آشنایی با اشتباهات والدین در مورد باید و نبایدها به فرزندان
دوست دارید یک فرزند موفق ، مستقل و با اعتماد به نفس تربیت کنید ولی نادانسته نصیحت هایی می کنید مخرب ،پس آنها را کنار بگذارید چرا که با این حرفها تلاش شما نتیجه برعکس خواهد شد
بعضی از بچه ها دوست دارند وقتی بزرگ شدند بسکتبالیست شوند، یا فضانورد و … . بسیاری از والدین معمولا به فرزندان خود می گویند که آنها می توانند وقتی بزرگ شدند هر چه که می خواهند بشوند.
گاهی آرزوهای بچه ها واقعا هیچ ایرادی ندارد ولی زمانی که مثلا فرزند 14 ساله ی شما بدون داشتن هیچ برنامه ی پشتیبانی شده ای، ایده های تخیلی در سر دارد یا احتمال اینکه شما بتوانید از نظر مالی، شرایط دنبال کردن آرزوهایش را فراهم کنید تقریبا صفر است، با گفتن «تو می توانی هرچه که دوست داری بشوی»، مراحل شکست را برایش فراهم می کنید. به جای گفتن اینجور جملات می توانید سازگار با سن و فهم او، او را با واقعیت روبرو کنید.
توصیه هایی که به کودکان تان می کنید باید همراه با حقیقت و واقعیت باشد
اگر درست و به موقع فرزند خود را با واقعیت روبرو نکنید و او را با تخیلات خودش تنها بگذارید، احتمالا به جایی خواهید رسید که ببینید فرزند 25ساله ی شما هنوز در کنار شما و در آپارتمان شما زندگی می کند و یک پیتزا بَر است!
لطفا توصیه های بیخود یا مستبدانه به فرزندان خود نکنید که در دنیای واقعی وجود ندارند. نصیحت های خود را ارزیابی کنید:آیا واقع گرایانه است؟ در بلند مدت به نفع فرزندم است یا به ضررش؟ دست از استفاده از کلام مربوط به عهد دقیانوس بردارید! چون بیشتر مضر هستند تا مفید. بهتر است عقاید و گفتار قدیمی را به افکار، ایده ها و توصیه های دنیای واقعی امروز که واقعا کاربردی و مفید باشند تبدیل کنید. در ادامه برخی از توصیه ها را برای تان می گوییم که معمولا والدین هنوز از آنها استفاده می کنند، در حالیکه نادرست است. ضمنا پیشنهادهایی برای شما داریم.
1. «لازم نیست از من تقلید کنی، کاری را که به تو می گویم انجام بده»
این یکی از بدترین توصیه هایی است که می توانید به فرزندتان ارائه بدهید. بچه ها در حقیقت، بیشتر از رفتارهای پدر و مادر الگو می گیرند تا از گفتارشان. اگر پدر و مادر الگوی رفتاری نارستی ارائه بدهند و سپس بگویند، ببین من چه می گویم و به رفتارم کاری نداشته باشد، کلمات شان کوچک ترین اثری نخواهد داشت.
اگر واقعا ضعفی در رفتار خود دارید بهتر است برطرف کنید، دیگر نیازی نیست با گفتار پند بدهید، بچه ها با نگاه کردن به شما، خودشان الگوهای درست را فرا خواهند گرفت. مثلا اگر به دخترتان می گویید نباید سر برادرش داد بزند، خودتان هم نباید این کار را بکنید، پس اول دست از عادت ِ داد کشیدن ِ خود بردارید تا بتوانید الگوی مناسبی باشید، بعد دیگر لازم نیست زحمت بیفایده ی پند و اندرز دادن را متحمل شوید. همانی باشید که دوست دارید فرزندتان باشد، شما بانفوذترین الگو در زندگی فرزندان تان هستید.
