برچسب: تب نوزاد

تب نوزاد می تواند خفیف باشد یا از یک بیماری و مشکل جدی خبر دهد. بهتر است مادران و پدران درباره علت تب نوزاد اطلاعات بیشتری داشته باشند تا در مواجهه با این پیشامد رایج، بدانند که برای پایین آوردن تب نوزاد یا تشخیص بیماری او، چه کارهایی باید انجام دهند.

از کجا بفهمیم نوزاد تب دارد؟

یک راه سریع این است که پیشانی نوزاد را ببوسیم یا لمس کنیم. اگر احساس می‌کنید که پیشانی نوزاد داغ است احتمالاً تب دارد. مطالعات نشان داده اند که این روش ساده در خیلی از موارد دقیق است. استفاده از دماسنج (ترمومتر) می‌تواند شما را در مورد تب نوزاد تان مطمئن کند.

بیشتر متخصصین اطفال بر این باورند که درجه حرارت طبیعی نوزاد سالم بین 36 تا 38 درجه سانتیگراد است. اگر درجه حرارت مقعدی نوزاد بالای 38 درجه سانتیگراد باشد تب دارد. در صورتیکه نوزاد زیر 3 ماه باشد باید بلافاصله به پزشک مراجعه کرد.

درمان تب نوزاد؛چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

شما بهتر از همه می‌توانید تشخیص دهید که نوزاد تان بدحال است یا نه. بنابراین در صورتیکه احساس نگرانی می‌کنید، صرف نظر از اینکه درجه حرارت بدن نوزاد چقدر است، به پزشک مراجعه کنید. بعلاوه، درجه حرارت مقعدی تنها شاخص نگران کننده بودن تب نوزاد نیست. سن و رفتار نوزاد نیز مهم است. تب نوزاد زیر 3 ماه جدی تر است و تب بالایی که مانع بازی کردن و غذا خوردن نوزاد نمی‌شود ممکن است چندان جدی نباشد.
بخاطر داشته باشید که زمانی که نوزاد در حال فعالیت است بدنش گرمتر از زمانی است که تازه از خواب بیدار شده. نکته دیگری که باید به یاد داشت این است که سیکل طبیعی ترموستات داخلی بدن انسان بگونه‌ای است که درجه حرارت بدن انسان در ساعات غروب و سر شب بالا می‌رود.

در موراد زیر برای درمان تب نوزاد باید به پزشک مراجعه کرد:

• درجه حرارت مقعدی بالای 38 درجه سانتیگراد در نوزاد کمتر از سه ماه

• درجه حرارت مقعدی بالای 38.3 درجه سانتیگراد در نوزاد سه ماهه و بالاتر

وجود علائم زیر همراه با تب نیز می تواند نشانه جدی بودن مشکل تب نوزاد شما باشد:

• کاهش اشتها، بی‌حالی، رنگ پریدگی یا بر افروختگی واضح، یا وجود تغییرات دیگر در رفتار یا ظاهر نوزاد

• وجود دانه های کوچک قرمز-ارغوانی روی بدن نوزاد که با فشار دادن سفید نمی‌شوند یا وجود لکه های ارغوانی بزرگ؛ هر دو این علائم می‌توانند نشانه عفونت باکتریال جدی باشند.

• نوزاد نمی‌تواند غذا را ببلعد و آب دهانش مرتب می‌ریزد؛ این ممکن است علامتی از اپی گلوتیت (التهاب اپی گلوت – اپیگلوت قسمتی از حنجره است که موقع بلع غذا مانع ورود غذا به مری و مجاری تنفسی می‌شود) باشد. اپی گلوتیت سبب تورم قسمت عقبی گلو شده و می‌تواند جان نوزاد را به خطر اندازد.

• اگر حتی بعد از تمیز کردن بینی، نوزاد نمی‌تواند خوب نفس بکشد که ممکن است نشانه‌ای از ذات الریه یا آسم باشد.

• اگر نوزاد به نظر هذیان آلود و گیج می‌رسد و بسیار تحریک پذیر و کج خلق است؛ این علائم ممکن است علائم یک عفونت ویروسی یا باکتریال جدی باشند.

در صورتیکه بابت ظاهر یا رفتار نوزاد خود دچار نگرانی هستید، صرف نظر از اینکه درجه حرارتش بالا باشد یا نه، حتماً به پزشک مراجعه کنید. همچنین به خاطر داشته باشید که تب نوزاد تنها یکی از علائم بیماری او است. توجه داشته باشید که علائمی نظیر سرفه و گوش درد (در صورتیکه به آن مشکوکید) یا استفراغ و اسهال را حتماً به پزشک اطلاع دهید زیرا به وی در تشخیص کمک می‌کند.

قبل از مراجعه به پزشک برای درمان تب نوزاد چه کارهایی می توان انجام داد؟

اگر نوزاد شما زیر 3 ماه است بهتر است نوزاد را نزد پزشک ببرید. همچنین بهتر است قبل از مراجعه به پزشک از داروی تب بر استفاده نکنید زیرا ممکن است مانع تشخیص صحیح شود.

• استامینوفن کودکان داد. نوزاد سه ماهه یا بزرگتر است و علامت مهم دیگری غیر از تب ندارد می‌توان به نوزاد  اگر
•  برای پایین آوردن تب از ایبوپروفن کودکان هم استفاده کرد. حداقل 6 ماهه باشد می‌تواننوزاد اگر
• اگر تب ظرف یک ساعت پایین نیاید از پزشک معالج در مورد استفاده از دارویی دیگر سؤال کنید.
• اگر از استامینوفن استفاده کرده و نتیجه نگرفته باشید پزشک ممکن است ایبوپروفن را توصیه کند.

