برچسب: دیابت دوران بارداری

 ماست یونانی:

انواع ماست یونانی بدون قند سرشار از کلسیم و پروتئین طبیعی اما کربوهیدرات کم، بهترین گزینه برای ثابت نگه داشتن سطح قند خون هستند.

آجیل:

آجیل سرشار از پروتئین و چربی‌های طبیعی است اما بدون بارگیری کربوهیدرات‌ها و قند‌ها، آجیل راهی عالی برای رسیدن به سلامتی بهینه است.

 گوشت سفید و ماهی:

گوشت سفید و ماهی دارای سطوح بالایی از پروتئین هستند که باعث می‌شود در بین وعده‌های غذایی احساس سیری کنید بدون اینکه نیاز به انسولین در بدن شما ایجاد شود. گوشت سفید را در یک ساندویچ به اندازه میان وعده بگنجانید یا کیک ماهی بخورید تا گرسنگی را از بین ببرید.

پاپ کورن خانگی:

از انواع طعم‌دار بسیار فرآوری‌شده پاپ کورن اجتناب کنید و سعی کنید پاپ کورن خانگی درست کنید. یک میان‌وعده تلویزیونی عالی که بدون قند یا کربوهیدرات سایر تنقلات احساس رضایت را در شما حفظ می‌کند.

 جو با انواع توت‌ها:

کربوهیدرات‌های آهسته رهش جو و قند کم موجود در توت‌ها سطح انرژی شما را بالا نگه می‌دارد و در عین حال قند خون شما را پایین نگه می‌دارد.

 

منبع:

babyandchild.ae

یکی از مراقبت‌ های دوران بارداری، انجام آزمایش هایی است که باید برای اطمینان از سلامت جنین انجام شود. بعضی از این آزمایش ها در همه زنان لازم است اما انجام برخی از آن ها با توجه به نظر پزشک و در مواردی انجام می‌ شود که ممکن است سلامت جنین در خطر باشد یا در بروز برخی اختلالات شک و تردید وجود دارد…
آزمایش های سلامت جنین

در این جا ، شما را با 7 نمونه از آزمون ‌های دوران بارداری آشنا می‌ کنیم.

سونوگرافی

با استفاده از سونوگرافی در هفته‌های 5 تا 6 بارداری ضربان قلب جنین قابل مشاهده و شنیدن است. حتی از سونوگرافی برای تعیین جنسیت نیز استفاده می ‌شود. البته سونوگرافی به صورت ‌های رنگی، سه بعدی و چهار بعدی حتی می ‌تواند تصاویری از چهره جنین را در هفته ‌های آخر بارداری مشخص کند.
سونوگرافی به طور کلی در دوران بارداری در موارد زیر انجام می‌ شود:
– تشخیص بارداری
– بررسی سلامت جنین و رشد او، تکامل قلب و اعضای داخلی و کنترل ضربان قلب
– بررسی محل قرارگیری جفت
– بررسی اختلالات جنینی
– وجود ناهنجاری‌‌ های جنینی
– بررسی مقدار مایع آمینوتیک
– بررسی سقط یا بارداری خارج رحمی
– بررسی چند قلویی
– ابعاد جمجمه، ران و ستون فقرات برای تعیین سن بارداری
 

آمنیوسنتز

آمنیوسنتز عبارت‌ است از خارج کردن مقداری از مایع آمنیوتیک که جنین را احاطه کرده است. نمونه به دست آمده از مایع آمنیوتیک که 30 میلی ‌لیتر است به آزمایشگاه ژنتیک جهت بررسی ارسال می ‌گردد. این آزمایش در حوالی هفته‌های 16 تا 18 بارداری انجام می ‌گیرد. در این زمان رحم و جنین بزرگ شده و به اندازه کافی مایع آمنیوتیک وجود دارد که بتوان این حجم مایع را از آن گرفت و مشکلی هم برای جنین پیش نیاید. در آمنیوسنتز، ابتدا محل قرار گرفتن جفت و جنین به کمک سونوگرافی تعیین می ‌گردد و بعد سطح شکم در ناحیه روی رحم، ضدعفونی و بی‌ حس می‌ شود، سپس سوزن از روی دیواره شکم وارد رحم می‌ شود و هم‌ زمان مسیر سوزن به وسیله سونوگرافی کنترل می‌ گردد. با وجود تمام احتیاطات، انجام آمنیوسنتز با خطراتی همراه است از جمله صدمه دیدن جفت و جنین و عفونت که از عوارض جانبی آمنیوسنتز می ‌باشد. در خانم‌ هایی که گروه خونی منفی دارند بعد از آمنیوسنتز، رگام تزریق می ‌شود.
با تجزیه مایع آمنیوتیک به دست آمده می ‌توان بیماری‌ های کروموزومی از جمله سندرم داون، بیماری ‌های اسکلتی، عفونت ‌ها، بیماری‌ های دستگاه عصبی، جنسیت و… را بررسی کرد.
 

تست تحمل گلوکز

در زنان باردار آزمون تحمل گلوکز برای مشخص شدن دیابت بارداری انجام می ‌شود. در این آزمون ابتدا در هنگام ناشتا بودن به مدت 8 تا 14 ساعت نمونه خون برای کنترل قند گرفته می ‌شود، سپس به بیمار 50 گرم گلوکز یا قند خالص می ‌دهند و پس از آن مجددا نمونه‌ گیری انجام می‌ شود. این روش به صورت پی در پی به فاصله هر یک ساعت انجام شده تا زنان باردار در معرض خطر دیابت بارداری مشخص شوند. این آزمون برای زنان باردار در معرض خطر یعنی زنان دارای سابقه مرده ‌زایی، حداقل 2 بار سقط خود به خودی، تولد نوزاد با وزن زیاد، سابقه دیابت در افراد درجه اول و مبتلا به چاقی بسیار ضروری است و در هفته 24 تا 28 بارداری، انجام‌ پذیر است.
پس از مشخص شدن دیابت بارداری توصیه‌ های لازم به زن باردار انجام می‌ شود. این توصیه ‌ها شامل رعایت رژیم غذایی و انجام ورزش ‌های سبک از جمله پیاده ‌روی بوده و تحت ‌نظر پزشک است.
 

