برچسب: بازی با کودک

بازی یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های کودکان است. آن‌ها ساعت‌های زیادی را صرف انجام بازی‌های فردی یا گروهی می‌کنند و از این کار لذت می‌برند. اما کارکرد بازی‌ها فراتر از سرگرمی است. بازی‌ها نقش به‌سزایی در رشد شخصیت کودکان و پرورش خلاقیت مهارت‌های جسمی، شناختی و ارتباطی آن‌ها دارند. همچنین بازی‌ها بستری هستند تا کودکان با نیازها و هیجان‌های خود آشنا شوند و آن‌ها را بیان کنند. همین ویژگی بازی به والدین و اطرافیان کودک کمک می‌کند تا او را بهتر بشناسند. این‌که هر کودکی به چه نوع بازی‌هایی بیش‌تر گرایش دارد، اطلاعاتی درباره‌ی ویژگی‌های اخلاقی‌اش را نمایان می‌کند. تغییر بعضی از رفتارهای کودک مانند کم‌رویی و خجالتی بودن هم به شیوه‌های غیر مستقیم و خوشایند از طریق بازی امکان‌پذیر است.
خجالتی بودن ممکن است به ويژگی‌های فردی کودک برگردد. بعضی از افراد کم‌حرف‌تر، آرام‌تر و دورن‌گراتر از دیگران هستند. تا جایی که این ویژگی به زندگی و روابط کودک آسیبی نرسانده است، می‌توان آن را پذیرفت. اما اگر کودک از کم‌رویی خود در ارتباط با دیگران آزار می‌بیند و نمی‌تواند نیازها، خواسته‌ها و عواطفش را بیان کند، باید برای کمک به او فکری کنیم. قبل از هر اقدامی باید دلیل خجالتی بودن کودک را بیابیم. ممکن است پایین بودن اعتماد به نفس و ضعف در مهارت‌های ارتباطی دلیل این وضعیت باشند. بازی‌های بسیاری می‌توانند به رفع یا کم‌رنگ شدن این دلایل کمک کنند. در این‌جا به بعضی از این بازی‌ها اشاره می‌کنیم:

دسته‌ی نخست: بازی‌های نمایشی

بازی‌های نمایشی هم‌زمان می‌توانند به تقویت اعتماد به نفس و تمرین مهارت‌ها ارتباطی کودک کنند. به شیوه‌های گوناگونی می‌توان نمایش را به بازی‌های کودکان وارد کرد. با چند نمونه از این بازی‌ها آشنا می‌شویم:

• کتاب‌خوانی و قصه‌گویی و ایفای نقش

می‌توان پس از خواندن یک کتاب یا تعریف کردن قصه، همه یا بخشی از داستان را به همراه کودک بازی کنیم. کودک می‌تواند نقش‌ یک یا چند شخصیت داستان را به عهده بگیرد. لزومی ندارد به داستان اولیه پایبند باشید. این اجازه را به کودک بدهید تا داستان را آن‌طور که دوست دارد تغییر دهد.

• اجرای نمایش

اجرای نمایش را برای کودک فراهم کنید. گوشه‌ای از خانه را به محل اجرا‌ تبدیل کنید و زمان مشخصی را به تماشای نمایش کودک اختصاص دهید. می‌توانید در اجرا او را همراهی کنید اما بهتر است نمایش حداقل یک بینند داشته باشد. برای مثال پدر کودک را در اجرای نمایش همراهی کند و مادر به تماشا بنشیند. نمایش‌ها می‌توانند موضوع‌های متعددی داشته‌باشند. بازسازی فیلم‌ها و کارتون‌هایی که کودک پیش‌تر دیده‌است، بازسازی برنامه‌های تلویزونی مانند مسابقه‌ها، مصاحبه و اخبار، اجرای داستانی که خود کودک آن را ساخته است و … . اگر احساس می‌کنید کودک‌تان آمادگی انجام این کار را ندارد، با تکیه‌های پارچه یک پرده‌ی نمایش ساده برای اجرای نمایش عروسکی درست کنید تا کودک پشت پرده بیاستد و با عروسک‌هایش نمایش بدهد.

• پانتومیم

بیش‌تر افراد با بازی پانتومیم آشنایی دارند. در این بازی با استفاده از حرکت‌های بدن و چهره، بدون صحبت کردن، مفهمومی را منتقل می‌کنیم. با توجه به سن کودک این بازی را می‌توان به شیوه‌ها متفاوت انجام داد. وسائل موجود در خانه،‌ اسامی افراد معروف، ضرب‌المثل‌ها و … می‌توانند موضوع‌عای پانتومیم باشد. سایر بازی‌های نمایشی بیش‌تر بر مهارت گویندگی تاکید دارند اما پانتومیم بر زبان بدن متمرکز است. تنوع در بازی‌ها همه‌ی مهارت‌های لازم در برقراری ارتباط موثر را تقویت می‌کند.