2. «همه چیز درست خواهد شد»
واقعا پدر و مادرها از کجا مطمئن هستند که همه چیز درست خواهد شد؟! آنها که پیشگو نیستند، پس گاهی بهتر است از این عبارت استفاده نکنید، مخصوصا وقتی که فایده ای ندارد! اگر بهترین دوست فرزندتان به دلیل سرطان در حال از بین رفتن است، اینکه به فرزندتان بگویید، غصه نخور، همه چیز درست خواهد شد، هم غیرواقعی است و هم به او آسیب می زنید. فرزندتان عبارت ِ «همه چیز درست خواهد شد» را اینگونه تعبیر می کند که دوستش درمان خواهد شد و به زودی به مدرسه بازخواهد گشت.
به او امید واهی ندهید چون تبدیل به یک دروغگو خواهید شد. ضمنا با این امید دادن های بیخودی باعث می شوید توانایی فرزندتان برای پردازش شرایطی که پیش رو خواهد داشت، ضعیف شود. به جای اینکه خودتان را در نظرش دروغگو کنید، واقع گرا باشید و اجازه دهید کودک تان متناسب با سنش، واقعیت پیشامدی را که به زودی روی خواهد داد درک کند. همزمان این امکان را برایش فراهم کنید که همیشه امیدش را در زندگی حفظ کند. پس وقتی که احتمال بهتر شدن اوضاع واقعا وجود ندارد، فرزندتان را فریب ندهید.
3. «پسرها گریه نمی کنند»
واقعا این جمله ی بی معنی از کجا آمده؟! وقتی پدر و مادری این جمله را به پسر خود می گویند، احساسات او را نادیده می گیرند و به او این پیام را می رسانند که آنها باید هیجانات و احساسات خود را سرکوب کنند و نهایتا جامعه ای خواهیم داشت پُر از مردانی با احساسات سرکوب شده.
خفه کردن احساسات و بروز ندادن آنها هم در بلند مدت به ضرر سلامتی است و هم به روابط آسیب می زند. به پسران خود اجازه دهید مردانی شوند که با افتخار احساسات خود را بروز می دهند، حتی گریه کردن.
4. «نباید به دردت اهمیت بدهی»
این دروغ می تواند آسیب جسمی واقعی به فرزندان وارد کند. من سالها بود که می دویدم و مربی داشتم که عادت داشت بگوید:تو باید بر دردت غلبه کنی. من تنها یک نوجوان بودم و حرف های مربی ام را جدی می گرفتم. طی یک مسابقه آسیب دیدم اما با همین توصیه ی مربی، دردم را نادیده گرفتم و در پایان با هشت شکستگی ناشی از فشار بر استخوان، مجبور شدم از مسابقات فینال کناره گیری کنم، چون حالا دیگر واقعا آسیب دیده بودم. درد، راهی است که بدن علامت می دهد چیزی درست نیست
قوی بودن و با انرژی بر درد فائق آمدن یک مسئله ی دیگری است، اما اینکه به فرزندتان بگویید دردی که دارد را تحمل کند، فقط باعث آسیب دیدنش خواهد شد، نه قوی شدنش. در عوض به او یاد بدهید نسبت به علامت های بدنش دقیق باشد. شما هم توجه کنید؛ آیا دردی که دارد صرفا احساس ناراحتی است یا درد ِ واقعی؟ به او یاد بدهید فرق بین درد واقعی و احساس ناراحتی بدون درد را تشخیص بدهد.
توصیه های حساب شده به فرزندان
5. «تو هرچه که بخواهی می توانی بشوی»
همانطور که در ابتدای مطلب گفته شد، دور نگه داشتن کودک از واقعیت و شاخ و بال دادن به آرزوهای دست نیافتنی او، به ضررش تمام خواهد شد. بهترین کاری که می توانید انجام دهید این است که فرزندتان را برای رسیدن به خواسته های معقول و درستش، تشویق کنید و به او انگیزه بدهید. به عنوان پدر یا مادر باید به او کمک کنید از واقعیت جدا نشود تا بتواند اهداف بلندمدت برای زندگی اش داشته باشد؛ خواسته هایی که دست یافتنی باشند.