آزمون آلفا فیتوپروتئین

این آزمون برای تشخیص نقایص لوله ‌های عصبی نظیر اسپاینا بیفیدا و آنانسفالی(عدم تشکیل جمجمه و مغز) انجام می ‌شود. این آزمون حتی می ‌تواند خطر سندرم داون را مشخص کند. انجام این آزمون برای همه خانم‌های بالاتر از 30 سال که تصمیم به بارداری دارند، ضروری است. عمده ‌ترین دلایل انجام این آزمون عبارت است از غربالگری برای اختلالات ژنتیکی خاص یا ناهنجاری جنسیتی. در این آزمون یک نمونه‌ خونی از مادر گرفته می ‌شود و معمولا باید در هفته 15 تا 17 بارداری انجام شود. تاریخ دقیق در انجام این آزمون بسیار مهم است. نتیجه آزمون معمولا با درصد بیان می‌ شود. مثلا خطر نقایص لوله عصبی 1 در 500 است. این آزمون به خودی خود خطری ندارد. تنها در صورت جواب مثبت و افزایش خطر لازم است مادر و جنین تحت بررسی ‌های بیشتر نظیر سونوگرافی و آمنیوسنتز قرار گیرند.
 

آزمون پروفایل بیوفیزیکال

آزمون بیوفیزیکال در اواخر بارداری انجام می‌ شود. در این آزمون سلامت کلی جنین و حرکات او مورد بررسی قرار می ‌گیرد. در برخی موارد برای رعایت احتیاط بعد از مشکلاتی در بارداری قبلی یا وجود عوامل خطر نظیر از دست رفتن بارداری‌ های قبلی در نیمه دوم بارداری یا وجود فشار خون بالا، دیابت، عدم رشد جنین در داخل رحم، انجام می ‌شود. این آزمون معمولا در مطب پزشک انجام می ‌شود. یکی از عمد ه‌ترین قسمت‌ های این آزمون، استفاده از سونوگرافی است که در طی آن تکنسین به دنبال حرکات بازو و پاها، حرکات بدن، حرکات تنفسی بوده و مایع آمنیوتیک را اندازه‌ گیری می‌ کند.

تست بدون استرس

تست بدون استرس یا تست نوار قلب جنین در هفته‌های 38 تا 42 بارداری انجام می شود. این آزمون در شروع سه ماهه سوم نیز ممکن است انجام شود. در این آزمون، جنین در 5 مورد باید نمره کسب کند. به هر کدام از موارد زیر نمره صفر(غیرطبیعی) یا نمره 2 (طبیعی) داده می ‌شود.
– تون عضلانی
– حرکات جنینی
– حرکات تنفسی
– میزان مایع آمنیوتیک
– ضربان قلب
نمره زیر 6 نگران کننده است و ممکن است زایمان سزارین یا القای زایمان طبیعی لازم باشد، نمره 6 حد مرز است و آزمون باید تا زمان تولد، هر روز تکرار شود.

 

آزمون ویلوس کوریونی

این آزمون برای شناسایی اختلالات کروموزومی انجام می ‌شود. برای انجام آن توسط یک سوزن از راه واژن یا شکم، نمونه‌ هایی از پرز‌های کوریونی جمع‌ آوری می ‌شود. این آزمون تحت سونوگرافی انجام می ‌شود تا به جفت یا جنین آسیب نرسد. زمان انجام این آزمون معمولا در هفته 8 بارداری است. از عوارض خطر این آزمون، سقط است. از جمله عوارض دیگر، بروز ناهنجاری ‌ها است.

 

بیا نی نی: تقریبا اگر از هر زن بارداری درباره عمده نگرانی‌هایش بپرسید «دیابت دوران بارداری» یکی از اصلی‌ترین مواردی است که به عنوان پاسخ خواهید شنید. درک درست این بیماری و راه‌های غلبه بر آن، آن‌چنان تأثیری بر سلامت مادر و جنین می‌گذارد که کیفیت زندگی این دو در سالهای بعدی را نیز به شدت تحت تأثیر قرار خواهد داد.

دیابت دوران بارداری چیست؟

این عارضه نوعی از دیابت است که برخی از زنان باردار در طول دوره حاملگی به آن مبتلا می‌شوند. به طور کلی برآورد می‌شود بین 2 تا 10 درصد زنان باردار در طول این دوره 9 ماهه به دیابت دوران بارداری مبتلا شوند. از این رو می‌توان این بیماری را یکی از شایع‌ترین مشکلات دوران حاملگی به شمار آورد. دیابت بیماری پیچیده ای محسوب می‌شود. می توان آن را بالابودن غیرعادی سطح قند خون دانست. در این صورت اتفاقات زیر روی می دهد:
زمانی که غذا می‌خورید سیستم هاضمه غذای بلع شده را به ریزبخش‌هایی از نوعی قند موسوم به «گلوکوز» خرد می‌کند. این ماده در ادامه وارد جریان خون شده و به تولید انسولین (هورمونی که توسط پانکراس تولید می‌شود) کمک می‌کند. سلول‌های بدن از گلوکوز به عنوان سوخت استفاده می‌کنند. اما اگر بدن قادر به تولید انسولین نباشد (و یا سلول‌ها در واکنس به انسولین دارای مشکل باشند) آنگاه گلوکوز زیادی در خون باقی می‌ماند و این درحالی است که به طور طبیعی بخش زیادی از این سوخت باید راهی سلول‌ها می‌شده تا به انرژی مورد نیاز بدن تبدیل شود.