صرف نظر از اینکه نوزاد شما در چه سنی است، اگر علائمی دال بر بیماری یا عفونتی جدی دارد باید او را نزد پزشک ببرید. در صورتیکه نوزاد بی حال نیست، مایعات می‌خورد، و درجه حرارت بدنش با مصرف دوز مناسب استامینوفن یا ایبوپروفن زیر 38.9 سانتیگراد باقی می‌ماند، می‌توان قبل از بردن او نزد پزشک 24 ساعت صبر کرد. از آنجا که تب اغلب اولین علامت بیماری است در صورتیکه زود نزد پزشک بروید ممکن است تشخیص مشکل باشد.

علت تب نوزاد چیست؟

تب نوزاد عموماً علامتی دال بر واکنش بدن نوزاد به عفونت است. سیستم دفاعی بدن کودک شامل گلبول های سفید خون است که به باکتری ها حمله کرده و آنها را از بین می‌برند.

یکی دیگر از دلایل تب گرمازدگی است. گرما زدگی عارضه ای خطرناک است که ممکن است بر اثر بازی کردن نوزاد در آفتاب یا ماندن در اتومبیلی که شیشه هایش بالاست در یک روز گرم اتفاق افتد. اگر بدن نوزاد بر اثر ماندن زیر آفتاب یا در فضای سربسته و گرم تب دار باشد و درجه حرارتش با در آوردن لباس ها و ماندن در محیط خنک پایین نیاید باید بلافاصله به پزشک مراجعه کرد.

اگر تب نوزاد دفاعی در مقابل عفونت است چرا باید آنرا پایین آورد؟

از آنجا که تب قسمتی از واکنش دفاعی بدن به باکتری ها و ویروس هاست بعضی محققین معتقدند که دفاع بدن در مقابل عفونت ها، وقتی درجه حرارت بدن بالا باشد مؤثرتر است. از سوی دیگر، اگر درجه حرارت بدن خیلی بالا باشد نوزاد بخوبی غذا نمی خورد، مایعات نمی نوشد و نمی خوابد و این مسایل باعث می شود دیرتر بهبود یابد.
یک راه حل این است که با نظر پزشک به نوزاد استامینوفن یا ایبوپروفن کودکان بدهیم. (توجه داشته باشید که ایبوپروفن در نوزاد زیر 6 ماه توصیه نمی شود.) هر دو این داروها به پایین آوردن تب کمک می کنند بدون آنکه بر دفاع بدن در مقابل عفونت اختلالی ایجاد کنند. با پایین آمدن تب، حال نوزاد بهتر شده و مایعات بیشتری می نوشد و همین مسئله بهبود را تسریع می کند. توجه داشته باشید که قبل از دادن هر دارویی به نوزاد با پزشک مشورت کنید.

پایین آوردن تب نوزاد

اگر نوزاد بر اثر تب بی حال نشده است لزومی به استفاده از دارو نیست. برای پایین آوردن تب می‌توانید مقدار زیادی شیر سینه یا شیر خشک به نوزاد بدهید تا هم درجه حرارتش پایین آید و هم از کم شدن آب بدن جلوگیری شود. همچنین زیاد به نوزاد لباس نپوشانید. بالا بودن درجه حرارت بدن نوزاد ممکن است ناشی از لباس بیش از حد، هوای گرم، و یا فعالیت زیاد باشد. در این مواقع بهتر است لباس نوزاد را کم کرده و تشویقش کنید که کمی استراحت کند و یا فعالیت کمتری در یک فضای خنک داشته باشد.

اگر تب نوزاد را اذیت می‌کند می‌توانید با آب ولرم پاشویه کنید و یا در وان پر از آب ولرم قرار دهید. پاشویه به شستن پاها و یا انداختن پارچه خیس روی پاها محدود نمی شود. برای پاشویه می توانید یک اسفنج را به آب ولرم آغشته کنید و از بالا روی بدن نوزاد بکشید.

هرگز با استفاده از الکل نوزاد را پاشویه نکنید زیرا الکل از طریق پوست جذب شده و وارد خون می‌شود. ورود الکل به خون می‌تواند سبب بروز مشکلات تنفسی یا تشنج شود و یا نوزاد بر اثر افت قند خون خواب آلوده یا تحریک پذیر گردد.

چه داروهایی برای درمان تب کودک بی خطرند؟

با تأیید پزشک می توانید از استامینوفن و ایبوپروفن کودکان برای پایین آوردن تب استفاده کنید. (استفاده از ایبوپروفن در نوزاد زیر 6 ماه توصیه نمی شود.) دوز صحیح دارو بستگی به وزن نوزاد دارد. سعی کنید همیشه با استفاده از یک پیمانه یا قطره چکان دوز دقیق دارو را به نوزاد بدهید. هیچگاه هیچ داروی تب بری را بیش از تعداد دفعات توصیه شده به نوزاد ندهید. تعداد دفعات معمول تجویز استامینوفن هر 4 ساعت و ایبوپروفن هر 6 ساعت است.

هیچگاه به نوزاد خود آسپیرین ندهید. آسپیرین ممکن است نوزاد را مستعد سندرم Reye کند. این بیماری نادر است ولی می تواند کشنده باشد.

توصیه آخر اینکه: بسیاری از داروهای ضد سرماخوردگی و سرفه، حاوی ترکیبات تب بر نظیر ایبوپروفن یا استامینوفن نیز هستند. قبل از استفاده از این داروها روی بروشور و روی جعبه دارو را بدقت مطالعه کنید و در صورتیکه دارای ترکیبات تب بر است از دادن داروی تب بر دیگر به نوزاد خودداری کنید.

چرا تب کودک با وجود دادن تب بر پایین نمی آید؟

اگر تب 30 تا 45 دقیقه بعد از مصرف دارو ادامه یافت برای اطمینان از کافی بودن دارو، دوز دارو و پیمانه ای را که با آن دارو را به نوزاد داده اید کنترل کنید. در صورتیکه میزان داروی داده شده کافی باشد ممکن است بدن نوزاد به دارو جواب نداده است. اگر استامینوفن ظرف یک ساعت تب را پایین نیاورد، برای استفاده از داروی دیگر با پزشک مشورت کنید.

