برچسب: دانستنی نوزاد

رنگ چشم نوزاد یکی از جذاب‌ترین بخش‌های رشد آن است. پدر و مادرها معمولاً در مورد رنگ چشم نوزادی که در آینده خواهند داشت، بحث می‌کنند. آیا چشم نوزاد شما یک رنگ خواهد داشت یا ممکن است مخلوطی از رنگ‌ها باشد؟

 علم پزشکی می‌گوید که ظاهر نوزاد نتیجه ترکیب ژنتیک هر دو والد است. با این حال ترکیب ژنتیکی هر دو والد هم می‌تواند به روش‌های مختلفی صورت بگیرد. بنابراین راز میزان شباهت نوزاد به والدین خود، تا زمانی که به دنیا نیامده است، مشخص نمی‌شود. بعد از تولد نوزاد شما درباره سلامتی، ظاهر و شباهت او به والدینش یک ایده کلی به دست می‌آورید اما مطمئناً به سادگی نمی‌توانید در مورد رنگ چشم نوزادتان قضاوت کنید. ممکن است کمی طول بکشد تا رنگ چشم اصلی نوزاد مشخص شود مخصوصاً اگر چشم های کودک در هنگام تولد خیلی روشن و رنگی باشد.

عوامل موثر در تعیین رنگ چشم نوزاد

1- ویژگی های ژنتیکی

اگرچه رفتار ژنتیکی، رنگ چشم کودک را تعیین می‌کند اما رنگ چشم کودک تنها با ژنتیک تعیین نمی‌شود و برخی مردم به اشتباه به این موضوع باور دارند.

• اگر شما و همسرتان هر دو چشم‌های آبی دارید، احتمال زیادی وجود دارد که فرزند شما نیز چشمان آبی داشته باشد اما این قطعیت ندارد.
• اگر والدین چشمان قهوه‌ای داشته باشند می‌توان انتظار داشت که فرزندشان نیز چشمان قهوه‌ای داشته باشد، ولی هیچ تضمینی وجود ندارد.
• کودکانی که پدربزرگ و مادربزرگ با چشمان آبی دارند، به احتمال زیاد چشمان آبی دارند.
• کودکانی که والدین با چشمان قهوه‌ای و آبی دارند، به احتمال 50% چشمان آبی یا قهوه‌ای دارند.
• نوزادانی که با یک چشم آبی و یک چشم قهوه‌ای متولد می‌شوند، از یک بیماری نادر ژنتیکی رنج می‌برند که در این مورد باید با پزشک مشورت شود.

در تصویر زیر نمودار “احتمال رنگ چشم نوزاد”  بر اساس رنگ چشم خودتان و همسرتان کشیده شده است.

2- ملانین

ملانین رنگدانه‌ای است که رنگ پوست و مو را ایجاد می‌کند. این رنگدانه توسط سلول‌ها تولید می‌شود و نقش مهمی در رنگ چشم کودک دارد. تولید ملانین در عنبیه چشم زمانی آغاز می‌شود که چراغ‌های روشن بیمارستان به چشمان نوزاد تازه متولد شده، برخورد می‌کند. تولید ملانین کمتر، منجر به ایجاد رنگ روشن‌تر در چشم نوزاد می‌شود و ملانین بیشتر منجر به رنگ چشم تیره‌تر می‌شود. بنابراین میزان ملانین کمتر می‌تواند رنگ چشم کودک را آبی، سبز، خاکستری و یا فندوقی کند و ملانین بیش از حد باعث می‌شود نوزاد چشمانی سیاه یا قهوه‌ای تیره داشته باشد.

چه زمانی رنگ چشم نوزاد تغییر می کند؟

تغییرات رنگ چشم نوزاد معمولاً در 6 ماهگی نوزاد اتفاق می‌افتد و تا 9 ماهگی ادامه می‌یابد. در این زمان در عنبیه چشم نوزاد، ملانین به اندازه کافی ذخیره شده است و این زمان برای شما مشخص خواهد شد که رنگ چشم کودک شما چه رنگی خواهد بود. با این حال تغییرات رنگ چشم در این زمان به پایان نمی‌رسد و شما ممکن است تغییرات رنگ چشم کودک خود را تا 3 سالگی او ببینید. این تغییرات احتمالاً رنگ چشم کودک شما را تیره‌تر می‌کند و رنگ چشم او ممکن است به قهوه‌ای، سبز یا فندوقی تبدیل شود. بنابراین انتظار نداشته باشید رنگ چشم کودک شما به طور ناگهانی از سیاه به آبی یا خاکستری تغییر کند. تغییرات رنگ چشم در بعضی از کودکان حتی تا وقتی که به سن بزرگسالی می‌رسند نیز ادامه دارد. 

آیا یکسان نبودن رنگ دو چشم نوزاد، نگران کننده است؟

1- ناهم‌رنگی عنبیه (هتروکرومیا)

نا هم رنگی عنبیه  یک اتفاق نادر است که در آن کودک دارای چشمانی با دو رنگ متفاوت است که در گونه هایی از آن عنبیه کودک رنگارنگ می‌شود. دلیل هر دوی این اتفاقات می‌تواند یک تغییر ژن باشد که باعث ایجاد رنگدانه بیش از حد در یکی از عنبیه‌های چشم می‌شود. علاوه بر این مصرف برخی داروهای خاص، می‌تواند این اتفاقات را تشدید کند. 

هتروکرومیای کامل

هتروکرومیای جزئی

2- سندروم واردنبرگ

یکی دیگر از دلایلی که ممکن است رنگ دو چشم کودک متفاوت باشد یا رنگارنگ باشد، سندروم واردنبرگ است که بر اثر یک جهش ژنی ایجاد می‌شود و باعث می‌شود تغییرات در سطح رنگدانه‌های مو، عنبیه چشم و پوست ایجاد شود. این سندروم در برخی از نوزادان با کاهش شنوایی نیز همراه است.

روش درمان دو رنگ بودن چش

• اگر هتروکرومیا همراه با علائم دیگر باشد

هتروکرومیای جزئی معمولاً نیازی به درمان ندارد زیرا برای نوزاد مضر نیست با این حال اگر هتروکرومیا با علائم دیگر مانند تورم و التهاب همراه شد، ضروری است که ابتدا التهاب را برطرف کنید و بعد از آن نگران هتروکرومیا باشید.

• کودک قادر به دیدن نیست و یا اختلال در بینایی آن وجود دارد

مواردی در هتروکرومیا وجود دارد که کودک قادر به دیدن نیست یا در بینایی اش اختلال وجود دارد، در چنین شرایطی استفاده از لنزهای رنگی توصیه می‌شود. اگر استفاده از یک لنز کار دشواری است می‌توان از دو لنز استفاده کرد که رنگ چشم‌ها را به یک رنگ مشابه متمایل کند.

به طور کلی نگران نباشید

حتی اگر هتروکرومیا را درمان نکنید هیچ تاثیری بر سلامتی فرزندتان ندارد. بسیاری از افرادی که هتروکرومیای جزئی دارند با شادی و در سلامتی زندگی می‌کنند. با این حال اگر فرزند شما احساس ناراحتی می‌کند می‌توانید همیشه از لنزهای تماسی استفاده کنید و این اختلال را پنهان کنید و در نهایت، اگر در مورد آنچه می‌خواهید انجام دهید، مطمئن نیستید با یک متخصص اطفال مشورت کنید.