زمانی که یک زن باردار می‌شود، تغییرات هورمونی ایجاد شده موجب انفعال بیشتری سلول‌ها نسبت به انسولین می‌شود و برای اکثر زنان بادار این مسئله به یک مشکل سلامتی تبدیل می‌شود. زمانی که بدن به انسولین اضافی نیاز دارد، پانکراس بخش زیادی از آن را تولید می‌کند اما اگر این اندام نتواند در دوران بارداری انسولین مورد نیاز بدن را تولید کند، سطح گلوکوز خون افزایش قابل توجهی پیدا می‌کند که نتیجه آن ابتلای زن باردار به دیابت دوران بارداری است.

اکثر زنان بارداری که به دیابت این دوران مبتلا می‌شوند پس از وضع حمل، از شر این بیماری نیز خلاص می‌شوند. با این حال مطالعات پزشکی نشان می‌دهد آن دسته از زنان بارداری که در دوره حامگلی به دیابت این دوره مبتلا می‌شوند ممکن است در بارداری‌های بعدی به این نسخه از دیابت مبتلا شده و  حتی در سال‌های بعد عمر خود دچار این بیماری شوند.

چگونه می‌توان ابتلای به دیابت دوران بارداری را تشخیص داد؟

به طور کلی دیابت دوران بارداری علائم مشخصی ندارد و به همین دلیل است که تقریبا تمام زنان باردار در حد فاصل هفته های 24 تا 28 آزمایش تعیین سطح گلوکوز می‌دهند. با این حال اگر تشخیص داده شده که در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار دارید و یا علائمی از آن (نظیر وجود قند در ادرار) مشاهده شده، توصیه می‌شود آزمایش تعیین سطح قند خون را در همان هفته‌های نخست بارداری انجام داده و سپس آن را در هفته های 24 تا 28 نیز تکرار کنید.

با این حال اگر نتیجه آزمایش مثبت بود این بدان معنا نیست که شما حتما به دیابت دوران بارداری مبتلا شده‌اید بلکه به معنای آن است که باید آزمایشات بیشتری را انجام دهید، آزمایشاتی نظیر تست مقاومت در برابر گلوکوز یا همان GTT.

بر چه معیاری می‌توان گفت در معرض خطر ابتلا به دیابت بارداری قرار دارم؟

بر اساس معیارهای تعیین شده از سوی انجمن بارداری آمریکا، تنها درصورتی که که این علائم مشاهده شود شما به عنوان زن باردار در معرض خطر ابتلا به دیابت دوران بارداری قرار دارید:

• اگر چاق باشید (یعنی شاخص توده وزن یا همان BMI بالای 30 باشد)
• اگر در بارداریهای قبلی نیز دچار دیابت این دوره شده باشید
• اگر در نمونه ادرار شما وجود قند تشخیص داده شود
• و اگر سابقه ابتلا به این بیماری در خانواده و بستگان وجود داشته باشد

همچنین متخصصین به این موارد نیز توجه می کنند تا از روی آنها احتمال ابتلای زن باردار به دیابت دوران بارداری را تعیین کنند:

• اگر پیشتر نوزاد چاقی به دنیا آورده باشید. (برخی متخصصین 4 کیلوگرم و برخی 4.5 کیلوگرم را حد نصاب قرار می‌دهند.)
• اگر پیشتر نوزادی مرده‌ای به دنیا آورده باشید که توضیحی برای آن نتوان ارایه کرد
• اگر پیشتر نوزادی به دنیا آورده باشید که دارای نقص عضو باشد
• اگر به فشار خون مبتلا باشید
• اگر 35 سال به بالا باشید

در عین حال مطالعات جدید پزشکی نشان می‌دهد میان افزایش بیش از حد وزن – به خصوص در سه ماه نخست بارداری – و خطر ابتلا به دیابت دوران حاملگی ارتباط مستقیمی وجود دارد.

به طور کلی شمار اندکی از زنان باردار در معرض خطر ابتلا به دیابت دوران حاملگی قرار دارند تا آنجا که برخی از آنها حتی نیازی به انجام آزمایش‌های رایج ندارند. خبر خوشحال‌کننده این است که اگر شما به عنوان یک زن باردار موارد زیر را رعایت کنید، به احتمال زیاد جزو این دسته از زنان باردار خواهید بود:

• کمتر از 25 سالگی باردار شوید
• وزن شما در حد طبیعی باشد
• سابقه فامیلی ابتلا به دیابت نداشته باشید
• قند خون بالا نداشته باشید
• پیشتر نوزاد با وزن زیاد به دنیا نیاورده باشید

آیا دیابت دوران بارداری کیفیت حاملگی و سلامت جنین را به خطر می‌اندازد؟

به  هیچ وجه جای نگرانی نیست. مطالعات نشان می‌دهد اکثر زنانی که به دیابت دوران بارداری مبتلا هستند نوزادی سالم به دنیا می‌آورند. در عین حال که انجام حرکات ساده ورزشی و رعایت رژیم غذایی مناسب برای کنترل قند خون کافی به نظر می‌رسد اما متخصصان انجام برخی روش‌های درمانی را هم در صورت لزوم توصیه می‌کنند.

این مهم است که سطح قند خون خود را همواره تحت نظر داشته باشید زیرا عدم اعمال کنترل لازم بر روند بیماری دیابت می‌تواند عوارض جدی را هم در کوتاه مدت و هم در بلند مدت برای شما و جنین به همراه داشته باشد.

