برچسب: کودک

چرا کودکان از دکتر رفتن میترسند

کودکان معمولاً نگرانی خاصی از مراجعه به پزشک دارند که این ترس وصف‏ ناپذیر است. اما باید دید آیا پزشک به کودک صدمه می‏رساند؟ آیا کودک مجبور است لباسش را در آورد؟ آیا پزشک حتما به وی آمپول می‏زند؟ اینها همه تصورات باطلی است که ممکن است در ذهن کودک وجود داشته باشد.

اسم آمپول که می آید، چشم هایش پر از اشک شده وبه دامن مادر پناه می برد و نه نه می گوید. شروع به گریه می کند و به پزشک می گوید،آمپول نه، آقای دکتر! این حالات برای پدر و مادرانی که کودکشان از آمپول می ترسند، کاملا ملموس است. نکته مهم این است که در این مواقع باید چه رفتاری داشته باشیم؟
معمولاً در میان کودکان، ترس از پزشک، ترس از آمپول و به طور کلی ترس از درمان های پزشکی اضطراب ایجاد می کند. بعضی از این ترس ها در کودکان از تجربه تلخی که از مراجعه قبلی به پزشک داشته اند ناشی می شود. اما راهکار چیست؟ چه کنیم تا بچه های ما از مراجعه به پزشک و خدمات درمانی و تزریق، ترس نداشته باشند و بتوانند با رفتاری منطقی اینها را به عنوان ابزاری درمانی بپذیرند؟ در این مطلب راهکارهایی به شما پیشنهاد می شود.

راهکارهایی برای برطرف کردن ترس کودک از تزریق و راههای درمانی

لطفا پزشک را لولو نکنید

تزریق آمپول به عنوان راهکاری برای به دست آوردن سلامت در اختیار ماست. بسیاری از والدین این راهکار نجات بخش را به عنوان ابزاری برای ترساندن و هشدار دادن به کودک استفاده می کنند، نزدیک ترین عامل ناخوشایندی که در دسترس است، یعنی آمپول زدن و دکتر بردن را به عنوان راهکاری تربیتی به کار می گیرند. «اگه نشینی آمپول می زنیما»، «اگه غذاتو نخوری می ریم دکترها»، «آقای دکتر الان میاد آمپول می زنه» و جملاتی از این دست که والدین به کار می گیرند، عاملی می شود، برای تقویت ترس کودک در هنگام مراجعه به پزشک. لطفا کمی خلاق باشید، می توانید فرصت بازی کردن او را محدود کنید یا او را از دیدن برنامه تلویزیونی که دوست دارد محروم کنید.

ریشه ترس را بخشکانید

به هر حال معمولا مراجعه به پزشک و مراکز درمانی و تزریق آمپول با درد و بیماری همراه است و خواه ناخواه تجربه ناخوشایندی برای فرزند شما ایجاد می کند. شما با کارهایی می توانید ریشه های این تجربه ناخوشایند را در فرزندتان از بین ببرید. هنگامی که کودک سالم است و نیازی به پزشک ندارد، در برنامه بازی های کودک دکتر بازی را بگنجانید و با استفاده از اسباب بازی هایی که در بازار به راحتی پیدا می شود فضای مراجعه به پزشک و تزریق آمپول را برای او شبیه سازی کنید. گاهی مریض بشوید و از او بخواهید به شما آمپول بزند و گاهی به او آمپول بزنید. دقت کنید عکس العمل شما هنگامی که فرزندتان به شما آمپول می زند، همان عکس العملی خواهد بود که کودک در مقابل آمپول خواهد داشت.

به بچه ها دروغ نگویید

اگر شما برای آنکه فرزندتان بی تابی و گریه کمتری بکند به دروغ به او بگوییدکه «دکتر آمپول ننوشته» یا «من قول می دم که دکتر آمپول نده» یا هنگام زدن آمپول به او بگویید «آمپول که درد نداره»، کودک لحظاتی بعد با واقعیت مسئله رو به رو شده و متوجه می شود که نزدیک ترین و مهم ترین اشخاص زندگی اش به او دروغ گفته اند، در این حالت او ضمن اینکه مجددا بی تابی و گریه خواهد کرد، اعتماد و تکیه ای هم که به شما به عنوان والدین داشته را از دست می دهد. در رابطه با آمپول هم به جای اینکه بگویید آمپول درد نداره» بگویید:«آمپول کمی درد داره اما من مطمئنم که تو خیلی شجاعی و می تونی این درد کوچیک رو تحمل کنی.»