رنگ چشم نوزاد در زمان تولد روشن به نظر می‌رسد و بیشتر متمایل به رنگ‌های آبی، خاکستری روشن است. برخی از مواقع نیز به علت ازدیاد چشمانی با رنگ‌های قهوه‌ای و سیاه، پدر و مادر از اینکه رنگ چشم کودک آن‌ها متفاوت با بقیه است، خوشحال می‌شوند.
اما با گذشت زمان رنگ چشم کودک تغییر کرده و به سمت رنگ‌های تیره مخصوصاً قهوه‌ای میل می‌کند. 

ثابت شدن رنگ چشم نوزاد تا چه زمانی است؟

ثابت شدن رنگ چشم نوزاد به دلایل مختلفی بستگی دارد. از مهم‌ترین دلایل موثر در رنگ چشم کودک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• میزان رنگدانه 

رنگدانه مو و پوست ما، ملانین است. این رنگدانه‌ها توسط سلول‌ها تولید می‌شود و در تعیین رنگ چشم کودک نقش زیادی ایفا می‌کند. این رنگدانه‌ها از زمان تولد نوزاد با برخورد اولین نور به چشم نوزاد ایجاد می‌شود. در صورتی که این رنگدانه‌ها کمتر در عنبیه تولید شوند رنگ چشم روشن‌تر و اگر بیشتر تولید شوند باعث تیره شدن رنگ چشم می‌شوند. تولید کم این رنگدانه، رنگ چشم را سبز و یا فندقی و افزایش تولید رنگدانه، چشم را قهوه‌ای یا سیاه می‌کند.

دلیل اینکه رنگ چشم کودک متمایل به آبی خاکستری است، وجود مقدار کمی رنگدانه
و یا عدم داشتن رنگدانه عنبیه چشم می‌باشد. ایجاد رنگدانه در عنبیه چشم بسیار سریع
اتفاق می‌افتد و تا دو ماهگی کامل می‌شود و تا دو سالگی پیگمان‌ها در چشم افزایش می‌یابند. بنابراین رنگ چشم کودک تا دو سالگی تغییر می‌کند. دلیل تیره‌تر شدن رنگ چشم،
تجمع پیگمان‌ها و یا رنگدانه با رنگ تیره تر است. از نظر قدیمی‌ها، تا سن نوزاد 40 روز نشود نمی توان رنگ چشم کودک را تعیین نمود.

اگر رنگدانه یا پیگمان در عنبیه چشم وجود نداشته باشد باعث ایجاد بیماری آلبینیسم در نوزاد می‌شود. در این بیماری نوزاد به غیر از چشم‌ها در پوست و مو نیز رنگدانه ندارد و اصطلاحاً زال است. عدم وجود رنگدانه در چشم موجب اختلال در سیستم بینایی کودک می‌شود.

• شرایط جغرافیایی

از عوامل دیگری که می‌تواند بر روی رنگ چشم نوزاد اثر بگذارد شرایط جغرافیایی
از جمله نور محیط می‌باشد.

• ژنتیک

رنگ چشم و پوست نوزاد از ژنیتیک تبعیت می‌کند. ژنتیک اثر مستقیم در تعیین رنگ چشم کودک دارد. ژنن‌هایی که از پدر و مادر به ارث می‌رسند ممکن است شبیه
یا متفاوت باشد. دانشمند معروفی به نام مندل بیان می‌کند که ژن تیره رنگ بر رنگ روشن
غالب است و فردی با دو ژن قهوه‌ای و یا یک ژن آبی و یک ژن قهوه‌ای، به احتمال بیشتری رنگ چشم  قهوه‌ای خواهد داشت. و تنها زمانی رنگ چشم کودک آبی می‌شود که هر دو ژن او آبی
باشد.

در صورتی که رنگ چشم والدین هر دو، روشن و آبی باشد احتمال آبی شدن رنگ چشم کودکشان بسیار زیاد است اما باز هم قطعی نیست. اگر پدر و مادر چشمانشان قهوه‌ای باشد، رنگ چشم کودکشان قهوه‌ای می‌شود، اما این نیز قطعی نیست. کودکانی که رنگ یک چشم آن ها آبی و چشم دیگر قهوه‌ای است از یک سندرم و بیماری ژنتیکی رنج می‌برند.

رنگ چشم کودک چه زمانی ثابت می‌شود؟

تغییر رنگ چشم از 6 ماهگی تا 9 ماهگی ادامه دارد. در این مدت ملانین کافی
در چشم ذخیره می‌شود و رنگ چشم به آسانی قابل تعیین خواهد بود. البته این تغییرات تا
3 سالگی کودک ممکن است ادامه یابد.  این تغییرات می تواند باعث تیره شدن رنگ چشم شود و رنگ چشم او را از سبز به قهوه‌ای تغییر دهید اما تغییر رنگ چشم از سیاه به آبی غیر
ممکن است. حتی ممکن است این تغییرات تا بزرگسالی افراد ادامه داشته باشد.

در نتیجه…

دلیل اصلی رنگ عنبیه چشم، رنگدانه‌های موجود در عنبیه است. ولی تیره یا
روشن بودن آن به ژنتیک و ملانین بستگی دارد. ژنتیک، تعیین کننده رنگ چشم است و
بعضی از ژن‌ها اثر بیشتری می‌گذارند. 74 درصد شکل گیری رنگ چشم، ژن OCAZ است. این ژن در تولید ملانین نقش اساسی
دارد. به طور کلی تغییرات رنگ چشم کودک به عوامل ژنتیکی، میزان رنگدانه و شرایط جغرافیایی و آب و هوا بستگی دارد که تغییرات آن هم در افراد مختلف و شرایط مختلف، متفاوت است. 

گروه مادر و کودک بیا نی نی 

از آنجا که نوزادان نمی توانند نیازهای خود مانند گرسنگی، گرما، سرما، و … را بیان کنند، برای بیان نیاز خود گریه می کنند و در واقع با گریه کردن حرف می زنند. اما گاهی مادر با وجود آگاهی از آنچه که به هنگام تولد نوزاد باید بداند و برآوردن همه نیازهای نوزاد همچنان با گریه او مواجه می شود. به گفته محققان برخی از نوزادان به دلیل عدم تکامل سیستم عصبی در چند ماه اول زندگی بدون دلیل یا به دلایل ناشناخته گریه می کنند. همچنین برخی از نوزادان به نور، سروصدا، بو و سایر عوامل محیطی حساس هستند و همین عاملی می شود برای اینکه گریه کنند. اکثر نوزادان در شش هفته اول زندگی به طور متوسط روزی سه ساعت گریه می کنند ولی با بزرگتر شدن نوزاد و از سه ماهگی به بعد گریه نوزاد معمولا به یک ساعت در روز تقلیل می یابد. با گریه کودک هورمونی به نام پرولاکتین در بدن مادر ترشح می شود که باعث می شود مادر به گریه کودک جواب دهد و نیاز او را برطرف کند. هیچ راه حل خاصی برای آرام کردن کودک وجود ندارد ولی با شناخت نحوه گریه کردن نوزاد و کسب تجربه در این زمینه تا حد زیادی می توان به مشکل نوزاد پی برد و او را ساکت کرد.

1. گریه خواب

اگر کودک هنگام گریه کردن دستهایش را به سمت چشم ها برده و چشم های خود و نواحی اطراف بینی را بمالد، می خواهد به مادر خود ثابت کند که خوابش می آید. در این حالت کودک کلافه است و به سر و صورتش می زند. در واقع کودک به صورت آهسته و یکنواخت، ناله می کند و گریه او همراه با بی حوصلگی است.