تحقیقات نشان می‌دهد اگر سطح قند خون در بدن مادر باردار بالا باشد، گلوکوز بسیاری زیادی در خون نوزاد برجای می‌ماند. در این صورت پانکراس جنین انسولین زیادی تولید می‌کند تا گلوکوز اضافی را مورد پردازش قرار دهد. توجه داشته باشید که قند بالای خون و انسولین زیاد تولید شده موجب افزایش وزن جنین و در نهایت چاق شدن او در آینده منجر می‌شود.

 به این عارضه «ماکروزومیا» گفته می‌شود. یک جنین ماکروزومیا برای ورود به کانال تولد اندازه بزرگی دارد. در بسیاری از موارد مشاهده شده که سر چنین نوزادی از رحم خارج شده اما شانه‌هایش به دیواره آن گیر می‌کنند. در این موارد برای به دنیا آمدن بی‌خطر نوزاد تیم پزشکی مجبور به انجام برخی اقدامات خاص می‌شود تا خطری بیش از این سلامت نوزاد را تهدید نکند.

البته چنین وضع حملی با خطرات و تبعات خاص خود همراه است به طوری که وارد آمدن آسیب عصبی به نوزاد یا ایجاد ترک‌های ریز در برخی استخوان‌های او از جمله این موارد است. البته جای خوشحالی دارد که بگوییم در 99 درصد موارد چنین آسیب‌هایی به راحتی درمان شده و اثری از آن در فرآیند رشد نوزاد برجای نمی‌ماند. البته در مواردی بسیار نادر ممکن است نوزاد به دلیل کمبود اکسیژن رسانی لازم در این فرآیند همراه با آسیبهای مغزی به دنیا آید. همچنین این احتمال وجود دارد که به واژن مادر در حین وضع حمل آسیب‌هایی نیز وارد شود.

معمولا در این گونه موارد تلاش می‌شود که با استفاده از عمل سزارین احتمال وارد آمدن هرگونه لطمه‌ای به مادر و نوزاد به حداقل برسد. توجه داشته باشید که ممکن است نوزاد اندکی پس از تولد همچنان قند خون پایینی داشته باشد که دلیل آن ادامه تولید انسولین اضافی در بدن او برای غلبه بر سطح بالای گلوکوز است.

تهوع در بارداری، مشکل شایعی است که اغلب مادران مدتی آن را تجربه کرده‌اند؛ اما این وضعیت آزار دهنده و شایع، همیشه محدود به ناخوشی صبحگاهی نمی‌ماند و همه زنان بعد از گذشت چند هفته یا یکی دو ماه، از آن خلاص نمی‌شوند. استفراغ شدید حاملگی، دوران شیرین بارداری را برای برخی از زنان به سخت‌ترین روزهای زندگی تبدیل می‌کند و گاهی زمینه را برای هفته‌ها یا ماه‌ها بستری شدنشان در بیمارستان فراهم می‌کند.
استفراغ شدید حاملگی یا Hyperemesis Gravidarum، وضعیتی است که در آن مادران باردار، حتی با وجود استفاده از داروها یا رعایت رژیم غذایی توصیه شده، توان کنترل تهوع یا جلوگیری از استفراغ مکرر را ندارند. درحالی که بسیاری از زنان باردار، با ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی، مصرف آنتی‌اسیدها و کنترل وضعیت گوارشی یا حتی بیشتر استراحت کردن، تهوع دوران بارداری را کنترل می‌کنند، برخی دیگر برای گذراندن این روزهای سخت، چاره‌ای جز ماندگار شدن در بیمارستان و دریافت مواد غذایی از طریق تزریق سرم را پیدا نمی‌کنند.

چرا من؟

شما تنها نیستید! 70 تا 80 درصد خانم‌ها در دوران بارداری، تهوع یا استفراغ گاه و بی‌گاه را تجربه می‌کنند و حدود سه درصد از آنها، به دلیل تغییرات هورمونی و البته عوامل ناشناخته دیگر، راهی بیمارستان می‌شوند. به‌طور معمول، تهوع دوران بارداری از هفته 4 تا 6 بارداری شروع می‌شود و حدود 12 تا 13 هفته به‌طول می‌انجامد. اغلب زنان باردار بعد از هفته بیستم بارداری، کمتر تهوع را احساس کرده و دچار استفراغ می‌شوند، اما 20 درصد آنها، تا زمان تولد فرزندشان از این مشکلات خلاص نمی‌شوند.

چه کنم؟

برای خلاص شدن از تهوع بارداری، هنوز راه قطعی پیدا نشده است و متخصصان می‌گویند در اغلب موارد، استفراغ شدید در بارداری یا تهوع در این ماه‌ها، مشکلی برای سلامت جنین ایجاد نمی‌کند؛ اما به گفته آنها، کنترل نکردن وضعیت بدن و جبران نکردن کمبودهای ناشی از محرومیت از موادغذایی، می‌تواند مادر و جنین را به دردسر بیندازد. متخصصان می‌گویند گرچه نمی‌توانید به‌طور کامل از این شرایط خلاص شوید، اما برای اینکه این مشکل به وضعیت سلامت شما آسیبی نزند، می‌توانید راه‌های زیر را امتحان کنید.

نگذارید بدنتان کم‌آب شود

تلاش برای مصرف بیشتر مایعات، چه به‌صورت خوراکی و چه وریدی، آسیب ناشی از استفراغ‌های مکرر را کمتر می‌کند. اگر بدنتان به خاطر بی‌اشتهایی و استفراغ مداوم کم آب شود، گیجی، خستگی، مشکلات کلیوی، افزایش فشارخون و کمبود انرژی‌تان بیشتر شده و احتمال دشوار شدن زایمان و البته ایجاد مشکلات جسمی در مادر که به جنین آسیب می‌زند نیز افزایش می‌یابد.

