برای آشنایی با روش‌های جلوگیری از بارداری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان، ابتدا باید درک درستی از خود این وضعیت داشته باشید. به طور کلی، افراد مبتلا به تنبلی تخمدان یا PCOS، حداقل دو مورد از شرایط زیر را تجربه می‌کنند:

• هیپرآندروژنیسم: وقتی تخمدان‌ها آندروژ‌ن‌های اضافی تولید می‌کنند. (آندروژن‌ها هورمون‌های دخیل در رشد و تولید مثل در مردان و زنان هستند.) 
• اختلال تخمک گذاری: وقتی تخمدان‌ها آزاد کردن تخمک را متوقف می‌کنند.
• تخمدان پلی کیستیک: وقتی تخمدان‌ها دارای کیست‌های کوچک و متعدد هستند.

در این مقاله می‌خوانید:

• سندرم تخمدان پلی کیستیک چیست؟
• علائم تنبلی تخمدان
• جلوگیری از بارداری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان
• بهترین روش جلوگیری از بارداری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان

سندرم تخمدان پلی کیستیک چیست؟

تخمدان پلی کیستیک یک بیماری هورمونی است.

سندرم تخمدان پلی کیستیک یک بیماری هورمونی است که در سال‌های باروری (معمولاً در سنین ۱۵ تا ۴۴ سالگی) در زنان رخ می‌دهد. این بیماری اساساً به این معنی است که کیست‌ها (فولیکول‌های نیمه تشکیل شده) روی تخمدان‌ها که حاوی تخمک هستند رشد می‌کنند.
لازم به ذکر است که تنبلی تخمدان یا PCOS شایع‌ترین علت ناباروری در زنان نیز محسوب می‌شود، زیرا می‌تواند از تخمک گذاری جلوگیری کند. با این حال، به خواندن ادامه دهید تا با روش‌های جلوگیری از بارداری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان نیز آشنا شوید. 

علائم تنبلی تخمدان

علائم احتمالی PCOS یا تنبلی تخمدان عبارتند از:

• عدم تعادل هورمونی
• نفخ
• گرفتگی عضلات
• آکنه
• درد لگن
• افزایش وزن
• رشد موهای زائد در صورت و بدن
• قاعدگی نامنظم
• عدم تخمک گذاری

جلوگیری از بارداری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان

استفاده از قرص‌های جلوگیری از بارداری، اولین خط درمانی پزشکی برای برای مدیریت PCOS محسوب می‌شود. افراد مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک که برنامه فوری برای باردار شدن ندارند، می‌توانند از روش‌های زیر استفاده کنند:

• قرص
• حلقه واژینال
• پچ پوستی
• دستگاه‌های هورمونی داخل رحمی (IUD)

جلوگیری از بارداری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان به درمان آن‌ها کمک می‌کند. کنترل بارداری هورمونی، به ویژه آن‌هایی که حاوی استروژن و پروژسترون هستند، مزایای زیر را دارد:

• کاهش تولید هورمون‌های جنسی مردانه که در نهایت به مدیریت آکنه، موهای زائد صورت و بدن، طاسی و سایر علائم مرتبط با سطح بالای آندروژن کمک می‌کند.
• تنظیم چرخه قاعدگی 
• کاهش خطر ابتلا به سرطان تخمدان و سرطان آندومتر

بهترین روش جلوگیری از بارداری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان

داروهای ضد بارداری خوراکی

داروهای ضد بارداری خوراکی رایج‌ترین و موثرترین گزینه برای مدیریت علائم PCOS هستند. آن‌ها ممکن است قرص‌های ترکیبی را شامل شوند که دارای پروژسترون و استروژن یا فقط قرص‌های پروژسترون هستند و فواید زیر را دارند:

• تنظیم جریان قاعدگی
• مدیریت علائم هیپرآندروژنیسم مانند آکنه و رشد موهای اضافی
• کاهش خطر ابتلای فرد به سرطان تخمدان و سرطان آندومتر 
• کاهش دیسمنوره و کم خونی
• خطر کمتر حاملگی خارج رحمی
• کاهش خطر علائم التهابی لگن
• کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی (PMS)
• کاهش خطر پوکی استخوان

جدای از این مزایا، داروهای ضد بارداری خوراکی در صورت مصرف صحیح، اثربخشی تقریباً کاملی در پیشگیری از بارداری‌های برنامه ریزی نشده دارند. 

پچ پوستی

پچ پوستی حاوی استروژن و پروژسترون است و یک روش خوب برای جلوگیری از بارداری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان محسوب می‌شود. این روش ضد بارداری برگشت پذیر و طولانی اثر، یک چسب پلاستیکی نازک است که پروژسترون و استروژن را از طریق پوست وارد بدن می‌کند. محل اتصال پچ نیز می‌تواند در یکی از مناطق زیر باشد:

• باسن
• قسمت بالای بدن
• معده

شما باید این پچ را به مدت ۲۱ روز روی یکی از نواحی گفته شده قرار دهید و در ۷ روزی که پریود هستید، بردارید. سپس، آن را با یک چسب جدید جایگزین کنید. مزایای استفاده از آن نیز عبارتند از:

• کمک به تخمک گذاری
• تنظیم قاعدگی
• کاهش نفخ و گرفتگی عضلات
• کاهش آکنه
• کاهش رشد موهای زائد
• کاهش خطر ابتلا به سرطان

حلقه واژینال

حلقه واژینال یک حلقه پلاستیکی نرم، انعطاف پذیر و شفاف است که شما آن را در واژن خود قرار می‌دهید. این روش نیز به جلوگیری از بارداری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان کمک می‌کند و حاوی استروژن و پروژسترون است.
این حلقه را نیز باید به مدت ۳ هفته استفاده کنید، به مدت یک هفته برای جریان قاعدگی خود بردارید و سپس دوباره آن را قرار دهید. حلقه واژینال فوایدی مشابه با چسب پوستی دارد و روش مفیدی محسوب می‌شود. با این حال، افرادی که سابقه لخته شدن خون و فشار خون بالا دارند، باید فکر استفاده از آن را از ذهن خود بیرون کنند. 

دستگاه داخل رحمی حاوی پروژسترون (IUD)

IUD در داخل رحم قرار می‌گیرد و می‌تواند ۳ تا ۶ سال در آن باقی بماند.

آی یو دی‌های حاوی پروژستین یک نوع بسیار موثر از کنترل بارداری هستند که می‌توانند به کاهش علائم PCOS کمک کنند.
به طور کلی، آی یو دی‌ها وسایل پلاستیکی T شکل و کوچکی هستند که می‌توانند هر روز در بدن شما پروژسترون آزاد کنند. IUD در داخل رحم قرار می‌گیرد و می‌تواند ۳ تا ۶ سال در آن باقی بماند.

کلام آخر

علل تنبلی تخمدان یا بیماری PCOS نامشخص است، اما تشخیص زودهنگام می تواند به تسکین علائم و کاهش خطر عوارض آن کمک کند. روش‌های جلوگیری از بارداری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان نیز در درمان این بیماری موثر هستند. استفاده از قرص‌های ضد بارداری، پچ‌های پوستی، حلقه واژینال و آی یو دی، جمعی از این روش‌ها هستند که می‌توانید با مشورت با پزشک، یکی از آن‌ها را امتحان کنید. 

برای اطلاعات بیشتر و آشنایی با متخصص زنان، به کلینیک بیا نی نی سر بزنید.

پاره شدن کاندوم و ریختن اسپرم برای هر کسی ممکن است اتفاق بیفتد و شما تنها کسی نیستید که آن را تجربه می‌کنید. پس اول از همه باید احتیاط به خرج دهید و سپس، با جلوگیری از بارداری بعد ریختن اسپرم آشنا شوید.

جلوگیری از بارداری بعد ریختن اسپرم: بلافاصله بعد از رابطه جنسی

برای جلوگیری از بارداری بعد ریختن اسپرم، اولین کار شما باید این باشد که هر گونه فعالیت جنسی را در آن لحظه متوقف کنید و از همسر خود دور شوید. سپس از راه‌های زیر کمک بگیرید:

• ابتدا به حمام بروید تا مایعات باقیمانده را از واژن، آلت تناسلی یا مقعد خود خارج کنید. این می‌تواند علاوه بر جلوگیری از بارداری بعد ریختن اسپرم، به حذف باکتری‌هایی که می‌توانند منجر به عفونت ادراری شوند نیز کمک کند.
• دوش واژینال نگیرید، چون می‌تواند شما را در معرض خطر عفونت بیشتری قرار دهد، اما خوب است که واژن خود را فقط با آب ولرم بشویید. 

• به احساسات خود اعم از نگرانی، خشم یا غم توجه کنید و چیزی را در داخل دل‌تان نگه ندارید. می‌توانید وضعیت خود را برای خانواده یا دوستان‌تان شرح دهید تا از آن‌ها حمایت دریافت کنید.
• به فکر استفاده از قرص‌های اورژانسی باشید. بعضی از آن‌ها بدون نسخه هستند و نیازی به تجویز پزشک ندارند.

جلوگیری از بارداری بعد ریختن اسپرم: ۳ روز بعد از رابطه جنسی

قرص لوونورژسترل یا پلن بی می‌تواند فرآیندهای بیولوژیکی شما مانند تخمک گذاری را مسدود کنند و به این طریق، جلوی باردار شدن شما را بگیرد. نیاز است که این قرص برای اثربخشی حداکثری، ظرف ۷۲ ساعت پس از رابطه جنسی مصرف شود.
در واقع، اگر پلن بی را در عرض ۲۴ ساعت پس از رابطه جنسی مصرف کنید، خطر بارداری شما تا ۹۵ درصد کاهش می‌یابد، اما اگر آن را از ۲۴ تا ۷۲ ساعت پس از مقاربت مصرف کنید، خطر بارداری را تا  ۸۸ درصد کاهش می‌دهید.

