانند از مادر به جنین در رحم منتقل شوند از جمله زیکا، سیتومگالو ویروس، سرخجه، سرخک، تبخال و هپاتیت. براساس یافته‌های جدید احتمالا انتقال عمودی ویروس کرونا از مادر به جنین نیز وجود دارد.
آنچه مشخص است برای آنفلوآنزا زمان بهبود به دلیل ضعف سیستم ایمنی بدن بسیار طولانی‌تر است و همچنین خطر عوارضی مانند نقص هنگام تولد، سقط جنین یا زایمان زودرس و همچنین تاثیرات این ویروس بر سلامت نوزادان موثر است.

اقدامات احتیاطی در مورد بارداری و کرونا

هر بیمار باردار با علائمی مانند تب، سرفه، ضعف یا تماس با فرد مبتلا باید آزمایش شود. اگر خانم بارداری هنگام زایمان به ویروس کرونا مبتلا باشد یا بعد از زایمان علائم نشان دهد باید در یک دوره زمانی مادر و نوزاد از هم جدا نگهداری شوند.
براساس آنچه درباره بیماری‌های تنفسی موجود است زنان باردار در گروه پرخطر برای ویروس کرونا قرار دارند. بنابراین زنان باردار حتی اگر علائم بسیار خفیف داشته باشند باید به پزشک مراجعه کنند. تب باید در سریعترین زمان ممکن کنترل شود زیرا این امر ممکن است باعث ایجاد مشکل برای جنین شود. تب‌های طولانی مدت در سه ماهه اول هنگامی که ارگانهای بدن در حال شکل‌گیری است احتمال به رشد جنین آسیب می‌رساند و منجر به نقص هنگام تولد یا سقط جنین می‌شود.
مانند سایرین به زنان باردار نیز توصیه می‌شود به منظور پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا حداقل 20 ثانیه دست‌هایشان را با آب و صابون بشویند. اگر نمیتوانند بهتر است با دستمال مرطوب 60 درصد دستها را تمیز کنند. از دست زدن به چشم، بینی و دهان خودداری کنند. تا آنجا که ممکن است در خانه بمانند و از افراد بیمار دوری کنند. بیشتر بخوانید: آیا نوزادان به ویروس کرونا مبتلا می‌شوند؟

آیا زنان باردار باید ماسک بزنند؟

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها از جمله زنان باردار می‌توانند در مکان‌های عمومی پارچه‌ای به عنوان ماسک استفاده کنند. پوشش صورت توصیه می‌شود زیرا مطالعات نشان داده است افراد میتواندن ویروس را قبل از بروز هرگونه علائم گسترش دهند. اگر خانم باردار به ویروس مبتلا باشد باید ماسک را در خانه نیز استفاده کند.

آیا باید زمان زایمانتان را تغییر دهید؟

در مورد برنامه زایمان با پزشک متخصص صحبت کنید. در بیشتر موارد نیازی به تغییر زمان زایمان نیست. اگر بیمار هستید احتمالا نیازی به زایمان سزارین ندارید اما تیم مراقبت پزشک باید ماسک بپوشند و همه اقدامات احتیاطی را برای جلوگیری از شیوع عفونت در طی و بعد از زایمان انجام دهند. اگر بیمار باشید احتمالا نوزاد بعد از زایمان از شما جدا می‌‎شود. امن‌ترین مکان برای زایمان بیمارستان است و اصلا نگران زایمان و خطر بروز عفونت حین آن نباشید.

رویش موهای زائد شکم در بارداری چه دلایلی دارد؟

رشد بیش از حد مو یا هیرسوتیسم عارضه ای شایع در دوران بارداری است. در این دوران موهای زائد در نواحی مختلفی از بدن مثل شکم ، صورت و اطراف نوک سینه ها شروع به رشد می کنند. کارشناسان معتقدند رشد مو روی شکم در دوران بارداری پدیده ای کاملا طبیعی است. آنها معتقدند رشد این موها دائمی نیست پس از زایمان متوقف شده و از بین می رود. رشد موی زائد شکم یعنی مقدار ترشح هورمون های بدن افزایش یافته تا بتواند به رشد مناسب جنین در این دوران کمک کند. دلیل اصلی رشد این موها تولید بیش از حد آندروژن در بدن است. در دوران بارداری بدن مقدار زیادی آندروژن تولید می کند. آندروژن باعث رشد بیش از حد موها نه تنها روی سر یا ابروها بلکه در بیشترا نواحی بدن می شود. همچنین تیره شدن رنگ موها نیز به دلیل افزایش تولید رنگدانه ای موسوم به ملانین در بدن در دوران بارداری است. همچنین حساسیت زیاد پوست هم باعث رشد موهای زائد روی شکم می شود. واکنش پوست های حساس نسبت به افزایش هورمون های مردانه در دوران بارداری منجر به عارضه هیرسوتیسم یا رشد بیش از حد موهای زائد در بدن می شود. اما سوال این است که رشد موهای زائد شکم بعد از زایمان متوقف می شود؟ کارشناسان معتقدند موهای زائدی که در این دوران روی شکم رشد کرده اند پس از زایمان و به محض بازگشت هورمون ها به حالت اول بر می گردند. اما اگر رشد موهای زائد شکم در دوران پس از زایمان همچنان ادامه یافت باید با پزشک متخصص پوست مشورت کنید.