مراقب باشید آرزوهای او را سرکوب و لگدمال نکنید اما به او کمک کنید به اهداف واقعی و دست یافتنی فکر کند و مطمئن باشید با حمایت شما و در سایه ی این اهداف معقول، آروزهای غیرمنطقی اش ناخودآگاه کمرنگ و محو خواهند شد. کمک شما می تواند به این صورت باشد که گزینه های مختلف را به او نشان بدهید و اطلاعات کافی در اختیارش بگذارید تا خودش انتخاب کند. هدف و آروزیی که شانس رسیدن به آن، کمتر از یک درصد باشد، تخیلی و دست نیافتنی است.
6. «هرجور که راحتی رفتار کن، خودت باش، ایرادی ندارد»
این توصیه ای است که کودکان را مخصوصا از نظر اجتماعی، آسیب پذیر می کند. گاهی رفتارها و کارهای بچه ها جوری است که از نظر اجتماع پذیرفته شده نیست یا ممکن است در جمع دوستانش، خوشایند نباشد. مثلا اگر دختر شما عادت دارد، از دوستانش به تندی و با عصبانیت انتقاد کند و ایراد بگیرد، هر زمان که چیزی ناراحتش کند، اتفاق ناخوشانید در روابط او با دوستانش خواهد افتاد پس باید به او یاد بدهید ایراد خود را برطرف کند و بداند که همیشه هم خوب نیست آدم خودش باشد و هر جور که راحت است رفتار کند، گاهی نتیجه ی منفی خواهد گرفت.
دختر شما با بروز این عادت نادرست خود، حتما دوستانش را از دست خواهد داد. همه ی رفتارهای باطنی ما لزوما خوب نیستند. بعضی وقت ها لازم است یاد بگیریم رفتارهای بد خود را مدیریت و کنترل کنیم. دختر شما اگر همیشه و در هر جمعی، خود ِ خودش باشد و نسبت به هر چیزی که خوشش نیامد، فور واکنش تند نشان بدهد، با آزاری که به دیگران می دهد، دوستانش را از دست خواهد داد و با نوعی ناکامی در روابط اجتماعی اش روبرو خواهد شد که خشمش را مضاعف کرده و در یک چرخه ی معیوب گرفتار خواهد شد. او باید یاد بگیرید تا جایی این آزادی را دارد که خودش باشد که آزادی دیگران را مختل نکند، کار خلاف و غیراخلاقی انجام ندهد و به دیگران آسیبی نزند.
7. «فقط به آینده فکر کن تا موفق شوی»
وقتی بچه ها را وادار می کنید فقط به آینده فکر کنند، به ضرر آنها عمل می کنید. بچه هایی که در دوران ابتدایی هستند نیازی ندارند در مورد آینده و دانشگاه فکر کنند. بسیاری از پدر و مادرها به بچه های محصل خود، خودسر دارو می دهند تنها به این دلیل که استرس دارند، چون مدام از کودکی به آنها گفته شده باید حواس شان به آینده باشد و به سختی درس بخوانند و از همین ابتدا برای دانشگاه خیز بردارند!
این بچه ها، در میانه ی راه تحصیل ممکن است از درس و مطالعه زده شوند و به طور کلی قید تحصیلات را بزنند. هرگز راههایی پیش پای فرزندان دانش آموز خود نگذارید که به آنها تنش و استرس وارد کند، تکنیک های ریلکسیشن و خودکنترلی را به او یاد بدهید تا هر وقت هم دچار اضطراب شد، خودش راه مهارش را بلد باشد. اجازه دهید در سنین بچگی، بچگی کند و از زمان حال خود لذت ببرد.