جلوگیری از بارداری بعد ریختن اسپرم: ۵ روز بعد از رابطه جنسی

برای مصرف قرص‌های ضد بارداری بدون نیاز به نسخه حداکثر ۳ روز فرصت دارید، اما مصرف قرص‌های تجویزی، حتی تا ۵ روز نیز موثر هستند. بعضی از زنان ممکن است این دو قرص را با هم اشتباه بگیرند و بعد از باردار شدن خود متعجب شوند. پس لازم است که حواس‌تان را جمع کنید و قرص‌های بدون نسخه را در یکی از همان سه روز اول مصرف کنید، اما اگر به هر دلیلی یادتان رفت یا فرصت مصرف قرص در سه روز اول را از دست دادید، هنوز دو روز وقت دارید که با مصرف قرص‌های تجویزی، جلوی باردار شدن خود را بگیرید.

جلوگیری از بارداری بعد ریختن اسپرم: ۳ هفته بعد از رابطه جنسی

اولین علامت بارداری، به تاخیر افتادن پریود است، اما برای اطمینان از آن باید تست بارداری بدهید. با این حال، از آن جایی که تست‌های بارداری با شناسایی هورمونی به نام گنادوتروپین جفتی انسانی (hCG) سر و کار دارند، ممکن است مدتی طول بکشد تا hCG کافی در بدن شما ایجاد شود. بنابراین باید تا ۳ هفته پس از رابطه جنسی منتظر بمانید و بعد از آن می‌توانید آزمایش دهید.

کلام آخر

چه آگاهانه بدون کاندوم رابطه جنسی داشته باشید یا چه کاندوم شما در حین رابطه جنسی پاره شده باشد، اقدامات زیادی هستند که می‌توانید آن‌ها را برای مراقبت از سلامت جنسی خود و هم‌چنین، جلوگیری از بارداری بعد ریختن اسپرم انجام دهید. محافظت مداوم از خود نیز کار ساده‌ای است. در واقع، تنها چیزی که شما نیاز دارید یک روش پیشگیری از بارداری خوب و قابل اعتماد است.

برای اطلاعات بیشتر و آشنایی با متخصص زنان، به کلینیک بیا نی نی سر بزنید.

قرص اورژانسی زمانی در پیشگیری از بارداری موثرترین است که درست بعد از رابطه جنسی محافظت نشده و در سریع‌ترین زمان ممکن مصرف شود. با این حال، به خواندن ادامه دهید و با ما همراه باشید تا با جزئیات نحوه مصرف قرص اورژانسی آشنا شوید.

در این مقاله می‌خوانید:

• انواع و نحوه مصرف قرص اورژانسی
• قرص اورژانسی را چگونه مصرف کنیم؟
• بهترین زمان و روش مصرف قرص اورژانسی
• پاسخ به سوالات رایج

انواع و نحوه مصرف قرص اورژانسی

سه نوع اصلی از قرص‌های اورژانسی وجود دارند که عبارتند از:

• قرص پروژستین: این قرص که پلن B نیز خوانده می‌شود، برای اثرگذاری باید در اسرع وقت (معمولاً در ۳ روز اول پس از رابطه جنسی محافظت نشده) مصرف شود. البته می‌توان آن را تا ۵ روز پس از رابطه نیز مصرف کرد، اما احتمالاً اثربخشی آن کاهش می‌یابد.
• قرص اولیپریستال: این قرص اورژانسی نیز از تخمک گذاری جلوگیری می‌کند و اگر به درستی مصرف شود، می‌تواند موثرترین قرص موجود باشد. طریقه مصرف قرص اورژانسی اولیپریستال این است که حداکثر تا ۵ روز پس از رابطه جنسی محافظت نشده مصرف شود.
• کنترل بارداری ترکیبی: این نوع پیشگیری از بارداری شامل مصرف قرص‌های ضد بارداری است که حاوی پروژسترون و استروژن هستند. البته برخلاف داروهایی که فقط پروژسترون دارند مانند پلن B، این نوع معمولاً در ۲ دوز مصرف می‌شود. مهم است که با پزشک خود در مورد دوز دقیق مورد نیاز و فاصله‌ی مصرف این دو دارو از یکدیگر صحبت کنید.

قرص اورژانسی را چگونه مصرف کنیم؟

قرص را در اسرع وقت پس از مقاربت جنسی محافظت نشده‌ی خود مصرف کنید.

لازم به ذکر است که شما برای مصرف قرص اورژانسی هیچ نیازی ندارید که حتماً تا صبح روز بعد صبر کنید. در واقع، طرز مصرف قرص اورژانسی به این صورت است که شما آن را در اسرع وقت پس از مقاربت جنسی محافظت نشده‌ی خود مصرف کنید.
هر چه قرص اورژانسی سریع‌تر مصرف شود، در پیشگیری از بارداری نیز موثرتر عمل می‌کند. البته مدت زمانی که در اختیار دارید می‌تواند بین داروهای مختلف متفاوت باشد.