2. گریه گرسنگی

اگر نوزاد به هنگام گریه کردن، دست خود را مشت کرده و به سمت دهان خود ببرد، با این حرکت در واقع گرسنگی خود را اعلام می کند. در سنین بالاتر از نوزادی و قبل از سه سالگی کودک به هنگام گرسنگی انگشت خود را می مکد. در سنین بالای سه سالگی مکیدن انگشت توسط کودک می تواند نشانه نیاز عاطفی باشد و به علت گرسنگی نیست.

3. گریه ناشی از کولیک نوزاد

بعضی از نوزادان و مخصوصا نوزادان نارس دارای مشکل گوارشی هستند و به دلیل نارس بودن دستگاه گوارش، و عدم هضم غذا دچار شکم درد می شوند و گریه می کنند. این نوزادان معمولا بعد از خوردن شیر با حالت بیقراری و اشک و فریاد گریه می کنند. برای رفع این حالت مادر باید نوزاد را به شکم روی دست بخواباند و به آرامی با کف دست ستون فقرات نوزاد را ماساژ دهد.

4. گریه ناشی از گرما

اگر کودک هنگام گریه کردن فریاد بزند و صورتش قرمز شود، این گریه می تواند ناشی از گرما باشد که با کم کردن لباس نوزاد معمولا این گریه برطرف می شود. بهتر است دمای اتاق کودک 22 تا 25 درجه سانتیگراد در بهار و تابستان، و 25 تا 28 درجه سانتیگراد در پاییز و زمستان باشد.

5. گریه ناشی از سرما

وقتی نوزاد احساس سردی کند، آراو و بدون سرو صدا گریه می کند، در این حالت نوزاد گریه بارزی ندارد و با انقطاع صدایی شبیه گریه ایجاد می کند.

6. گریه ناشی از سوختگی پاها

اگر کودک به هنگام گریه کردن پاهای خود را به داخل شکم جمع کرده و با فشار به سمت جلو باز کند، نشان دهنده این است که پای کودک سوخته. این گریه معمولا همراه با بی قراری است.

7. گریه نوزاد ناشی از درد معده

نوزاد، بعد از خوردن شیر یا شیشه پستانک با ورود هوا به معده، نیاز به گرفتن باد گلو دارد، در این حالت نوزاد آرام و بی صدا گریه می کند. برای آرام کردن نوزاد سر او را روی شانه بگذارید و آرام با کف دست به پشت او بزنید تا با گلوی نوزاد گرفته شده و آرام شود.

8. گریه ناشی از بیماری

اگر کودک حال خوبی نداشته باشد و گریه او همراه با تب، بی اشتهایی، دفع مدفوع و ادرار به صورت غیرعادی باشد، نشاندهنده این است که کودک از نظر جسمی مشکل دارد.

9. گریه طلب محبت

نوزادان از همان بدو تولد محبت را درک می کنند، بنابراین برای ایجاد حس اطمینان و آرامش در نوزاد باید کودک را بغل کرد و به آرامی با او صحبت کرد، در کنار کودک دراز کشید و با او صحبت کرد، یا حتی او را در آغوش گرفت و به پارک برد تا کودک بتواند از هوای آزاد استفاده کند.

10. گریه بی دلیل

گاهی کودک بدون دلیل خاصی نق نق می کند، گریه کودک در این حالت خودبه خود قطع و وصل می شود و کودک به جای خاصی از بدن خود اشاره نمی کند. معمولا وقتی کودک تنها می شود و دوروبرش خلوت می شود، شروع به نق زدن می کند. در این حالت معمولا با سرگرم کردن کودک و بازی کردن با او آرام می شود.

رشد و نمو طبیعی کودک در هر سنی نشانه سلامت زیستن او در حال و آینده است و بنابراین باید در هر زمان و در هر سنی، معیارهای رشدی کودک خود را بشناسید، اطلاعات مربوط به وزن نوزاد را بدانید و مطمئن شوید که کودک به طور طبیعی رشد و نمو می کند و اگر رشد او متوقف شده است، در صدد برآئید که جبران کنید. تماشای مراحل رشد طبیعی کودک یکی از لذایذ جالب و فراموش نشدنی مادر است. برخی از نوزادان در هنگام تولد کاهش وزن دارند و برخی خیلی درشت هستند.

وزن طبیعی نوزاد در هنگام تولد بین 2 کیلوگرم و 700 گرم تا 4 کیلوگرم و 200 گرم است. هر چه وزن نوزاد از این رنج وزنی فاصله بیشتری داشته باشد، برای نوزاد خطر بیشتری در بر دارد.

اگر وزن نوزاد کمتر از 2/700 کیلوگرم باشد، نشاندهنده نارس بودن نوزاد است. نارس بودن نوزاد اکسیژن رسانی به بدن و مغز نوزاد را تحت تاثیر قرار می دهد و احتمال عقب ماندگی ذهنی و مرگ نوزاد را افزایش می دهد. عدم رعایت رژیم غذایی مناسب در طول بارداری، استرس، مصرف سیگار، عفونت های مایع آمینوتیک و واژینوز باکتری، از عواملی هستند که باعث می شوند نوزاد با وزن کم و به صورت نارس متولد شود.

اگر وزن نوزاد از 4/200 کیلوگرم بیشتر باشد، دارای وزن غیر نرمال بالاست. چاقی مادر، دیابت، زایمان های متعدد، و عوامل وراثتی از عواملی هستند مه باعث درشت شدن نوزاد می شوند. درشت بودن نوزاد هم برای مادر و هم برای نوزاد خطرات جدی در پی دارد. این مساله برای مادر باعث افتادگی مثانه و اختلال در دفع ادرار، کمر درد، پارگی کانال زایمانی و خونریزی شدید می شود؛ و در نوزاد باعث آسیب به عصب دست و بازو، شکستگی کتف، آسیب به سر و شکستگی جمجمه می شود.

میزان رشد نوزاد از بدو تولد

• رشد نوزاد در 30 روز اول تولد سریع است، گر چه در هفته اول تولد، نوزاد ده درصد وزن خود را به علت شیر کافی نخوردن و کاهش آب بدن از دست می دهد، ولی این کاهش وزن، در آینده جبران می شود، نوزاد سالم معمولا از 12 روز پس از به دنیا آمدن رشد می کند و وزنش افزایش می یابد و روزانه 30 گرم به وزن او اضافه می گردد.
• در شش ماه اول تولد، رشد نوزاد خیلی سریع است، یعنی هفته ای 29 گرم، یا به عبارتی بین 700، 800 و حتی 1000 گرم در ماه به وزنش اضافه می شود. غذای مناسب برای نوزاد یک ماهه شیر مادر یا شیر خشک است که معمولا هر دو ساعت یک بار تغذیه می کند. کودک دو ماهه باید وزنش هر هفته افزایش یابد، ولی در صورتی که شیر کافی دریافت نکند ممکن است وزنش اضافه نشود که در اینصورت باید از پزشک کمک گرفت.
• وزن نوزاد در پنج تا شش ماهگی دو برابر می شود، اما در شش ماهه دوم این وزن گیری به ماهی 300، الی 400 گرم کاهش می یابد. این وزن گیری برای کودکانی که با وزن طبیعی متولد می شوند، طبیعی است ولی کودکانی که با وزن بالای 300/5 کیلوگرم به دنیا می آیند، افزایش وزن بیشتری دارند. همچنین نوزادانی که با وزن کم متولد می شوند وزن گیری متناسب با جثه خود دارند و نمی توان انتظار داشت که افزایش وزن آنها مانند نوزادان طبیعی باشد.
• وزن کودک با رسیدن به یک سالگی سه برابر می شود و تغذیه شبانه کودک در این مرحله نباید متوقف شود ولی کمتر می شود.
• به طور کلی نوزاد به صورت طبیعی در سال اول زندگی خود 5/600 کیلوگرم افزایش وزن دارد و در سال دوم این وزن گیری کاهش می یابد و به 5/200 کیلوگرم می رسد. زیرا کم اشتهایی که از 10 ماهگی به طور طبیعی شروع می شود، تا آخر سال دوم ادامه دارد. بافت چربی زیر پوست کودک در خلال سال دوم تولد کم می شود و به نظر می رسد کودک در سال دوم تولد لاغر شده است، ولی در حقیقت چربی زیر پوست او از بین رفته است.