چه زمانی رشد موهای زائد نگران کننده است؟

وقتی تولید هورمون جنسی مردانه موسوم به آندروژن به مقدار بسیار زیادی در بدن افزایش یابد، باعث رشد بیش از حد موهای زائد شکم می شود. رشد بیش از حد موی زائد شکم در بارداری می تواند نشان دهنده ابتلا به یک بیماری نادر موسوم به هایپرآندروژنیسم باشد. همچنین ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک در بارداری و یا مصرف داروهای صرع هم از دیگر دلایل رخ دادن این عارضه در بارداری است. البته هایپرآندروژنیسم خیلی نادر است اما ابتلا به آن می تواند باعث بروز عوارض دیگری مثل ابتلا به فشار خون بالا، آکنه، کاهش تعداد دفعات پریود، آمنوره ، بم شدن صدا، افزایش وزن بیش از حد، طاسی سر و همچنین افزایش حجم عضلات شود. همچنین اگر آندروژن در گردش خون مادر بیش از حد معمول باشد، بارد بر روند رشد جنین تاثیر می گذارد. نوزادان دختر متولد شده از مادران بارداری که به عارضه هایپرآندروژنیسم مبتلا هستند در معرض خطر ویریلیزاسیون (وقوع خصوصیات مردانه در زنان) قرار می گیرند.

آیا رفع موهای زائد شکم در بارداری به جنین آسیب می زند؟

برداشتن موهای زائد با روشهای امن هیچ مشکلی برای جنین درست نمی کند. مثل استفاده از موچین، قیچی یا تراشیدن موها با تیغ. اما بعضی از روشهای به هیچ وجه نباید در دوران بارداری استفاده شوند. استفاده از کرم های موبر، دکلره کردن و یا لیزر موهای زائد در این دوران ممنوع است. افزایش خون بدن در دوران بارداری باعث حساس شدن پوست در این دوران می شود . بهتر است از به کار بردن روش های تهاجمی مثل استفاده از مواد شیمیایی، دکلره کردن و لیزر برای رفع موهای زائد به دلیل تاثیرات احتمالی و نامطلوب آن بر جنین خودداری کنید. تحقیقات نشان میدهد که استفاده از کرمهای مو بر برای رفع موهای زائد در دوران بارداری می تواند بر سلامت جنین تاثیر منفی بگذارد. چون ترکیبات شیمیایی موجود در کرم های موبر می توانند جذب پوست شوند و درنتیجه باعث آسیب زدن به جنین شود .

لیزر موهای زائد در دوران بارداری برای جنین خطرناک است؟

لیزر موهای زائد شاید در دوران عادی امن و بی خطر باشد اما بیشتر پزشکان متخصص توصیه می کنند در دوران بارداری به هیچ وجه لیزر نکنید و این کار را تا بعد از زایمان به تاخیر بیندازید. اطلاعات کمی درباره آسیب اشعه لیزر به جنین وجود دارد، به همین دلیل استفاده از هر گونه روش های درمان با لیزر، در دوران بارداری ممنوع است. در دستگاه های لیزر از اشعه های غیریونیزه استفاده می شود. این روش باعث به وجود آوردن گرمای بسیار زیادی روی فولیکول های موهای زائد می شود تا این موها از ریشه از بین بروند. استفاده از این تکنیک باعث به وجود آمدن جهش سلولی در سلول های بدن نمی شود، چون این اشعه ها فقط به اندازه چند میلی متر به درون پوست نفوذ می کنند. اما با این حال به دلیل اینکه پزشکان از تاثیر گذاری این موارد روی نوزاد در شکم مادر اطمینان کافی ندارند ، توصیه می شود به هیچ وجه از لیزر برای رفع موهای زائد بدن در دوران بارداری استفاده نکنید. همچنین در دوران بارداری پوست بدن بسیار حساستر از قبل می شود، در نتیجه استفاده از لیزر موهای زائد ممکن است باعث به وجود آمدن درد، خارش و دیگر مشکلات پوستی هم بشود. همچنین لیزر می تواند باعث انقباضات ماهیچه ها بشود؛ مخصوصا وقتی روی شکم و ران ها انجام می شود.

