برچسب: تغذیه کودک

• زمان مناسب دادن آبمیوه به نوزاد
• توصیه‌های لازم
• نوشیدنی‌های جایگزین آبمیوه برای نوزادان

زمان مناسب دادن آبمیوه به نوزاد

توصیه‌های لازم در دادن آبمیوه به نوزاد

۱. با پزشک نوزاد مشورت کنید

۲. پس از دادن آبمیوه واکنش نوزاد را بررسی کنید

۳. واکنش نوزاد به میوه و آبمیوه را جداگانه بررسی کنید

۴. آبمیوه را تنها کنار غذا به نوزاد بدهید

۵. آبمیوه را در لیوان به نوزاد بدهید

۶. به میزان محدودی به نوزاد آبمیوه بدهید

۷. آبمیوه را رقیق کنید

عوارض جانبی مصرف آبمیوه در نوزادان و کودکان

• از دست دادن اشتها
• اسهال
• پوسیدگی دندان‌ها
• نفخ، دل درد و مشکلات گوارشی

کارشناسان حوزه سلامت بر این باورند که نوشیدنی‌های شیرین عامل مهمی در چاقی کودکان هستند. آن‌ها آبمیوه را خیلی بهتر از نوشابه‌های گازدار نمی‌دانند. پدر و مادر‌ها فکر می‌کنند که آب میوه، چون از میوه استخراج می‌شود سالم است. آن‌ها قربانی ترفند‌های هوشمندانه تبلیغات آبمیوه شده اند.
کاترین شری، متخصص تغذیه می‌گوید: “بسیاری از مردم فکر می‌کنند که آبمیوه یک نوشیدنی سالم است، اما در حقیقت پر از قند است.”

چرا آبمیوه یک نوشیدنی سالم نیست

آبمیوه دارای قند با غلظت بالاست. حتی آبمیوه ۱۰۰ ٪ طبیعی نیز به اندازه نوشابه قند دارد. همچنین آبمیوه فاقد فیبر است. کاترین شری می‌گوید: “مصرف فیبر به بدن کمک می‌کند تا سطح قند خون را تنظیم کند (بنابراین از افزایش و افت ناگهانی قند خون جلوگیری می کند).”
علاوه بر نگرانی از چاقی کودکان، دلایل زیادی برای اجتناب از مصرف آبمیوه وجود دارد. باقی ماندن آبمیوه بر روی دندان‌های کودک موجب پوسیدگی آن‌ها می‌شود. از سویی دیگر مصرف آبمیوه در نوزادان، موجب اسهال و ادرار سوختگی می‌شود.
آبمیوه‌های موجود در بازار که دارای مواد نگه دارنده هستند، به هیچ وجه برای مصرف نوزادان توصیه نمی‌شوند.
خوردن میوه و سبزیجات کامل، موجب آشنایی نوزادان با بافت‌های مختلف و تمرین جویدن می‌شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه مطلب راهنمای مصرف سبزی و میوه برای نوزاد ۸ ماهه را مطالعه کنید.

دروغ‌های تبلیغاتی درباره آبمیوه

مراقب عبارات تبلیغاتی مانند “آبمیوه ۱۰۰ ٪ طبیعی”، “آبمیوه ارگانیک” یا “بدون شکر اضافه شده” باشید. در نظر داشته باشید که در بهترین حالت، آبمیوه ارگانیک همچنان دارای مقادیر زیادی قند است و هیچ فیبری ندارد. شری می‌گوید: ” پدر و مادر‌ها می‌خواهند بهترین مواد غذایی را در اختیار فرزندانشان قرار دهند و بازاریابان نیز از این امر آگاه هستند. آن‌ها می‌دانند که اگر از کلمات کلیدی مانند “ارگانیک و طبیعی” استفاده کنند، نظر والدین را به سمت آن‌ها جلب می‌شود. “تنها کافی است پشت بسته‌بندی را ملاحظه کنید و از ارزش غذایی آن آگاه شوید.”

ویتامین‌های موجود در آبمیوه

شری می‌گوید: “اگرچه برخی از آبمیوه‌ها ادعا می‌کنند که با ویتامین D و کلسیم غنی شده اند، اما این مواد مغذی به وفور در میوه‌ها، سبزیجات، لبنیات و دیگر غذا‌ها موجودند. لبنیاتی مانند ماست، پنیر یا شیر سرشار از کلسیم هستند، حتی کلم بروکلی نیز غنی از کلسیم است. ماهی و زرده تخم مرغ نیز منبعی غنی از ویتامین D هستند”.
اگر فکر می‌کنید نوشیدن یک لیوان آب پرتقال، روش سالمی برای دریافت ویتامین C است، بهتر است به جای آن یک پرتقال کامل بخورید، که سرشار از فیبر مغذی است.

نوشیدنی‌های جایگزین آبمیوه برای نوزادان

بهترین نوشیدنی برای نوزادان و کودکان آب و شیر است. آبمیوه فاقد فیبر‌های مغذی میوه است. (یک سیب متوسط دارای ۴ گرم فیبر است، در حالی که فیبر موجود در یک لیوان آبمیوه صفر است.)
اگر نگران کسب ویتامین‌های مورد نیاز نوزادتان هستید، به رژیم غذایی او توجه ویژه‌ای داشته باشید. به یاد داشته باشید که نوزادان و کودکان در خوردن غذا‌ها و میوه‌ها، انتخابی عمل می‌کنند. گاهی اوقات لازم است که ۱۰ تا ۱۵ بار یک ماده غذایی را جلوی کودک بگذارید تا او آن را بخورد.
شری می‌گوید: “بهترین واکنش در مقابل بد غذایی کودکان این است که بگویید اگر دوست داری بخور و اصراری به خوردن آن نکنید.”