در صورت وقوع تشنج ناشی از تب برای درمان کودک چه کار باید کرد؟

بالا رفتن ناگهانی تب (مثلاً از 38.9 به 40.5 درجه سانتی گراد) ممکن است سبب تشنج شود. در بیشتر موارد، “تشنج ناشی از تب” بی خطر است ولی این از اهمیت موضوع کم نمی کند و باید به آن توجه کافی کرد. در صورتیکه نوزاد به چنین تشنجی دچار شد (تنفس نوزاد سنگین می شود، آب دهانش راه می افتد، سیاهی چشم هایش بالا می رود، و یا دست و پایش بشدت تکان می خورد)، بلافاصله او را به پشت یا به پهلو و دور از اجسام سخت و تیز بخوابانید. سر نوزاد را به آرامی به یک طرف برگردانید تا استفراغ یا بزاق براحتی از دهانش خارج شود. مطمئن شوید چیزی در دهانش نیست و تا زمانی هم که در حال تشنج است چیزی در دهانش نگذارید. سعی کنید مدت زمان طول کشیدن تشنج را بخاطر بسپارید. این نوع تشنج ها معمولاً بین ده ثانیه تا سه یا چهار دقیقه طول می کشند.

وقتی تشنج تمام شد سعی کنید درجه حرارت بدن نوزاد را پایین بیاورید تا مانع بروز تشنج های بعدی شوید. اگر نوزاد هوشیار است می توانید به او استامینوفن کودکان یا -در صورتیکه بزرگتر از 6 ماه است- ایبوپروفن کودکان بدهید. لباس های نوزاد را در آورید و او را با آب ولرم پاشویه کنید. اگر نوزاد هوشیار است و میتواند چیزی بخورد به او شیر سینه یا شیر خشک بدهید.

حتی اگر تشنج خفیف باشد یا فقط چند ثانیه طول کشیده باشد با پزشک خود تماس بگیرید و در صورت لزوم نوزاد را نزد او ببرید. اگر در زمان تشنج رنگ نوزاد به آبی متمایل شد، بیشتر از چند دقیقه تکان های شدید داشت، بعد از تشنج در نفس کشیدن مشکل داشت، و یا یک ساعت بعد از تشنج هنوز هم بی حال و خواب آلوده بود به اورژانس مراجعه کنید.

چرا تب نوزاد بعد از پایین آمدن دوباره بر می‌گردد؟

تا زمانی که عفونت برطرف نشود نوزاد تب می کند و این مسئله ممکن است 2 تا 3 روز طول بکشد. بعضی عفونت ها نظیر آنفولانزا، ممکن است 5 تا 7 روز طول بکشد. اگر نوزاد آنتی بیوتیک می گیرد ممکن است 48 ساعت طول بکشد تا تب پایین بیاید. داروهای تب بر درجه حرارت بدن را موقتاً پایین می آوردن ولی تأثیری بر عفونت ندارند.

وجود تب نوزاد بدون علامت دیگر نشانه چیست؟

در صورتیکه نوزاد تب داشته باشد ولی علائم دیگری نظیر آبریزش بینی، سرفه، استفراغ، یا اسهال نداشته باشد تشخیص می تواند مشکل باشد. بعضی عفونت های ویروسی نظیر Roseola (جوش های قرمز پوستی) سبب ایجاد سه روز تب بالا و متعاقب آن جوش های صورتی کم رنگ بر روی پوست تنه می شوند. عفونت های جدی تر نظیر مننژیت (التهاب پرده های نخاع)، عفونت های ادراری، یا باکتریمی (وجود باکتری در خون) نیز ممکن است سبب تب بالا بدون علائم دیگر شوند. در صورتیکه نوزاد  شما تب بالا بدون علائم دیگر دارد به پزشک مراجعه کنید.

 

 

بسیاری از بیماری‌هایی که واکسنش برای بچه‌ها تزریق می‌شود، اسامی ترسناکی دارند. مثلا سیاه سرفه یا مننژیت! شنیدن اسم بیماری مننژیت هم می‌تواند مادران را نگران کند، چه برسد به مواجهه با آن!
اما این بیماری ممکن است بر اثر تب بالا یا ضربه‌های بدی که به کودکان وارد می‌شود، باکتری‌ها یا ویروس‌ها به بدن‌شان وارد شده و باعث بروز بیماری مننژیت در آنها شود. به همین دلیل در گفتگو با دکتر وحیده صباغی،‌متخصص کودکان و نوزادان، از او درباره بیماری مننژیت و علائم و راه درمان آن پرسیدیم.
 

مننژیت چیست؟

دور مغز و نخاع ما را پرده‌ای نازک مانند پوسته‌ی نازک تخم‌مرغ فرا گرفته که نام آن مننژ است و به هرگونه التهاب و عفونت آن مننژیت گفته می‌شود. چون مغز و نخاع در محیط بسته‌ای قرار دارند،‌همه التهابات به خود مغز منتقل می‌شود و بر اثر آن، فرد دچار سردرد شدید می‌شود. اگرعفونت، نخاع را درگیر کند کودک دچار تب بالا و درد شدید می‌شود و بر اثر این درد او حتی نمی‌تواند گردنش را خم کند.

 

عامل مننژیت چیست؟

مننژیت بر اثر دو عامل ویروسی و باکتریایی بروز می‌کند. مننژیتی که بر اثر عامل ویروسی به وجود آمده باشد،‌خود به خود درمان می‌شود اما اگر عامل به وجود آمدن این بیماری باکتری باشد،‌بسیار خطرناک است و باید هرچه سریع‌تر آن را درمان کرد. مننژیت در بچه‌های کمتر از 2 سال بسیار خطرناک است و باید آن را بسیار جدی گرفت چرا که سیستم ایمنی این کودکان ضعیف است و ممکن است دچار عفونت مغزی شوند. یکی از باکتری‌هایی که پیش از این در بروز مننژیت نقش مهمی داشت، باکتری هموفیلوس آنفلوآنزا نوع b بود که خوشبختانه امسال با واکسن 5گانه که در 2‌ماهگی، 4‌ماهگی و 6‌ماهگی به کودک تزریق می‌شود، کنترل شده است.»
عفونت مننژیت مستقیما ایجاد عارضه نمی‌کند و عامل آن باید از جایی وارد مغز یا نخاع شود. در حالت طبیعی، عامل ایجاد این بیماری از راه خون یا تنفس از مننژ عبور می‌کند.
 