استراحت بعد از انتقال جنین ضروری است؟

مطالعات اخیر نشان میدهد که استراحت بلافاصله بعد از انتقال جنین لازم نیست. البته تا سال 1998 توصیه میشد که بعد از انتقال جنین فرد چند ساعت استراحت کند اما امروز چنین توصیه ای وجود ندارد. بعد از انتقال ممکن است ترشحات یا حتی لکه بینی داشته باشید که جای نگرانی نیست چون جنین قرار نیست بیفتد. بعد از مراجعه به خانه نیز لازم نیست به رختخواب بروید. میتوانید بنشینید و تلویزیون تماشا کنید یا با لپ‌تاپتان مشغول کار شوید. وضعیت نشستن یا ایستادن یا خوابیدن شما در چنین وضعیتی اهمیت ندارد.

از گرما دوری کنید

بعد از انتقال جنین فریز شده نباید سراغ حمام آب داغ، سونا، کیسه آب گرم یا هرچیز دیگری که دمای رحم را بالا ببرد، بروید. این کار نه تنها احتمال سقط جنین را بالا می‌برد بلکه باعث نقص لوله عصبی در جنین نیز می‌شود.

خندیدن ضرر ندارد

شاید به نظر عجیب بیاید اما برخی مطالعات نشان میدهد که زنانی که بعد از انتقال جنین فریز شده برنامه‌های طنز و سرگرم کننده تماشا می‌کنند، بارداری موفقیت آمیزی دارند. این به این معناست که بین بدن و ذهن ارتباط برقرار می‌شود. زمانی که شما می‌خندید استرس ندارید و به روند لانه گزینی تخم کمک بیشتری می‌کنید.

اسید فولیک بخورید

یک مطالعه نشان داده است که استفاده از اسید فولیک چه در رژیم غذایی و چه به صورت مکمل موفقیت در بارداری را بالا میبرد. اگر شما در گروه پرخطر قرار نباشید به عنوان مثال دچار اضافه وزن نبوده یا سابقه جنین با نقص لوله عصبی نداشته باشید شما باید 400 تا 1000 میکروگرم اسید فولیک به صورت روزانه مصرف کنید.

مراقب رژیم غذایی‌تان باشید

رژیم غذایی شما در این دوران و بعد از اینکه تست بارداری شما مثبت شد، بسیار مهم است. استفاده از میوه و سبزیجات با فیبر بالا و خودداری از مصرف پنیر غیرپاستوریزه و برخی ماهی‌ها و دریافت کلسیم و سایر مواد معدنی بسیار مهم است. در این باره بهتر است از پزشکتان با توجه به سابقه پزشکی‌تان مشورت بگیرید.

ورزش سنگین نکنید

از فعالیت‎های ورزشی مانند بلند کردن وزنه، خم شدن یا تمرین‌های سنگین خودداری کنید. اگر میخواهید جنین در رحم بماند و به داخل لوله‌های فالوپ وارد نشده و منجر به بارداری خارج رحمی نشود، بهتر است از انجام ورزش خودداری کنید.

مثبت فکر کنید

تلاش کنید که در طول دو هفته انتظار آرام باشید و مثبت بیندیشید. حدود 10 تا 12 روز زمان برای تست بارداری دارید. اما اگر جنین در رحم نماند این تقصیر شما نیست و نباید به دنبال دلایلی برای احساس گناه در خودتان باشید.

داروها را ادامه دهید

در صورت استفاده از دارو در دوران بعد از انتقال جنین نیز باید به مصرف دارو ادامه دهید و در اولین ملاقات پزشک در صورتی که نیاز به اضافه کردن دارو باشد، پزشک آن را تجویز خواهد کرد. اگر درد دارید پزشک فقط به شما استامینوفن تجویز خواهد کرد. توجه داشته باشید که این مسکن را نیز نباید طولانی مدت مصرف کنید.

با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان این سوال برای بسیاری از خانم‌های باردار پیش می‌آید که آیا مجاز به روزه‌گرفتن در بارداری هستند؟ چه شرایطی به آنها اجازه می‌دهد که توانند روزه بگیرند؟ روزه چه خطرات یا آسیب‌هایی می‌تواند برای آنها و جنین‌شان داشته باشد؟ و… برای یافتن پاسخ این سوالات به سراغ نرگس جوزدانی، کارشناس تغذیه رفتیم تا برای‌مان توضیحات لازم را بدهد.

روزه گرفتن در بارداری اما و اگر دارد

برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهد مادران می‌توانند در دوران بارداری و شیردهی به راحتی روزه بگیرند به شرط آنکه مواد مغذی و آب و مایعات کافی در فاصله افطار تا سحر استفاده نمایند. اما نمی توان به همین سادگی به همه مادران توصیه کرد تا روزه بگیرند. در واقع برخی شرایط وجود دارد که می تواند رشد جنین و نوزاد شیرخوار شما را مختل کند.