استراحت کنید

شاید تا زمان کم شدن تهوعتان، چاره‌ای جز بیشتر کردن زمان استراحت خود نداشته باشید. به گفته متخصصان، تحرکت بیشتر و افزایش فعالیت روزانه، تهوع دوران بارداری را بیشتر کرده و احساس ضعف ناشی از آن را هم افزایش می‌دهد.

بدنتان را بشناسید

برای کم کردن تهوع در این ماه‌ها، باید شناخت درستی از وضعیت بدنی خود پیدا کنید. شما در صورت احساس کردن چه رایحه‌هایی بیشتر گرفتار تهوع می‌شوید و مصرف چه غذاهایی، احتمال استفراغ کردنتان را بیشتر می‌کند؟ اگر بدانید در چه لحظات و چه شرایطی حال بدتری را تجربه می‌کنید، می‌توانید آزار دهنده بودن این وضعیت را کمتر کنید.

معده‌تان را درمان کنید

مشکلات مربوط به دستگاه گوارش یا ترشح بیشتر از اندازه اسید در ناحیه مری و معده، می‌تواند تهوع روزانه شما را بیشتر کند. در این صورت، باید با یک متخصص گوارش مشورت کرده و داروی مجازی برای کنترل اسید مری در دوران بارداری مصرف کنید.

قند خونتان را بررسی کنید

ابتلا به اختلالات مربوط به ترشح هورمون تیروئید در دوران بارداری یا دچار شدن به دیابت بارداری، تهوع را در این ماه‌ها افزایش می‌دهد. برای اینکه احتمال بستری شدنتان در بیمارستان کمتر شود، از سطح قند خونتان باخبر شوید و احتمال نابهنجاری ترشح هورمون تیروئید در بدنتان را با یک آزمایش بررسی کنید.

ویتامین B درمانی کنید

مصرف مکمل‌های حاوی ویتامین‌های گروه b یا مصرف خوراکی‌هایی که ویتامین B1 بیشتری را در خود دارند، می‌تواند تهوع شما را در دوران بارداری کمتر کند.

با روانپزشک مشورت کنید

افزایش استرسی که گاهی حاصل شرایط زندگی و گاه حاصل وضعیت هورمونی شماست، می‌تواند تهوعتان را در دوران بارداری بیشتر کند. برای کم کردن این مشکل، بد نیست پس از بررسی وضعیت معده و دستگاه گوارش خود، با یک روانپزشک مشورت کنید. بعید نیست که شما در این ماه‌ها، نیازمند مصرف داروهایی برای کنترل هورمون‌های استرس‌زا و افسردگی‌آور باشید؛ اما یادتان نرود که تنها پس از مشورت با متخصص روانپزشک و پزشک زنان‌تان، اجازه مصرف داروهای روانپزشکی را خواهید داشت.

زنجبیل بخورید

اضافه کردن زنجبیل به چای یا آب گرم و نوشیدن آن، می‌تواند تهوع شما را کاهش دهد، البته شمایی که به استفراغ شدید بارداری دچار هستید، به سادگی نمی‌توانید از این مشکل خلاص شوید، اما لااقل، با مصرف زنجبیل می‌توانید از شدت تهوع روزانه‌تان کم کنید.

سیب زمینی در هر شکل و حالتی که باشد، غذای محبوب اغلب ماست. بعضی‌ها آبپز شده‌اش را همراه با تخم مرغ و گوجه فرنگی دوست دارند، بعضی‌ها ترجیح می‌دهند آن را لایه لایه با پنیر و سبزیجات خشک و ادویه طعم‌دار کنند و توی فر بپزند و خیلی‌ها هم شکل معمول سیب زمینی سرغ کرده را به هر چیزی در دنیا ترجیح می‌دهند. اما آیا مصرف سیب زمینی در دوران بارداری هم مجاز است؟

در بارداری سیب زمینی بخوریم؟

مصرف متعادل سیب زمینی در بارداری هیچ اشکالی ندارد. منبع اصلی انرژی که توسط سیب زمینی تامین می‌شود، گلوکز است که در کربوهیدارت‌هایی مانند سیب زمینی به وفور یافت می‌شود. بر اساس دستورالعمل‌های انجمن تغذیه سوییس مصرف 4-3 واحد کربوهیدرات به صورت روزانه در بارداری توصیه می‌شود (اگرچه این مقدار بسته به وزن قبل از بارداری مادر، وزن فعلی و روند وزن‌گیری جنین تا حدودی متفاوت است). این کربوهیدرات ها شامل نان، برنج، غلات، سیب زمینی و…. است.

آیا مصرف سیب زمینی در بارداری باعث دیابت می شود؟

سیب زمینی حاوی مقدار زیادی نشاسته است که به سرعت جذب می‌شود و می‌تواند روی متابولیسم گلوکز در بدن تاثیر داشته باشد. نتایج بعضی مطالعات حاکی از آن است که مصرف سیب زمینی می‌تواند باعث افزایش غلظت پلاسمایی گلوکز شده و ریسک ابتلا به دیابت نوع دو را تا حدودی افزایش دهد. اگرچه نتایج این مطالعات به معنای توصیه به حذف کامل پروتئین در رژیم غذایی روزانه نیست بلکه مصرف این نوع کربوهیدارت باید در حد متعادل نگه داشته شود. علاوه بر این بهتر است سیب زمینی همراه سبزیجات یا حبوبات مصرف شود تا قند خون را آرام‌تر بالا ببرد. جالب اینجاست که در یک مطالعه مشخص شده است مصرف یک واحد سیب زمینی در هفته به جای 5 یا حتی 3 واحد، می‌تواند خطر ابتلا به دیابت بارداری را تا حدودی پایین بیاورد.

