لقاح آزمایشگاهی (IVF) مجموعه پیچیدهای از روشها است که برای کمک به باروری، یا جلوگیری از مشکلات ژنتیکی و کمک به بچهدار شدن استفاده میشود، اما آیا محاسبه سن بارداری در آی وی اف تفاوتی با بارداری معمولی دارد؟
آی وی اف چیست؟
در طی IVF، تخمکهای بالغ از تخمدانها جمعآوری و بازیابی و توسط اسپرم در آزمایشگاه بارور میشوند.
سپس تخمک بارور شده به رحم منتقل میشود. یک چرخه کامل آی وی اف حدود سه هفته طول میکشد. گاهی اوقات این مراحل به بخشهای مختلفی تقسیم میشوند و فرآیند ممکن است طولانیتر شود.
آی وی اف، موثرترین نوع فناوری کمکباروری است. این روش را میتوان با استفاده از تخمک و اسپرم خود زوج انجام داد، یا ممکن است شامل تخمک، اسپرم یا جنین از یک اهداکننده شناختهشده، یا ناشناس باشد.
شانس شما برای داشتن یک نوزاد سالم با استفاده از آی وی اف به عوامل زیادی مانند سن و علت ناباروری بستگی دارد.
علاوه بر این، آی وی اف میتواند زمانبر، پرهزینه و تهاجمی باشد. اگر بیش از یک جنین به رحم منتقل شود، آی وی اف میتواند منجر به بارداری با بیش از یک جنین شود.
پزشک متخصص زنان و زایمان میتواند به شما در درک نحوه عملکرد آی وی اف، خطرات آن و اینکه آیا این روش درمان ناباروری برای شما مناسب است، یا نه، کمک کند.
چرا آی وی اف انجام میشود؟
لقاح آزمایشگاهی (IVF) درمانی برای ناباروری یا مشکلات ژنتیکی است. اگر آی وی اف برای درمان ناباروری انجام شود، ممکن است شما و همسرتان بتوانید گزینههای درمانی کمتهاجمی را قبل از آن امتحان کنید که شامل استفاده از داروهای باروری برای افزایش تولید تخمک یا تلقیح داخل رحمی است.
گاهی اوقات، IVF به عنوان یک درمان اولیه برای ناباروری در زنان بالای 40 سال ارائه میشود. همچنین در صورت داشتن شرایط سلامت خاصی میتوان از این روش استفاده کرد. این مشکلات عبارتند از:
1- آسیب، یا انسداد لوله فالوپ
آسیب یا انسداد لوله فالوپ، بارور شدن تخمک یا حرکت جنین به رحم را دشوار میکند.
2- اختلالات تخمک گذاری
اگر تخمک گذاری نادر باشد یا وجود نداشته باشد، تخمک کمتری برای لقاح در دسترس است.
3- اندومتریوز
آندومتریوز زمانی اتفاق میافتد که بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم کاشته میشود و در خارج از رحم رشد میکند که اغلب بر عملکرد تخمدانها، رحم و لولههای فالوپ تاثیر میگذارد.
4- فیبروئید رحم
فیبرومها تومورهای خوشخیم رحم هستند که در زنان 30 و 40 ساله شایعاند. فیبرومها میتوانند در کاشت تخمک بارور شده اختلال ایجاد کنند.
5- عقیمسازی
بستن لولهها نوعی عقیمسازی است که در آن لولههای فالوپ، بریده یا مسدود میشوند تا به طور دائم از بارداری جلوگیری شود.
اگر میخواهید بعد از بستن لولهها باردار شوید، IVF ممکن است جایگزینی برای جراحی برگشت بستن لولهها باشد.
6- اختلال در تولید، یا عملکرد اسپرم
غلظت کمتر از حد متوسط اسپرم، حرکت ضعیف اسپرم (تحرک ضعیف) یا ناهنجاری در اندازه و شکل اسپرم میتواند بارور کردن تخمک را برای اسپرم دشوار کند.
اگر ناهنجاریهای مایع منی دارید، به یک متخصص ناباروری مراجعه کنید.
7- ناباروری بدون دلیل
ناباروری غیرقابل توضیح به این معنی است که با وجود ارزیابی علل شایع، هیچ دلیلی برای ناباروری یافت نشده است.
8- اختلال ژنتیکی
اگر شما یا همسرتان در معرض خطر انتقال یک اختلال ژنتیکی به فرزندتان هستید، ممکن است لازم باشد از آی وی اف استفاده کنید.
پس از برداشت و بارور شدن تخمها، آنها از نظر مشکلات ژنتیکی خاص غربالگری میشوند، اگر چه همه مشکلات ژنتیکی را نمیتوان یافت.
پس از برداشت و بارور شدن تخمها، آنها از نظر مشکلات ژنتیکی خاص غربالگری میشوند، اگر چه همه مشکلات ژنتیکی را نمیتوان یافت.