علائم مننژیت چیست؟

از علائم بیماری مننژیت، تب بالا، استفراغ‌های شدید و جهنده و بی‌قراری شدید بیمار است. اگر سن بیمار بالاتر باشد و از او بخواهید سرش را خم کند او به دلیل درد زیاد نمی‌تواند این کار را انجام دهد. همه‌ی بچه‌هایی که به این بیماری مبتلا می‌شوند، تب همراه با استفراغ دارند و باید برای درمان به پزشک مراجعه کنند و بستری شوند چون ممکن است بیماری‌شان با دارو‌های رایج درمان نشود‌.
 

مدت بیماری مننژیت چقدر است؟

عفونت‌های ویروسی که منجر به مننژیت شده‌اند، زودتر بهبود می‌یابند که ممکن است حداکثر 10 روز طول بکشد. مننژیت در صورت حاد شدن منجر به آنسفالیت یا عفونت مغزی می‌شود. یکی از علت‌های آنسفالیت آبله‌مرغان است که در صورت تب بالا به همراه استفراغ اتفاق می‌افتد و کودک در صورت ابتلا به آن، حتما باید برای درمان بستری شود.
در صورتی که پرده مغزی ملتهب شود، اولین اقدامی که بعد از بستری باید انجام شود کنترل کردن و پایین آوردن تب است. همچنین باید به طور مرتب به کودک سرم زده شود و آنتی‌بیوتیک وریدی تزریق به او کنند. چون اگر کودک تشنج کند،‌ممکن است به آنسفالیت یا عفونت مغزی دچار شود که عوارض جبران‌ناپذیری بر روی مغز کودک می‌گذارد و باعث می‌شود رشد مغزی بچه مختل شود و عوارضی مانند عقب‌ماندگی ذهنی و اختلال در یادگیری بر جای بگذارد. هرچه سن کودک کمتر باشد، عوارض این بیماری بیشتر است. البته هر تشنجی باعث این عوارض نمی‌شود و تنها در صورتی که تشنج‌ها مداوم و پی در پی باشند و کنترل نشوند این عوارض را به جا می‌گذارند.
اگر ضربه باعث ایجاد زخمی شده باشد و باکتری از طریق آن وارد فضای مغزی شود، ممکن است مننژیت اتفاق بیفتد. شاید حتی باکتری‌هایی که روی پوست ما هستند و برای‌مان ایجاد مشکل نمی‌کنند، در فضای مغز بسیار خطرناک باشند.

این درمان‌های خانگی به کاهش تب نوزاد کمک می‌کنند. در کنار مصرف داروها، استفاده از درمان‌های خانگی هم جهت پایین آوردن تب نوزاد مؤثر است. از این‌رو توصیه می‌شود که این نکته‌ها را به خاطر داشته باشید تا جهت درمان خانگی تب نوزاد از آن‌ها کمک بگیرید و بی‌قراری نوزاد را سریع‌تر برطرف سازید.

درمان خانگی تب نوزاد به کمک حوله خیس

بعد از اینکه مطمئن شدید نوزاد شما تب دارد یکی از اولین کارهایی که جهت درمان خانگی می‌توانید انجام دهید، قرار دادن یک دستمال یا حوله مرطوب روی پیشانی نوزاد است. ابعاد این دستمال را طوری در نظر بگیرید که روی چشم‌های نوزاد را نپوشاند و او را اذیت نکند. حوله سرد به‌تدریج گرما را از بدن کودک خارج می‌کند. این شیوه یک درمان خانگی قدیمی و مؤثر است که هنوز هم می‌توانید از مزایای آن برای درمان تب نوزاد بهره‌مند شوید. فقط لازم ماست که یک کاسه آب سرد کنارتان قرار دهید. به‌این‌ترتیب وقتی‌که حوله در تماس با پیشانی کودک گرم شد، آن را داخل آب سرد ببرید، حسابی آب اضافه آن را بگیرید و بعد دوباره روی پیشانی کودک قرار دهید. اگر می‌بینید که نوزاد چندان با شما همکاری نمی‌کند و اجازه نمی‌دهد حوله یا دستمال را روی صورتش قرار دهید، این حوله مرطوب را روی پا یا دستان کودک قرار دهید و کمی صبور باشید تا با این شیوه خانگی، تب کودک درمان شود. فقط یادتان باشد که برای این کار هرگز از آب خیلی سرد، الکل یا یخ استفاده نکنید.

برای درمان خانگی تب نوزاد، لباس او را کم کنید

بعضی از مادرها فکر می‌کنند که وقتی نوزاد دچار تب و لرز می‌شود باید لباس او را بیشتر کنند یا روی نوزاد را با پتو بپوشانند تا سردش نشود. این باور اشتباه است. در واقع یک روش مؤثر برای درمان خانگی تب نوزاد این است که لباس‌های نوزاد را کم کنید چون ممکن است پوشاندن لباس زیاد به نوزاد باعث بالا رفتن دمای بدن نوزاد شود و در کاهش درجه حرارت بدن او نقشی نداشته باشد. واقعیت این است که نوزادان هنوز به‌خوبی نمی‌توانند درجه حرارت بدن خودشان را تنظیم کنند. به همین دلیل هنگامی‌که زیاد به آن‌ها لباس می‌پوشانید بیش‌ازحد گرمشان می‌شود و برای بدن نوزاد دشوار است که به‌سرعت دما را کاهش دهد. علاوه بر این، لباس پوشاندن بیش‌ازحد جریان و گردش هوا در اطراف بدن را کاهش داده و در پایین آوردن تب نوزاد نقشی ندارد. از این‌رو توصیه می‌شود که به‌عنوان یک درمان خانگی مؤثر، یک لایه لباس به نوزاد بپوشانید و در زمان خواب روی او یک پتوی نازک قرار دهید. ضمن اینکه بهتر است سعی کنید نوزاد را در یک تخت راحت قرار داده و حواستان باشد که درجه حرارت اتاقش بیش از حد گرم یا سرد نشود. ­­­­­­