سخن آخر

آبمیوه ها، نوشیدنی‌های جذابی برای نوزادان هستند که طعم و رنگ خوشایندی دارند. اما در مصرف آن‌ها بایستی جانب احتیاط را نگاه داشت. در صورت مصرف بیش از حد، معده نوزاد با مایعات پر می‌شود بدون اینکه مواد مغذی به بدن او برسد. این شرایط موجب تاخیر در رشد، سوء تغذیه و آنمی می‌شود. بنابراین بهتر است او را با میوه های پوره شده و له شده آشنا کنید تا از خواص کامل آنها بهره ببرد. اگر با بی اشتهایی نوزادتان دست و پنجه نرم می‌کنید، راهکار‌های مواجهه با بی اشتهایی کودکان را مطالعه کنید.
شما از چه سنی به نوزادتان آبمیوه داده اید؟ از چه میوه‌هایی شروع کرده اید؟ دیدگاه‌ها و تجربیات خود را با ما و خوانندگان بیا نی نی در بخش نظرات در میان بگذارید.

• مزیت‌های مصرف آبغوره در بارداری
• مضرات مصرف آبغوره در دوران بارداری
• خوردن سالاد شیرازی در بارداری

مزیت‌های مصرف آبغوره در بارداری

• پایین آوردن فشار خون
• پیشگیری از بروز یرقان و زردی در نوزاد
• کمک به هضم بهتر غذا
•  تقویت سیستم ایمنی مادر و نوزاد
• رفع حالت تهوع
• کمک به جذب آهن برای مادر و نوزاد

مضرات مصرف آبغوره در بارداری

• بروز حالت خستگی و بی‌حالی به دلیل سرد و قابض بودن
• افزایش احتمال سقط جنین
• افزایش فشار خون به دلیل وجود نمک
• بروز مشکلات گوارشی در صورت زیاده روی در مصرف
• افت قند خون در اثر زیاده روی در مصرف

خوردن سالاد شیرازی در بارداری

سخن آخر

• زمان شروع میوه دادن به نوزاد
• میوه‌های مناسب
• میوه‌های ممنوعه
• سبزیجات مناسب
• روش دادن میوه به نوزاد
• دستور تهیه پوره برای نوزادان

زمان شروع میوه دادن به نوزاد

میوه‌های مناسب برای نوزاد

• سیب؛ یک منبع سرشار از ویتامین C است که به جذب آهن در بدن کمک می‌کند و موجب تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود. سیب همچنین دارای فیبر زیادی است، که از بروز یبوست پیشگیری می‌کند. سیب را می‌توانید به شکل پخته و له شده به نوزاد بدهید.
• موز؛ دارای پتاسیم است که موجب بهبود کارکرد عضلات و قلب می‌شود. موز له شده یک وعده غذای دلچسب و خوشمزه برای نوزاد است.
• هلو؛ سرشار از فیبر، ویتامین C و
•  است. یک میان وعده مغذی که باعث تقویت بینایی و تولید گلبول‌های سفید خون می‌شود.
• آووکادو؛ سرشار از بتاکاروتن و فیبر است. همچنین منبعی غنی از آهن و پتاسیم است.
• طالبی؛ مغذی‌ترین میوه در میان میوه‌های بوته‌ای (خانواده ملون ها) است. طالبی میوه‌ای شیرین و غنی از ویتامین C و بتاکاروتن است.
• گلابی و زردآلو؛ میوه‌هایی مغذی هستند که نوزاد به راحتی آن‌ها را هضم می‌کند. گلابی کمترین میزان آلرژی زایی را میان میوه‌ها دارد.
• بلوبری (توت آبی)؛ غنی از ویتامین C و بتاکاروتن است. رنگدانه موجود در پوست بلوبری (anthocyanin) خواص ضد سرطانی دارد. بلوبری بالاترین میزان آنتی اکسیدان را در میان میوه‌ها دارد.

میوه‌های ممنوعه برای نوزاد

سبزیجات مناسب برای نوزاد

• هویج؛ غنی از بتاکاروتن و ویتامین A است. نوزادان طعم شیرین هویج را دوست دارند. هویج‌های تیره‌تر و بزرگ‌تر نسبت به هویج‌های کوچک، بتاکاروتن بیشتری دارند.
• سبزیجات ریشه‌ای؛ طعم شیرین و بافت نرم پس از پخت، آن‌ها را تبدیل به غذایی عالی برای نوزادان کرده است. هویج، سیب زمینی، سیب زمینی شیرین، کدو تنبل، شلغم، چغندر و زردک از این دسته اند.
• کدو تنبل؛ به راحتی هضم می‌شود و بندرت باعث آلرژی می‌شود. کدو تنبل پخته شده، شیرین و سرشار از بتاکاروتن است.
• زردک؛ منبعی غنی از نشاسته و فیبر است. همچنین دارای ویتامین‌های C و E و آنتی اکسیدان است.
• سیب زمینی شیرین؛ منبعی سرشار از پتاسیم، ویتامین C و فیبر است. نوع نارنجی رنگ آن بتاکاروتن بالایی دارد که در پیش گیری از انواع سرطان و حذف رادیکال‌های آزاد موثر است.
• کدو سبز؛ نیز غنی از بتاکاروتن است، اما بیشتر مواد مغذی آن در پوستش حضور دارند، بنابراین بهتر است پوستش را نکنید و پیش از مصرف به خوبی بشویید.
• کلم بروکلی؛ یک غذای فوق العاده برای نوزادان است، بروکلی سرشار از ویتامین C، بتاکاروتن، اسید فولیک، آهن، پتاسیم و ترکیبات ضد سرطانی است. بهتر است بروکلی را بخارپز کنید، زیرا جوشاندن آن در آب، میزان ویتامین C آن را به نصف کاهش می‌دهد. اگر نوزاد طعم و مزه آن را دوست ندارد، می‌توانید با یک سبزی شیرین مانند کدو تنبل یا سیب زمینی شیرین آن را مخلوط کنید.
• سیب زمینی؛ دارای ویتامین C و پتاسیم است. سیب زمینی پخته مورد علاقه بیشتر نوزادان است و با بسیاری از سبزیجات دیگر به خوبی ترکیب می‌شود.

روش دادن میوه به نوزاد

• روز اول، یک قاشق غذاخوری از پوره میوه را به نوزاد بدهید.
• روز دوم، دو قاشق غذاخوری، دوبار در روز به نوزاد بدهید.
• روز سوم، سه قاشق غذاخوری، دوبار در روز به نوزاد بدهید.