چرا در بارداری باید سیب زمینی بخوریم؟

سیب زمینی منبع خوب انواع مواد مغذی در بدن محسوب شده و مصرف متعادل آن به مادر باردار توصیه می‌شود، زیرا:
1. سیب زمینی حاوی فولات است که ریسک ابتلای جنین به نقایص مربوط به لوله عصبی را کاهش می‌دهد. فولات نوعی ویتامین گروه ب است که به وفور در سیب زمینی یافت می‌شود و در تشکیل لوله‌های عصبی جنین در هفته‌های اول بارداری نقش دارد و به سلامت مغز و نخاع جنین کمک می‌کند. همچنین در یک مطالعه مشخص شده است که مصرف مواد غذایی غنی از فولات می‌تواند در مراحل اولیه بارداری از سقط جنین پیشگیری کند.
2. مصرف سیب زمینی همچنین برای آن دسته از افرادی که دچار مشکلات گوارشی هستند مفید است. اگر سیب زمینی به خوبی پخته شود می‌تواند اسید معده را کاهش دهد.
3. اگر قبل از بارداری وزن تان پایین‌تر از حد معمول بوده یا به اصطلاح لاغر بوده‌اید یا اگر با وزن طبیعی باردار شدید ولی در طی این دوران به خوبی وزن‌تان اضافه نشده است، می‌توانید سراغ سیب زمینی بروید که در روند وزن‌گیری سالم به شما کمک کند.
4. سیب زمینی حاوی فیبرهای محلول و ویتامین ث است که به پایین آوردن کلسترول خون کمک می‌کنند.
5. سیب زمینی به دلیل داشتن ویتامین ث باعث تقویت سیستم ایمنی می‌شود. همچنین به دلیل داشتن این ویتامین، مصرف آن در کنار مواد غذایی آهن‌دار، جذب این ماده مغذی را افزایش می‌دهد.
6. پوست سیب زمینی غنی از پتاسیم است که با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی، پرفشاری خون و سکته همراه است.
7. پف زیر چشم یکی از شکایت‌های خانم‌ها در دوران بارداری است و گذاشتن یک حلقه سیب زمینی زیر چشم به مدت 10 تا 15 دقیقه می‌تواند به چشم‌های خسته و پف کرده شما آرامش بخشیده و ورم را از بین ببرد.
8. سیب زمینی منبع خوب ویتامین آ و مواد معدنی مانند منیزیم، پتاسیم، آهن و کلسیم است که به رشد و نمو جنین در رحم مادر کمک می‌کنند.

عوارض مصرف سیب زمینی در بارداری

1. مصرف سیب زمینی‌هایی که بخشی از آن‌ها سبز شده است می‌تواند باعث بروز علائم گوارشی برای مادر شود. این سبز بودن سیب زمینی به دلیل وجود مواد سمی مانند سولانین و… در آن است که مصرف زیاد آنها می‌تواند باعث بروز اسهال، تهوع، استفراغ و… شده یا روی رشد جنین اثر منفی بگذارد.
2. مصرف زیاد سیب زمینی سبز باعث افزایش احتمال بروز نقایص مادرزادی در جنین مانند اسپینا بیفیدا و آناسفالی می‌شود.
3. خانم‌هایی که در دوران بارداری بیش از حد سیب زمینی مصرف می‌کنند در معرض خطر ابتلا به دیابت بارداری قرار می‌گیرند. نوزاد مادران مبتلا به دیابت بارداری معمولا وزن بیشتری داشته و ممکن است دچار مشکلات تنفسی و افت فشار خون شوند. همچنین خطر مرگ و میر این نوزادان بیش از نوزادان معمولی است.

روش ایمن مصرف سیب زمینی در بارداری

1. آب پز شده بدون پنیر
2. مخلوط سیب زمینی با ماهی، گوشت یا سبزیجات
3 سوپ سیب زمینی یا خورش سیب زمینی
4. پوره سیب زمینی با یا بدون شیر همراه با ماهی یا گوشت یا سبزیجات
5. سیب زمینی آب پز شده همراه تخم مرغ
6. سالاد زمینی

سوالات متداول مادران باردار درباره سیب زمینی

•  آیا هوس سیب زمینی در بارداری نشان دهنده جنسیت جنین است؟
• در فرهنگ عامه ویار سیب زمینی نشان دهنده این است که جنین شما پسر است.
   
•  آیا می‌توانیم در بارداری چیپس بخوریم؟
•  اگر دچار دیابت بارداری یا پرفشاری خون هستید بهتر است دور چیپس را در بارداری خط قرمز بکشید. در غیر این صورت مصرف اندک چیپس مشکل خاصی ایجاد نمی‌کند. هر چند بهتر است آن را به صورت خانگی مصرف کنید.
   
• مصرف سیب زمینی سبز جوانه زده در بارداری مشکلی ایجاد نمی‌کند؟
• سبز شدن سیب زمینی به دلیل بالا رفتن غلظت مواد سمی در آن است که می‌تواند روی سیستم عصبی تاثیر منفی داشته باشد. بنابراین چه باردار باشید و چه نه، نباید از سیب زمینی‌های سبز شده استفاده کنید.