بهترین زمان و روش مصرف قرص اورژانسی

همان‌طور که گفتیم، نحوه خوردن قرص اورژانسی در مورد داروهای مختلف متفاوت است. به همین دلیل، شما باید با همه‌ی آن‌ها آشنا باشید:

• قرص لوونورژسترل دوز ۱.۵ میلی‌گرم: یک عدد، یک جا و در اولین فرصت؛ این قرص ضد بارداری اورژانسی باید حداکثر ظرف ۷۲ ساعت بعد از داشتن رابطه جنسی محافظت نشده استفاده شود.
• قرص لوونورژسترل دوز ۰.۷۵ میلی‌گرم: دو عدد، یک جا و در اولین فرصت؛ ۱۲ ساعت پس از آن ۱ عدد دیگر نیز استفاده نمایید.
• قرص HD: دو عدد در اولین فرصت و دو عدد ١٢ ساعت بعد.
• قرص LD: چهار عدد در اولین فرصت و چهار عدد ١٢ ساعت بعد.
• قرص تری ‌فازیک: چهار عدد قرص سفید در اولین فرصت و چهار عدد قرص سفید ١٢ ساعت بعد.
• قرص الا: یک قرص در اولین فرصت؛ این قرص را می‌توان تا ۱۲۰ ساعت پس از داشتن رابطه‌ی جنسی محافظت نشده استفاده کرد.

نحوه استفاده قرص اورژانسی لوونورژسترل

قرص لوونورژسترول با اسامی تجاری مختلفی مانند لونژیل یا اووسیز در بازار به فروش می‌رسد.

قرص لوونورژسترول با اسامی تجاری مختلفی مانند لونژیل یا اووسیز در بازار به فروش می‌رسد. این قرص یا قرص‌های تک دوزی پروژستین با افزایش چسبندگی مخاط دهانه‌ی رحم و جلوگیری از تخمک گذاری، از بارداری شما جلوگیری می‌کنند. بهترین زمان مصرف این قرص‌ها در بازه‌ی زمانی ۱۲ ساعته بعد از رابطه جنسی محافظت نشده است. البته اگر ۳ یا ۴ روز با تاخیر مصرف شوند نیز می‌توانند هم‌چنان تاثیرگذار باشند.
لازم به ذکر است که این قرص‌ها برای زنان دارای BMI زیر ۲۵ بیشترین تاثیر را دارند، اما ممکن است برای زنانی که BMI آن‌ها بالای ۳۰ است، اثرگذار نباشند.

نحوه استفاده قرص اورژانسی الا

الا برای زنان با BMI بیش از ۲۵ مناسب‌تر است.

الا نوعی قرص اورژانسی است که می‌توانید آن را تا ۵ روز پس از مقاربت برای جلوگیری از بارداری استفاده کنید. با این حال، این قرص نیز اگر زودتر مصرف شود، تاثیر مطمئن‌تری خواهد داشت.
مزیت الا در این است که نسبت به لوونورژسترل، برای زنان با BMI بیش از ۲۵ مناسب‌تر است، اما اثربخشی آن در زنانی که BMI بیش از ۳۵ دارند، ضعیف محسوب می‌شود.

پاسخ به سوالات رایج

عوارض جانبی قرص‌های اورژانسی چیست؟

بسیاری از افراد پس از مصرف قرص‌های اورژانسی با هیچ عارضه جانبی جدی و سختی رو به رو نمی‌شوند. با این حال، برخی از عوارض جانبی احتمالی که می‌توان نام برد، عبارتند از:

• تغییر در چرخه‌ی طبیعی قاعدگی (ممکن است قاعدگی شما زودتر یا دیرتر اتفاق بیفتد یا این‌که سنگین‌تر یا سبک‌تر از حد طبیعی خود باشد.)
• لکه بینی (خونریزی خفیف)
• تهوع و استفراغ
• خستگی
• سردرد و سرگیجه
• درد در شکم یا سینه

عوارض جانبی قرص‌های اورژانسی برای اکثر افراد خفیف هستند، اما اگر شما بعد از مصرف آن‌ها متوجه‌ی علائم شدید یا نگران کننده شدید، حتماً باید با پزشک خود تماس بگیرید.

چند بار می‌توان قرص اورژانسی مصرف کرد؟

هیچ محدودیت مشخصی برای تعداد بارهای مجاز مصرف این نوع قرص‌ها وجود ندارد. با این حال، شما نباید از قرص اورژانسی به عنوان یک روش پیشگیری از بارداری معمولی استفاده کنید.
همان‌طور که از اسم این قرص‌ها مشخص است، آن‌ها مناسب موقعیت‌های اورژانسی و اضطراری هستند. این موقعیت‌ها عبارتند از:

• زمانی که کنترل بارداری شما ناموفق بوده است.
• زمانی که سهواً از روش‌های کنترل بارداری استفاده نشده است.
• زمانی که مقاربت به طور غیرتوافقی یا در نتیجه‌ی یک تجاوز جنسی رخ داده است.

آیا بعد از مصرف قرص اورژانسی دچار خونریزی می‌شوم؟

ممکن است پس از مصرف قرص اورژانسی خونریزی خفیفی را تجربه کنید که بهتر است آن را لکه بینی بنامیم.

ممکن است پس از مصرف قرص اورژانسی خونریزی خفیفی را تجربه کنید که بهتر است آن را لکه بینی بنامیم. البته این اتفاق برای تمام افرادی که قرص اورژانسی مصرف می‌کنند، رخ نمی‌دهد. پس مسئله‌ای نیست که بخواهد باعث نگرانی شما شود.
اگر متوجه شدید که خونریزی شما شدیدتر شده یا حتی بعد از قاعدگی نیز ادامه دارد، با پزشک خود تماس بگیرید. این نوع لکه بینی می‌تواند خونریزی ناشی از لانه گزینی باشد. این خونریزی خفیف در اوایل رشد جنین و زمانی که جنین خود را در پوشش داخلی رحم (آندومتر) قرار می‌دهد، اتفاق می‌افتد.