درمان خانگی تب نوزاد با مصرف مایعات مناسب

برای اینکه تب نوزاد زودتر پایین بیاید و بدن او دچار کم آبی نشود مهم است که در دوران تب و لرز، مایعات کافی و مناسبی را به بدن نوزاد برسانید. این درمان خانگی روشی است که مادران سراسر دنیا برای کاهش از بین رفتن تب و لرز آن را از یاد نمی‌برند. مصرف مایعات کافی به نوزاد کمک می‌کند آبی که بدنش از راه عرق کردن از دست داده را جبران کند و به این ترتیب از کم آبی بدن و خطرات ناشی از آن پیشگیری می‌شود. البته به این نکته توجه داشته باشید که ممکن است نوزاد به دلیل تب و لرز از نوشیدن آب خودداری کند و آن را پس بزند. در این شرایط مأیوس نشوید. سعی کنید در دفعات بیشتر، مقادیر کمتری آب به کودک بدهید. علاوه بر این در کنار نوشیدن آب، مصرف شیر، آبمیوه و ماست هم جزو درمان‌های خانگی تب نوزاد به حساب می‌آیند و به بهبودی هرچه زودتر او کمک می‌کنند. البته یادتان باشد که این خوراکی‌ها برای نوزادان بالای 6 ماه مناسب هستند و مصرف آنها برای نوزادانی که سن کمتری دارند، به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.

تب نوزاد با مصرف غذاهای مناسب به سرعت درمان می شود. اگر می خواهید بدانید که در زمان تب نوزاد چه غذاهای را باید بپزید بهتر است به این نکات توجه داشته باشید تا به کمک تغذیه مناسب، به درمان تب نوزاد کمک کنید. البته یادتان باشد که برای تشخیص علت تب، لازم است که حتماٌ نزد پزشک بروید تا مسیر درمان تب نوزاد را به درستی طی کرده باشید.

شیر مادر تب نوزاد را کاهش می دهد

وقتی متوجه شدید دمای بدن نوزاد شما بیشتر شده یک توصیه این است که میزان شیردهی به او را افزایش دهید و تاجایی که میل دارد، شیرمادر را در اختیارش قرار دهید. به هر حال یکی از بهترین غذاها در یک سال اول زندگی نوزاد، شیر مادر است و چه بهتر که نوزاد از این غذای عالی بطور کامل تغذیه شود. تب نوزاد می تواند بدن کودک را با کم آبی روبرو کند اما شیر مادر نه تنها از کم آبی بدن نوزاد پیشگیری می کند، بلکه همه عناصر غذایی لازم را به بدن کودک می رساند. شیر مادر به عنوان بهترین غذای نوزاد نه تنها تب نوزاد را پایین می آورد، بلکه در داخل آن پادتن هایی وجود دارد که برای مقابله با بیماری نوزاد فعالیت می کنند و عوامل بیماری زا را از بین می برند. ضمن اینکه شیر مادر به سادگی قابل هضم است. به هر حال تغذیه با شیر مادر به نوزاد کمک می کند که با تب و بیماری بهتر کنار بیاید و تب و لرز را پشت سر بگذارد.

برنج پخته شده، غذای مناسب برای درمان تب نوزاد

مادران می توانند برای پایین آوردن تب نوزاد بالای 11 ماه از برنج پخته شده استفاده کنند. توصیه می شود که برنج را به صورت پوره آماده کنید. اگر به سراغ این غذا می روید یادتان باشد که این غذا را به صورت سرد به کودک ندهید. بهتر است برنج پخته شده را در دمای اتاق قرار دهید و بعد کم کم غذا را داخل دهان کودک بگذارید. پوره برنج به سادگی هضم می شود و در پایین آوردن تب نوزاد موثر است.

سوپ و اثرات آن در کاهش تب نوزاد

سوپ سبزیجات رقیق یکی دیگر از غذاهای مناسب برای درمان تب نوزاد است که سبب پایین آمدن تب نوزاد می شود. وقتی این سوپ را به بدن کودک می رسانید وجود مواد غذایی مناسب خستگی و بی حالی نوزاد را تا حدودی برطرف می کند. بهتر است سبزیجات فصل مانند هویج، کرفس، جعفری، گوجه فرنگی، سیب زمینی و.. را خوب بشویید، آنها را خرد کرده و سپس بپزید. در پایان مراحل پخت کمی نمک و فلفل اضافه کنید. بهتر است بعد از سرد شدن سبزیجات به کمک گوشتکوب برقی همه سبزیجات را با هم مخلوط کرده و بعد این سوپ را کمی گرم و در اختیار کودک قرار دهید.

پوره میوه و سبزیجات برای درمان تب نوزاد

پوره میوه هایی مانند سیب شیرین، موز و هویج از جمله غذاهای مناسب برای درمان تب نوزاد است. از این رو به مادران توصیه می شود که وقتی متوجه بالارفتن درجه حرارت طبیعی بدن نوزاد شدند، برای درمان تب و لرز حتما از این غذاهای مناسب کمک بگیرند و جهت تغذیه کودک پوره ها را در برنامه غذایی قرار دهند.