اگر ویار دارید روزه نگیرید

طبق تحقیقات انجام شده مادران بارداری که در سه ماهه اول دچار ویار هستند، بهتر است روزه نگیرند. روزه داری با کاهش قند خون در مادران باعث تشدید حالت تهوع در این دوران شده و کاهش قند خون مادر باعث کاهش قند خون جنین شده و در نتیجه تاثیر بر روی رشد و نمو سلول های مغزی می شود که در سه ماهه اول جنینی در حال تشکیل هستند.

روزه داری در سه ماهه سوم بارداری خطرناک است

روزه داری در سه ماهه سوم بارداری نیز توصیه نمی شود. در این دوران بیشترین وزن گیری جنین اتفاق می افتد و در واقع کاهش قند خون مادر با توجه به اینکه منبع اصلی تامین انرژی در نوزاد می باشد می تواند سبب تولد نوزاد کم وزن همراه با کاهش قند خون و ایجاد اختلالات تنفسی به سبب زایمان زودرس شود. همچنین گرسنگی طولانی مدت بیشتر از 8 ساعت سبب افزایش ترکیبات کتونی در بدن مادر شده که از طریق جفت به جنین منتقل می شود و می تواند باعث آسیب به سیستم عصبی جنین شود. توصیه می شود مادرانی که با وزن کم باردار می شوند نیز روزه نگیرند. مخصوصا مادرانی که هنگام بارداری وزن زیر 50 کیلوگرم دارند یا شاخص توده بدنی (BMI) آنها زیر 18 است.

روزه گرفتن در سه ماهه دوم بارداری مانعی ندارد

بهترین زمان برای روزه داری در ماه مبارک رمضان برای مادران باردار سه ماهه دوم است. بهتر است مادر در این دوران از مصرف نوشیدنی های کافئینه مثل قهوه و چای پررنگ اجتناب کند و در فاصله بین افطار تا سحر مقدار مناسب و کافی آب و مایعات بنوشد و همچنین مواد غذایی مغذی مثل لبنیات، گوشت، حبوبات، خشکبار و انواع میوه ها و سبزی های تازه را استفاده نماید.
برای روزه داری آماده باشید. قبل از شروع ماه رمضان خریدهای خود را انجام دهید تا بیشترین استراحت را در روزه داری داشته باشید و در هوای گرم از منزل خارج نشوید. همچنین یک لیست غذایی تهیه کنید که مطمئن باشید تمام مواد مواد مغذی مورد نیاز را از هنگام افطار تا سحر دریافت می کنید. آرام باشید و در طول روز استراحت کنید. بیشتر بخوانید: روزه داری در بارداری از دیدگاه طب سنتی
روزه‌داری زنان شیرده و باردار درصورت رعایت برنامه تغذیه‌ای مناسب، در رشد کودکان اختلالی ایجاد نمی‌کند. تحقیقات نشان می دهد، دریافت مواد غذایی مناسب در فاصله افطار تا سحر، استفاده از قندهای طبیعی مثل خرما و توت. سبزی خوردن و انواع سالادها. استفاده از کربوهیدرات های پیچیده و نان های سبوس دار، مصرف انواع گوشت و لبنیات و مهمتر از همه اضافه وزن مناسب مادر به خصوص در دوران بارداری و مصرف سحری برای مادرانی که میخواهند روزه بگیرند از اهمیت بالایی برای روزه داری سالم در بارداری برخوردار است.

 تغذیه بر اساس رژیم غذایی سالم خصوصا در دوران بارداری از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. علاوه بر این مصرف ویتامین های ضروری دوران بارداری به پر کردن خلا غذایی که ممکن است در رژیم مادر وجود داشته باشد، کمک می کند. ویتامین های دوران بارداری شامل انواع زیادی از ویتامین ها و مواد معدنی می شوند که از میان آنها فولیک اسید، آهن، ید و کلسیم از اهمیت بیشتری برخوردارند. با هم برخی از ویتامین‌های مهم و ضروری این دوران را مرور می‌کنیم.

فولیک اسید از نقایص لوله عصبی پیشگیری می‌کند

فولیک اسید از نقایص مادرزادی لوله عصبی که روی مغز و  نخاع تاثیر می گذارد، جلوگیری می کند. نقایص لوله عصبی در 28 روز اول بعد از لقاح یعنی زمانی که بیشتر زنان نمی دانند باردار هستند، اتفاق می افتد. به خاطر اینکه تقریبا نیمی از بارداری ها بدون تصمیم قبلی اتفاق می افتند، توصیه می شود هر زنی که ممکن است باردار شود روزانه 400 میکروگرم اسیدفولیک مصرف کند. بهتر است مصرف اسید فولیک را قبل از لقاح شروع کنید و خوردن آن را تا 12 هفته اول بارداری ادامه دهید.