جمع‌بندی

نحوه مصرف قرص اورژانسی یک اصل اساسی دارد. در واقع، اگر می‌خواهید جلوی بارداری خود را در یک موقعیت اضطراری بگیرید، باید قرص اورژانسی را در اسرع وقت یا اولین فرصت بعد از رابطه جنسی محافظت نشده‌ی خود مصرف کنید.

به کلینیک بیا نی نی هم سر بزنید.

جلوگیری از بارداری یعنی با استفاده از ابزار، دارو، مواد و روش‌های جنسی یا جراحی از تشکیل نطفه و حاملگی جلوگیری نمود. میزان اثرگذاری روش‌های جلوگیری از بارداری متغیر است. در برخی روش‌های جلوگیری احتمال خطا وجود دارد مثل پاره شدن کاندوم یا فراموش کردن مصرف قرص.

در چنین مواردی باید دست به دامان روش‌های پیشگیری اورژانسی شد. روش‌های اورژانسی برای جلوگیری از بارداری بعد از رابطه جنسی بعد از 5 روز توصیه می‌شوند.

در ادامه با ما همراه باشید تا با جلوگیری از بارداری بعد از یک هفته از رابطه جنسی، روش‌های جلوگیری از بارداری اورژانسی بیشتر آشنا شوید.

آنچه می‌خوانید:

روش‌های جلوگیری اورژانسی از بارداری

جلوگیری از بارداری با استفاده از قرص اورژانسی

قرص اورژانسی و جلوگیری از بارداری بعد از یک هفته

عوارض جانبی مصرف قرص اورژانسی

جلوگیری از بارداری اورژانسی

پیشگیری از بارداری اورژانسی به روش جلوگیری از بارداری بعد از رابطه جنسی محافظت نشده می‌گویند که معمولا برای استفاده طی 5 روز بعد از مقاربت موثر خواهد بود. روش‌های جلوگیری از بارداری اورژانسی برای رابطه جنسی محافظت نشده، نگرانی درباره کار نکردن سایر روش‌های جلوگیری، استفاده نادرست از پیشگیری از بارداری، و تجاوز جنسی توصیه می‌شوند.

یک هفته بعد از برقراری رابطه جنسی دیگر جلوگیری از بارداری جواب نمی‌دهد.

قرص‌های پیشگیری اورژانسی از بارداری (ECPS) نوعی قرص صبحگاهی هورمونی هستند که برای جلوگیری از بارداری ناشی از روابط جنسی محافظت نشده تجویز می‌شوند. کار قرص‌های اورژانسی صرفا پیشگیری است و تخمک‌گذاری را به تاخیر می‌اندازند اما مصرف آن‌ها بعد از بارداری دیگر اثری ندارد و نمی‌توانند سقط جنین انجام دهد.

هرچقدر تعداد روز بیشتری از مقاربت بگذرد احتمال بارداری بیشتر می‌شود. به‌عبارتی جلوگیری از بارداری بعد از یک هفته تقریبا غیرممکن است.

شرایط استفاده از پیشگیری اورژانسی

در صورتی که رابطه جنسی در یکی از شرایط زیر انجام بگیرد برای جلوگیری از بارداری می‌توان قرص اورژانسی مصرف نمود:

• عدم استفاده از سایر روش‌های پیشگیری از بارداری و رابطه جنسی محافظت نشده
• رابطه جنسی اجباری و تجاوز جنسی
• روش پیشگیری از بارداری موثر نبود

روش‌های جلوگیری اورژانسی از بارداری

سه روش برای پیشگیری اورژانسی از بارداری داریم که در فاصله 3 تا 5 روز بعد از مقاربت باید استفاده شوند. جلوگیری از بارداری بعد از یک هفته عملا تاثیری در پیشگیری از تخمک‌گذاری نخواهد داشت. این روش‌های اورژانسی عبارتند از:

• قرص‌های پیشگیری اورژانسی از بارداری (ECPS)
• قرص‌های ضد بارداری ترکیبی خوراکی (روش Yuzpe)
• دستگاه داخل رحمی (آی یو دی)

جلوگیری از بارداری با استفاده از قرص اورژانسی

برای جلوگیری از بارداری تا 5 روز بعد از رابطه جنسی (120 ساعت) سه نوع قرص پیشنهاد می‌شود. این نکته مهم را به‌خاطر بسپارید که سرعت عمل در روش‌های اورژانسی جلوگیری از بارداری اهمیت بالایی دارد؛ هرچقدر فاصله از رابطه جنسی طولانی‌تر شود احتمال جلوگیری پایین‌تر می‌آید. به‌همین خاطر است که جلوگیری از بارداری بعد از یک هفته فایده‌ای ندارد.