نکته های مفید برای درمان تب نوزاد

• غذاهای مناسب برای درمان تب نوزاد را در وعده های کم حجم به کودک بدهید و در عوض، تعداد دفعات را بیشتر کنید.
• اگر می بینید که نوزاد برای استفاده از شیرمادر بسیار ضعیف و ناتوان است، چاره ای ندارید جز اینکه شیر را بدوشید و با قاشق کوچک به کودک شیر بدهید.
• برای غذا دادن به کودک بیمار صبور باشید و خسته نشوید. باید به دفعات به کودک بی اشتها غذا بدهید و اجازه ندهید که به دلیل بیماری، غذا خوردن را کنار بگذارد.
• برای درمان تب نوزاد هرگز در حالت خوابیده به او غذا ندهید. به نوزاد کمک کنید که در حالت نشسته قرار گیرد. می توانید او را روی پاهای خودتان بنشانید.
• اگر کودک غذا را از دهانش بیرون ریخت صبوری به خرج دهید. ده دقیقه منتظر بمانید و بعد دوباره امتحان کنید.

تب نوزادان می‌تواند یکی از مرموزترین علائم بیماری نوزاد برای والدین باشد. به خصوص وقتی تب نوزاد بالا باشد و بچه کمتر از یک ماه سن داشته باشد.

علت تب نوزاد

تب نوزاد بیماری نیست اما یکی از علائم بیماری‌هاست. تب نوزاد معمولا نشان دهنده مبارزه بدن با یک بیماری و عملکرد دستگاه ایمنی بدن است. اگر فرزند شما تب دارد، در بیشتر موراد به این معنی است که احتمالا سرما خورده یا دچار یکی دیگر از عفونت‌های ویروسی شده است.
از جمله بیماری‌های دیگری که می تواند همراه با تب باشد اما در نوزادان چندان شایع نیست می‌توان به ذات الریه یا سینه پهلو، عفونت دستگاه ادراری، عفونت گوش یا عفونت‌های جدی مثل عفونت باکتریایی خون یا مننژیت اشاره کرد.
از جمله دیگر عوامل تب نوزادان می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• واکنش به واکسیناسیون
• بالا رفتن دمای بدن به خاطر پوشیدن لباس‌های زیاد یا زیادی بیرون ماندن در هوای گرم

کاهش تب نوزاد

تب نوزاد زیر یک ماه را به هیچ عنوان نباید در خانه درمان کنید و سریع باید او را به پزشک برسانید. اما اگر فرزندتان بزرگتر است، چند درمان خانگی می‌تواند برای پایین آوردن تب نوزاد کمک کننده باشد:

• حمام کردن کودک با آب ولرم؛ همیشه قبل از حمام کردن نوزاد، اول دمای آب را روی مچ دست‌تان امتحان کنید.
• یک لایه لباس سبک تن نوزاد کنید.
• غذاهای تب بر و مایعات کافی به او برسانید تا تب نوزاد باعث کم آبی بدنش نشود؛ با توجه به سن نوزاد می‌توانید از شیر مادر، شیر خشک، محلول الکترولیت یا آب استفاده کنید تا بدنش را خنک‌تر کنید. حتی می‌توانید برای توصیه های بیشتر با پزشک مشورت کنید.
• برای تب نوزاد بالای ۶ ماه می‌توانید با اجازه پزشک، استامینوفن یا ایبوپروفن مصرف کنید. هیچ وقت برای درمان تب نوزاد نباید به او آسپیرین بدهید چراکه ممکن است دچار شرایط نادر اما خطرناکی به نام «سندرم ری» شود. سندرم ری در واقع یک نوع اختلال نادر است که باعث آسیب مغز و کبد شده و منجر به استفراغ و تغییرات روانی شود. این سندرم درمان قطعی ندارد و صرفا می‌توان برای کاهش علائم و عوارض آن از روش‌های درمانی استفاده کرد اما با این وجود بعضی افراد دچار آسیب‌های همیشگی مغز شده یا حتی ممکن است جان خود را از دست بدهند.
• برای درمان تب نوزاد کوچکتر از ۶ ماه نباید از ایبوپروفن، ادویل، موترین یا سایر داروهای حاوی ایبوپروفن استفاده کنید و حتما نوع داروی تجویزی پزشک و میزان دوز مورد نیاز را با پزشک چک کنید و حتما دستور العمل دارو ضد تب را پیش از شروع مصرف دارو برای نوزاد، مطالعه کنید.
• اگر نگران تب نوزادتان هستید، خوب است با مرکز بهداشت یا مطب پزشک تماس گرفته و ببینید چه توصیه‌ها و تجویزهایی برایتان خواهند داشت.
• اگر تب نوزاد بین ۳۰ تا ۴۵ دقیقه بعد از مصرف دارو همچنان ادامه داشته باشد، بهتر است دوز دارو و پیمانه‌ای که با آن به نوزاد دارو داده‌اید، کنترل کنید و از اندازه‌ها مطمئن شوید. اگر دوز دارو را به اندازه میزان تجویزی پزشک به نوزاد داده اید، باید داروی دیگری را جایگزین کنید اما حتما قبل از این کار با پزشک مشورت کنید.

تب نوزاد و علائم آن

یکی از علائم رایج تب نوزاد گرم شدن پیشانی است. البته که گرم نبودن پیشانی نمی‌تواند به معنی تب نداشتن بچه باشد. همچنین ممکن است فرزندتان بدخلق‌تر و بهانه گیرتر از همیشه شود.
از دیگر نشان‌های تب نوزاد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کم خوابی
• کم شدن اشتها
• کم شدن توجهش به بازی
• کاهش فعالیت یا حتی بی‌حالی
• تشنج یا حمله صرع