شاید شما هم از دسته افرادی باشید که قندتان بالا یا لب مرز بوده است و می‌خواهید بدانید چگونه می‌توانید قند خود را کنترل کنید. اگر می‌خواهید از دیابت بارداری و بخور و نخورهای آن بیشتر بدانید با ما همراه شوید.
تشخیص دیابت در بارداری یا به کمک آزمایشات غربالگری قند خون ناشتا درسه ماهه اول بارداری صورت می‌گیرد یا با بررسی تست تحمل گلوکز در هفته 24 تا 28 بارداری. اگر مادر باردار، قبل از بارداری نیز مبتلا به دیابت بوده باشد یا قبل از هفته بیستم بارداری، تشخیص دیابت داده شود و به خوبی کنترل نشود، عوارضی برای مادر و جنین ایجاد می‌کند که بیش از عوارض دیابت بارداری است. دیابت بارداری به تشخیص دیابت پس از هفته 20 بارداری برای اولین بار گفته می‌شود. اگرقند خون شما در حالت ناشتا زیر95 باشد طبیعی است. اگر بین 95 تا 120 باشد در معرض خطر دیابت قرار دارید و اگر بالای 120 باشد یعنی به دیابت بارداری مبتلا هستید. همچنین برای بررسی تست تحمل گلوکز در هفته 24 تا 28، تست خوراکی 75 گرم گوکز خوراکی که طی دو ساعت بررسی می‌شود، انجام می‌گیرد. مقادیر طبیعی در تست تحمل گلوکز قند ناشتا زیر 92، قند یک ساعته زیر 180 و 2 ساعته زیر 153 است.

در صورت مختل بودن تست تحمل گلوکز باید حتما تحت درمان و کنترل رژیم غذایی قرار بگیرید. موارد زیر می‌تواند به کنترل بهتر قند خون شما کمک کند:

ورزش منظم روزانه

داشتن پیاده روی، ورزش یوگا یا حرکات ورزشی و شنای ملایم در صورتی که با خستگی شدید همراه نباشد، می‌تواند با بهبود سوخت و ساز و گردش خون نقش موثری در کاهش قند خون داشته باشد.

داشتن خواب منظم

داشتن یک خواب خوب از ساعت 9-10 شب تا اذان صبح به داشتن هضم بهتر، بهبود عملکرد اعضا و دفع متابولیت‌های زاید بدن و در نتیجه کنترل بهتر دیابت بارداری کمک می‌کند.

کنترل استرس و داشتن آرامش روحی

وجود استرس موجب ترشح هورمونی به نام کورتیزول می‌شود که نتیجه آن افزایش قند خون است. احتمال ابتلا به دیابت در افرادی که در معرض استرس طولانی هستند بیشتر است. پس سعی کنید از این دوران شیرین همراه با حس مادر شدن لذت ببرید و شرایط شادی را برای خود فراهم کنید.

کنترل گوارش بدن

توجه داشته باشید که خود یبوست بارداری می‌تواند با بر هم زدن باکتریهای مفید روده و شکستن سد دفاعی مخاط روده، احتمال ابتلا به بیماریهای زیادی از جمله دیابت و سندرم متابولیک را افزایش دهد. مصرف سبزیجات دارای فیبر بالا می‌تواند تاثیر مثبتی بر روند درمان یبوست و نیز دیابت داشته باشد.

• رعایت نکردن مواردی که موجب اختلال هضم غذا می‌شود می‌تواند شرایط شما را بدتر کند. مانند تند غذا خوردن یا خوب نجویدن غذا، در هم خوری، پرخوری، خوردن نوشیدنی های مختلف مانند آب سرد به همراه غذا، رعایت نکردن فاصله بین غذای اصلی و مصرف چای و میوه و .. .
• تقسیم کردن غذا در وعده های متعدد، دست کشیدن از غذا قبل از احساس سیری کامل، خوردن غذا در ساعت های منظم و رعایت حداقل 2 ساعت فاصله بین شام و خواب توصیه می‌شود
• برخی مواد غذایی، کالری بالایی دارند و مصرف این غذاها شرایط شما را بدتر می‌کند. مصرف ماکارونی، آش رشته، برنج کته، گوشت گاو، انواع غذاهای آماده، نشاسته و حلوا، نان فتیر، غذاهای سرخ شده، غذاهای چرب و شیرینی‌جات نظیر بستنی و انواع کمپوت‌های آماده از این دسته هستند.
• مصرف برخی مواد غذایی که به اصطلاح شاخص گلایسمی بالاتری دارند موجب افزایش سریع قند خون می‌شود. از جمله: نان سفید لواش یا نان باگت، سیب زمینی، هویج آب پز، خرما، کشمش، انجیر خشک، کدوتنبل، میوه هایی از جمله هندوانه، خربزه، کیوی، آناناس، موز و انبه.

نکات تغذیه‌ ای پیشگیری از دیابت بارداری

استفاده بیشتر از خوراکیهای زیر در رژیم غذایی توصیه می‌شود:

• استفاده از نان جو یا نان سنگک سبوس دار و برشته، غلات کامل، برنج قهوه‌ای، استفاده از برنج آبکش، جایگزین کردن روغن زیتون
• افزودن آلو و سبزیجاتی مانند لوبیا سبز، اسفناج، کلم بروکلی، گشنیز و جعفری، تره، شوید، خرفه، کنگر، زیتون
• چاشنی هایی از جمله تمبر هندی و آب غوره، رب انار و ادویه هایی نظیر زنجبیل، دارچین، زردچوبه به رژیم غذایی به مقدار کم می‌تواند به کنترل قند خون کمک کند.
• مصرف میان وعده سالاد کاهو به همراه خیار و گوجه و هویج به همراه کمی روغن زیتون و آب لیمو ترش و یا مصرف مداوم روزانه از مخلوط نصف لیوان آب سیب و نصف لیوان آب لیمو شیرین 3 بار در روز (یک ساعت بعد از غذا) به عنوان یک وعده غذایی می‌تواند مفید باشد. جایگزین کردن میوه هایی نظیر سیب، گلابی، انار، توت فرنگی و گیلاس با رعایت حداکثر 3 عدد میوه در روز می‌تواند مناسب‌تر باشد.
• افزایش دریافت پروتئین با مصرف انواع مغز‌ها، گوشت‌های لطیف تر نظیر گوشب بلدرچین و یا گوشت بره، گوشت سفید مانند سینه مرغ و یا ماهی کبابی و مصرف حداقل 3 عدد تخم مرغ در هفته.