زنانی که سابقه تولد فرزند با نقایص لوله عصبی را دارند، برای تشخیص میزان مصرف اسید فولیک در بارداری های بعدی باید با پزشک مشورت کنند چون ممکن است لازم باشد دوز متفاوتی از آن را مصرف کنند. تحقیقات نشان داده اند که مصرف مقادیر بیشتر اسید فولیک (بیشتر از 4000 میکروگرم) حداقل یک ماه پیش از بارداری و در سه ماهه اول آن برای این دسته از زنان سودمند خواهد بود اما در نهایت برای بررسی دقیق تر لازم است به پزشک مراجعه کنند.
ازغذاهایی که حاوی اسیدفولیک هستند می توان به سبزیجات برگ دار سبز، آجیل، لوبیا، مرکبات و  بسیاری غذاهای دیگر اشاره کرد. حتی خوردن مقدار مناسب منابع غذایی که حاوی اسیدفولیک هستند در کنار مصرف قرص آن هم سودمند است.

کلسیم، ید و آهن مواد معدنی مهم دوران بارداری

کلسیم هم برای زنان باردار از اهمیت بسیار بالای برخوردار است. از آنجا که در خلال بارداری جنین از کلسیم برای رشد اسنخوان هایش استفاده می کند، مصرف کلسیم کمک می کند مادر دچار پوکی استخوان نشود.  ید برای عملکرد سالم تیروئید در دوران بارداری نقش بسیار اساسی دارد. کمبود ید می تواند منجر به رشد فیزیکی ناقص، ناتوانی های ذهنی جدی و ناشنوایی شود. مقدار ناکافی ید در بدن می تواند باعث سقط جنین و یا مرده زایی شود. آهن کمک می کند تا خون مادر و جنین اکسیژن کافی حمل کند.

میزان ویتامین مورد نیاز در دوران بارداری

به دنبال ویتامین هایی باشید که مقادیر زیر را داشته باشند:

·         400 میکروگرم اسید فولیک

·         10 میلی گرم ویتامین دی

·         200  تا 300 میلی گرم کلسیم

·         70 میلی گرم ویتامین ث

·         3 میلی گرم تیامین

·         2 میلی گرم ریبوفلاوین

·         20 میلی گرم نیاسین

·         6 میکروگرم ویتامین ب 12

·         10 میلی گرم ویتامین ای15

·          15 میلی گرم زینک

·          17 میلی گرم آهن

·         150 میکروگرم ید 

البته پیش از مصرف باید با پزشک در این باره مشورت کنید. در بعضی از موارد، پزشک نوعی از ویتامین خاص را برای شما در نسخه تجویز خواهد کرد.

اگر خوردن ویتامین موجب حالت تهوع شما می شود

بعضی از ویتامین های دوران بارداری ممکن است میزان تهوع را در زنان بارداری که دچار این حالت هستند، تشدید کند. اگر این اتفاق برای شما می افتد، با پزشکتان مشورت کنید و از او بخواهید تا نوع دیگری از ویتامین مخصوص دوران بارداری را برایتان تجویز کند. مثلا ممکن است استفاده از ویتامین های جویدنی یا مایع به جای قرصهای بلعیدنی به کاهش این حالت کمک کند.

آیا خانم‌های مبتلا به هپاتیت می‌توانند باردار شوند؟ آیا امکان دارد خانم‌ها در دوران بارداری به هپاتیت مبتلا شوند؟ آیا امکان انتقال هپاتیت از مادر آلوده به جنین وجود دارد؟ برای پاسخ به این سوالات به گفتگو با زهرا محسن‌پور قاضی جهانی، کارشناس مامایی، پرداختیم.
 

احتمال بارداری فرد مبتلا به هپاتیت

خانم‌های مبتلا به هپاتیت احتمال دارد که بتوانند باردار شوند اما آنها باید بر اساس نوع هپاتیت، اقدامات محافظتی و دارویی را انجام دهند. باید بدانید که خانم‌های باردار هم احتمال دارد که به هپاتیت مبتلا شوند که بر اساس نوع بیماری باید اقدامات محافظتی و دارویی برای آنان انجام شود.

روش‌های انتقال بیماری هپاتیت به جنین 

هپاتیت A
احتمال انتقال بیماری در هپاتیت نوع A، ناچیز است. اگر خانم‌‌های باردار با فردی مبتلا به هپاتیت تماس داشته باشند، باید به آنها ایمونو‌گلوبولین تزریق کرد. این بیماری در هنگام زایمان هم ممکن است به جنین منتقل شود. البته مادران باید اقدامات درمانی و پیشگیری را انجام دهند چون بیشتر عفونت‌ها مزمن هستند و در غربالگری‌ها مشخص می‌شوند.

