بیا نی نی

دو نوع کمبود هورمون رشد وجود دارد؛ کمبود مادرزادی و کمبود اکتسابی. اگر به دنبال افزایش قد کودک خود هستید می‌توانید از درمان با افزایش هورمون رشد در کودکان استفاده کنید.

در این مقاله می‌خوانید:

• هورمون رشد چیست؟
• کمبود هورمون رشد چیست؟
• علائم و نشانه‌های کمبود هورمون رشد چیست؟
• چه چیزی باعث کمبود هورمون رشد می‌شود؟
• چگونه کمبود هورمون رشد تشخیص داده می‌شود؟
• افزایش هورمون رشد در کودکان، درمان کمبود هورمون رشد
• در مورد افزایش هورمون رشد چه چیز دیگری باید بدانم؟
• استفاده از هورمون رشد برای درمان کوتاهی قد در کودکان
• آیا درمان با هورمون رشد برای کودک شما مناسب است؟
• خلاصه

هورمون رشد چیست؟
بهتر است ابتدا با هورمون رشد آشنا شوید. هورمون رشد (GH) ماده‌ای در بدن است که به رشد و تکامل کودکان کمک می‌کند. این هورمون توسط غده هیپوفیز، ساخته می‌شود.

کمبود هورمون رشد چیست؟
کمبود هورمون رشد زمانی اتفاق می‌افتد که بدن هورمون رشد کافی برای رشد کودک تولید نمی‌کند.
دو نوع کمبود هورمون رشد وجود دارد که عبارتند از:

1- کمبود مادرزادی هورمون رشد
کمبود مادرزادی، نوعی است که در آن برخی از نوزادان با آن متولد می‌شوند. آن‌ها ممکن است در سایر هورمون‌ها هم مشکل داشته باشند. حتی نوزادانی که با این عارضه به دنیا می‌آیند، ممکن است تا حدود 6 تا 12ماهگی رشد طبیعی داشته باشند.

2- در کمبود هورمون رشد اکتسابی
در کمبود هورمون رشد اکتسابی، بدن به مقدار کافی هورمون رشد برای رشد طبیعی را تولید نمی‌کند. این شرایط ممکن است در هر زمانی از کودکی شروع شود.

علائم و نشانه‌های کمبود هورمون رشد چیست؟
پزشکان، قد کودکان را در معاینات منظم مورد بررسی قرار می‌دهند. با گذشت زمان، پزشکان می‌توانند سرعت رشد کودکان را بسنجند. اگر رشد کودک بسیار کندتر از سایر کودکان همسن باشد، به آن «نارسایی رشد» می‌گویند.

یکی از بارزترین نشانه‌های نارسایی رشد، داشتن قد بسیار کوتاه‌تر از سایر کودکان همسن است که به آن کوتاهی قد می‌گویند.

یکی از بارزترین نشانه‌های نارسایی رشد، داشتن قد بسیار کوتاه‌تر از سایر کودکان همسن است که به آن کوتاهی قد می‌گویند. اما برخی از کودکان حتی اگر قدی کوتاه نداشته باشند ممکن است دچار شکست رشد باشند.
سایر علائم و نشانه‌های کمبود هورمون رشد عبارتند از:

• بلوغ دیررس
• دیر درآمدن دندان‌ها
• ضعف عضلانی
• در پسران، آلت تناسلی کوچک در بدو تولد
• قند خون پایین

چه چیزی باعث کمبود هورمون رشد می‌شود؟
پزشکان اغلب نمی‌دانند که چرا یک کودک کمبود هورمون رشد دارد. اغلب مشکلات به غده هیپوفیز یا محیط اطراف غده هیپوفیز مربوط می‌شود. تومورهای مغزی، آسیب‌هایی که به سر وارد شده و پرتودرمانی مغز هم می‌توانند باعث کمبود هورمون رشد شوند.

تومورهای مغزی، آسیب‌هایی که به سر وارد شده و پرتودرمانی مغز هم می‌توانند باعث کمبود هورمون رشد شوند.