معمولا وزن نوزادان دختر از وزن نوزادان پسر کمتر است. بنابراین جای هیچگونه نگرانی نیست زیرا وزن گیری نوزادان در مراحل مختلف زندگی و بسته به جنسیت آنها متفاوت است. معمولا نوزادان نارس 5 تا 8 درصد وزن خود را در روزهای اول تولد از دست می دهند و بعد از دو هفته وزن از دست داده را دوباره به دست می آورند. این نوزادان در دو ماه اول تولد معمولا روزی 28 گرم به وزنشان اضافه می شود و از ماه دوم به بعد به طور طبیعی نیم کیلوگرم در ماه به وزنشان اضافه می شود. افزایش وزن نوزاد به طور طبیعی می تواند منجر به دو برابر شدن وزن نوزاد تا پنج ماهگی و سه برابر شدن وزنش تا یک سالگی گردد.

بیا نی نی | بخش مادر و کودک – حرارت بدن کودکان در حالت طبیعی بین 36/8 تا 37/2 درجه سانتیگراد در شبانه روز متغیر است. اگر حرارت بدن، بیش از حد باشد، کودک تب دارد. تب نشانه ای است از یک بیماری و معمولا در بیماری های عفونی و غیرعفونی به وجود می آید. تب داشتن کودک مهم نیست، بلکه بیماری که موجب تب شده است اهمیت دارد. تب دشمن کودک نیست بلکه دوست اوست، چون در بیشتر موارد چگونگی و خصوصیات تب است که پزشک را به تشخیص بیماری هدایت می کند.

وجود تب تنها، خطری برای کودک ندارد. اگر علت تب بیماری مهمی نباشد، خود تب اهمیت ندارد، حتی اگر تب کودک در حدود 40 درجه سانتیگراد باشد. اگر کودک در نتیجه تب، بی حال یا دچار حالت هذیان است، باید تب کودک را پایین آورد. برای پایین آوردن تب نوزاد کارهای زیر را می توان انجام داد:

۱) لباس های کودک را کم کنید

اگر نوزاد پیچیده شده، یا لباس های زیادی به او پوشانده شده است، باید انها را از تن او درآورید.

۲) درجه حرارت اتاق کودک را کم کنید

بعضی ها تصور می کنند، زمانی که کودک تب دارد باید او را گرم نگه داشت تا عرق کندف این تصور کاملا اشتباه است. گرم نگه داشتن کودک تب دار سبب می شود، تب او بالاتر رود و کودک بی قرارتر شود، حتی ممکن است در نتیجه تب زیاد کودک دچار تشنج شود. اتاق کودک تب دار نباید خیلی گرم شود و از انداختن پتو و لحاف بر روی کودک تب دار باید جدا خودداری شود. نوزادان و شیرخواران چون کم عرق می کنند، اگر در موقع تب در محیط گرم قرار گیرند، درجه حرارت بدن انها ناگهان بالا می رود و ممکن است به بیشتر از 41 درجه سانتیگراد برسد. در نتیجه دچار بی حالی، یا تشنج و از همه مهمتر خونریزی مغزی می شوند که منجر به مرگ ناگهانی کودک می گردد.

۳) کودک را تن شویه کنید

تن شویه کردن کودک با گذاشتن پارچه، و حوله مرطوب شده با آب 20 تا 22 درجه سانتیگراد، به شکم، ران ها، و دست های کودک انجام می شود تا سبب پایین آمدن تب کودک گردد.

نوزادانی که در شرق به دنیا می آیند نسبت به نوزادانی که در اروپا متولد می
شوند، از موهای بیشتری برخوردارند؛ اما برخی از نوزادان بعد از تولد بدون مو و برخی
دیگر بسیار پر مو می باشند که گویی نیازمند پیرایش مو می باشند. این موها، مقدار مو
را در آینده به ما نشان نمی دهد. چرا که این موها می ریزند و موهای جدید جایگزین آن
ها می شوند. بهتر است که از موهای اولیه نوزاد نیز با استفاده از شامپوهای مخصوص کودکان،
مراقبت کنید.

تراشیدن موی سر نوزاد؛ بله یا خیر؟

از باورهای غلطی که در جامعه رواج پیدا کرده است تراشیدن موی سر نوزاد می باشد. به هیچ وجه موی سر نوزاد خود را با تیغ اصلاح نکنید. این کار باعث پر پشت شدن موی سر نوزاد نمی شود. چرا که هنگامی از سمت ریشه مو به سمت بالای مو می رویم، مو نازک تر می شود. پس هنگامی که شما با تیغ سر نوزاد خود را کوتاه می کنید، قسمت نازک از بین رفته و قسمت ضخیم مو باقی خواهد ماند. به همین دلیل فکر می کنید که مو ضخیم تر شده است. از طرفی دیگر با رشد مجدد مو، قسمت بالایی مو دوباره نازک می شود. از باورهای غلط دیگر اکثر افراد، مراحل مختلف رشد مو است. سه مرحله موی انسان رشد می کند.

• مرحله اول آناژن یا رشد است.
• مرحله دوم کاتاژن یا استراحت است.
• مرحله سوم تلوژن یا مرگ است.

هنگامی که شما مو را به وسیله تیغ یا موچین از پوست خود جدا می کنید، موی شما در حال استراحت یا مرگ است که با این کار مو وارد مرحله رشد می شود. سپس رشد مو افزایش می یابد و وارد مرحله استراحت می شود. دلیل همین است که شما فکر می کنید با تیغ زدن یا کندن مو، رشد مو افزایش پیدا می کند.

آیا تراشیدن موی سر نوزاد باعث افزایش موها می شود؟

اکثر مردم در قدیم بر این باورند که تراشیدن موی سر کودک باعث افزایش مو و ضخامت موها می شود ولی پژوهشگران این باور را قبول ندارند. 

یکی از متخصصان پوست بیان می کند: بر خلاف تصور غلط افراد، تراشیدن مو هیچ تاثیری بر رشد و پر پشتی موها ندارد و در برخی موارد باعث صدمه زدن به ریشه مو می شود. این تصور کاملاً غلط است که تراشیدن مو در نوزدان باعث افزایش مو در بزرگسالی افراد می شود. از طرفی دیگر با تراشیدن مو، فشار و ضربه به ریشه مو وارد می شود و رشد مو کاهش می یابد. 