اگر نوزاد پس از مصرف میوه دچار تورم، اسهال یا استفراغ شد، دیگر از آن میوه به او ندهید و مساله را با پزشک کودک در میان بگذارید.
برای شروع آموزش غذا خوردن به نوزاد، پوره میوه را در کاسه ریخته و با قاشق به او بدهید. پوره باقیمانده را دور بریزید، زیرا باکتری‌های بزاق نوزاد در آن رشد می‌کنند و موجب بیماری می‌شوند.
اگر پوره زیادی تهیه کرده اید، پیش از دادن آن به نوزاد، بخشی از پوره را در قالب‌های مکعبی ریخته و در فریزر قرار دهید تا هر زمان که لازم شد بتوانید از آن‌ها استفاده کنید.

دستور تهیه پوره برای نوزادان

• ۱ قاشق غذاخوری سرلاک برنجی نوزاد
• ۳ قاشق غذاخوری شیرخشک
• ۱/۴ پیمانه پوره میوه یا سبزیجات

روش تهیه

• سرلاک و شیر را با نسبت تعیین شده روی بسته بندی آماده کنید و با یکدیگر مخلوط کنید
• پوره میوه یا سبزی را به آن اضافه کرده و کاملا مخلوط کنید.

سخن آخر

• علائم کمبود آهن
• سن شروع و زمان دادن قطره آهن به نوزاد
• جدول میزان آهن مورد نیاز نوزادان و کودکان
• مواد غذایی غنی از آهن
• شیر گاو و آهن
• مواقع نیاز به دادن مکمل آهن
• نکاتی برای زمان دادن قطره آهن به نوزاد
• عوارض جانبی
• مکمل آهن و لک دندان‌ها

علائم کمبود آهن

• کند شدن روند افزایش وزن
• رنگ پریدگی پوست
• بی اشتهایی
• بی قراری و تحریک پذیری

سن شروع و زمان دادن قطره آهن به نوزاد

• برای نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند: شیر مادر دارای مقادیر اندکی آهن است. به همین دلیل نوزادانی که منحصرا از شیر مادر تغذیه می‌کنند، پس از چهار ماهگی در معرض خطر کمبود آهن قرار دارند. پزشکان توصیه می‌کنند این نوزادان به میزان ۱ میلی‌گرم بر کیلوگرم در روز از مکمل آهن مایع استفاده کنند. این روند تا سن شش ماهگی نوزاد و شروع غذای کمکی ادامه دارد. پس از شش ماهگی با توجه به میزان مصرف مواد غذایی غنی شده از آهن، پزشک میزان مورد نیاز مکمل آهن را تجویز می‌کند.
• نوزادانی که علاوه بر شیر مادر از شیر خشک نیز تغذیه می‌کنند: اگر عمده تغذیه نوزاد در روز از شیر مادر است و تنها گاهی اوقات از شیر خشک غنی شده از آهن تغذیه می‌کند، طبق دستورالعمل داده شده برای نوزادانی که تنها از شیر مادر تغذیه می‌کنند رفتار کنید.
• نوزادانی که تنها از شیرخشک تغذیه می‌کنند: برای این نوزادان، توصیه می‌شود از زمان تولد تا یکسالگی از شیرخشک غنی شده با آهن (دارای ۴ تا ۱۲ میلی گرم آهن) استفاده کنید.
• نوزادان نارس: این نوزادان دارای ذخیره آهن کمتری نسبت به دیگران هستند؛ بنابراین نیاز به دریافت آهن بیشتری دارند. پزشک با توجه به شرایط جسمی نوزاد، میزان آهن مورد نیاز او را تعیین می‌کند.

جدول میزان آهن مورد نیاز نوزادان و کودکان

هنگامی که نوزادان شروع به خوردن غذا‌ی کمکی می‌کنند، میزان آهن مورد نیاز آن‌ها با توجه به سنشان تغییر می‌کنند. RDA میزان آهنی است که فرد برای حفظ سلامت خود در طول روز بایستی دریافت کند. جدول زیر میزان آهن مورد نیاز کودکان در هر سنی را مشخص کرده است.

مواد غذایی غنی از آهن

• Heme iron: آهنی که به راحتی جذب بدن می‌شود. این نوع از آهن در گوشت یافت می‌شود.
• Non-heme iron: آهنی که در منابع گیاهی مانند حبوبات، سبزیجات و غلات وجود دارد.

• گوشت: شامل گوشت گاو، گوسفند، جگر، مرغ، بوقلمون و…
• ماهی
• تخم مرغ
• غلات: شامل غلات غنی شده با آهن، نان غله کامل، نان غنی شده، ماکارونی و برنج.

دیگر منابع آهن عبارتند از:

• حبوبات: نخود، عدس و لوبیا.
• سبزیجات: اسفناج، کلم بروکلی، کلم بروکسل، نخود سبز و لوبیا سبز.

برای کمک به جذب آهن در بدن بهتر است که این مواد غذایی با میوه‌ها و سبزیجات سرشار از ویتامین C، مانند پرتقال، گوجه فرنگی و فلفل قرمز مصرف شوند. برای نمونه غلات صبحانه غنی شده با آهن را با برش‌های پرتقال، یا ماکارونی را با گوشت و سس گوجه فرنگی سرو کنید.

شیر گاو و آهن

مواقع نیاز به دادن مکمل آهن

• نوزادانی که پس از ۳۸ هفته بارداری متولد می‌شوند، تا چهار ماهگی نیاز به مکمل آهن ندارند.
• نوزادانی که از شیرخشک غنی شده با آهن تغذیه می‌کنند، نیاز به دریافت مکمل آهن ندارند.
• نوزادانی که با وزن کم متولد می‌شوند، بایستی مکمل آهن مصرف کنند. انتخاب نوع مکمل، دوز و مدت زمان مصرف به وزن تولد و رژیم غذایی آن‌ها بستگی دارد. پزشک اطلاعات لازم را در این خصوص در اختیارتان قرار می‌دهد.
• کودکان بالای یک سال نیازی به مصرف مکمل آهن ندارند، مگر اینکه در رژیم غذایی آن‌ها به میزان کافی غذا‌های غنی از آهن نباشند. اگر در مورد کمبود آهن مصرفی کودکتان نگران هستید، حتما با پزشک او مشورت کنید.