چگونه کمبود هورمون رشد تشخیص داده می‌شود؟
اگر کودک شما دارای نقص رشد یا کوتاهی قد است، حتی بدون هیچ علامت یا نشانه دیگری، ممکن است پزشک شما را نزد یک متخصص غدد اطفال بفرستد. این پزشک، متخصص رشد و هورمون‌های کودکان است.
متخصص غدد در مورد رشد کودک از شما سئوالاتی می‌پرسد و معاینات دقیقی انجام می‌دهد. پزشک برای بررسی کمبود هورمون رشد آزمایشاتی را تجویز می‌کند که عبارتند از:

آزمایش خون
هیچ آزمایش آسانی برای اندازه‌گیری سطوح GH وجود ندارد. GH در فواصل کوتاه و بیشتر در طول شب ساخته می‌شود. در مواقع دیگر، سطوح GH ممکن است غیرقابل شناسایی باشند که باعث می‌شود آزمایش آن سخت‌تر شود.

اشعه ایکس سن استخوان
از دست‌ها و مچ‌های فرزند شما اشعه ایکس گرفته می‌شود. یک متخصص، عکس اشعه ایکس کودک را با اشعه ایکس سایر کودکان هم‌سن او مقایسه و سن استخوان‌ها را بر حسب سن کودک تعیین می‌کند. اگر سن استخوانی کودک بسیار کمتر از سن واقعی او باشد، می‌تواند نشانه کمبود هورمون رشد باشد.

تست تحریک هورمون رشد
پزشکان این آزمایش را زمانی تجویز می‌کنند که آزمایش‌های دیگر نشان بدهد کودک ممکن است کمبود هورمون رشد داشته باشد.
لازم است کودک پیش از انجام آزمایش، به مدت چند ساعت پیش از انجام آزمایش، چیزی نخورد، یا ننوشد. بهتر است درباره تعداد این ساعت با پزشک مشورت کنید. پزشک دارویی را به کودک می‌دهد که باعث می‌شود بدن هورمون رشد تولید کند. سپس یک پرستار در زمان‌های مختلف از کودک خون می‌گیرد تا سطح هورمون رشد را بررسی کند و بتواند اوج آن را اندازه بگیرد.
سطوح پایین هورمون رشد تشخیص کمبود هورمون رشد را تایید می‌کند.

ام‌آر‌آی مغز
ام‌آر‌آی، تصویری بسیار دقیق از مغز است که به پزشکان کمک می‌کند تا ببینند آیا مشکلی در غده هیپوفیز یا مغز وجود دارد که باعث کمبود هورمون رشد شود، یا نه.

افزایش هورمون رشد در کودکان، درمان کمبود هورمون رشد
راه درمان کمبود هورمون رشد، تزریق هر روزه هورمون رشد به کودک است. والدین یاد می‌گیرند که چگونه این تزریق‌ها را در خانه انجام دهند تا نیازی به مراجعه به مطب نداشته باشند.
متخصص غدد به شما می‌گوید که کودک هر چند وقت یک‌بار باید باید معاینه شود. در هر ویزیت، پزشک این شرایط را بررسی می‌کند:

• رشد فرزند شما را بررسی می‌کند.
• ممکن است آزمایش خون تجویز کند تا ببیند بدن کودک چگونه به دارو پاسخ می‌دهد.
• در صورت نیاز دوز را تغییر می‌دهد.
• عوارض جانبی در دوزهای مورد استفاده برای کمبود هورمون رشد، بسیار نادر است. اگر فرزندتان سردرد یا تغییرات بینایی دارد، یا می‌لنگد، به پزشک اطلاع دهید.
• درمان معمولا تا زمانی که رشد کودک کامل شود یعنی تا اواخر نوجوانی ادامه می‌یابد.

در مورد افزایش هورمون رشد چه چیز دیگری باید بدانم؟
هورمون رشد می‌تواند سرعت رشد کودک مبتلا به کمبود هورمون رشد را افزایش دهد. کودکانی که این درمان را زود شروع می‌کنند، نسبت به کودکانی که دیرتر شروع به درمان می‌کنند، سریع‌تر و بهتر درمان می‌شوند.
در بزرگسالی، بدن ما مقدار بسیار کمتری هورمون رشد تولید می‌کند. بنابراین بسیاری از کودکان مبتلا به کمبود هورمون رشد که مشکل پزشکی دیگری ندارند و واکسن‌های GH دریافت می‌کنند، در بزرگسالی دیگر به آن نیاز ندارند.