ترس کودک از آمپول

هنگام تزریق آمپول

تمام مواردی که برای کنترل ترس کودکان از دکتر اشاره کردیم در کنترل ترس آنها از آمپول هم می تواند کاربرد داشته باشد. هنگامی که کودک می خواهد آمپول بزند حتما موارد زیر را رعایت کنید:
سعی کنید شخصی وارد و توانمند را پیدا کنید تا کودک درد کمتری متحمل شود.
در لحظه تزریق با کودک صحبت کنید و سعی کنید حواس او را از تمرکز روی بحث تزریق و درد پرت کنید. می توانید از او بخواهید که از یک تا 10 بشمرد.
می توانید از شجاعت او تعریف کنید یا کلمات آرامش بخش و جرات دهنده در گوش او زمزمه کنید.
یک اسباب بازی یا عروسکی که کودک به آن علاقه دارد را همراه خود به محل تزریق ببرید و حواس کودک را در آن لحظه پرت کنید.
بیهوده سعی نکنید کودک را ساکت کنید. پرسنل درمانی به گریه بچه ها عادت دارند و گریه فرزند شما را دلیلی بر کوتاهی و بی مسئولیتی شما در تربیت فرزندتان نمی دانند.
پس از تزریق و درصورت رفتار مناسب کودک، او را با بازخورد مثبت، به صورت گفتاری یا با هدیه ای کوچک تشویق کنید.
هرگز کودک را به یکباره در موقعیت تزریق آمپول قرار ندهید و فضا را از دقایقی قبل برایش آماده کنید.
در نهایت ترس کودک را با پزشک درمیان بگذارید تا از سوزن های تزریقی نازک تر استفاده کند تا درد کمتری را احساس کند.
با کودکتان همدردی کنید. اگر قرار است از او آزمایشی گرفته شود، همراه او در اتاق بمانید، او را در آغوش بگیرید و بگذارید حضور شما را احساس کند.
استفاده از راهکارهای مطرح شده در این نوشته تا حد زیادی برای غلبه بر ترس کودک از پزشک و تزریقات و کادر پزشکی کمک می کند. اما درصد اندکی از بچه ها هستند که ترس از عوامل درمانی و تزریق در آنها تبدیل به یک ترس خاص و ریشه دار شده. چنین بچه هایی آنچنان مقاومت و گریه می کنند که امکان تزریق آمپول یا ویزیت پزشک را از بین می برند و استفاده از همه راهکارهای ممکن هم کمکی به بهتر شدن اوضاع نمی کند. در این صورت شما باید در نخستین فرصت به سراغ یک روانشناس بالینی بروید تا او با تکنیک های خاص روانشناختی، ترس ریشه دوانده در وجود کودک را درمان کند.

تا سه سالگی برای کودک داستان های خیالی و رویاگونه نگوئید

آنچه دارای اهمیت است این است که داستان گویی برای کودکان به لحاظ روان شناسی قواعد و قوانین خاص خود را دارد وهمانطور که فیلم وکارتن غیر اخلاقی اثرات مخرب بر شخصیت کودک دارد کتاب بی مفهوم وغیر اخلاقی نقش یکسان دارد.

یک روان شناس تربیتی درخصوص نحوه داستان گویی برای کودکان درسنین مختلف می گوید:اولین نکته مهم در این خصوص این است که کودکان از سنین 2 سالگی به بعد قادر به درک داستان هستند لیکن در هر سنی موضوع داستان و مدت زمان تعریف کردن داستان متفاوت است.

در دو سالگی کودکان می توانند داستان ها را گوش کنند ولی مدت زمان خوانش داستان باید کوتاه باشد زیرا در این سن کودک به درکی نرسیده است تا داستان طولانی را درک وتحمل کند.