هپاتیت B
اگر مادر از نظر ابتلا به هپاتیت B مثبت باشد (HBsAG+)،  باید در بدو تولد (12هفته‌ی اول) به نوزاد واکسن ضد‌هپاتیت و ایمونوگلوبولین تزریق شود. همچنین باید در ماه اول و ماه پنجم واکسن روتین را به او تزریق کنند. بدون این اقدامات، به احتمال 60 درصد نوزاد در هنگام زایمان به هپاتیت مبتلا می‌شود. در حالی‌که با این اقدامات احتمال عدم ابتلا به هپاتیت، به 95 درصد می‌رسد که در کنترل بیماری بسیار موثر است. معمولا نوزادانی که به هپاتیت مبتلا می‌شوند به میزان 85 درصد عفونت‌های مزمن و بدون علامت دارند و متاسفانه حدود 10 تا 15 درصد این نوزادان در بزرگسالی به سیروز و سرطان کبد مبتلا می‌شوند.

هپاتیت C
تا به حال تغییر شدت این بیماری در طول دوران بارداری دیده نشده است. به دلیل این‌که درمان ویروسی ایمن برای درمان این بیماری وجود ندارد و علائم بالینی آن هم کم است، غربالگری انجام نمی‌شود و درواقع مقرون به صرفه نیست. البته اگر خانمی مبتلا به HIV باشد، احتمال انتقال هپاتیت C به نوزاد بسیار زیاد می‌شود بنابر‌این بهتر است خانم‌ها باردار نشوند.

هپاتیت E
هپاتیت E در بارداری بسیار اهمیت دارد به‌طوری‌که مرگ و میر مادران در این دوران به 20 درصد می‌رسد. همچنین احتمال انتقال مستقیم هپاتیت E به‌طور مستقیم از مادر به فرزند در دوران بارداری بسیار بالا است (احتمال انتقال عمودی بالا است) و این بیماری در بارداری تشدید می‌شود. بنابر‌این مادران بارداری که در این شرایط قرار دارند باید فورا به فوق تخصص مراجعه کنند چون احتمال انتقال این نوع از هپاتیت به نوزاد در حدود 50 درصد است.

انواع هپاتیت‌ و راه‌های انتقال آن به فرد

هپاتیت A: آب و غذای آلوده، تماس مقعدی- دهانی، رابطه‌ی جنسی محافظت نشده (عدم استفاد از کاندوم)
هپاتیت B: سرنگ مشترک، سوراخ کردن گوش و پیِرسینگ، خالکوبی، خراش تصادفی پوست با سوزن، مایعات عفونی و خون. در صورت وجود یک فرد مبتلا در خانواده، همه‌‌ی اعضای خانواده باید واکسینه شوند.
هپاتیت C: از طریق خون افراد مبتلا به بیماری منتقل می‌شود مخصوصا کسانی که فرآورده‌های خونی قبل از سال 1987 را مصرف کرده‌اند و ناخواسته به این بیماری مبتلا شدند. همچنین افرادی که دارو‌های غیر‌مجاز تزریق کرده و از راه بینی کوکائین مصرف کرده‌اند، از افراد پرخطر برای انتقال این بیماری محسوب می‌شوند.
هپاتیت E: نوشیدن آب آلوده، تماس جنسی دهانی (اورال) و مقعدی (رکتال). نحوه‌ی بروز این بیماری شدید و حاد است اما پیامد طولانی ندارد.

جلوگیری از ابتلا به بیماری هپاتیت

• هپاتیت A : شستشوی دست با آب و صابون،‌عدم مصرف غذای مانده،‌استفاده از آب سالم،‌شستشوی خوب میوه و گرفتن پوست آنها، ضدعفونی سبزیجات. در صورت مسافرت به مناطقی که این بیماری در آنجا شایع است، باید واکسن تزریق شود.
• هپاتیت B : برای اطمینان از ابتلا نشدن به این بیماری باید از سلامت شریک زندگی مطمئن شد. همچنین آمیزش محافظت‌شده (استفاده از کاندوم)، عدم استفاده از سرنگ آلوده و مشترک، مسواک،‌تیغ و وسایل  مانیکور از جمله روش‌هایی هستند که از انتقال این نوع ویروس هپاتیت جلوگیری می‌کنند. همچنین افراد نباید طب سوزنی و خالکوبی انجام دهند و در صورت انجام دادن، این عمل در مکان مطمئن انجام شود و با افراد آلوده تماس نداشته باشند.
• هپاتیت C: عدم مصرف الکل و سوزن ‌مشترک و مراقبت و نگهداری از وسایل شخصی
   