اول غذا بعد دارو

در صورت عدم کنترل قند خون نیاز به دریافت انسولین زیر نظر پزشک متخصص داخلی وجود دارد. یادتان باشد این بیماری در بارداری اگر به صورت کنترل نشده باشد می‌تواند با عوارض زیر همراه باشد:

• افزایش خطر عفونت
• افزایش خطر سقط یا زایمان زودرس
• اختلال فشار خون
• ناهنجاری‌های جنینی
• اختلال رشد جنین
• تولد نوزاد با وزن غیر طبیعی و عوارض افت قند خون و سایر مشکلات نوزاد پس از تولد

دیابت بارداری می‌تواند در طول باردرای موجب عوارض متعددی شود اما خوشبختانه خانم‌های بارداری می‌توانند با پیروی از یک رژیم غذایی سالم عوارض این دیابت دوران بارداری را کاهش دهند.
دیابت بارداری زمانی رخ می‌دهد که بدن مادر باردار نتواند به اندازه کافی انسولین تولید کند. این کمبود باعث بالا رفتن قند خون می‌شود. بالا رفتن میزان قند خون می‌تواند مشکلاتی را برای مادر باردار و جنین به همراه داشته باشد. دانستن نکات تغذیه‌ای مهم در دیابت بارداری می‌تواند این عوارض را تا حدود زیادی کاهش دهد.

غذاهای مجاز در دوران دیابت بارداری

داشتن رژیم غذایی سلامت در دوران بارداری بسیار مهم است. در صورت ابتلا به دیابت بارداری نقش رژیم غذایی پررنگتر می‌شود. بالا رفتن قند خون می‌تواند برای جنین و مادر باردار مضر باشد. برای کنترل سطح قند خون باید بدانید چه مقدار و چطور کربوهیدرات مصرف کنید.

کربوهیدرات در دیابت بارداری

خوردن کربوهیدرات‌های پیچیده به جای کربوهیدرات‌های ساده توصیه می‌شود. وعده‌های غذایی و تنقلات حاوی کربوهیدرات را می‌توانید در طول روز در برنامه غذایی‌تان قرار دهید. انجمن دیابت آمریکا توصیه می‌کند که زنان مبتلا به دیابت بارداری باید سه وعده غذایی کوچک تا متوسط و دو تا چهار میان وعده در روز بخورند.

راههای دیگر برای تنظیم قند خون عبارتند از:

• اجتناب از خوردن کربوهیدرات بیش از حد در یک زمان
• استفاده از کربوهیدراتهای پیچیده با فیبر زیاد
• ترکیب کربوهیدراتها با پروتئین یا چربی سالم
• مصرف همه وعده‌های غذایی
• خوردن صبحانه با کربوهیدرات غنی از پروتئین و فیبر
• مصرف خوراکی‌های با گلایسمی پایین

مصرف خوراکیهای دارای گلایسمی یکی از عوامل مهم در رژیم غذایی دوران دیابت بارداری است. غذاهای با گلایسمی پایین آهسته‌تر از کربوهیدراتهای ساده شکسته می‌شود. بار گلایسمی 10 یا کمتر از آن برای افراد مبتلا به دیابت بارداری مناسب است. خوراکی‌های با گلایسمی پایین عبارتند از:

• نان و غلات سبوس دار
• سبزیجات غیرنشاسته‌ای
• برخی سبزیجات نشاسته‌ای مانند هویج
• برخی میوه‌ها مانند سیب، پرتقال، گریپ فروت، هلو، گلابی
• لوبیا
• عدس
• نخود

تمام این خوراکی‌ها به حفظ سطح قند خون کمک می‌کنند.

میزان پروتئین مصرفی در دیابت بارداری

مصرف پروتئین همراه با کربوهیدرات به متعادل شدن سطح قند خون کمک زیادی می‌کند. زنان مبتلا به دیابت بارداری باید از خوراکیهای حاوی پروتئین مانند موارد زیر استفاده کنند:

• ماهی و مرغ
• تخم مرغ
• پنیر توقو
• لوبیا
• آجیل
• دانه‌ها
• کینوآ

مصرف چربی‌های غیراشباع در دیابت بارداری

چربیهای غیراشباع نیز می‌توانند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشند. نمونه‌هایی از چربی‌های غیراشباع عبارتند از:

• روغن زیتون
• روغن بادام زمینی
• آووکادو
• آجیل و دانه
• ماهی سالمون
• ساردین
• ماهی تن

خوراکی‌های ممنوعه در دیابت بارداری

از خوراکی‌هایی که سطح قند خون را بالا می‌برند باید اجتناب کنید. در درجه اول از خوراکی‌های حاوی قند باید دوری کنید. از جمله این خوراکی‌ها باید به موارد زیر اشاره کرد:

• کیک
• بیسکوییت
• قند
• سودا
• آب میوه شیرین

غذاهای نشاسته دار در دوران دیابت بارداری نخورید

خوراکی‌های حاوی نشاسته کربوهیدرات زیادی دارند و می‌توانند سطح قند خون را تحت تاثیر قرار دهند. بنابراین باید در اندازه‌های کوچک آنها را مصرف کنید. از جمله این خوراکی‌ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

• سیب زمینی
• نان سفید
• برنج سفید
• پاستای سفید

از قندها و کربوهیدراتهای پنهان دوری کنید

برخی خوراکیها منابع مشخص و واضح قند و کربوهیدرات نیستند اما همچنان میتوانند میزان بالایی از این دو ماده را داشته باشند. به عنوان مثال میتوان به خوراکیهای فرآوری شده، کچاپ و فست فود اشاره کرد.