زمان مناسب برای اولین کوتاهی موی نوزادان چه موقع است؟

شما در هر سنی می توانید موی کودک خود
را کوتاه کنید. نوزاد پس از تولد موهایی دارد که داخل رحم رشد کرده است و اصطلاحاً به موی
داخل رحمی یا لانوگو معروف می باشند. بعد از گذشت 3 تا 4 ماه این موها می ریزد و موهای
جدید جایگزین می شود. بعد از گذشت زمان این موها ضخیم تر می شود. پس تراشیدن موی سر
نوزاد هیچ تاثیری ندارد، چرا که پس از گذشت چند ماه این موها می ریزد. پس تراشیدن موی
سر کودک تاثیری در ضخامت، افزایش مو و پر پشتی مو ندارد.

از طرفی دیگر پوست سر نوزادان بسیار حساس است و ممکن است هنگام تراشیدن باعث خراشیده شدن پوست سر شود و فشار به ریشه  مو می آورد. بهتر است موی سر نوزدان را توسط دست یا شانه های استاندارد و یا برس های بسیار نرم شانه کنید. توصیه می شود از تراشیدن سر نوزادان قبل از یک سالگی خودداری کنید.

با موی نوزادان بد رفتاری نکنید!

طریقه نگهداری موهای بزرگسالان با نوزدان بسیار متفاوت است. یعنی به هیچ وجه موهای
نوزادان خود را شانه، سشوار، ژل یا واکس مو نزنید، زیرا موهای سر کودکان بسیار لطیف
و زیبا است و نیازی به استفاده محصولات آرایشی ندارد. این محصولات باعث شکسته شدن و
آسیب دیدن موی نوزادان می شود.

از آنجایی که نوزادان هیچ هورمون جنسی ندارند و چربی موی آن ها بسیار اندک
است. به این علت سریعاً صدمه پذیر و شکننده می شوند. پس بهتر است از سشوار کشیدن موهای
نوزدان، خودداری کنید و از شانه نیز به آرامی استفاده کنید و همچنین برای شانه زدن موهای نوزاد خود از شانه های استاندارد استفاده کنید و از بستن موی سر نوزاد خود با کش خودداری کنید.

گروه مادر و کودک بیا نی نی

هرگاه نوزاد یا کودک نوپای شما از جایی مثل تخت، نیمکت، صندلی و یا میز آشپزخانه افتاد، شما باید کودکتان را از لحاظ جراحات به خصوص در ناحیه پشت بدن و سر بررسی کنید. شما باید مطمئن شوید هیچ جای بدن کودکتان زخمی نشده باشد، و هیچ استخوانی نشکسته باشد و یا آسیب داخلی ندیده باشد مثلا شکستگی جمجمه نداشته باشد یا جراحت داخل جمجمه ایجاد نشده باشد.

سقوط و افتادن بچه‌ها می‌تواند جدی باشد ولی از آنجایی که استخوان‌های کودکان نرم است مثل بزرگترها استخوان‌هایشان سریع نمی‌شکند. اگر فرزند شما پس از افتادن احساس ناراحتی ندارد و مثل همیشه عادی رفتار می‌کند، افتادن او مشکل جدی ایجاد نکرده است ولی همچنان او را برای 24 ساعت با دقت زیر نظر داشته باشید به خصوص اگر به سر او ضربه خورده است یا با سر سقوط کرده است. اگر در مورد سلامت کودک خود بعد از سقوط ناراحتید و فکر می کنید آسیب دیده است یا اگر فرزندتان رفتارهای غیر معمول دارد و احساس می کنید گیج است او را نزد پزشک ببرید.

چه موقع پس از ضربه به سر نوزاد، به اورژانس اطلاع دهیم؟

در صورت مشاهده موارد زیر بعد از ضربه به سر نوزاد، یا سقوط با اورژانس تماس بگیرید:

• از دست دادن هوشیاری

اگر کودکتان تنفس نداشت و هوشیاری را از دست داده بود، سریعاً با اورژانس تماس بگیرید.

• خونریزی، در صورتی که نمی‌توانید آن را متوقف کنید.
• تشنج
• عدم پاسخگویی

اگر کودکتان نفس می‌کشد ولی پاسخ نمی‌دهد به عنوان مثال مانند وقتی که نمی‌توانید او را از خواب بیدار کنید، خیلی سریع با اورژانس تماس بگیرید.

• شکستگی استخوان

شکستگی استخوان می‌تواند آشکار باشد مانند آسیب دیدگی مچ دست، بازو و یا پاها و یا شکستگی جمجمه که در این حالت یک ناحیه نرم و متورم روی پوست سر مخصوصاً کنار سر (بالا یا پشت گوش) ایجاد می‌شود و یا با مشاهده خون در سفیدی چشمان کودک، یا با خروج مایع صورتی یا خونریزی از بینی یا گوش نشان داده می‌شود.

• ضربه مغزی

نشانه ضربه مغزی مانند استفراغ مداوم یا خواب آلودگی بیش از حد، بسته به سن کودک متفاوت است. بررسی کنید کودکتان چگونه راه می‌رود. وجود سردرد یا سرگیجه، ضعف و گیجی، یا مشکلات گفتاری، بینایی یا حرکتی از دیگر علائم ضربه مغزی است. 

• آسیب احتمالی مغزی

مانند تغییرات در اندازه مردمک چشم و حرکات غیرمعمول چشم‌ها

• گریه نوزاد و فریادهای طولانی

گریه و فریاد بیش از حد کودک، می‌تواند ناشی از آسیب‌های داخلی مانند خونریزی‌های شکمی باشد.

چگونه تورم حاصل از ضربه به سر نوزاد را درمان کنیم؟

اگرچه ضربه به سر نوزاد می‌تواند ترسناک باشد، اما لزوماً به این معنی نیست که کودک شما آسیب دیده باشد. تورم روی سر نشان دهنده این است که سمت خارجی سر آسیب دیده است؛ زیرا جمجمه زیر پوست سر است و از سر محافظت می‌کند. برای اینکه تورم آن کم شود یک تکه یخ را در یک حوله نازک بپیچید و به مدت 2 تا 5 دقیقه روی تورم قرار دهید و بردارید و به مدت 1 ساعت این کار را انجام دهید. در این مدت به کودک خود غذا دهید یا با یک کتاب کودک خود را سرگرم کنید، تا به او کمک کنید ناراحت و سردرگم نباشد.  

اگر سر کودکتان بر اثر ضربه درد دارد، می‌توانید از استامینوفن و یا ایبوپروفن استفاده کنید ولی درباره دوز آن‌ها از پزشک متخصص اطفال سوال کنید. توجه کنید هرگز به کودک خود آسپرین ندهید زیرا منجر به ایجاد بیماری “سندروم ری“ می‌شود.

چگونه از آسیب جدی ناشی از ضربه بر سر نوزاد جلوگیری کنیم؟

ضربه‌های کوچک بخشی از مهارت‌های حرکتی در جهت رشد استقلال کودکان است. تا جایی که امکان دارد فرزندتان را تحت نظرتان باشید و منطقه بازی کردن آن را دور از پله، لبه‌های تیز و دیگر موارد این چنینی که شرایط سقوط و یا ضربه به سر نوزاد در آنها وجود دارد، نگه دارید.  