سازمان بهداشت جهانی دستورالعمل نحوه مصرف قرص پیشگیری اورژانسی بارداری را به این ترتیب اعلام کرده است که باید یکی از قرص‌های زیر در فاصله 5 روز یا 120 ساعت بعد از رابطه جنسی استفاده شوند. نهایتا 5 روز بعد از مقاربت فرصت دارید تا روش پیشگیری اورژانسی بارداری بتواند فرایند تخمک‌گذاری را به تاخیر بیندازد. معمولا یک هفته بعد از برقراری رابطه جنسی دیگر جلوگیری از بارداری جواب نمی‌دهد. مصرف به شرح زیر است:

• مصرف یک دوز قرص لوونورژس (1.5 میلی‌گرم) یا دو دوز 0.75 میلی‌گرمی با فاصله 12 ساعت از هم
• مصرف قرص یولی پریستال استات به‌صورت تک دوز 30 میلی‌گرمی

نحوه استفاده از قرص پیشگیری اورژانسی بارداری

پیشگیری از بارداری با کمک قرص اورژانسی صرفا برای جلوگیری از بارداری‌های ناخواسته بعد از رابطه جنسی بدون محافظت جواب می‌دهد و گزینه خوبی برای سقط جنین نیست. البته مصرف ناخواسته آن در زنان باردار، آسیبی به جنین نمی‌رساند.

مصرف این قرص‌ها در بلند مدت مثل قرص‌های ضد بارداری خوراکی عوارض جانبی مانند برهم خوردن نظم قاعدگی را به‌دنبال دارد. بنابراین بهتر است صرفا در موارد خاصی از قبیل رابطه جنسی محافظت نشده سراغ قرص‌های اورژانسی بروید. بهتر است پیش از هرگونه اقدامی حتما با پزشک متخصص مشورت کنید یا از متخصصان کلینیک بیا نی نی مشاوره بگیرید.

قرص لوونورژسترل

مصرف این قرص روی مخاط گردنه رحم تاثیر می‌گذارد و با ناتوان کردن اسپرم از بارور شدن تخمک‌ها جلوگیری می‌کند و فرایند تخمک گذاری را به تاخیر می‌اندازد. نکته مهمی که باید به‌خاطر بسپارید این است که مصرف قرص لوونورژس بعد از لانه‌گزینی تخمک دیگر تاثیری ندارد. اثربخشی این قرص حداقل 52 و حداکثر 94 درصد است.

هرچه زمان مصرف این قرص به رابطه جنسی نزدیک‌تر باشد تاثیرگذاری آن هم بیشتر خواهد شد. مثلا مصرف لوونورژس در فاصله 72 ساعت بعد رابطه جنسی تا 98 درصد می‌تواند باعث جلوگیری از بارداری شود. این قرص عوارض جانبی جدی ندارد و مثل سایر قرص‌های ضد بارداری عمل می‌کند و در مواردی حتی عوارض کمتری دارد.

قرص یولی پریستال

اثربخشی قرص یولی پریستال نسبت به لوونورژسترل در فاصله 72 تا 120 ساعت بعد از مقاربت بیشتر است. این قرص جلوگیری اورژانسی با نام اسمیا (Esmya) در ایران و تنها با نسخه پزشک متخصص عرضه می‌شود.

قرص LD و HD

این دو نوع قرص اورژانسی به‌صورت دو دوز در فاصله 12 ساعت و هر بار 4 عدد قرص LD یا هر دوازده ساعت دو عدد قرص HD مصرف می‌شود. اثربخشی قرص‌های LD و HD نسبت به لوونورژسترل کمتر است به‌علاوه اینکه باعث ایجاد حالت تهوع بیشتر می‌شوند.

بنابراین، مصرف آن نسبت به لوونورژسترل کمتر توصیه می‌شود. در صورت استفراغ شدید در فاصله 2 ساعت بعد از مصرف دارو، باید دوز را تکرار کنید.

روش Yuzpe

در این روش از قرص‌های ضد بارداری ترکیبی خوراکی در دوز استروژن و پروژسترون، و یا لوونورژسترل استفاده می‌کنند. دوز اول باید در فاصله 72 ساعت بعد از رابطه جنسی خورده شود و دوز دوم هم در فاصله 12 ساعت بعد دوز اول.

آی یو دی یا دستگاه داخل رحمی

IUD که یکی از اثرگذارترین روش‌های جلوگیری اورژانسی از بارداری محسوب می‌شود اگر حداکثر در فاصله 5 روز بعد از مقاربت در رحم کار گذاشته شود تا 99 درصد احتمال بارداری را کاهش می‌دهد. آی یو دی تغییراتی در ساختار شیمیایی اسپرم و تخمک ایجاد کرده و باعث عدم باروری تخمک می‌شود.

احتمال عفونت، سوراخ شدگی یا از جا در رفتگی در کار با آی یو دی وجود ندارد به‌همین دلیل می‌توان آن را روش ایمنی برای جلوگیری از بارداری ناخواسته دانست. موارد منع مصرف آی یو دی عبارتند از:

• خانم‌های باردار
• مبتلایان ترومبوسیتوپنی
• خون‌ریزی واژینال بی علت
• مبتلایان سرطان دهانه رحم
• سرطان آندومتر
• افرادی که التهاب لگن دارند

قرص اورژانسی و جلوگیری از بارداری بعد از یک هفته

روش‌های پیشگیری از بارداری اورژانسی، به‌میزان قابل توجهی احتمال بارداری را پایین می‌آورد. در صورتی که رابطه جنسی بدون استفاده از روش پیشگیری مناسب داشتید و احتمال می‌دهید که باردار شده باشید، باید برای جلوگیری از بارداری، قرص اورژانسی مصرف کنید.