نکاتی برای زمان دادن قطره آهن به نوزاد

• بهتر است قطره آهن را با معده خالی به نوزاد بدهید (حدود ۱ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از غذا). برای جلوگیری از دل درد در برخی از کودکان، می‌توانید قطره آهن را همراه با غذا به آنها بدهید.
• ویتامین C به بدن کمک می‌کند تا آهن را بهتر جذب کند. قطره آهن را با یک لیوان آب پرتقال یا ماده غذایی دیگری که غنی از ویتامین C است، به نوزاد بدهید.
• از زمان مصرف قطره آهن تا ۲ ساعت پس از آن به کودک شربت آنتی اسید، شیر یا نوشیدنی‌های کافئین‌دار ندهید. نوشیدن این مایعات جذب آهن را متوقف می‌کنند.
• مصرف قطره آهن ممکن است باعث سوزش سر دل، حالت تهوع، اسهال، یبوست و دل درد شود. به همین دلیل بهتر است کودک در طول روز مایعات زیادی بنوشد و میوه و سبزیجات کافی مصرف کند.
• برای تقویت ذخیره آهن در بدن کودک باید چندین ماه متوالی (به مدت ۳ تا ۶ ماه) مکمل آهن مصرف کند.

عوارض جانبی

• دل درد
• حالت تهوع
• اسهال
• یبوست
• سیاه شدن رنگ مدفوع

مکمل آهن و لک دندان‌ها

• مصرف مکمل‌های آهن مدفوع کودک را به رنگ سبز مایل به خاکستری یا سیاه در می‌آورد و کاملا طبیعی است.
• مکمل‌های آهن را از دسترس کودکان دور نگه دارید. مصرف زیاد آهن موجب مسمومیت کودکان می‌شود و بسیار خطرناک است.

سخن آخر

با توجه به تمام مواردی که گفته شد، پیش از دادن هر گونه مکمل به نوزاد، با پزشک او مشورت کنید تا بهترین زمان دادن قطره آهن به نوزاد را تعیین و دوز روزانه او را مشخص کند. اگر در مورد مصرف مولتی ویتامین نیز سوالاتی دارید، مطالعه مطلب آیا مصرف قطره مولتی ویتامین برای نوزادان الزامی است؟ را از دست ندهید. دیدگاه‌ها و تجربیات خود را با ما و دیگر خوانندگان بیا نی نی در بخش نظرات و پرسش‌ها در میان بگذارید.

• علت‌های کم شدن و خشک شدن شیر مادر
• نشانه‌های کمبود شیر مادر
• راه‌های افزایش شیر مادر

علت‌ کم شدن و خشک شدن شیر مادر

نگرانی بیشتر مادران در روزهای اول تولد کم شدن و خشک شدن شیر مادر است. ۱۲ دلیل عمده کم شدن شیر مادر را از به‌روزترین منابع علمی دنیا برایتان جمع آوری کرده‌ایم:

۱. احساس استرس یا اضطراب

۲. نداشتن استراحت کافی

۳. بارداری مجدد

۴. تغذیه با شیرخشک

۳. کاهش مایعات ورودی و گرفتن رژیم‌های سخت

۴. مصرف ادویه و گیاهان دارویی

• توصیه پزشکان این است که در دوران شیردهی سیگار کشیدن را ترک کنید، یا حداقل در حضور نوزاد سیگار نکشید.
• حداقل ۲ ساعت قبل از شیردهی سیگار نکشید تا جاری شدن شیر مختل نشود.
• اگر در ترک سیگار به مشکل برخورده اید، حتما از کمک پزشکان بهره‌مند شوید.

۷. نوشیدن الکل

• دارو‌های خاص: برخی از دارو‌ها در فرایند تولید شیر اختلال ایجاد می‌کنند و برخی دیگر تولید شیر را کاهش می‌دهند.
  دارو‌های سرماخوردگی، سینوزیت و حساسیت که دارای یک ماده دکونژستانت بنام سودوفدرین هستند، مانند Sudafed، Advil Cold، Sinus و Claritin-D، موجب خشک شدن آبریزش بینی می‌شوند، اما همزمان شیر مادر را نیز خشک می‌کنند.
  پیش از تجویز هر دارویی به پزشک خود بگویید که در حال شیردهی هستید. بر اساس علائم، پزشک یک داروی بی خطر برای دوران شیردهی را برایتان تجویز می‌کند.
• قرص های ضد بارداری: مصرف قرص‌های پیشگیری از بارداری نیز در تولید شیر اختلال ایجاد می‌کند. برخی از این نوع قرص‌ها دارای هورمون استروژن هستند که باعث کاهش تولید شیر می‌شود.
  قرص‌های دارای پروژستین (هورمون پروژسترون سنتز شده) گزینه مناسبی برای مادران شیرده هستند. پزشک می‌تواند با توجه به شرایط، بهترین گزینه را به شما معرفی کند.
  همچنین گزینه‌های غیر دارویی مانند دیافراگم، کاندوم یا IUD غیر هورمونی نیز گزینه‌های مناسبی هستند، زیرا در تولید شیر اختلال ایجاد نمی‌کنند.

۱۱. تغییرات هورمونی پس از زایمان

• زایمان زودرس
• چاقی بیش از حد مادر
• فشار خون بالا پس از زایمان
• دیابت کنترل نشده مادر

نشانه‌های کمبود شیر مادر

اگر گمان می‌کنید که شیرتان برای نوزاد کافی نیست، به دنبال نشانه‌های زیر باشید:

• تعداد پوشک‌های مصرفی نوزاد در روز کمتر از حد متوسط است.
• نوزاد در زمان شیردهی ناراضی به نظر می رسد.
• میزان افزایش وزن نوزاد رضایت بخش نیست.
• کم آبی در نوزادان موجب تیره شدن رنگ ادرار، زردی و بی حالی آن‌ها می‌شود.

اگر نوزاد یک یا چند مورد از این علائم را نشان می‌دهد، الزاما به معنای کمبود شیر مادر نیست و ممکن است نشانه بیماری نوزاد باشد. در این شرایط بهتر است نوزاد را برای تشخیص قطعی نزد پزشک ببرید.