دسته‌ی دوم: بازی‌های کلامی

همان‌طور که گفته شد با بهبود مهارت‌های ارتباطی ، یعنی مهارت گویندگی، شنوندگی و استفاده از زبان بدن، برقرای روابط اجتماعی برای کودک آسان‌تر خواهد شد. بازی‌های کلامی که تمرین‌های بسیار خوبی برای گویندگی،‌شنوندگی و خلاقیت‌اند، اغلب بدون ابزار یا با ابزاری ساده و در فضاهای گوناگون قابل اجرا هستند.

• بازی کلمات

یک موضوع یا دسته‌بندی را مشخص کنید و کلمه‌ای مرتبط با آن را بگویید. اگر موضوع گل‌ هست، نام یک گل را بگویید. از کودک بخواهید نام گلی دیگر را بگوید که حرف اول آن، حرف آخر کلمه‌ی شما بوده است. مثلاً : – گلایل – لاله

• بازی عبارت‌های سه کلمه‌ای

در این بازی هر کس باید عبارت‌هایی با سه کلمه بسازد که حرف اول هر سه کلمه یکسان باشد. برای مثال: «زنبور زرد زورگو»، نفر بعدی باید با حرف دیگری ترکیب سه‌تایی بسازد. در این بازی نباید از حروف تکراری استفاده کرد.

• قصه‌سازی با اشیا

اشیایی مثل اسباب‌بازی، توپ، وسائل آشپزخانه، لوازم‌التحریر و هر وسیله‌ی دیگری که در اطراف‌تان هست را به کودک نشان دهید. از بخواهید قصه‌ای بسازند که در آن‌ از این اشیا استفاده شده باشد. برای متنوع شدن این بازی می‌توانید به جای خود وسائل تصویر آن‌ها را به کودک نشان دهید.
انتخاب از میان بازی‌های متعدد به ویژگی‌های کودک و شناخت والدین از او برمی‌گردد. پدر ومادرها می‌توانند بازی‌های مناسب فرزندشان را بسازند.
 

• داستان‌گویی گروهی

در این بازی نفر اول داستانی را با گفتن یک جمله آغاز می‌کند. مثلاً می‌گوید: «روزی روزگاری موشی در یک آشپزخانه زندگی می‌کرد…». نفر بعدی جمله‌ی دیگری اضافه می‌کند تا داستان پیش برود: « و آن موش عاشق خوردن کلم‌ها بود…». این روند ادامه‌ پیدا می‌کند تا همه به این نتیجه برسند که داستان کامل شده است.

هنگام بازی کردن با کودکان، به ويژه کودکان خجالتی، باید به چند نکته توجه کرد:

• از بازی‌های رقابتی بپرهیزید.
• ابتدا سراغ بازی‌هایی بروید که کودک در انجام آن‌ها تواناست.
• بازی باید شاد و مفرح باشد و کودک نباید از جنبه‌های آموزشی بازی آگاه شود.
• بازی‌های کودکانه دستورالعمل‌های ثابتی ندارند و در موقعیت‌های گوناگون و با توجه به خواست کودک مسیر بازی می‌تواند تغییر کند.

بازی‌ها می‌توانند به طور موثر برای ایجاد تمرکز در کودک عمل کنند. از آنجا که کودکان با بازی اغلب یاد می‌گیرند، ایده خوب این است که سعی کنید با بازی باعث افزایش تمرکز کودک شود. بهتر است کامپیوتر، لپ‌تاپ و موبایل را کنار بگذارید و اجازه دهید با اسباب‌بازی‌های معمولی فعالیت‌هایی که باعث بهبود توجه و تمرکز می‌شود، بازی کند.

بازی با کامپیوتر را رها کنید

مطالعات نشان داده است ابزارهای الکترونیک باعث کاهش فاصله توجه و تمرکز کودک می‌شوند و بنابراین باید از آنها کمتر استفاده شود.
بیشتر بخوانید: کتابهایی که باعث افزایش تمرکز فرزندتان می‌شوند

بازی‌های فکری

شما می‌توانید با انجام بازیهای فکری تمرکز کودک را بالا ببرید. اگر کودک دبستانی است و الفبا را می‌شناسد می‌توانید از جدول کلمات متقاطع یا پازل‌های پیچیده و همچنین بازی‌های کارتی که باعث افزایش توجه به کلمات، اعداد و تصاویر می‎شود استفاده کنید.