وقتی کودکتان از جایی می‌افتد، سعی کنید عکس العمل بیش از حدی از خود نشان ندهید. با عجله به سمت او دویدن، باعث می‌شود در هر بار افتادن از شما کمک بخواهد و خودش محتاط نباشد. در این حالت او را آرام کنید و او را تشویق کنید که خودش بر روی پاهایش بلند شود. افتادن یکی از عوامل اصلی آسیب دیدن در کودکان است که قابل پیشگیری می‌باشد.

چه کنیم که کودکمان از خطر افتادن در امان باشد؟

• وسایل خانه که دارای گوشه‌های تیز هستند (مانند مبلمان) را به هر نحوی کم کنید. میزها و مبلمان‌ها از جمله وسایلی هستند که در دوران کودکی عامل اصلی ضربات و جراحات به کودکان هستند. شما می‌توانید گوشه‌های تیز مبلمان خود را بپوشانید و یا حتی‌الامکان از میزهای خطرناک استفاده نکنید، حداقل تا زمانی که از کودکتان اطمینان حاصل کنید.

• پدهای ضد ضربه در زیر فرش‌هایتان قرار دهید. یا می‌توانید قالیچه‌های کوچکی کخه موجب سر خوردن کودک می‌شود را کنار بگذارید تا زمانی که دیگر کودکتان به اندازه کافی بزرگ شده باشد که روی آن نلغزد. 
• در هنگام حمام کردن از یک تشتک بدون لبه استفاده کنید تا کودکتان در امنیت حمام شود.
• کودک خود را از حوض، محل‌های ورودی و خروجی، بالا و پایین پله‌ها دور نگه دارید. در چنین مکان‌هایی می‌توانید محافظ قرار دهید تا کودکتان در امنیت باشد.
• صندلی‌ها و مبلمان‌ها را از پنجره‌ها دور کنید.
• در مورد کودکان نوپا مراقب میزهایی که حرکت می‌کنند، باشید. برخی از میزها دارای تسمه‌هایی هستند که نگه داشته می‌شوند و حرکت نمی‌کنند ولی خطر افتادن یا سقوط از آن‌ها نیز وجود دارد. 
• روی پله‌ها وسیله نگذارید. گذاشتن وسیله بر روی پله برای زمان‌هایی که خودتان کودکتان را بغل کرده‌اید و در حال عبور از پله‌ها هستید، خطرآفرین است.
• به محض اینکه کودکتان در گهواره و یا تختش شروع به ایستادن می‌کند، تشک او را پایین بیاورید.

• هنگامی که در فروشگاه موادغذایی هستید فرزندتان را در سبد خرید قرار دهید و حتی یک لحظه هم از سبد خرید دور نشوید. در زمان استفاده از کالاسکه، کمربند کلاسکه را ببندید. 
• زمانی که کودکتان در حال بالا رفتن از مبلمان است، هر لحظه آن را نگاه کنید زیرا ممکن است نیاز به عکس العمل سریع شما باشد که کودکتان را از افتادن نجات دهید.
• در پنجره‌هایتان از محافظ استفاده کنید تا مانع از افتادن کودکان شود.

سوراخ کردن گوش نوزاد، برای بسیاری از خانواده ها امری مهم است که باید در همان ابتدای نوزادی انجام گیرد ولی کودک چیزی از گوشواره نمی داند و دردی که او متحمل می شود، فکر می کند والدین او را تنبیه می کنند. بهتر است که گوش کودک را زمانی که به درک کامل رسیده است سوراخ کنید. 

لاله گوش تا سن 9 سالگی رشد می کند و بعد از آن دیگر تغییری در آن ایجاد نمی شود. سوراخ کردن گوش کودک در سنین پایین ضرری برای او ایجاد نمی کند ولی بهتر است که بعد از 6 سالگی گوش کودک را سوراخ کنید.

قسمت پایین گوش مناسب برای اتصال گوشواره است. در اکثر خانواده ها برای سوراخ کردن گوش کودک، از روش های قدیمی و با استفاده از سوزن و نخ این کار را انجام می دهند. اما این یک روش کاملاً غلط است؛ زیرا ممکن است گوش نوزاد دچار عفونت گردد. برای سوراخ کردن گوش کودک، بهتر است به مراکز درمانی مراجعه کنید و از مبتلا شدن نوزاد به ویروس هایی از جمله هپاتیت و یا کزاز جلوگیری کنید. اما قبل از انجام این کار با پزشک نوزاد خود مشورت کنید.

نظر روانشناسان در مورد سوراخ کردن گوش نوزاد

سوراخ کردن گوش نوزاد در برخی از خانواده ها، در بدو تولد انجام می شود چرا که می پندارند نوزاد آن ها درد کمتری تحمل می کند و چون نمی تواند دست های خود را تکان دهد، گوش های نوزاد سریع تر خوب می شود. اما روانشناسان با این کار مخالف هستند. نظر آنها این است که کودک، این درد را به معنی تنبیه از طرف والدین می داند. روانشناسان می گویند که کودک باید دلیل این درد و سوارخ نمودن گوش را بداند.

سوراخ کردن گوش نوزاد و ابتلا به عفونت

روزنامه ای در آمریکا بیان می کند که حدود 20 درصد سوراخ هایی که در بدن ایجاد می شود باعث عفونت خون در نوزادان می شود چرا که از طریق این حفره ها، آلودگی به بدن منتقل می شود. همچنین به والدین توصیه می کند که گوش های کودک خود را تا 6 ماهگی سوراخ نکنید؛ زیرا سیستم ایمنی بدن نوزاد قوی نیست و احتمال ابتلا به عفونت ها زیاد است. 

عوارض سوراخ كردن گوش نوزاد 

از گوش به منظور نصب آویزها استفاده می کنند. اما سوراخ نمودن گوش ممکن است عوارضی نظیر عفونت، حساسیت به برخی از فلزات را ایجاد کند، البته ایجاد چند سوراخ بر روی گوش رواج پیدا کرده است اما سوراخ نمودن قسمت های غضروفی گوش خطرناک خواهد بود زیرا رگهای خونی در این قسمت وجود ندارد و احتمال عفونت و تاول بعد از سوارخ نمودن وجود دارد. علائمی که عفونت ها به همراه دارند نظیر تورم دردناک، گرمی و قرمز است.

نکات مهم درباره گوشواره ها و سوراخ کردن گوش

• قبل از اینکه گوش را سوراخ کنید با پزشک مشورت کنید.
• بعد از اینکه گوش را سوراخ نمودید احتمال عفونت وجود دارد، پس بهتر است یک حوله گرم و مرطوب روی گوش قرار دهید.
• استفاده از گوشواره های بزرگ و سنگین سوراخ گوش کودک را گشاد و یا پاره می کند.
• در صورتی که میخ گوشواره بلند است در هنگام خواب گوشواره ها را از گوش خود خارج کنید، چرا که ممکن است باعث ایجاد زخم در پشت گوش شود.