راه‌های افزایش شیر مادر

به کار بستن نکات زیر کمک می‌کند تا تولید شیر مادر افزایش یابد.

• به محض تولد نوزاد شیردهی را آغاز کنید. انتظار طولانی برای شروع شیردهی منجر به کاهش تولید شیر می‌شود. بلافاصله پس از زایمان، با نوزاد تماس پوستی برقرار کنید و در اولین ساعت پس از زایمان شیر دهی را آغاز کنید. اگر در اولین دفعات شیردهی با مشکل مواجه شده اید، مطلب ۲۴ دلیل برای نیامدن شیر بعد از زایمان + راه‌های عملی برای افزایش شیر را مطالعه کنید.
• به دفعات زیاد به نوزاد شیر بدهید. در هفته‌های اول تولد، نوزاد هر دو تا سه ساعت نیاز به خوردن شیر دارد، حدود ۸ تا ۱۲ بار در روز. برای کسب اطلاعات بیشتر، مطلب تعداد دفعات شیردهی به نوزاد بر اساس سن او را مطالعه کنید.
• پستان به دهان گرفتن نوزاد را بررسی کنید. بررسی کنید که نوزاد به درستی هاله پستان را به دهان گرفته باشد. نشانه‌های بلعیدن شیر را در نوزاد مشاهده کنید.
• از مشکلات شیردهی آگاه باشید. تناوب در شیردهی از هر پستان را رعایت کنید تا تولید شیر در یکی از پستان‌ها کاهش نیابد. برای آگاهی بیشتر در این زمینه، مطالب  و ۱۵ مورد از مشکلات شیردهی و راه حل آن‌ها را مطالعه کنید.
• نوبت های شیردهی را کاهش ندهید. هربار که یکی از نوبت‌های شیردهی را به هر دلیلی از دست دادید، شیر خود را بدوشید تا تولید شیر تحریک شود.
• در دادن پستانک به نوزاد عجله نکنید. اگر تصمیم دارید به نوزاد پستانک بدهید، تا یک ماه پس از تولد او دست نگه دارید. این زمان به شما فرصت می‌دهد تا ذخیره شیر مورد نیاز او را تامین کنید. اگر نوزاد در هنگام شیردهی ناآرام است، مطلب ۷ دلیل برای بی قراری نوزاد هنگام شیر خوردن و ۷ راهکار پیشنهادی را مطالعه کنید.
• در استفاده از دارو‌ها محتاط باشید. همانگونه که پیش از این گفته شد، برخی دارو‌ها موجب کاهش تولید شیر می‌شوند و برخی قرص‌های پیشگیری از بارداری نیز در جاری شدن شیر اختلال ایجاد می‌کنند.
• نوشیدن الکل و کشیدن سیگار را ترک کنید. نوشیدن الکل موجب کاهش تولید شیر می‌شود. سیگار کشیدن نیز تاثیر مشابهی دارد. اگر هنوز اقدام به ترک سیگار نکرده اید، مطلب سیگار کشیدن در دوران شیردهی چه خطراتی برای نوزاد خواهد داشت؟ را مطالعه کنید.
• شیر بیشتری بدوشید. تعداد دفعات شیردوشی را افزایش دهید و در هر نوبت شیردهی کاملا پستان‌ها را تخلیه کنید. حتی اگر نوزاد گرسنه نیست، هر دو ساعت یک بار شیر را بدوشید و فریز کنید. بدین ترتیب در طول چند روز تولید شیر افزایش چشمگیری می‌یابد.
• پس از هر نوبت شیردهی، شیر بدوشید.  بعد از شیر دادن به نوزاد، شیر باقی مانده را بدوشید. یک لیوان آب بنوشید و پس از ۲۰ دقیقه دوباره شیر بدوشید. این کار پس از هر نوبت شیردهی انجام دهید تا شاهد افزایش شیر باشید.
• از مواد غذایی شیرافزا استفاده کنید. خوردن جو دوسر موجب افزایش تولید شیر مادر می‌شود. ماءالشعیر نیز دارای مقدار زیادی مخمر است که به تولید شیر کمک می‌کند. همچنین دمنوش‌های گیاهی و قطره های شیرافزا، برای این منظور وجود دارند که در صورت تجویز پزشک می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. خواندن مطلب ۲۲ ماده غذایی برای تقویت شیر مادر + ۱۰ توصیه پزشکی در این زمینه توصیه می‌شود.

سخن آخر

نوشیدن شیر کافی و مغذی برای حفظ سلامتی و رشد همه جانبه نوزاد بسیار مهم است. اما شیر مادر تنها منبع تامین نیاز کودک نیست. اگر به هر دلیل نتوانستید شیردهی به نوزاد را ادامه دهید، با پزشک درباره مناسب‌ترین نوع شیرخشک برای نوزادتان مشورت کنید. برای آشنایی با انواع شیرخشک، مطلب انواع شیر خشک نوزادان و راهنمای انتخاب آن را مطالعه کنید. در نظر داشته باشید که فارغ از تغذیه، نوزاد به مادری سالم از لحاظ جسمی و روانی نیاز دارد. تجربیات خود را از مشکلات شیردهی و کافی نبودن شیر با ما و دیگر مادران همراه بیا نی نی در بخش نظرات و پرسش‌ها در میان بگذارید.