بازی توالی

پیوند بین توالی‌ها می‌تواند بر تمرکز کودک اثر بگذارد. مثلا قرار دادن چیزها به ترتیب حروف الفبا فعالیت خوبی برای کودکانی است که مشکل تمرکز دارند.

بازی نشستن

این بازی به چالش کشیدن کودک برای نشستن در یک صندلی بدون حرکت یا جابه‌جایی است تا ببینید چه مدت می‎تواند این کار را انجام دهد. یکی دیگر از بازی‎های بهبود تمرکز بازی مجسمه است. با بازی مکرر مغز کودک ورزش می‌کند و به چالش کشیده می‌شود که باعث تقویت اتصالات ذهن و بدن و بهبود تمرکز می‌شود.
بیشتر بخوانید: راهنمای بازی با کودک یکساله

بازی تفاوت‌ها

بازی تفاوت‌ها برای کودکان جالب است. می‌توانید متناسب با سن و توانایی کودک آنها را تنظیم کنید. بازی‌هایی مانند دو تصویر که در یک قسمت با هم فرق دارند و کودک باید آن را پیدا کند.

بازی کپی کردن تصویر

این تمرین به کودک کمک می‎‌کند مدتی نشسته و کار کند. یک تصویر به او بدهید و یک برگه کاغذ خالی نیز در اختیارش قرار دهید و از او بخواهید تصویر را خودش نقاشی کند. به او بگویید برای تمرکز بیشتر روی صندلی نشسته سرش را پایین نگهدارد و به حرکت مداد نگاه کند.

بازی حافظه 

این بازی قدیمی مهارت تمرکز کودک را بالا می‌برد. اشیای خانه را انتخاب کنید مانند قاشق، کلید، یک فنجان . سعی کنید 20 مورد شود و آنها را روی یک سینی قرار دهید. کودک 30 ثانیه فرصت دارد آن را ببینید. سپس آنها را بپوشانید. یک بازی این است که از کودک بخواهید بگوید چه چیزهایی در سینی بوده و یک بازی دیگر این است که یک شی را از سینی کم کنید و از او بخواهید به آن مورد اشاره کند.

بازی سکه

این یک بازی سریع است که به بهبود حافظه و مهارت توالی یابی کمک میکند. یک مشت سکه بردارید و پنج عدد از آن را انتخاب کرده و به ترتیب 10، 50، 100، 200، 500 تومانی قرار دهید. به فرزندتان بگویید 15 ثانبه به آنها نگاه کنید و سپس آنها را با کاغذ بپوشانید. از کودک بخواهید با همان الگو سکه‌ها را بچیند و بعد از چیدن زمان را یادداشت کنید. هرچه این بازی را بیشتر انجام دهید فرزند شما سریعتر و دقیق‌تر می‌شود.

بازی شمارش معکوس

شمردن را احتمالا فرزندتان به راحتی انجام دهد اما شمردن به عقب آنها را ملزم به تمرکز بیشتر می‌کند و به تقویت مهارت تمرکز کمک می‌کند. یک عدد تصادفی به او بدهید. مثلا 36 بعد از او بخواهید 4 عدد را به عقب بگوید.

بازی رفتن به سوپر مارکت

این بازی یک تمرین گروهی خوب است که می‌توانید با دوستان فرزندتان یا خواهر و برادرش انجام دهید. همه دور هم می‌نشینند و نفر اول می‌گوید: من به سوپر مارکت رفتم و یک موز خریدم. نفر بعدی باید با تکرار جمله نفر اول، یک جمله دیگر نیز به آن اضافه کند.
بیشتر بخوانید: در بازی با کودکان این 10 اشتباه را نکنید!

بازی دایره رنگی

رنگ آمیزی کمک می‌کند بزرگسالان ساعتها با آن سرگرم شود، این بازی همینقدر برای کودکان مفید است. با کشیدن یک سری دایره کوچک روی یک برگه کاغذ شروع کنید و از کودک بخواهید آن را رنگ آمیزی کند. بعد دایره‌ها را کوچکتر کنید و از او بخواهید هنگام رنگ آمیزی از خط بیرون نزند. هرچه توانایی تمرکز کودک بیشتر می‌شود می‌توانید از الگوهای پیچیده‌تر استفاده کنید.

برای اکثر والدین، کمک به فرزندشان برای کنترل خشم، در صدر کارهایی است که دلشان می‌خواهد انجام دهند. عصبانیت و خشم میتواند یک روز، یک هفته یا کل زندگی فرد را شامل شود. وقتی به کودک این امکان را می‌دهید که احساسات سالم را تجربه کند در اصل به او کمک می‌کنید بهتر درک و احساسات خود را کنترل کند. با هم برخی از بازی‌هایی که برای کنترل خشم در کودکان می‌تواند کارساز باشد مرور می‌کنیم.