فردی که استرس ندارد، شادتر است و علم هم ثابت کرده کسی که شادتر است، موفق تر است. افراد شاد، در مواجهه با استرس ها زندگی، مجهزتر هستند. پس به فرزندتان اجازه بدهید با غرق شدن در زمان حال، از آن لذت ببرد و شاد باشد و با هل دادن او به سمت آینده، نگرانش نکنید.
8. «اگر می خواهی در زندگی موفق باشی، فقط باید سخت کار کنی»
این توصیه ای است که بسیاری از والدین به دلایل ریشه ای دیگر که معمولا جنبه ی فردی دارد به اشتباه به فرزندان شان می کنند. اینکه کسی 16 ساعت در روز کار می کند و کارش را خوب انجام می دهد لزوما به این معنی نیست که فرد موفقی است. افراد ممکن است به سختی کار کنند و تمام تلاش خود را بکنند اما هیچ فرصتی برای رشد و پیشرفت نداشته باشند. چیزی که مهم است هوشمندانه و هدفمند کار کردن است؛ کاری که فرصت های بیشتر برای موفقیت های بزرگ تر ایجاد کند، نه صرفا سخت کار کردن!
سخت کار کردن، خوب است اما باید همره با هوشمندی باشد. فرض کنید خانواده ای دو فرزند دارد، آنها بزرگ می شوند و یکی از آنها عقیده دارد سخت کار کردن، کلید موفقیت است و بنابراین در همان کار می ماند، 16 در روز کار می کند و تنها می تواند هر چند سال یکبار، یک پیشرفت جزئی داشته باشد، چون مهارت خاصی کسب نکرده است.
اما فرزند دیگر عقیده به هوشمندانه کار کردن دارد و سعی می کند دوره هایی را بگذراند و مهارت های کاربردی کسب کند تا خودش را مجهز کند، او کاری را انتخاب می کند که مهارت هایش را به خوبی به کار بگیرد و در واقع در ازای سخت کار کردنش، جواب خوبی هم می گیرد و پیشرفت هایش مداوم است. هر دو نفر سخت کار کرده اند، اما دومی هوشمندانه تر عمل کرده و موفق تر است.
این تنها یک مثال بود. تمام کارهای و مشاغل نیاز به مهارت های خاص یا تحصیلات دانشگاهی ندارند، اما شما باید به فرزندتان کمک کنید ایده هایش را از موفقیت در کار مطلوبش پیدا کند، اینکه چه جور کاری با روحیه و خواسته هایش سازگارتر است و امکان پیشرفت دارد. به او کمک کنید بفهمد چه تصمیم هایی لازم است بگیرد تا حرکتش به سمت رسیدن به هدف، هوشمندانه باشد. روی یک خط مستقیم ماندن و تا آخرین نفس کارکردن، کلید موفقیت نیست.
هر توصیه ای که به فرزندتان می کنید باید حساب شده باشد
شاید شما هم با خواندن این مطلب به این نتیجه رسیده باشید که اشتباهاتی در نصیحت کردن فرزندان تان مرتکب می شوید. همه ی پدر و مادرها صلاح و خوشبختی فرزندان خود را می خواهند و در این شکی نیست، اما حالا می توانید ببینید که گاهی لازم است تغییراتی در کلام و نگرش خود ایجاد کنید.
بعد از اینکه فهمیدید کجای کارتان ایراد دارد، هر چه زودتر اقدام به اصلاح اشتباه کنید. برای حرف هایی که به بچه ها می زنید هدف داشته باشید و از قبل خود را آماده کنید که چه توصیه ی مفیدی قرار است به فرزندتان ارائه دهید که در بلند مدت به نفعش باشد. می توانید توصیه های مهم را یادداشت کنید تا فراموش شان نکنید و برای فکر کردن و پیدا کردن راه مناسب ارائه ی این توصیه ها و نصیحت ها، فرصت بیشتری داشته باشید.