• هنگام بستن گوشواره به گوش کودک، قفل آن را محکم ببندید تا کودک نتواند آن را باز کند، زیرا ممکن است آن را بخورد و خطر خفگی او را تهدید کند.
• حساسیت به گوشواره های فلزی بسیار شایع است و به صورت قرمز و التهاب مشاهده می شود، برای بر طرف نمودن این حساسیت گوشواره را عوض کنید یا به مدت چندین روز از گوش خارج کنید.
• در صورتی که قصد استفاده از گوشواره هایی به غیر از جنس طلا را دارید، با کسی که گوش را سوراخ می کند مشورت کنید.
• روزی دو مرتبه گوشواره ها را تمیز کنید.
• نواحی گوش را نیز به کمک محلول های ضد عفونی مخصوص گوش تمیز کنید.
• به منظور جلوگیری از چسبیدن گوشواره به زخم های گوش، در روز چند مرتبه گوشواره ها را بچرخانید.
• گوشواره باید به مدت 30 تا 50 روز در گوش نگه داشته شود؛ چرا که اگر گوشواره را خارج کنید ممکن است سوراخ گوش از بین برود.
• در مدتی که گوش سوراخ است، از پاشیدن ادکلن و یا خشبو کننده به گوش خودداری کنید.

جهت سوراخ کردن گوش کودک خود، در سنین کم و نوزادی ابتدا با پزشک نوزاد خود صحبت کنید و این کار را در مراکز درمانی و بهداشتی انجام دهید و به صورت خانگی و قدیمی گوش کودک خود را سوراخ نکنید. 

اگر کودکتان به طور غیرعادی نق می‌زند و گریه می‌کند، ممکن است عفونت گوش داشته باشد. طبق گفته سازمان ملی ناشنوایان، از هر 6 کودک، 5 کودک تا قبل از سه سالگی به عفونت گوش مبتلا می‌شوند. عفونت گوش، التهاب دردناک گوش میانی است. اغلب عفونت‌های گوش ناشی از سرماخوردگی هستند ولی باکتری‌ها و ویروس‌ها نیز می‌توانند موجب عفونت و گوش درد در کودک شوند. طبق گزارشات بهداشت بین المللی کودکان، تقریباً 5 تا 10 درصد کودکانی که عفونت گوش دارند دچار پارگی پرده گوش می‌شوند. پارگی پرده گوش معمولا بعد از 1 تا 2 هفته بهبود می‌یابد و به ندرت به شنوایی کودک آسیب وارد می‌شود.

علائم عفونت و گوش درد نوزاد

بررسی گوش درد نوزاد ممکن است سخت باشد ولی نشانه‌هایی برای عفونت گوش و گوش درد وجود دارد:

• ناراحتی و نق زدن کودک
• کشیدن یا مالیدن گوش

• از دست دادن اشتها
• مشکل در خوابیدن
• تب نوزاد
• خروج مایعی از گوش
• سرگیجه (در صورتی که کودک سرگیجه داشت، به دقت مراقب او باشید).

آنتی بیوتیک ها برای عفونت گوش نوزاد

سال‌های زیادی است که آنتی بیوتیک برای گوش درد و عفونت گوش تجویز می‌شود ولی امروزه می‌دانیم آنتی بیوتیک‌ها گزینه‌ی خوبی برای درمان نیستند. در مقاله‌ای از مجله انجمن پزشکی امریکا، طبق تحقیقی گزارش شده است در میان کودکانی که به عفونت گوش مبتلا هستند، 80 درصد بدون استفاده از آنتی بیوتیک در مدت 3 روز، بهبود می‌یابند. استفاده از آنتی بیوتیک‌ها برای درمان عفونت گوش می‌تواند باکتری‌های ایجاد کننده عفونت را در برابر آنتی بیوتیک‌ها مقاوم کرده و درمان عفونت در آینده را با مشکل مواجه کند.

به گفته آکادمی کودکان در امریکا، در حدود 15 درصد از کودکانی که به آن‌ها آنتی بیوتیک داده می‌شود، دچار اسهال و استفراغ و حدود 5 درصد از آنان، دچار واکنش‌های آلرژیک می‌شوند که می‌تواند خطرناک باشد. بنابراین در اکثر موارد پزشکان به پدران و مادران توصیه می‌کنند که شروع مصرف آنتی بیوتیک‌ها را 48 تا 72 ساعت به تاخیر بیاندازند زیرا ممکن است عفونت به خودی خود درمان شود. با این حال در مواقعی آنتی بیوتیک‌ها بهترین گزینه برای درمان گوش درد  و عفونت گوش کودک محسوب می‌شوند.  

درمان‌های خانگی برای گوش درد نوزاد

در اینجا به 6 راه حل خانگی برای درمان و کاهش گوش درد نوزاد اشاره می‌شود:

• کمپرس آب گرم

سعی کنید یک کمپرس گرم و مرطوب (یا پارچه گرم و مرطوب) را به مدت 10 تا 15 دقیقه بر روی گوش نوزاد خود بگذارید، این کار می‌تواند درد او را کاهش دهد.

• استامینوفن

اگر کودک شما بیشتر از 6 ماهه است استامینوفن برای کاهش درد و تب آن مفید است. این گونه داروها و میزان دوز آنها را با دستور پزشک مصرف کنید. برای نتیجه بهتر، سعی کنید این داروها را قبل از خواب، به کودک خود بدهید.

• روغن گرم

اگر از گوش کودک مایعی خارج نمی‌شود و پزشک هم به پارگی پرده گوش آن مشکوک نشده است، می‌توانید چند قطره روغن زیتون یا روغن کنجد گرم (مطابق دمای اتاق) را، در گوش کودک بریزید.

• اجازه ندهید آب بدن کودک کم شود. 

به کودک خود مایعات دهید.

• سر نوزاد خود را بالا نگه دارید.

سر کودکتان را بالا نگه دارید؛ می‌توانید یک یا دو بالش زیر تشک نوزاد خود قرار دهید.

• قطره‌های گوش 

قطره‌های گوش هومئوپاتیک دارای عصاره‌های موادی مانند سیر، کرفس، اسطوخودوس، گل کلم و روغن زیتون است که به کاهش درد و التهاب گوش کمک می‌کند.

روش های جلوگیری از عفونت گوش نوزاد

اگرچه نمی‌توان مانع بسیاری از عفونت‌ها شویم ولی راهکارهایی وجود دارد که منجر به کاهش ابتلا به عفونت گوش می‌شود:

• شیر مادر

در صورت امکان 6 تا 12 ماه، کودک خود را از شیر مادر تغذیه کنید. آنتی بادی‌های موجود در شیر مادر از ایجاد عفونت‌ها در بدن نوزاد جلوگیری می‌کند.

• دوری از دود

کودک خود را در معرض دود قرار ندهید. دود می‌تواند گوش درد نوزاد را تشدید کند.

• استفاده مناسب از شیشه شیر کودک

اگر با شیشه کودک خود را تغذیه می‌کنید، کودک را به صورت نیمه راست قرار دهید که مایعات موجود در شیشه به سمت گوش جریان نیابد.

• قرار گرفتن در محیط سالم و دور از بیماری 

در صورت امکان کودک خود را به محیط‌هایی که امکان سرماخوردگی و آنفولانزا زیاد است، نبرید. اگر شما یا شخصی در خانواده‌تان بیمار است، دست‌هایتان را بشویید تا میکروب‌ها را از نوزادتان دور نگه دارید.

• واکسیناسیون

همه واکسن‌های نوزاد را در زمان‌های مشخص بزنید و مطمئن شوید کودکتان به موقع واکسینه شده است.

در آخر … 

اگر کودک شما بی‌قراری‌های بیش از حد دارد و یا موارد زیر را در او مشاهده کردید، باید به پزشک مراجعه کنید:

• اگر کودک شما کمتر از 3 ماه است و تب بالای 38 درجه سانتی گراد دارد و یا سن بالاتری دارد و تب بالای 39 درجه سانتی گراد دارد.
• ترشح خون یا ذراتی از گوش
• همچنین اگر پزشک، عفونت گوش را برای کودک شما تشخیص داده است ولی بعد از سه تا چهار روز، بهبود نیافت باید به پزشک متخصص اطفال مراجعه نمایید.