خشم را به رسمیت بشناسید

یکی از اولین مواردی که باید با والدین مطرح کرد این است که بزرگ کردن کودکی با هوش عاطفی یک مسیر است نه یک مقصد. طبیعی است که پیشرفت فرزندتان را در مدیریت احساسات ببینید اما لحظه‌ای بعد این وجود نداشته باشد. با رشد کودک فراز و نشیب‌های ذاتی در توانایی کودک برای تنظیم خود به دست می‌آید. اولین قدم برای کمک به خشم کودک این است که به عنوان والدین تصدیق کنید که عصبانیت و خشم یک احساس سالم و عادی است که کودک بیان می‌کند و اینکه کودک شما برای درک بهتر و مدیریت آن به کمک شما نیاز دارد.
تنها زمانی که شما فضا برای خشم کودک فراهم کنید، می‌توانید پیام مورد نیاز آنها را بشنوید. زمانی که به جای مقاومت در برابر آن بتوانید آن را مدیریت کنید، می‌توانید به فرزندتان روش سالم کنترل خشم را یاد بدهید.
چگونه به کودکم در کنترل خشم کمک کنم؟

جایی که خشم در بدن زندگی می‌کند

یک قدم اساس برای درک خشم، کشف چگونگی جسمی بودن یک احساس است. به احتمال زیاد همه ما می‌توانیم به عنوان بزرگسال راههای مختلف نشان دادن عصبانیت را می‌دانیم. اما در مورد کودکان باید درباره سیگنال عصبانیت صحبت کرد. هنگامی که فرزند شما علائم عصبانیت را با سیگنال‌های بدنش نشان دهد این یک نشانه قدرتمند است. حالا می‌توانید این کار را با کودک بکنید. از او بخواهید یک تصویر از بدنش بکشد و جایی که خشم از آن بیرون می‌آید را رنگ کند و از بخواهید که بگوید در مورد آن چه فکری می‌کند.
بچه‌ها معمولا به شدت روی ناحیه دست و دهان نقاشی می‌کنند و میگویند «عصبانیت از دست من منفجر میشود و گاهی اسباب بازی پرتاب می‌کند.» یا «عصبانیت با صدای بلند از دهان من بیرون می‌آید.»
جالب است بدانید که چگونه آنها عصبانیت و خشمشان را به شکل جسمی مفهوم سازی می‎‌کنند.

عصبانیت را از شخص کودک جدا کنید

عصبانیت ما بخشی از ماست اما لازم نیست ما را کنترل کند. عصبانیت احساسی قدرتمند است و اغلب برای بچه‌ها احساس اضطراب ایجاد می‌کند. یک ابزار درمانی فوق العاده بیرونی کردن یک مشکل در کودک است. اگر فرزند شما در تلاش است تا عصبانیت خود را کنترل کند و تصویر بصری از خشم خود را مدیریت کند، در اصل به او قدرت میدهد تا خود را به عنوان یک شخص از مشکلات عصبانیتش جدا کند. شخص مسئله نیست و این مسئله است که مهم است. وقتی کودک فکر می‌کند که کودک مشکل است کمک به او برای ایجاد تغییر سخت‌تر است زیرا در این روایت مسئله خود اوست.
بد نیست به او بگویید « به نظر میرسه تازگی استرس زیادی بهت وارد شده بد نیست یه نقاشی از عصبانیت و استرست بکشی» هنگامی فرزند شما قادر به دیدن مشکل است که به معنای واقعی کلمه خارج از خودش وجود داشته باشد و به طور عینی بتواند آن را حل کند و بینش بیشتری به مسئله یا وضعیت به دست آورد.
بیشتر بخوانید: با این کتاب ها خشم کودک را کنترل کنید

یک مکان مناسب برای فرود خشم کودک پیدا کنید

خشم غالبا از نظر جسمی برای بچه‌ها تجلی می‌یابد و وقتی این اتفاق بیفتد داشتن یک مکان امن برای جلوگیری از پرخاشگری نسبت به دیگران و بهبود رفتار کودک در این مواقع بسیار دور خواهد شد. هرجایی که فرزندتان احساس راحتی کند مکان بسیار خوبی است. گوشه‌ای از اتاق نشیمن خود را انتخاب کنید و بالش‌های زیادی به آن اضافه کنید و همچنین پتو و ابزار ایمن داشته باشید.