بهتر است ما از داستان های کوتاه واقعی و مختصر استفاده کنیم که در مورد زندگی روزمره خود کودک است.با افزایش سن حدود سه سالگی کودک می توان داستان را کمی طولانی تر کرد ولی بازهم باید براساس زندگی واقعی کودک باشد تا او بتواند آن شرایط را در زندگی عادی ببیند و تا سه سالگی از بازگوکردن داستان های خیالی و رویاگونه باید پرهیز شود.

وی می افزاید:کم کم از سه سالگی به بعد یعنی حدود سنین 4 تا 6 سالگی به دلیل اینکه خیال پردازی در کودک آغاز می شود و کودکان خیال پرداز می شوند می توان از داستان هایی که در آن این موضوعات وجود دارد وبا زندگی روزمره متفاوت است استفاده کرد بطور مثال داستان هایی که در آن حیوانات صحبت می کنند و یا در زندگی روزمره قابل مشاهده نیستند.تقریبا روال داستان گویی به این صورت است و با افزایش سن می توان مدت زمان داستان گویی را بیشتر کرد.

 داستان های تخیلی برای کودکان نگویید

روش غیر مستقیم برای القاء نکات تربیتی به کودک

وی ضمن اشاره به اهمیت داستان در الگوپذیری کودک اظهار می کند:داستان یکی از روش هایی است که از طریق آن می توان بر شخصیت کودک اثر گذاشت؛کودکان از سنین خاصی به بعد کاملا خیال پرداز می شوند ودر مجموع از دوسالگی قادر به جایگزینی خود با شخصیت داستان هستند و می توانند الگوبرداری کنند.

این نکته به والدین امکان می دهد که بسیاری از ویژگی های مناسب اخلاقی را در غالب داستان به کوک منتقل کنند.قصه گویی یک روش غیرمستقیم برای ارائه ویژگی اخلاقی مطلوب است که ممکن است در بیان مستقیم آن با مقاومت کودک مواجه شویم.به همین دلیل داستان می تواند تأثیر زیادی بر شخصیت وویژگی اخلاقی کودکان بگذارد.

الگو پذیری کودک

از طرفی اگر داستان جنبه های غیراخلاقی داشته باشد،تأثیر نامطلوبی بر کودک می گذارد و والدین در انتخاب داستان باید وسواس زیادی به خرج دهند .کودکان بسیار تأثیرپذیر تر از بزرگسالان هستند وخود را در غالب شخصیت های اصلی داستان قرار می دهند وفوق العاده از این شخصیت ها الگو می پذیرند.اولین نکته در انتخاب داستان توجه به سن کودک است واگر قصد انتقال ویژگی های اخلاقی خاصی به کودک داریم باید متوجه سن کودک وپذیرش این ویژگی ها از جانب او باشیم.

باید سعی والدین بر این باشد که خصوصیات مثبت را به کودک منتقل کنند و به دلیل اینکه شخصیت اصلی داستان اصولا یک شخصیت محبوب برای کودک است باید سعی شود نتیجه مثبتی از شخصیت گرفته شود و نه ویژگی های منفی در او.

اگر شخصیت اصلی نکات منفی را نشان می دهد باید در انتهای داستان نشان داده شود که او دچار مشکل می شود و تصمیم های درست را جایگزین می کند.تأکید بر این است که این داستان ها هم مفهوم مناسبی داشته باشند و هم کاملا آموزنده باشند و ما حق نداریم ذهن کودک را با موضوعات غیراخلاقی پر کنیم.

پراشتهایی، عارضه تماشای تلویزیون

مطالعات ثابت می کند، بین چاقی کودکان و زمانی که آن ها هر روز صرف تماشای تلویزیون، نشستن در پشت کامپیو تر و انجام بازی های کامپیوتری می کنند، رابطه وجود دارد. دانشمندان معتقدند این بازی ها می تواند تأثیر عمیقی روی مغز و حالت روانی کودکان داشته باشد به همین دلیل است که کودکان بعد از دیدن تلوزیون و یا انجام بازی های کامپیوتری به طور ناخودآگاه علاقه بیشتری به غذا خوردن پیدا می کنند.

نتایج یک بررسی نشان می دهد:کودکانی که در اتاق خواب تلویزیون تماشا می کنند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به چاقی قرار دارند.

