برچسب: سنجش تراکم استخوان

سوال : چه افرادی باید تست سنجش تراکم استخوان را انجام دهند؟

پاسخ : افرادی که در معرض خطر مبتلا شدن به استئوپروز یا پوکی استخوان هستند. از آن جایی که در زنان بعد از یائسگی تراکم استخوان کاهش پیدا می کند و بعد از سن 65 سالگی امکان دارد شکستگی به وجود آید در زنانی که بیشتر از 65 سن دارند سنجش تراکم استخوان انجام می شود.

برای آگاهی بیشتر از کاندیدای انجام تست سنجش تراکم استخوان به سراغ رادیولوژی و سونوگرافی ماد رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به رادیولوژی و سونوگرافی ماد یا دریافت نوبت از رادیولوژی و سونوگرافی ماد کلیک کنید.

سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری استخوان روشی می باشد که به وسیله آن می توان سفت بودن و سختی و اندازه محکم بودن استخوان ها را اندازه گیری کرد. اندازه گیری تراکم استخوان یکی از روش های اندازه گیری سلامت فرد می باشد. از همان روزهای اولی که جنین تشکیل می شود به دراز مدت و به مرور زمان کلسیم در استخوان ها تجمع می کند و در زمانی که فرد به دوران بلوغ خود می رسد در سن 20 سالگی استخوان ها به صورت کامل متراکم می شوند.

چه مواردی تاثیرات زیادی در سنجش تراکم استخوان می گذارد

ژنتیک و اندازه کارهایی که که فرد انجام می دهد مهم ترین عامل تعیین تراکم استخوان می باشد. پس از این دو مورد اندازه مصرف کلسیم و ویتامین دی همچنین در این که استخوان تراکم پیدا کند تاثیر دارد.
یعنی این که افرادی که از سن کودکی ورزش را آغاز کرده اند و برنامه غذایی مملو از لبنیات داشته اند استخوان های دارای تراکم بیشتری را در اوایل دوران جوانی خواهند داشت. بعد از این که استخوان ها در سنین جوانی تراکم پیدا کرده اند به مرور زمان پوک می شوند. در حین این زمان هم کم شدن متراکم شدن استخوان – ورزش – استفاده از کلسیم و ویتامین D تاثیر دارد.

به همین تدریج افرادی که ورزش را به صورت مرتب و همیشگی انجام می دهند هم دارای استخوان های متراکم تری دارند و هم پروسه پوک شدن استخوان در این افراد بسیار کند انجام می شود. درمان پوکی استخوان هنگامی صورت می گیرد که آزمایش سنجش تراکم استخوان یکی از روش های تشخیصی پوکی استخوان باشد. برای سنجش تراکم استخوان دو دستگاه به نام های اسکنرهای مرکزی و اسکنرهای محیطی وجود دارد.

سنجش تراکم استخوان برای همه افراد نیاز نمی باشد و تنها افرادی که واجد شرایط خاصی هستند می بایستی از این روش استفاده کنند. سنجش تراکم استخوان روشی نوین برای پوکی استخوان می باشد و نیازمند دستگاه بسیار مجهز و پیشرفته می باشد.

در دستگاه های اسکنر مرکزی تراکم استخوان های اصلی بدن یعنی ستون مهره و لگن تشخیص داده می شود و در دستگاه های اسکنر محیطی تراکم استخوان های محیطی تر همچون مچ دست، مچ پا و انگشت ها ارزیابی می شود.

اگر از اسکنرهای مرکزی استفاده شود اول از همه بیمار روی تخت دستگاه به سمت پشت می خوابد و از او تقاضا می شود که در زمان سنجش تراکم استخوان هیچگونه حرکتی نکند. و بعد اسکنر دستگاه روی بخشی از بدن که تمایل داریم تراکم استخوان را در آن نواحی اندازه بگیری قرار می دهیم و یک منبع اشعه ایکس پرتو را به طرف استخوان ارسال می کند. این استخوان در اغلب موارد ستون مهره یا مفصل ران در قسمت لگن می باشد.سنجش تراکم استخوان معمولا بین 10 الی 20 دقیقه زمان به خود اختصاص می دهد. سنجش تراکم استخوان نیازی به مراقبت های پیش از آن ندارد.

کاندیدای سنجش تراکم استخوان

افرادی که در معرض خطر مبتلا شدن به استئوپروز یا پوکی استخوان هستند.از آن جایی که در زنان بعد از یائسگی تراکم استخوان کاهش پیدا می کند و بعد از سن 65 سالگی امکان دارد شکستگی به وجود آید در زنانی که بیشتر از 65 سن دارند سنجش تراکم استخوان انجام می شود.
زنانی است که زودتر از موعد یائسگی را تجربه می کنند و افرادی که کورتون را در دراز مصرف کرده اند بهتر است سنجش تراکم استخوان را انجام دهند. در مواقعی که استخوان ها با یک صدمه بسیار ناچیزی دچار شکستگی می شود به طور مثال زمانی که فردی زمین می خورد استخوان لگن می شکند می بایستی به پوکی استخوان پی برد و سنجش تراکم استخوان انجام داد.

پوکی استخوان در روزهای اولیه هیچگونه علائمی از خود ندارد اما قادر است که سبب شکستگی استخوان شود.