برگرفته از: mayoclinic، verywellfamily، medelabreastfeedingus و utswmed

• آیا می‌توان به کودک چای داد؟
• آنچه نوزادان نیاز دارند
• چای مانع جذب آهن می‌شود
• آنچه در چای وجود دارد
• نوشیدنی‌های گیاهی نامطمئن برای نوزادان
• هشدار‌ به مادرانی که به نوزادشان چای می‌دهند

آیا می‌توان به کودک چای داد؟

آنچه نوزادان نیاز دارند

چای مانع جذب آهن می‌شود

آنچه در چای وجود دارد

نوشیدنی‌های گیاهی نامطمئن برای نوزادان

• از چای‌های حاوی بادیان خودداری کنید. اگرچه بادیان به طور سنتی در برخی مناطق برای درمان کولیک مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما WebMD از سال ۲۰۰۴ به احتمال ناسالم و آلوده بودن احتمالی این گیاه اشاره می‌کند.
• در مورد مصرف چای نعنا نیز محتاط باشید. نوشیدنی‌های نعنا حاوی مقادیر زیادی متانول هستند که ممکن است باعث واکنش شدید و اختناق در نوزاد شود.
• چای بابونه و نعنا می‌تواند در درمان کولیک مفید باشد، اما برای اثر گذاری، میزان زیادی از آن مورد نیاز است و مطالعات نشان داده است که تا شش ماهگی راه‌های ایمن‌تری برای درمان طبیعی کولیک نوزاد وجود دارد. علاوه بر این خیلی اوقات این دمنوش‌ها به صورت بهداشتی تهیه نشده و ممکن است حاوی فلزات سمی و مواد دیگری باشد که برای کودک مضر است. در نتیجه، چای بابونه گزینه درمانی مناسبی برای قولنج نیست و اثرات آن تا حد زیادی ناشناخته است.

بیشتر بدانید: نکاتی مهم درباره دادن عرق نعناع به نوزاد، که نمی‌دانید!

نتیجه گیری

• همه چیز درباره تغذیه با شیر مادر
• مزایای تغذیه با شیر مادر
• مزایای شیردهی برای مادر
• چالش‌های تغذیه با شیر مادر
• همه چیز درباره تغذیه با شیر خشک
• دلایل تغذیه نوزاد با شیر خشک
• چالش‌های تغذیه با شیر خشک
• شیر خشک یا شیر مادر؟

همه چیز درباره تغذیه با شیر مادر

مزایای تغذیه با شیر مادر

• عفونت گوش
• اسهال
• عفونت‌های تنفسی
• مننژیت

همچنین تغذیه با شیر مادر، نوزادان را در برابر شرایط زیر ایمن می‌کند:

• آلرژی
• آسم
• دیابت
• چاقی
• سندرم مرگ ناگهانی نوزادان (SIDS)

تغذیه با شیر مادر  برای نوزادان نارس بسیار حائز اهمیت است.

۲. دارا بودن مواد مغذی و هضم آسان

شیر مادر به عنوان “یک غذای کامل و عالی” برای سیستم گوارشی نوزاد شناخته می‌شود. ترکیبات موجود در شیر مادر – لاکتوز، پروتئین و چربی – به راحتی توسط نوزاد هضم می‌شود.
نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، نسبت به نوزادان شیر خشکی مشکلات گوارشی کمتری دارند. از آنجایی که شیر مادر آسانتر هضم می‌شود، این نوزادان کمتر دچار اسهال یا یبوست می‌شوند.
شیر مادر همچنین به طور طبیعی دارای بسیاری از ویتامین‌ها (به‌جز ویتامین D) و مواد معدنی مورد نیاز نوزاد است. AAP توصیه می‌کند کلیه نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند؛ در دو ماهه اول تولد، مکمل ویتامین D دریافت کنند. مصرف این مکمل تا زمانی که کودک از شیر خشک یا شیر غنی شده، ویتامین D کافی را دریافت کند (حتی بعد از ۱ سالگی) ادامه می یابد.
سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) در بازرسی از شرکت‌های تولید کننده شیرخشک، حضور تمام مواد مغذی لازم (از جمله ویتامین D) را در آن‌ها بررسی می‌کند. البته ترکیبات موجود در شیر خشک همچنان متفاوت از شیر مادر است؛ زیرا شیر مادر ماده‌ای زنده و در حال تغییر است که در هر فردی متفاوت با فرد دیگر است.

۳. رایگان

تغذیه با شیر مادر هیچ هزینه‌ای ندارد، در حالی که قیمت شیرخشک به طور مداوم افزایش می‌یابد. در صورت تغدیه با شیر مادر، نیازی به شیشه شیر و دیگر لوازم مرتبط با آن ندارید (مگر اینکه بخواهید شیرتان را بدوشید و با شیشه به نوزاد بدهید). از طرفی نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، کمتر بیمار می‌شوند، این بدان معناست که کمتر به مطب پزشک مراجعه می‌کنند، و هزینه دارو و درمان کمتری می‌پردازند.

۴. طعم‌های مختلف

مادران شیرده معمولاً به ۳۰۰ تا ۵۰۰ کالری اضافی در روز نیاز دارند که بایستی این میزان کالری را از طیف گسترده‌ای از غذا‌های متنوع دریافت کنند. بدین ترتیب این نوزادان از طریق شیر مادر با طعم‌های مختلف آشنا می‌شوند. شیر مادر بسته به رژیم غذایی مادر، در هر روز طعم متفاوتی دارد. در نتیجه این نوزادان پس از شش ماهگی آمادگی بیشتری برای دریافت غذا‌های کمکی دارند.

۵. راحتی

شیر مادر همیشه تاره و در دسترس است و نگران تمام شدن قوطی شیرخشک یا به همراه نداشتن آن نخواهید بود. همچنین دردسر شستن شیشه شیر، سر شیشه و جوشاندن و استریل کردن آن‌ها را نیز ندارید!

۶. افزایش هوش نوزاد

برخی از مطالعات نشان می‌دهند، نوزادانی که تنها از شیر مادر تغذیه شده اند، ضریب هوشی بالاتری از کودکانی دارند که با شیرخشک تغذیه شده اند.

۷. تماس “پوست به پوست”

اغلب مادران شیرده از پیوند عمیقی که با نوزاد خود دارند، لذت می‌برند. تماس پوست به پوست در زمان شیردهی موجب تقویت ارتباط عاطفی بین مادر و نوزاد می‌شود.

مزایای شیردهی برای مادر

• توانایی تغذیه کامل نوزاد، به مادر اعتماد به نفس کافی برای مراقبت از نوزاد می‌دهد.
• شیردهی موجب سوزاندن کالری‌های اضافی و کوچک شدن رحم می‌شود، بنابراین اغلب مادران شیرده سریعتر به وزن و سایز قبل از بارداری خود باز می‌گردند.
• همچنین مطالعات نشان می‌دهد که شیردهی خطر ابتلا به سرطان پستان، فشار خون بالا، دیابت، بیماری‌های قلبی عروقی و سرطان رحم و تخمدان را کاهش می‌دهد.