آیا درمانی برای هپاتیت وجود دارد؟

هپاتیت A: این نوع از هپاتیت معمولا درمان نمی‌شود و کار‌هایی مانند استراحت در بستر، رژیم غذایی مناسب و کار‌هایی از این قبیل، اثر چشمگیری بر این بیماری در دوران بارداری ندارند. اما مرگ و میر نوزادان بالا می‌رود و فعالیت بیماران هم کم می‌شود. برای کنترل بیماری در موارد خفیف، درمان سرپایی و واکسیناسیون موثر است. البته باید بدانید که کودکان در 12 ماهگی و 18 ماهگی واکسن هپاتیت A را می‌زنند و برای برخی بزرگسالان هم واکسن وجود دارد.
هپاتیت B: استراحت در بستر، ‌رژیم غذایی سرشار از پروتئین، کربوهیدرات برای ترمیم و محافظت کبد و مصرف دارو‌های آنتی ویروس که در بارداری ایمن هستند در درمان این نوع هپاتیت موثر است.
هپاتیت C: استفاده از آنتی‌ویروس برای درمان این نوع هپاتیت تجویز می‌شود و برای دوران بارداری دارو و درمانی وجود ندارد که ایمن باشد. همچنین تجویز مکمل‌های ویتامین B12 در درمان این بیماری بسیار موثرند و خیلی خوب جواب می‌دهند به‌طوری که در حدود90درصد از بیماران مبتلا به این نوع هپاتیت بهبود می‌یابند.
هپاتیت E: هیچ درمانی ندارد و بیماری خود‌به‌خود محدود می‌شود. استراحت و مایع‌درمانی در کنترل این بیماری بسیار موثرند و ویروس این نوع هپاتیت باید از راه تنفس سریع یا استفراغ خون‌آلوده خارج شود. عوارض هپاتیت‌های C و D بسیار حاد‌‌تر بوده و احتمال سیروز و سرطان کبد بیشتر است. 

چرا عفونت سرخجه در بارداری خطرناک است؟

برای زنان در سن باروری، تزریق واکسن ام ام آر بسیار مهم است. عفونت با ویروس سرخجه که می‌تواند باعث علائم خفیف آنفلوآنزا و بثورات در کودکان و بزرگسالان شود، جدی نیست و به لطف واکسیناسیون در دوران کودکی موارد ابتلا نادر است. اما اگر مادر باردار باشد و جنین در حال رشد در رحم داشته باشد می‌تواند آسیب جدی به جنین وارد کند.

خطرات احتمالی بارداری و عفونت سرخجه

• نقایص هنگام تولد یا سندرم سرخجه مادرزادی: در طول سه ماهه اول خطر این مشکل 85 درصد است. عفونت بین هفته سیزدهم و شانزدهم بارداری منجر به سندرم مادرزادی سرخجه در حدود 54 درصد نوزادان می‌شود. این خطر در سه ماهه دوم به 25 درصد کاهش می‌یابد و عفونت‌های سه ماهه سوم به ندرت منجر به نقایص مادرزادی هنگام تولد می‌شود. این سندرم اغلب شامل کوری، کاهش شنوایی، نقص قلب، میکروسفالی و عقب ماندگی ذهنی است.
• سقط جنین
• مزده زایی
• تولد زودرس

حتی با این که سرخجه در حال حاضر نادر است پزشکان معمولا همه خانم‌ها را آزمایش می‌کنند تا ببینند که در اولین مراجعه در بارداری از عفونت مصون باشند.

پزشکان چه زمانی تشخیص تزریق واکسن ام ام آر می‌دهند؟

واکسن ام ام آر به منظور محافظت در برابر سرخجه، سرخک و اوریون طراحی شده است. این ماده با ویروس‌های زنده ضعیف شده تهیه شده است. بنابراین پزشکان معمولا توصیه می‌کنند حداقل یک ماه بعد از دریافت واکسن از بارداری خودداری کنند تا خطر ابتلا به عفونت کاهش یابد.
با وجود این برخی اوقات ممکن است خانمهایی که از واکسیناسیون آگاهی ندارند باردار شوند. محققان در مطالعاتی که برای واکسیناسیون در بارداری انجام دادند دریافتند:

• هیچ یک از این افراد نوزاد با سندرم سرخجه مادرزادی به دنیا نیاوردند.
• میزان سقط جنین بالاتر از جمعیت عمومی نبود
• محققان نتیجه گرفتند که به نظر نمی‌رسد واکسیناسیون سرخجه در اوایل بارداری خطرناک باشد.

اگر در بارداری واکسن ام ام آر دریافت کردید…

اگر واکسن ام ام آر را در بارداری دریافت کردید، نگران نباشید. توصیه برای باردار شدن بعد از دریافت واکسن براساس یک خطر نظری است و مدرکی مستند از این خطرات وجود ندارد و احتمال اینکه بارداری سالمی را پشت سر بگذارید بسیار است.

چه کسی باید واکسن ام ام آر را دریافت کند؟

طبق نظر مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها بزرگسالانی که در سال 1957 یا بعد از آن متولد شده‌اند باید حداقل یک بار تزریق واکسن سه گانه را داشته باشند مگر اینکه:

• آزمایشگاه نشان دهد که فرد نسبت به هر سه بیماری سرخک، سرخجه و اوریون مصون است.
• ایمن سازی برای آنها مشکل است به طور مثال حساسیت دارند.