قرص لوونورژسترل در فاصله 5 روز بعد از رابطه جنسی محافظت نشده، و قرص‌های پروژستین تا 4 روز بعد از مقاربت اثرگذار هستند.

مصرف قرص لوونورژسترل در فاصله 5 روز بعد از رابطه جنسی محافظت نشده تاثیرگذار است، و قرص‌های پروژستین هم تا فاصله 4 روز بعد از مقاربت اثرگذار هستند. اگر در پنجره باروری و نزدیک به تخمک‌گذاری باشید و 5 روز صبر کنید، فرصت مصرف قرص اورژانسی را از دست داده‌اید و دیگر مصرف آن نمی‌تواند از حاملگی جلوگیری کند.

توصیه می‌شود که بلافاصله EC را مصرف کنید. قرص‌های اورژانسی در صورتی اثرگذارتر خواهند بود که نهایتا در فاصله 24 ساعت تا 48 ساعت بعد از رابطه مصرف شوند. هرچقدر فاصله مصرف این قرص‌ها طولانی‌تر شود، شانس بارداری بیشتر می‌شود. هیچ قرص اورژانسی برای جلوگیری از بارداری بعد از یک هفته وجود ندارد.

عوارض جانبی مصرف قرص اورژانسی

عوارض جانبی قرص‌های اورژانسی جلوگیری از بارداری مثل عوارض مصرف قرص‌های ضدبارداری خوراکی است مانند:

• حالت تهوع و استفراغ
• خون‌ریزی واژینال
• خستگی
• لکه‌بینی
• نفخ
• درد قفسه سینه

• درد شکم
• سرفه
• تاری دید
• درد در پاها و لگن
• تشدید آکنه پوستی

کلام آخر

جلوگیری اورژانسی از بارداری باید نهایتا 72 ساعت بعد از رابطه جنسی محافظت نشده باشد تا بتواند تخمک گذاری را به تاخیر بیندازد. هرچقدر فاصله از زمان رابطه جنسی تا روش جلوگیری اورژانسی بیشتر باشد، شانس بارداری بالاتر می‌رود. این یعنی جلوگیری از بارداری بعد از یک هفته عملا غیرممکن است.

توصیه می‌شود که پیش از انتخاب روش جلوگیری از بارداری اورژانسی حتما عوارض جانبی و میزان موفقیت آن روش را درنظر بگیرید و با پزشک متخصص مشورت کنید. می‌توانید از متخصصان کلینیک بیا نی نی هم کمک بگیرید.

مانند هر داروی دیگری، قرص‌های ضد بارداری می‌توانند عوارض جانبی ایجاد کنند. اما چرا برخی از خانم‌ها فکر می‌کنند قرص ضد بارداری برای درمان ریزش مو است. آیا چنین چیزی امکان دارد؟ اینطور به نظر نمی‌آید.
ممکن است برخی از زنان متوجه شوند که موهایشان هنگام مصرف قرص نازک شده یا می‌ریزد.
برخی از خانم‌ها ممکن است پس از قطع مصرف قرص‌های ضد بارداری موهای خود را از دست بدهند.
برای مشاهده ارتباط بین قرص‌های ضدبارداری و ریزش مو به خواندن این مطلب ادامه دهید و یاد بگیرید که اگر ریزش مو شما را تحت تاثیر قرار داد، چه کاری باید انجام دهید.

نحوه عملکرد قرص‌های ضد بارداری
قرص‌های ضد بارداری به روش‌های مختلف از بارداری جلوگیری می‌کنند. اکثر قرص‌ها حاوی اشکال مصنوعی هورمون‌های زنانه استروژن و پروژسترون هستند. به طور معمول، افزایش استروژن باعث می‌شود که تخمک بالغ در طول چرخه قاعدگی زن از تخمدان‌ها خارج شود. به این حالت تخمک‌گذاری می‌گویند.
قرص‌های ضد بارداری، افزایش استروژن را که باعث آزاد شدن تخمک می‌شود متوقف می‌کند. همچنین مخاط اطراف دهانه رحم را غلیظ می‌کنند و شنا کردن اسپرم به سمت تخمک را دشوارتر می‌کنند.

انواع قرص‌های ضد بارداری
قرص‌های ضدبارداری به دو شکل مختلف و بر اساس هورمون‌هایی که در آن‌ها هست، دسته‌بندی شده‌اند.

مینی‌قرص‌ها
فقط حاوی پروژستین هستند که نوعی پروژسترون مصنوعی است.

قرص‌های ضد بارداری ترکیبی
این قرص‌ها حاوی پروژسترون و فرم‌های مصنوعی استروژن هستند. مینی‌قرص‌ها ممکن است به اندازه قرص‌های ترکیبی از بارداری جلوگیری نکنند.
قرص‌ها همچنین می‌توانند بر اساس دوز هورمونی متفاوت باشند. در کنترل بارداری تک‌فازی، قرص‌ها همگی دارای دوز یکسان هورمون هستند.
کنترل بارداری چند فازی، حاوی قرص‌هایی با مقادیر مختلف هورمون است.