محققان کالج دانشگاهی لندن در مطالعه خود دریافتند:تماشای هر چه بیشتر تلویزیون در کودکان و به ویژه دختران خطر ابتلا به چاقی را در آنان بیشتر می کند. همچنین نگاه بیش از حد به صفحه تلویزیون می تواند پیامدهای منفی مختلفی به دنبال داشته باشد.

محققان انگلیسی با بیان اینکه تماشای تلویزیون با خطر چاقی در کوکان همراه است، اظهار داشتند:ضرورت دارد مشخص شود آیا استفاده از تلفن همراه و لپ تاپ نیز به چاقی در کودکان منجر می شود یا خیر؟

تاثیر تماشای تلویزیون 

در این بررسی اطلاعات بیش از 12 هزار کودک در انگلیس در مدت چند سال مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین از والدین کودکان خواسته شد تا مدت زمان تماشای تلویزیون کودکان شان را گزارش دهند. به گفته محققان نیمی از این کودکان در سن هفت سالگی در اتاق خواب خود تلویزیون و سیستم کامپیوتری داشته اند.

محققان شاخص توده بدنی این کودکان را در سن 11 سالگی محاسبه و مشاهده کردند، احتمال افزایش وزن در دخترانی که در اتاق خواب خود تلویزیون داشتند، نسبت به کودکان دیگر، 30 درصد بیشتر است. این خطر در پسران 20 درصد بوده است.

به گفته محققان انگلیسی نتیجه مطالعه حاکی از آن است که ارتباط روشنی بین وجود تلویزیون در اتاق خواب کودکان و افزایش وزن آنان در چند سال بعد وجود دارد.

پول توجیبی هفتگی بهتر است یا ماهانه؟ 

پول توجیبی، نوعی درس اقتصاد در دوران نخست زندگی است. در تمام دنیا مردم به فرزندان خود پول توجیبی می دهند. بعضی روزانه، برخی هفتگی و عده دیگر ماهانه به فرزند خود مبلغی می دهند.

کودک یا نوجوان باید پول خود را برای آن بازه زمانی تقسیم بندی کند تا با مشکل مواجه نشود. هستند والدینی که به فرزندان خود مبالغ نجومی می دهند و همچنین والدین دیگری هستند که مبلغ خاصی برای فرزند در نظر نمی گیرند. عملکرد هیچ کدام درست نیست. کار صحیح را والدینی انجام می دهند که مبالغی معقول به فرزند خود می دهند، اما فلسفه پول توجیبی چیست؟

درس اقتصاد:پول توجیبی، نوعی درس اقتصاد در دوران نخست زندگی است. یک کودک دوست دارد برای خود اسباب بازی خاصی بخرد که به طورمعمول برای او نمی خرند. او یاد می گیرد اگر آن اسباب بازی خاص را می خواهد، باید پول توجیبی اش را پس انداز کند و یک سری خرج ها را فراموش کند تا به خواسته خود برسد. این بهترین کلاس درس برای اوست.
بهترین پس انداز,راههای پس انداز,پس انداز چیست. کودک یا نوجوان باید پول خود را برای آن بازه زمانی تقسیم بندی کند تا با مشکل مواجه نشود.

حقیقت دنیا:دلیل نمی شود اگر والدین بسیار ثروتمندند، مبلغی کلان به عنوان پول توجیبی بدهند یا هر از گاهی مخارج مختلف او را متقبل شوند. هر پدرومادری در هر شرایط اقتصادی باید مبلغی معقول به فرزندان خود بدهد تا او از همان دوران کودکی حقیقت زندگی را بشناسد. مبلغ پول توجیبی باید به نحوی باشد که فرزند با رعایت اقتصاد بتواند آن را مدیریت کند؛نه آن قدر زیاد که کار به ولنگاری برسد و نه آن قدر کم که بودونبودش فرق چندانی نداشته باشد.

کودک یا نوجوان باید پول خود را برای بازه زمانی تقسیم بندی کند

هفتگی یا ماهانه؟

برخی والدین به فرزند خود به صورت روزانه، هفتگی یا ماهانه پول می دهند، اما بهترین طریق آن ماهانه است. حقوق ماهانه است و مدیریت آن تا آخر ماه دانشی است که هرکس باید در سنین کم بیاموزد. پس بهتر است، والدین پول توجیبی فرزند را به صورت ماهانه بدهند.