جنینهایی که مشکلات مشخصی ندارند به رحم منتقل میشوند.
9- حفظ باروری برای سرطان یا سایر شرایط بهداشتی
اگر در شرف شروع درمان سرطان مانند پرتودرمانی یا شیمی درمانی هستید که میتواند به باروری شما آسیب برساند، آی وی اف یک گزینه درمانی است.
زنان میتوانند تخمکهایی را از تخمدانهایشان برداشت کرده و در حالت بارورنشده فریز کنند تا بعدا مورد قرار بگیرد.
خطرات آی وی اف
خطرات آی وی اف عبارتند از:
چندقلوزایی
اگر بیش از یک جنین به رحم شما منتقل شود، IVF خطر چند قلوزایی را افزایش میدهد. بارداری با چند جنین نسبت به بارداری با یک جنین، خطر زایمان زودرس و وزن کم نوزاد هنگام تولد را افزایش میدهد.
زایمان زودرس و وزن کم هنگام تولد
تحقیقات نشان میدهد که آی وی اف، خطر تولد نوزاد زودرس، یا با وزن کم را افزایش میدهد.
سندرم تحریک بیش از حد تخمدان
استفاده از داروهای باروری تزریقی، مانند گنادوتروپین جفتی انسانی (HCG)، برای تحریک تخمک گذاری میتواند باعث سندرم تحریک بیش از حد تخمدان شود که در آن تخمدانهای شما متورم و دردناک میشوند.
علائم معمولا یک هفته طول میکشد و شامل درد خفیف شکم، نفخ، حالت تهوع، استفراغ و اسهال است.
با این حال، اگر باردار شوید، علائم شما ممکن است چند هفته طول بکشد. به ندرت، ممکن است شکل شدیدتری از سندرم تحریک بیش از حد تخمدان ایجاد شود. شکل شدیدتر این مشکل میتواند باعث افزایش سریع وزن و تنگی نفس شود.
سقط جنین
میزان سقط جنین برای زنانی که با استفاده از آی وی اف باردار میشوند مشابه زنانی است که به طور طبیعی باردار میشوند که حدود 15تا 25درصد است، اما این میزان با افزایش سن مادر افزایش مییابد.
سقط جنین برای زنانی که با استفاده از آی وی اف باردار میشوند مشابه زنانی است که به طور طبیعی باردار میشوند که حدود 15تا 25درصد است، اما این میزان با افزایش سن مادر افزایش مییابد.
استفاده از سوزن آسپیراسیون برای جمعآوری تخمکها ممکن است باعث خونریزی، عفونت یا آسیب به روده، مثانه یا رگها شود.
همچنین استفاده از آرامبخشی و بیهوشی عمومی هم خطراتی به همراه دارد.
حاملگی خارج رحمی
حدود 2 تا 5 درصد از زنانی که از IVF استفاده می کنند، حاملگی خارج از رحم خواهند داشت.
نقایص هنگام تولد
سن مادر، مهمترین عامل خطر در ایجاد نقایص مادرزادی است. تحقیقات بیشتری برای تعیین اینکه آیا نوزادانی که با استفاده از آی وی اف به دنیا میآیند، ممکن است در معرض افزایش خطر نقصهای مادرزادی خاص باشند، مورد نیاز است.
سرطان
اگر چه برخی از مطالعات اولیه نشان میدهد که ممکن است بین داروهای خاصی که برای تحریک رشد تخمک استفاده میشود و ایجاد نوع خاصی از تومور تخمدان، ارتباط وجود داشته باشد، مطالعات جدیدتر این یافتهها را تایید نمیکند.
به نظر نمیرسد پس از آی وی اف خطر ابتلا به سرطان سینه، آندومتر، دهانه رحم یا تخمدان افزایش قابل توجهی داشته باشد.
فشار مالی و احساسی
استفاده از این روش درمانی میتواند از نظر مالی، جسمی و احساسی به شما فشار بیاورد. حمایت و استفاده از نظرات و همراهی مشاوران حرفهای، خانواده و دوستان میتواند به شما و همسرتان در فراز و نشیبهای درمان ناباروری کمک کند.
پرسش و پاسخ درباره محاسبه سن بارداری در آی وی اف
سئوال مخاطب بیا نی نی: تکلیف آنهایی که آی وی اف کردهاند چیست؟ آیا باید از روز انتقال جنین دوره بارداری را محاسبه کنند، یا از روز آخرین قاعدگی؟
پاسخ دکتر الهام هاشمیان نائینی، جراح و متخصص زنان و زایمان:
در مورد عمل آی وی اف باید بگویم که اگر پریود شما نامنظم است، دو هفته قبل از روز انتقال جنین را به عنوان سن بارداری در نظر میگیریم. اگر پریود مادر باردار منظم باشد روز اول آخرین قاعدگی به عنوان سن بارداری در نظر گرفته میشود.
به کلینیک بیا نی نی سر بزنید تا متخصص مورد نظر خود را پیدا کنید.