چالش‌های تغذیه با شیر مادر

شیردهی برای بیشتر مادران آسان است، اما برخی دیگر برای عادت کردن به آن، نیاز به زمان دارند. نگرانی‌های رایج در میان مادران شیرده، به ویژه در چند هفته و ماه اول، شامل موارد زیر است:

• احساس درد و ناراحتی
  پس از زایمان، شیردهی برای بسیاری از مادران کار ساده‌ای نیست. اما با آموزش، تمرین و حمایت مشاور شیردهی، بیشتر آن‌ها بر این مسئله غلبه می‌کنند. درد نوک پستان در ۱۰ روز اول تولد نوزاد طبیعی است، معمولا این درد تنها در یک دقیقه اول شیردهی احساس می‌شود و پس از آن از بین می‌رود. اما اگر درد در تمام مدت شیردهی ادامه دارد و یا نوک پستان ترک خورده یا زخم شده است، بهتر است مساله را با پزشک یا مشاور شیردهی در میان بگذارید. در بیشتر مواقع موقعیت نادرست در هنگام شیردهی و پستان به دهان گرفتن نادرست نوزاد موجب احساس درد می‌شود. 
• زمان و دفعات تغذیه
  تغذیه با شیر مادر به ویژه در اولین روز‌های تولد، کاری تمام وقت است. حجم کم معده نوزاد و زود هضم بودن شیر مادر موجب می‌شود که نوزاد دائما در حال تغذیه باشد. این شرایط موجب خستگی بیش از حد مادر می شود.
• رژیم غذایی
  مادرانی که به نوزادشان شیر می‌دهند بایستی توجه ویژه‌ای به رژیم غذایی خود داشته باشند، زیرا بسیاری از مواد از راه شیر به نوزاد منتقل می‌شود. همانند دوران بارداری، مادران شیرده نباید ماهی‌های دارای جیوه بالا را مصرف کنند، زیرا موجب مسمومیت نوزاد می‌شود. همچنین بایستی غذاهای نفاخ را از رژیم غذایی خود حذف کنند.
  در صورت نوشیدن مشروبات الکلی نیز درصدی از آن از راه شیر به نوزاد منتقل می‌شود. توصیه پزشکان عدم مصرف الکل در دوران شیردهی است، در صورت نوشیدن نیز بایستی حداقل ۲ ساعت تا زمان شیردهی فاصله داشته باشد تا به نوزاد منتقل نشود.
  مصرف کافئین نیز در دوران شیردهی باید به مقدار  ۳۰۰ میلی گرم (حدود یک تا دو فنجان قهوه معمولی)  در روز محدود شود. مصرف کافئین بیش از حد موجب بی قراری و تحریک پذیری نوزاد می شود.
• شرایط پزشکی مادر، دارو‌ها و جراحی سینه
  شرایط پزشکی خاص مانند ابتلا به ویروس HIV یا ایدز و بیماری‌هایی که نیاز به شیمی درمانی یا معالجه با دارو‌های خاص دارند، شیر مادر را برای نوزاد ناایمن می کند. پزشک یا مشاور شیردهی در این شرایط به مادر کمک می‌کند تا بهترین راه تغذیه نوزاد را انتخاب کند. همچنین مادران شیرده، باید پیش از مصرف هر گونه دارویی (اعم از داروهای گیاهی، داروهای بدون نسخه یا داروهای تجویزی)، پزشک را از شیردهی خود آگاه کنند.
  مادرانی که تحت عمل جراحی سینه قرار گرفته اند، با مشکلاتی مانند کم بودن شیر یا قطع شدن مجاری شیر مواجه می شوند. در این شرایط نیز پزشک می‌تواند راه حل مناسبی را در اختیار آنها قرار دهد.

همه چیز درباره تغذیه با شیر خشک

شیرخشک یک جایگزین مغذی برای شیر مادر است. بسیاری از شیرخشک‌ها حتی ویتامین‌ها و مواد معدنی که شیر مادر فاقد آنهاست را دارا هستند.
شیر خشک در شرایطی کاملا بهداشتی و استریل تهیه می‌شود. شرکت‌های تولیدی تمام تلاش خود را می‌کنند تا فرمولی مشابه شیر مادر با همان ترکیبات پروتئینی، قندی، چربی و ویتامین‌ها را تولید کنند؛ بنابراین بهترین جایگزین برای نوزادی که از شیر مادر تغذیه نمی‌کند، شیر خشک است.

دلایل تغذیه نوزاد با شیر خشک

علاوه بر وجود مشکلات جسمی برای مادر، مشکلات دیگری نیز وجود دارد که شیردهی را برای مادران دشوار یا استرس آور می‌کند. برخی از دلایلی که موجب می شود مادران شیرخشک را بر شیر مادر ترجیح دهند، عبارتند از:

۱. آسایش و استراحت بیشتر

هر یک از والدین (یا پرستار و مراقب نوزاد) می‌توانند در هر زمان نوزاد را با شیر خشک تغذیه کنند (البته مادرانی که شیر خود را می‌دوشند، نیز از این مزیت برخوردارند). بدین ترتیب مادر زمان بیشتری برای استراحت و تجدید قوا در اختیار دارد. پدر نیز فرصتی برای ایجاد پیوند عاطفی با نوزاد به دست می‌آورد.

۲. انعطاف پذیری

تغذیه با شیر خشک این امکان را برای مادر فراهم می‌کند که به سرکار بازگردد یا به برنامه‌های شخصی اش رسیدگی کند و تغذیه نوزاد را به پدر یا پرستار کودک بسپارد.
همچنین در محیط‌های عمومی نیز می‌توان به راحتی به نوزاد شیرخشک داد و نیازی به یافتن مکانی خلوت و راحت برای شیردهی نیست.

۳. زمان و دفعات تغذیه

از آنجایی که شیر خشک نسبت به شیر مادر دیرتر هضم می‌شود، تعداد نوبت‌های شیردهی در این نوزادان کمتر از نوزادانی است که از شیر مادر تغذیه می‌کنند

۴. رژیم غذایی

مادرانی که به نوزادشان شیر خشک می‌دهند، نسبت به رژیم غذایی خود و تاثیر آن بر روی نوزاد نگرانی ندارند و می‌توانند با خیالی آسوده رژیم غذایی دلخواهشان را دنبال کنند.