سنجش تراکم استخوان در چه مواردی بهتر است انجام شود؟

• شکستن استخوان پس از یک صدمه بسیار کوچک
• بروز قوز در کمر به دلیل شکستگی های مداوم مهره
• استفاده از کورتون به دراز مدت
• یائسگی زودتر از موعد یعنی همان کمتر از 45 سالگی
• آمنوره یا توقف دوران عادت ماهانه پیش از یائسه شدن بیشتر از یک سال
• پوکی استخوان با بیماری های دیگری همچون روماتیسم مفصلی یا بیماری سلیاک همراه باشد.
• شکستگی لگن در خانواده مادری مطرح باشد.
• لاغری بیش از اندازه

سوال : سنجش تراکم استخوان چه کاربردی دارد؟

پاسخ : سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری نام روشی است که با استفاده از آن می توان سفتی و سختی و درجه محکم بودن استخوان های بدن را تعیین کرد. اندازه گیری تراکم استخوان یکی از راه های سنجش سلامتی است …

برای آگاهی بیشتر از کاربرد سنجش تراکم استخوان به سراغ رادیولوژی و سونوگرافی ماد رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به رادیولوژی و سونوگرافی ماد یا دریافت نوبت از رادیولوژی و سونوگرافی ماد کلیک کنید.

سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری استخوان نام روشی است که با استفاده از آن میتوان سفتی و سختی و درجه محکم بودن استخوان های بدن را تعیین کرد. برای سنجش تراکم استخوان راه های متفاوتی وجود دارد ولی رایج ترین روش آن استفاده از روش DEXA است.
DEXA که مخفف عبارت Dual Energy X-ray Absorptiometry است روشی است که از اشعه ایکس برای سنجش تراکم استخوان استفاده میکند. در این روش از دو منبع، اشعه ایکس به سمت استخوانی که قصد سنجش تراکم آن را دارند فرستاده میشود.
مقداری از اشعه توسط استخوان جذب شده و مقداری از آن از استخوان عبور کرده و از سمت دیگر بدن خارج میشود. مقدار هر کدام از این دو اشعه بعد از خروج از بدن توسط یک گیرنده اندازه گیری میشود. هرچه تراکم استخوانی بیشتر باشد ( به این معنی که خلل و فرج و فضاهای خای ریز داخل استخوان کمتر باشند) مقدار بیشتری از اشعه ایکس را جذب کرده و اجازه عبور اشعه کمتری را میدهد و مقدار اشعه کمتری به گیرنده میرسد. اشعه دریافتی به توسط گیرنده یا دتکتور Detector به یک کامپیوتر رفته و در آنجا مقیاس مقدار اشعه به مقیاس میزان تراکم استخوان تبدیل میشود. استفاده از دو منبع اشعه ایکس به منظور دقیقتر کردن اندازه گیری است.

دانسیتومتری یا سنجش تراکم استخوان چگونه انجام میشود؟

دو نوع دستگاه اسکن برای سنجش تراکم استخوان وجود دارد. اسکنرهای مرکزی و اسکنر های محیطی. در دستگاه های اسکنر مرکزی تراکم استخوان های مرکز بدن یعنی ستون مهره و لگن بررسی شده و در دستگاه های اسکنر محیطی تراکم استخوان های محیطی تر مانند مچ دست، مچ پا و انگشتان بررسی میشود.
در اسکنر های مرکزی ابتدا بیمار بر روی تخت دستگاه به پشت دراز میکشد. از او خواسته میشود که در حین انجام تست بیحرکت باشد. سپس دتکتور یا اسکنر Scanner دستگاه بر روی قسمتی از بدن که قصد اندازه گیری تراکم استخوان آن را دارند قرار گرفته و یک منبع اشعه ایکس پرتو را به سمت استخوان هدف میتاباند. این استخوان معمولا ستون مهره یا مفصل ران در ناحیه لگن است. این استخوان ها محل هایی هستند که بیش از بقیه استخوان ها بر اثر پوکی استخوان دچار شکستگی میشوند. اسکن یا سنجش تراکم حدود ۲۰-۱۰ دقیقه به طول مینجامد.
اسکنر های محیطی کوچکتر و سبکتر بوده و استفاده از آنها راحت تر است.
برای انجام تست سنجش تراکم استخوان نیاز به آمادگی خاصی نیست.

کاربرد سنجش تراکم استخوان

بیشتر افرادی که در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان و یا استئوپروز هستند از این روش تصویربرداری استفاده می نمایند. در ابتدا پوکی استخوان هیچ گونه علائمی ندارد، اما باعث می شود خطر شکستگی استخوان افزایش پیدا کند. در موارد زیر از توصیه می شود که حتما سنجش تراکم استخوان و یا تست دانسیتومتری استخوان انجام شود:

• زمانی که به علت شکستگی های مکرر مهره های کمر، قوزی در کمر ایجاد شود
• زمانی که فرد از کورتون به مدت طولانی مصرف می نماید زیرا مصرف بیش از اندازه کورتون باعث پوکی استخوان می شود
• زمانی که فردی دچار یائسگی زودرس می شود (در سنین کمتر از ۴۵ سال)
• افرادی که در خانواده مادری آن ها سابقه وجود شکستگی لگن وجود دارد
• زمانی که بعد از وارد شدن ضربه خفیفی فرد دچار شکستگی می شود
• اگر پریودهای قاعدگی فردی به مدت بیش از یک سال قبل از یائسگی قطع شود
• اگر وزن فردی به شدت پایین باشد (زمانی که BMI کمتر از ۱۹ باشد)
• زمانی که فردی دچار بیماری های روماتیسم فصلی و بیماری سلیاک به همراه پوکی استخوان باشد