اندازه‌گیری تب نوزاد

شما می‌توانید با روش‌های مختلفی تب نوزاد را اندازه بگیرید، مثلا می‌توانید دمای بدن نوزاد را به صورت مقعدی، دهانی یا از طریق گوش، زیر بغل یا روی شقیقه کنترل کنید.
آکادمی پزشکان اطفال آمریکا توصیه می‌کنند فقط از دماسنج های دیجیتال برای کودکان استفاده شود. چراکه دماسنج های جیوه‌ای در صورت شکسته شدن، کودک را در معرض مسمومیت با جیوه قرار می‌دهد.
دماسنج های معقدی دمای بدن را دقیق‌تر نشان می‌دهند و می‌تواند برای گرفتن تب نوزاد راحت‌تر باشد. به طور خاص، نمی‌توان از دماسنج دهانی برای اندازه‌گیری تب نوزاد استفاده کرد و خواندن دماسنج گوش، پیشانی یا زیربغل نمی‌تواند به اندازه کافی دقیق باشد.
برای اندازه گیری تب نوزاد با دماسنج معقدی، ابتدا دماسنج را با آب و صابون شسته یا با پنبه و الکل آن را تمیز کنید. نوزاد را به شکم خوابانده یا به پشت بخوابانید و پاهایش را به سمت سینه خم کنید.
کمی وازلین اطراف حباب دماسنج زنید و آرام آن را به اندازه ۲.۵ سانتی‌متر وارد کانال معقد کنید. حدود دو دقیقه دماسنج را در همین محل نگه دارید تا صدای بوق دستگاه دماسنج را بشنوید. بعد دماسنج را آرام خارج کرده و دمایش را بخوانید.

تب نوزاد بعد از واکسن

همانطور که گفتیم، تب نشان دهنده درگیری بدن با عوامل بیماری‌زاست و یکی از واکنش‌های سیستم ایمنی است. بنابراین وقتی این میکروب‌ها از طریق واکسیناسیون وارد بدن شوند، تعجبی ندارد که تب نوزاد بعد از واکسن شروع شود.
این تب ممکن است خفیف یا شدید باشد بنابراین خوب است بعد از هر بار واکسن زدن، کمپرس سرد و خشک محل واکسن را تا پایان روز اول ادامه دهید.
در صورت ادامه درد، تورم و تب نوزاد تا ۲-۳ روز بعد از واکسیناسیون، می‌توانید از قطره استامینوفن استفاده کنید و دوز مناسب فرزندتان را حتما با پزشک کنترل کنید.
البته تب نوزاد بعد از واکسن ۱۲ ماهگی ممکن است یکی دو هفته بعد شروع شود. بعد از واکسن ۱۸ ماهگی هم، غیر از ۲-۳ روز تب نوزاد، اگر شاهد علائم دیگری مثل آبریزش بینی، تب، ورم گلو و بیرون ریختن دانه‌های ریز از یکی دو هفته بعد از واکسیناسیون بودید، حتما کودک را به پزشک برسانید چون ممکن است مبتلا به سرخجه شده باشد.

تب نوزاد و عدد روی دماسنج

برای تشخیص تب نوزاد باید دمای طبیعی بدن بچه را بدانید. دمای طبیعی بدن نوزاد می‌تواند بین ۳۶.۱ تا ۳۷.۹ درجه سانتی گراد باشد. بیشتر پزشکان معتقدند اگر دمای معقدی بدن بچه 38 درجه سانتی گراد یا بیشتر باشد، یعنی تب دارد.
در صورتی که نوزادتان در شرایط زیر بود، سریعا با پزشک تماس بگیرید:

• تب نوزاد زیر دو ماه و تب نوزاد زیر یک ماه نیاز
• نوزاد بی‌حال و بی‌واکنش
• مشکل تنفس یا غذا خوردن
• بهانه‌گیری، بد خلقی یا به سختی آرام شدن
• کهیر و راش پوستی
• بروز علائم کم‌آبی مثل پوشک خشک‌تر از همیشه، خشکی دهان، گریه بدون اشک یا فرورفتگی‌های نرم روی سر
• حمله صرع

تب نوزاد زیر یک ماه

تشخیص اینکه تب نوزاد زیر یک ماه و تازه متولد شده به خاطر ویروس‌های ساده مثل سرماخوردگی ایجاد شده یا عفونت‌های جدی‌تر مثل عفونت مجاری ادراری، سینه پهلو یا ذات الریه و مننژیت، برای پزشک سخت است.
به همین خاطر است که گاهی پزشک دستور آزمایش خون یا آزمایش ادرار، یا رادیوگرافی سینه و نمونه‌گیری از مایع نخاع می‌دهد تا علت دقیق تب نوزاد مشخص شود و عفونت‌های جدی نوزادان کم سن تعیین شود.

همه پدر و مادرها اشتباه می کنند. باور نمی‌کنید؟ کافی است به پدر و مادر خودتان فکر کنید تا لیستی از کارهایی که اشتباه انجام داده اند را تهیه کنید. حقیقت این است که هیچ کس عاری از خطا و اشتباه نیست و خصوصا افرادی که به تازگی پدر و مادر شده اند به احتمال بیشتری دچار اشتباه خواهند شد. برای همین باید نکات مهم در نگهداری نوزاد تازه متولد شده‌تان را بدانید تا از وقوع برخی اشتباه‌ها جلوگیری کنید.

با هر اتفاقی مضطرب و وحشت زده نشوید

بسیاری از والدین تازه نسبت به رفتارهای نوزاد از قبیل ترشح بزاق، استفراغ و … بسیار حساس هستند و واکنش‌های فیزیکی اغراق شده نشان می‌دهند. والدین می‌توانند تمام مدت زمان سال اول زندگی کودک را با نگرانی در مورد چیزهای کوچک بگذرانند. مسائلی از قبیل اینکه آیا دفع نوزاد زیاد است یا خیلی کم است یا ترشح بزاق نوزاد زیاد است یا نه و یا اینکه به اندازه کافی غذا می‌خورد یا نه و حتی اینکه زیاد گریه می‌کند یا کمتر از حد معمول گریه می‌کند، ذهن بیشتر والدین تازه را به خود مشغول می‌کند. این نگرانی ها مانع از لذت بردن از یکسال اول زندگی کودک خواهد شد. نوزادان مقاوم تر از آن هستند که ما فکر می کنیم.