چالش‌های تغذیه با شیر خشک

همانند تغذیه با شیر مادر، در تغذیه با شیر خشک نیز مشکلاتی وجود دارد.

• عدم وجود آنتی بادی ها
  هیچ یک از آنتی بادی‌های موجود در شیر مادر، در شیر خشک یافت نمی‌شود؛ بنابراین تغذیه با شیرخشک نوزاد را در برابر عفونت‌ها و بیماری ها، محافظت نمی‌کند.
• عدم تطابق با شیر مادر
  شیرخشک‌های تولیدی فرمولاسیونی مشابه با شیر مادر ندارند. شیر مادر با گذشت زمان متناسب با نیاز‌های نوزاد تغییر می‌کند، اما شیر خشک این قابلیت را ندارد.
• نیاز به تهیه و آماده سازی
  بر خلاف شیر مادر – که همیشه در دسترس، نامحدود و در دمای مناسب سرو می‌شود – شیرخشک نیاز به تهیه و آماده سازی دارد. بهتر است همیشه یک قوطی شیر خشک اضافه در منزل داشته باشید تا در صورت نیاز از آن استفاده کنید.
  همچنین وسایل مورد نیاز (مانند شیشه شیر و سر شیشه) بایستی همواره تمیز و در دسترس باشند؛ زیرا هنگامی که نوزاد از گرسنگی گریه می‌کند، فرصتی برای شستشو و آماده سازی آن‌ها وجود ندارد. با توجه به نیاز نوزاد به ۸ تا ۱۰ نوبت شیردهی در یک شبانه روز، در صورت آماده نبودن مواد و وسایل لازم، پدر و مادر با چالش بزرگی روبرو می‌شوند.
• هزینه
  خرید شیر خشک هزینه مازادی را به بودجه خانواده تحمیل می‌کند. البته انواع مختلفی از شیرخشک برای نوزادان وجود دارد. شیر خشک‌های ساده ارزان‌ترین آن‌ها هستند و شیرخشک‌های خاص (مانند شیرخشک سویا یا غیر آلرژی زا) بسیار گران هستند. هزینه تهیه شیرخشک در سال اول تولد نوزاد در امریکا، حدود ۱۵۰۰ دلار است.
• احتمال نفخ و یبوست
  نوزادانی که از شیر خشک تغذیه می‌کنند، بیش از نوزادانی که شیر مادر می‌خورند، دچار نفخ و مشکلات دفع (یبوست) می‌شوند.

شیر خشک یا شیر مادر؟ تصمیم با شماست

تصمیم گیری در مورد روش تغذیه نوزاد کار بسیار دشواری است. بهتر است با آگاهی از شرایط جسمی، خانوادگی و مزایا و چالش های هر یک از روش‌های یاد شده، بهترین تصمیم را بگیرید. در نظر داشته باشید که فارغ از سلامت جسمی شما و نوزاد، سلامت روانی‌تان نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اگر انتخاب هریک از این روش‌های استفاده از  شیر خشک یا شیر مادر موجب خستگی بیش ازحد، احساس پوچی یا افسردگی در شما می شود، خود را مجبور به انتخاب آن نکنید. نوزاد شما با هریک از دو روش فوق مواد مغذی مورد نیاز خود را به دست می آورد، اما بیش از آن به مادری شاد و سرزنده نیاز دارد. مشورت با پزشک یا مشاور شیردهی نیز در روشن شدن برخی مسایل و تصمیم گیری بهتر شما را یاری می‌رساند.

اگر به دلیل ناکافی بودن شیرتان برای نوزاد، تصمیم به استفاده از شیرخشک دارید، توصیه می کنیم مطلب ۱۲ علت کم شدن و خشک شدن شیر مادر و راه‌های افزایش آن را مطالعه کنید. شما چه چالش هایی در شیردهی یا استفاده از شیر خشک داشته اید؟ تجربیات و دیدگاه های خود را با ما دیگر همراهان بیا نی نی در بخش نظرات و پرسش ها در میان بگذارید.

برگرفته از: kidshealth

بهترین شیر خشک های چاق کننده نوزاد

۱. شیر خشک نان

۲. شیر خشک آپتامیل یک (Aptamil1)  

آیا شیر خشک آپتامیل چاق کننده است؟

۳. شیر خشک ببلاک (Bebelac)

۴. شیر خشک بیومیل (Biomil) شیر خشک پر چرب برای وزن گیری نوزاد

۵. شیر خشک گیگوز (Guigoz)

۶. شیر خشک نیدو (Nido)

۷. شیر خشک سیمیلاک ای کیو پلاس (Similac IQ Plus)

۸. شیر خشک سوپرامیل یک (Supramil1) 

۹. شیرخشک تروویتال (Truevital) 

جمع بندی

• مضرات و فواید خام خواری در بارداری
• میزان پروتئین در زمان بارداری
• اهمیت آهن در دوران بارداری
• ضرورت مصرف کلسیم در بارداری
• ایجاد تعادل غذایی در زمان بارداری

خام خواری در بارداری

مضرات: عدم دریافت تمامی مواد مغذی

فواید: عدم مصرف چربی ترانس در بارداری

میزان پروتئین در زمان بارداری

اهمیت آهن در دوران بارداری

ضرورت مصرف کلسیم در بارداری

ایجاد تعادل غذایی در زمان بارداری

کلام آخر

• زمان شروع دادن میوه به نوزاد
• مقدار میوه  مناسب برای سن نوزاد
• میوه‌های مجاز برای نوزادان
• میوه‌های ممنوعه برای نوزادان

زمان مناسب برای شروع دادن میوه به نوزاد

مقدار میوه مناسب بر اساس سن نوزادان

چه میوه‌هایی به نوزاد بدهیم؟

۱. سیب

۲. میوه‌های فیبر دار

۳. طالبی

۴. آووکادو

۵. انبه

۶. موز

میوه‌های ممنوعه برای نوزادان

سخن آخر