عوارض قرص ضد بارداری
قرص‌های ضدبارداری معمولا برای زنانی که آن‌ها را مصرف می‌کنند، مشکلاتی را به وجود نمی‌آورند. فقط برخی از زنان عوارض جانبی خفیفی بجز ریزش مو را تجربه می ‌کنند. این عوارض جانبی شامل موارد زیر است:

• درد سینه
  

  یکی دیگر از عوارض جانبی جدی، افزایش خطر لخته شدن خون در پا، یا ریه است. اگر سیگار می‌کشید، در معرض خطر بیشتری قرار دارید.

• حساسیت سینه
• سردرد
• میل جنسی پایین‌تر
• بدخلقی
• حالت تهوع
• لکه‌بینی بین دوره‌ها
• دوره‌های نامنظم
• افزایش وزن
• کاهش وزن

عوارض جانبی جدی‌تر، نادر است که می‌تواند شامل فشار خون بالا و افزایش خطر سرطان سینه، دهانه رحم یا کبد باشد.
یکی دیگر از عوارض جانبی جدی، افزایش خطر لخته شدن خون در پا، یا ریه است. اگر سیگار می‌کشید، در معرض خطر بیشتری قرار دارید.

قرص ضد بارداری چگونه باعث ریزش مو می‌شود؟
قرص‌های ضد بارداری می‌توانند باعث ریزش مو در خانم‌هایی شوند که به هورمون‌های موجود در قرص حساس هستند، یا سابقه خانوادگی ریزش موی مرتبط با هورمون دارند.
مو به طور معمول در چرخه‌ای رشد می‌کند که «آناژن»، فاز فعال آن است. در این مرحله، موهای شما از فولیکول خود رشد می‌کنند که می‌تواند دو تا هفت سال طول بکشد.

اگر در خانواده شما طاسی وجود دارد، قرص‌های ضد بارداری می‌توانند روند ریزش مو را تسریع کنند.

«کاتاژن»، مرحله انتقالی است که رشد موهای شما متوقف می‌شود. حدود 10 تا 20 روز طول می‌کشد.
«تلوژن»، مرحله استراحت است. در این مرحله موهای شما رشد نمی‌کند. در این مرحله، روزانه بین 25 تا 100تار مو می‌ریزد که می‌تواند تا 100 روز ادامه داشته باشد.
قرص‌های ضد بارداری باعث می‌شوند که موها خیلی زود و برای مدت طولانی از مرحله رشد به مرحله استراحت، حرکت کنند.
این شکل از ریزش مو «تلوژن افلوویوم» نامیده می‌شود. در طی این فرآیند ممکن است مقدار زیادی ریزش مو داشته باشید.
اگر در خانواده شما طاسی وجود دارد، قرص‌های ضد بارداری می‌توانند روند ریزش مو را تسریع کنند.
سایر روش‌های هورمونی کنترل بارداری هم می‌توانند باعث ریزش مو، یا تشدید آن شوند.

عوامل خطر ریزش مو
زنانی که سابقه خانوادگی ریزش موی مرتبط با هورمون دارند، ممکن است حین مصرف قرص، یا بلافاصله پس از قطع آن، موهای خود را از دست بدهند.
برخی از خانم‌ها کمی موهای خود را از دست می‌دهند. سایر زنان مقدار زیادی ریزش مو دارند، یا نازک شدن موها را تجربه می‎کنند. 
ریزش مو در بارداری هم از نظر هورمونی به موها در فاز استراحت برای دوره‌های طولانی‌تری مرتبط است.
هنگامی که در روش پیشگیری خود، نوع قرص را تغییر می‌دهید باز هم ممکن است ریزش مو اتفاق بیفتد.

درمان ریزش مو
ریزش موی ناشی از قرص‌های ضد بارداری، معمولا موقتی است و بعد از اینکه بدن شما به قرص عادت کرد، باید ظرف چند ماه متوقف شود. ریزش مو باید پس از مدتی که قرص را ترک کردید، متوقف شود.

ریزش موی ناشی از قرص‌های ضد بارداری، معمولا موقتی است و بعد از اینکه بدن شما به قرص عادت کرد، باید ظرف چند ماه متوقف شود.

اگر ریزش مو متوقف نشد و شاهد رشد مجدد موها نشدید، از پزشک خود در مورد مصرف «ماینوکسیدیل» سئوال بپرسید.
ممکن است چند ماه طول بکشد تا بتوانید نتیجه استفاده از «ماینوکسیدیل» را ببینید.

خلاصه
همانطور که روش‌های پیشگیری از بارداری را در نظر می‌گیرید، به سابقه خانوادگی خود هم فکر کنید.
اگر در خانواده شما ریزش مو وجود دارد، به دنبال قرص‌هایی باشید که حاوی استروژن بیشتری نسبت به پروژسترون هستند. این قرص‌ها شاخص آندروژن پایینی دارند و می‌توانند با نگه داشتن موهای شما در فاز آناژن طولانی‌تر، رشد مو را تحریک کنند.

به کلینیک بیا نی نی سر بزنید.