آیا عرق کردن سر نوزاد طبیعی است؟ آیا وقتی کودک شما خواب است، عرق می‌کند؟ گاهی وقتی کودکتان خواب است سرش عرق می‌کند طوری که موهایش خیس می‌شود، نگران هستید که آیا مشکلی برای کودکتان وجود دارد؟ برای دانستن جواب این پرسش‌ها، این مقاله را بخوانید.

دلایل عرق کردن سر نوزا

• اتاق گرم

وقتی بچه شما عرق می‌کند اولین چیزی که باید ببینید دمای اتاق است ممکن است عرق کردن سر نوزاد و بدن او بخاطر این باشد که اتاق بیش از حد گرم است. بزرگسالان ممکن است دمای اتاق را مناسب بدانند ولی کودکان خیر. عرق کردن کودک یک نشانه هشدار دهنده است که اتاق خیلی گرم است یا کودک بیش از حد لباس پوشیده است.

• بدن کودک هنوز در حال سوخت و ساز و رشد است

عرق کردن برای نوزادان تا حدودی طبیعی است زیرا در حال رشد هستند. نوزادان دارای ضربان قلب بالاتری نسبت به کودکان نوپا هستند و ضربان قبل کودکان نوپا از بزرگسالان سریعتر است. ضربان قلب بالاتر، جریان خون را سریعتر می‌کند و در نتیجه عرق کردن بیشتر اتفاق می‌افتد. از طرفی غدد نوزدان تحرک بیشتری دارد و در مرحله نوزادی این غدد در سر نوزاد، فعال‌تر است. 

• مصرف کافئین توسط مادر نوزاد

اگر نوزاد با شیر مادر تغذیه می‌کند، مادر نباید نوشیدنی‌های دارای کافئین بنوشد، زیرا کافئین به شیر مادر منتقل می‌شود. مصرف کافئین، موجب ناآرامی در کودک و همچنین عرق کردن سر نوزاد می‌شود. 

دلایل پزشکی عرق کردن سر نوزاد

کودکانی که عرق می‌کنند سالم هستند و این بدین معنی است که کودک به آب و هوای گرم پاسخ می‌دهد اما اگر فرزند شما بیش از سایر کودکان عرق می‌کند ممکن است دلیل خاصی داشته باشد.

• تب

درجه حرارت بدن کودک خود را با یک دماسنج پیشانی اندازه بگیرید. تب می تواند موجب افزایش عرق کردن در کودک شود.  

• تعریق بیش از حد (هیپروهیدروزیس)

اگر دست‌ها، پاها و بدن کودکتان عرق می‌کند او دچار تعریق بیش از حد یا هیپروهیدروزیس شده است. برای تعریق بیش از حد بزرگسالان راه درمان وجود دارد ولی برای کودکان درمان وجود ندارد و تنها راه مقابله با آن برای کودکتان استفاده از لباس‌های خنک است.

• آپنه خواب

در موارد نادر علت عرق کردن کودکتان ممکن است آپنه خواب باشد. در این شرایط کودک دچار ترس شده و تنفس او سخت است و ضربان قلبش به شکلی است که می‌تواند موجب عرق کردن شود. (آپنه خواب یعنی قطع تنفس در خواب برای چند دقیقه) 

• بیماری قلبی مادرزادی

عرق کردن زیاد درصد کمی از کودکان ممکن است ناشی از بیماری قلبی مادرزادی باشد. در این شرایط قلب کودک سخت‌تر از حالت عادی کار می‌کند و مخصوصاً در شب‌ها عرق زیادی می‌کند. علائم دیگر بیماری‌های قلبی مادرزادی شامل تنفس سریع، رنگ پوست آبی تیره، لب‌های آبی تیره و خستگی است.

7 نکته که درباره عرق کردن سر نوزاد باید بدانید!

آیا شما به دلیل عرق کردن بیش از حد سر نوزاد هر شب بالش او را تغییر می‌دهید؟ در این حالت موارد زیر را انجام دهید:

1- پارچه‌های با رنگ روشن انتخاب کنید.
به نوزاد خود لباس‌هایی با پارچه‌های طبیعی و رنگ روشن بپوشانید. رنگ‌های تیره مانند سیاه، قهوه‌ای، خاکستری یا قرمز بدن را گرم می‌کند و باعث ازدیاد عرق در کودک می‌شود. کودک خود را از سر تا انگشتان پا نپوشانید. یک پیراهن سفید از جنس پنبه و بدون آستین انتخاب خوبی برای ماه‌های گرم سال است. بهتر است سر کودکتان را نپوشانید و لباس‌هایش را کمتر کنید.

2- نوع پارچه پوشک
مواد پلاستیکی در پوشک‌ها می‌تواند گرما را زیاد کند و همچنین پوشکی که با ادرار خیس شده است پوست کودکتان را خیس می‌کند و باعث ناراحتی او می‌شود. پوست کودک شما در پوشک‌های پلاستیکی یکبار مصرف نمی‌تواند تنفس کند.

3- موهای کودک را اصلاح کنید.
موهای بلند و ضخیم موجب عرق کردن شدید کودک می‌شود. موهای کودک خود را به طور مرتب به خصوص در ماه‌های گرم سال قیچی کنید.

4- حمام خنک
اگر کودکتان عرق می‌کند او را به یک حمام خنک ببرید. حمام جای راحتی است که کودک در آن احساس آرامش می‌کند. با یک حمام خنک کودکتان آرام شده و سریع‌تر به خواب می‌رود.

5- تهویه و درجه حرارت اتاق را تنظیم کنید.
برای اتاق کودک خود سیستم تهویه مناسبی در نظر بگیرید. قبل از خرید سیستم تهویه، اتاق کودک را اندازه بگیرید تا بتوانید بهترین و کارامدترین سیستم‌های تهویه را خریداری کنید. می‌توانید از دماسنج‌های اتاق که گران هم نیستند در اتاق کودک استفاده کنید.  

6- به کودکتان مایعات بدهید. 
به کودک خود آب زیادی بدهید حتی اگر به نظر تشنه نمی‌آید. کودکتان را عادت دهید تا از کودکی آب زیادی بنوشد. برای کاهش عرق کردن بجای نوشابه، چای یخ و یا شیک‌ها، به کودک خود آب بدهید.

7- پتو و ملحفه و … را کم کنید.
ممکن است نگران باشید که کودکتان در شب احساس سرما کند در حالی که نوزادان هوای سرد را بیشتر تحمل می‌کنند. اطراف کودک را با بالش، تشک و ملحفه و پتو نپوشانید، همه را حذف کنید، چیزی جز تشک باقی نگذارید. تمامی این وسایل گردش هوا را مختل و کودک را بیش از حد گرم می‌کند. ملحفه و پتوهای زیاد می‌توانند پدیده آپنه خواب و سندروم مرگ ناگهانی نوزاد را تشدید کند.

نتیجه گیری

اگر فرزندتان با رعایت موراد بالا، باز هم دچار عرق کردن سر و بدن شد، برای تشخیص دقیق علت آن به پزشک مراجعه کنید، ولی در مورد عرق کردن کم، معمولا جای نگرانی وجود ندارد.