به نوزاد اجازه گریه بدهید

ما فکر می کنیم تنها وظیفه ما به عنوان والدین این است که مانع از گریه نوزاد بشویم. این تصور به این علت است که ما گریه نوزاد را با این واقعیت پیوند می‌دهیم که در حال انجام کار اشتباهی هستیم و باید آن را تصحیح کنیم. نوزادان برای گریه طراحی شده‌اند. آنها می‌توانند با وجود تغذیه و پوشک مناسب هم به گریه ادامه دهند. گریه راه ارتباطی نوزاد است و البته این مسئله به این معنی نیست که شما قادر نیستید آنها را نوازش و آرام کنید. گریه جزئی از نوزاد است اما اگر نوزاد شما در حالی که تب دارد، استفراغ می‌کند، شکمش ورم کرده یا دچار التهابات پوستی است، بدون توقف برای یکساعت گریه می‌کند، حتما در کمترین زمان ممکن با پزشک تماس بگیرید. با توجه به اینکه شما بهتر از هر کس دیگری نوزادتان را می‌شناسید، پس اگر فکر می‌کنید مشکلی وجود دارد حتما با پزشک تماس بگیرید.

نوزاد را برای شیردادن از خواب بیدار نکنید

نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند باید در طول شب بخوابند اما باور رایج غلط این است که شیرمادر برای تمام طول شب کافی نیست و باید نوزاد را برای تغذیه مجدد از خواب بیدار کرد. اما خوابیدن مادر و نوزاد در طول شب بسیار سودمند و مفید است.

استفراغ با آب دهان متفاوت است

تفاوت میان استفراغ و بیرون ریختن آب دهان در تعداد دفعات تکرار است و با شدت آن ها ارتباطی ندارد. به طور مثال اگر نوزاد شما به علت وجود یک ویروس گوارشی استفراغ می‌کند، معمولا صرف نظر از میزان تغذیه می‌تواند هر 30 تا 45 دقیقه تکرار شود اما بیرون ریختن آب دهان معمولا با تغذیه مرتبط است.

حواستان به تب نوزاد باشد

هر گونه تب بالای 38 درجه در 3 ماه ابتدایی تولد، یک وضعیت اورژانسی است. تنها استثنایی که در این مورد وجود دارد، تب نوزاد بعد از تزریق اولین واکسن است که معمولا 24 ساعت بعد شروع می‌شود. ممکن است بعضی از والدین به دادن دارو به نوزاد بسنده کنند اما این یکی از اشتباهات بزرگی است که والدین مرتکب می‌شوند. سیستم ایمنی بدن نوزاد نمی‌تواند به تنهایی عفونت را تحمل کند و از بین ببرد. اگر احساس می‌کنید بدن نوزاد کمی گرمتر از حد معمول است، بلافاصله از تب سنج برای فهمیدن درجه حرارت دقیق بدن استفاده کنید و در صورت تب بالای 38 درجه بدون معطلی با پزشک تماس بگیرید.

از صندلی ماشین نوزاد استفاده کنید

هر پدر و مادری که تجربه نصب صندلی ماشین کودک را دارد، به خوبی می‌داند که انجام آن کار آسانی نیست. برای نصب آن می‌توانید از کسانی که قبلا این کار را انجام داده‌اند، کمک بگیرید یا از محلی که آن را خریداری می‌کنید راهنمایی‌های لازم را کسب کنید و آن را مطابق دستورالعمل انجام دهید. حتما از نصب صحیح صندلی کودک مطمئن شوید چون زندگی فرزند شما به آن بستگی دارد.

روابط زناشویی را فراموش نکنید

حفظ رابطه با زندگی مشترک با از راه رسیدن کودک اول از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است چون میتواند مورد غفلت قرار بگیرد. هرگونه ضعف در روابط زناشویی می‌تواند با تولد نوزاد بیشتر شود و به همین علت باید به موازات تمرکز بر نوزاد تازه وارد، حس زوج بودن را هم حفظ کنید.
 

از مراقبت های دهان و دندان غافل نشوید

بسیاری از والدین در خصوص مراقبت‌های مخصوص دهان و دندان نوزاد فکر نمی‌کنند تا وقتی که دیگر دیر شده است. کودک هیچ وقت برای شروع آموزش و تشویق عادت‌های سالم دهان و دندان کوچک نیست. بهتر است با شروع رویش دندان‌ها از دادن شیر در رختخواب خودداری کنید چون این کار احتمال ایجاد حفره در دندان های را افزایش می‌دهد. این حفره ها به نام “پوسیدگی ناشی از شیشه شیر” شناخته می‌شوند. برای پاک کردن لثه نوزاد از گاز استریل مرطوب استفاده کنید و استفاده از مسواک را بعد از یکسالگی شروع کنید. علاوه بر اینها لازم است به میزان فلورایدی که کودک دریافت می‌کند توجه کنید تا مطمئن شوید به این میزان کافی است. فلوراید به طور طبیعی در آب وجود دارد و از ایجاد پوسیدگی و حفره جلوگیری می کند.  

در حضور کودک مشاجره نکنید

حتی یک نوزاد 3ماهه متوجه امواج ناشی از دعوای والدین می شود. خوب است بعضی اوقات از خودتان سوال کنید که این جنگ ها تا چه حد کودک را می ترساند؟ این جر و بحث ها چه قدر تکرار می شوند و آیا این جرو بحث ها و کشمکش ها ضروری هستند؟ مجادله گاه و بی گاه بخش طبیعی از زندگی مشترک است اما اگر این مجادله ها قسمت اعظم زندگی را اشغال کنند، باید به فکر راه چاره باشید.

به منابع غیر قابل اطمینان اعتماد نکنید

بسیاری از والدین تازه برای گرفتن راهنمایی به منابع اشتباه تکیه می کنند. برای کسب اطلاع در مورد راه و روش های نگهداری، مراقبت و تربیت کودک به منابع موثق مراجعه کنید و به هیچ عنوان از افراد غیرمتخصص و با تجربه کمک نگیرید.