چه زمانی باید واکسن دریافت کرد؟

اگر به دنبال زمان ایده‌آل برای بارداری هستید باید بدانید در صورتی که به فکر بارداری هستید قبل از اقدام بهتر است واکسن را دریافت کنید. اگر قصد بارداری دارید و هنوز واکسن را دریافت نکرده‌اید میتوانید آزمایش دهید تا ببینید در صورتی که در گذشته به آن مبتلا شده‌اید در حال حاضر مصون هستید یا خیر.
اگر باردار هستید و قبل از بارداری واکسن ام ام آر را دریافت کرده اید در این صورت مصون هستید و لازم نیست نگران باشید. اگر واکسن را در دوران بارداری دریافت کرده اید نیز نباید وحشت کنید اگر لازم به بررسی باشد پزشک به شما اطلاع خواهد داد.

توصیه های طب سنتی درباره تغذیه در بارداری:

1. مقدار غذای مادر باردار متوسط باشد تا به راحتی توسط گوارشش هضم شود.
2. از خوردن غذای زیاد در یک وعده و کلا پرخوری دوری کند.
3. پرهیز از گرسنه ماندن خانم باردار مدنظر اطبای طب سنتی بوده است.
4. از مصرف نوشیدنی‌های الکلی، قهوه و چای پرهیز شود.
5. افراط در خوردن آب برای زن باردار مضر است.
6. عدم مصرف سرکه و موادی که طبع خیلی سرد یا خیلی گرم دارند مطرح شده است؛ توصیه می‌شود ادویه‌های تند و تلخ مصرف نشود. بهتر است از زیتون خام و فلفل و دارفلفل نیز استفاده نشود.
7. مصرف گل بنفشه و خطمی در بارداری مطلقا ممنوع است.
8. از مواد قاعده آور مثل کنجد و نخود و لوبیا به میزان زیاد استفاده نشود.
9. مصرف سکنجبین ساده در طب سنتی ایرانی در بارداران توصیه شده است.
10. غذای مناسب نان پاک و سالم و سوپ کمی چرب، است، تا به‌واسطه سوپ چرب از یبوست که مشکل خانم‌های باردار زیادی است، جلوگیری شود.
11. تخم مرغ عسلی از غذاهایی است که خون خوب تولید می‌کند و مصرف آن به این افراد توصیه می‌شود.
12. میوه‌های مناسب برای خانم باردار شامل موارد زیر است:

• مویز
• به شیرین
• گلابی شیرین
• سیب ترش و شیرین
• انار ترش و شیرین

نزدیکی در دوران بارداری:

حمام:

هیجانات روحی:

• از ترس شدید پرهیز کند.
• دوری از خوشحالی خیلی زیاد، ناراحتی زیاد، اضطراب شدید، عصبانیت زیاد و ذهن مغشوش توصیه شده است؛ شنیدن داستان‌های محزون و مشاهده افراد صدمه دیده برای این افراد مضر است.
• مادر باردار در دوران بارداری، باید همیشه درحال شادکامی باشد. این از جمله توصیه های طب سنتی در بارداری است

فعالیت بدنی و ورزش:

• دوری از دویدن و پریدن و برداشتن اشیا سنگین.
• دوری از کوبیدن اشیا با قدرت، طوری که حرکت بسیار به جنین منتقل شود.
• پرهیز از کارهایی که سبب خستگی جسمی و روحی شود.
• به شکل منظم ورزش معتدل و پیاده‌روی سبک داشته باشد. بی‌حرکتی و سکون بسیار، مضر است؛ حرکت موجب تحلیل و دفع مواد زاید بدن می‌شود. مدت زمان ورزش بر حسب اشخاص و قوت بدن و عادات متفاوت است، بهتر است در تابستان، صبح و شب و در زمستان، وسط ظهر، پیاده‌روی انجام شود.
• ایستادن به مدت طولانی مضر است.
• دوری از نشاندن کودک دیگری یا بار سنگینی بر شکم یا پهلو.

خواب:

سایر توصیه‌ها:

• پرهیز از شنیدن صداهای ترسناک و بلند
• دوری از استشمام بوهای تند
• از زیرجناغ سینه به پایین با پارچه نرمی پوشانده شود، رسیدن سرما به شکم باردار مضر است.
• پوشیدن لباس مناسب طوری که به شکم و سینه‌ها فشار وارد نشود.
• مادر بارداراز روغن مالی سرپرهیز کند.
• نگهداشتن ادرار در همه حال خصوصا بارداری مضر است.
• خانم حامله در همه اوقات در معرض هوای تازه باشد.
• قرار گرفتن در هوای بسیار سرد و بسیار گرم برای خانم باردار مضر است.
• برخی از روش‌های درمانی طب سنتی مثل فصد یا رگ زدن و حجامت و دادن مسهل به زن حامله ممنوع است مگردر شرایط خیلی خاص و زمان خاص.