استفاده از هورمون رشد برای درمان کوتاهی قد در کودکان
زمانی که کودک به طور قابل توجهی کوتاه‌تر از سایر کودکان هم‌سن خود است، طبیعی است که کمی نگران شوید. در موارد نادر، کوتاهی قد می‌تواند بیشتر نگران‌کننده باشد، به‌خصوص اگر سرعت رشد کودک به طور ناگهانی و بدون هیچ دلیل مشخصی کاهش یابد یا به نظر برسد که رشد او به طور کلی متوقف شده است.
در برخی شرایط، والدین ممکن است تصمیم بگیرند که یک کودک کوتاه‌قد را با هورمون‌درمانی مورد درمان قرار دهند. این درمان طولانی‌مدت باعث تحریک رشد در کودکانی می‌شود که دارای کمبود هورمونی خاص یا وضعیت سلامتی هستند که مانع از رشد طبیعی آن‌ها شده است.

آیا درمان با هورمون رشد برای کودک شما مناسب است؟
اگر به دنبال درمان GH برای فرزند خود هستید، دانستن مزایا و معایب این درمان مهم است.

این درمان، بلندمدت است
هورمون رشد به صورت روزانه به کودک تزریق می‌شود، البته در شرایط خاص، ممکن است حداقل سه واکسن در هفته لازم باشد. اغلب اوقات، درمان در طی چندین سال انجام می‌شود و ممکن است تا زمانی که امکان رشد وجود داشته باشد ادامه یابد.

علاوه بر هورمون رشد، ممکن است کودک نیاز داشته باشد هورمون‌های دیگری را هم دریافت کند تا سطح کلی هورمون‌های بدنش متعادل بماند.

علاوه بر هورمون رشد، ممکن است کودک نیاز داشته باشد هورمون‌های دیگری را هم دریافت کند تا سطح کلی هورمون‌های بدنش متعادل بماند.

گران است
هزینه درمان با هورمون رشد گران است و به ندرت تحت پوشش بیمه سلامت قرار می‌گیرد. البته بهتر است درباره این موضوع با شرکت بیمه‌ای که تحت قرارداد آن هستید، مشورت کنید.

ممکن است تغییر بزرگی ایجاد نکند
اگر هورمون رشد را برای کودک خود در نظر می‌گیرید، مهم است که انتظارات خود را با پزشکتان در میان بگذارید. مثلا باید مشخص کنید که دوست دارید فرزندتان چقدر قد بکشد. مطمئن شوید که فرزند شما از پتانسیل واقعی رشد آگاه است. درمان با هورمون رشد به طور متوسط بین دو و نیم تا هفت و نیم سانتی‌متر به قد کودک اضافه می‌کند.

هر انتخابی که دارید، روی تقویت عزت نفس کودک تمرکز و به او یادآوری کنید که همان‌طور که هست شگفت‌انگیز است.

نگرش شما در مورد کوتاهی قد، نقش مهمی در تصمیم‌گیری در مورد اینکه آیا درمان با هورمون رشد، گزینه خوبی برای فرزندتان هست، یا نه، ایفا می‌کند.
درمان با هورمون رشد باعث می‌شود فرزند شما قد بلندتر از آن چیزی شود که بدون هورمون رشد می‌توانست، با این حال ممکن است همچنان کوتاه‌تر از حد متوسط باشد.
مهم است در مورد هر گونه احساس منفی در مورد کوتاهی قد در خانواده و اینکه چگونه ممکن است ناخواسته به کودک منتقل شود، صادق باشید. هیچ مقدار از هورمون رشد نمی‌تواند این تصورات را در مورد قد تغییر دهد.
هر انتخابی که دارید، روی تقویت عزت نفس کودک تمرکز و به او یادآوری کنید که همان‌طور که هست شگفت‌انگیز است.

خلاصه
اگر رشد کودک به طور ناگهانی کاهش پیدا کند یا خیلی کوتاه‌تر از دوستان و همکلاسی‌هایش به نظر برسد، طبیعی است که نگران باشید.
اگر احساس می‌کنید اضافه شدن دو و نیم تا هفت و نیم سانتی‌متر به کودک کمک می‌کند، هورمون رشد می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای افزایش قد کودک باشد.
پزشک، بهترین مرجع برای پاسخ به سئوالات شما در مورد افزایش هورمون رشد در کودکان و درمان GH است.

برای یافتن متخصص مورد نظر خود به کلینیک بیا نی نی سر بزنید.