پس انداز هدفمند:بچه ها اگر بخواهند، می توانند خوراکی را از خانه به مدرسه ببرند و از بوفه چیزی نخرند. بجز خوراکی هم خرج خاص دیگری ندارند. پس والدین باید آنها را تشویق به جمع کردن پول توجیبی کنند تا بعدها بتوانند هر چه را که دلخواهشان می خواهد، بخرند. والدین برای تشویق بیشتر می توانند وعده کنند، اگر فرزند پولش را جمع کرد و قصد خرید داشت، به او کمک کنند و مابقی پول را بپردازند. این کار فرزند را تشویق به پول جمع کردن می کند.

پول یا وقت؟ برخی والدین تمام زمان خود را صرف کارکردن می کنند تا برای فرزندان رفاه به همراه بیاورند. موفق می شوند و می توانند نبود خود را با پول خرج کردن برای آنها پرکنند، اما آیا براستی پول زیاد جبران غیبت والدین را می کند؟ هرگز. والدین خوب به فرزندان خود مبالغ معقول پول توجیبی می دهند و درعوض، زمان بیشتری را صرف بودن در کنار فرزندان شان می کنند.

چاقی و کوتاهی قد کودک با خواب نامنظم

خوابیدن کودکان، علاوه بر برطرف کردن خستگی های روزانه، شرایط مناسبی را برای رشد کودک فراهم می کند. کودکان فعالیت روزانه بیشتری نسبت به بزرگسالان دارند و در صورت عدم استراحت کافی، بسیار صدمه می بینند.

عضوهیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران به آسیب های خواب دیرهنگام و نامنظم به خصوص در کودکان و نوجوانان اشاره کرد و گفت:خواب نامنظم درکودکان و نوجوانان می تواند منجر به اختلال رشد، کوتاهی قد کودک ، چاقی یا حتی لاغری مفرط شود.

تاثیر خواب بر کوتاهی قد کودک

او افزود:خواب کودکان حداقل هشت ساعت و نوجوانان حداقل هفت ساعت در طول شبانه روز توصیه می شود و خوابیدن یک ساعت اضافه در طول روز به دلیل خستگی و یا جبران کمبود خواب، اشکال ندارد.

وی، شکل عادی خواب در کودکان و نوجوانان بین 7 تا 8 ساعت اعلام کرد وگفت:خواب مناسب و کافی از جمله نیازمندی های انسان ها است و توصیه می شود که آنان بطور متوسط هشت ساعت در شبانه روز بخوابند.

 او بااشاره به اینکه خواب زیادی هم دارای عوارضی است وبرای سلامتی بدن مضر است، اظهار کرد:طول خواب در شبانه روز برای کودکان بیش از 10 ساعت و برای نوجوانان بیش از 9 ساعت نباید باشد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران اظهار کرد:زیادی خواب هم به بدن آسیب می رساند و می تواند عامل چاقی در افراد باشد. افراد ساعاتی را که در خواب هستند، فعالیت بدنی ندارند و انرژی ذخیره می کنند و این کار می تواند زمینه بروز چاقی را فراهم کند.
متخصص تغذیه اعلام کرد:افرادی که شرایط خاص دارند باید با مشاوره متخصصان مدت خواب خود را تنظیم کنند تا مشکل جسمی برای آنان بوجود نیاید.

وی به خواب در ایام ماه مبارک رمضان امسال هم اشاره کرد و گفت:بسیاری از روزه داران با خواب بعد از صرف وعده سحری کمبود خواب خود را جبران و دیرتر سرکار خود حاضر می شوند.این افراد در صورت احساس خستگی و خواب آلودگی پس از مراجعت از کار روزانه نیز می توانند استراحت کرده و با خواب نیمروز کمبود خواب شبانه را جبران کنند.
او همچنین به روزه داران به خصوص برای کودکان و نوجوانان توصیه کرد که خواب جایگزین در طول روز را داشته باشند تا سلامت آنان به خطر نیفتاد.
وی به چاق شدن برخی از روزه داران اشاره کرد و گفت:علت اساسی چاقی افراد پس از ماه مبارک رمضان، پرخوری و افزایش زمان خواب و استراحت است.