برچسب: طب سنتی

اگر بیش از یک سال است که شما و همسرتان با وجود تلاش برای بچه‌دار شدن دچار مشکل شده‌اید، پس جزو همان 15-10درصدی هستید که به آنها زوج نابارور گفته می‌شود. البته در سنین بالای 35 سال چون فرصت زیادی برای بارداری نیست در تعریف ناباروری مدت 6 ماه در نظر گرفته می‌شود. اگر چه امروزه راه‌های تازه‌ای با استفاده از تکنولوژی‌های جدید برای بارور کردن زوج‌ها استفاده می‌شود؛ اما هنوز هم گروهی از زوج‌ها هستند که با وجود تحمل هزینه‌های بسیار نتوانسته‌اند طعم شیرین پدر و مادر شدن را بچشند. خوشبختانه علاوه بر روش‌های مدرن امروزی، راه‌های کمکی دیگری هم در طب ایرانی هست که شاید آگاهی از آنها بتواند به شما کمک کند تا به آرزوی خود برسید. این روش‌ها اغلب تکیه بر اصلاح مزاج زن و مرد دارد و به همت و اراده برای تغییر سبک زندگی نیاز دارد. اگر چه استفاده از روش‌های طب ایرانی و اصلاح مزاج ممکن است در افرادی که اختلالات ساختاری دارند برای بارداری‌ به تنهایی کافی نباشد اما می‌تواند کمک کند که آمادگی بهتری برای استفاده از روش‌های کمک باروری مانند آی یو آی و آی وی اف پیدا کنند.

علل ناباروری از دیدگاه طب ایرانی

بدیهی است نازایی هم مانند خیلی از بیماری‌های دیگر علل مختلفی دارد. در طب ایرانی یکی از قانون‌های درمان این است که حتما باید به علت بیماری توجه شود و درمان اصلی همان رفع سبب اصلی بیماری است. به همین علت لازم است برای اینکه بتوانید از طب ایرانی کمک بگیرید ابتدا علت اصلی ناباروری خود را پیدا کنید.
در طب مدرن هم وقتی یک زوج برای درمان مراجعه می‌کنند ابتدا آموزش‌هایی به زوجین داده می‌شود و بررسی می‌شود که آیا آنها شرایط نزدیکی مناسب برای بچه‌دار شدن را رعایت می‌کنند یا نه؟ بعد هم خانم و آقا باید آزمایشاتی انجام دهند تا مشخص شود کدام یک از آنها نیاز به درمان دارند. البته گاهی هم ممکن است هر دو طرف نیاز به درمان داشته باشند. در طب ایرانی هم همین مراحل طی می‌شود با این تفاوت که ممکن است آزمایشات زن و مرد هر دو طبیعی باشد، اما از دید طب ایرانی مزاج بعضی از اعضای بدن آنها دچار انحراف از حالت طبیعی شده باشد که در این صورت یکی از زوجین یا هر دو نیاز به اصلاح مزاج دارند. جالب است بدانید بعضی وقت‌ها اختلالات مزاج اعضا در هیچ آزمایشی مشخص نیست و فقط تغییرات با شرح حال گرفتن از بیمار مشخص می‌شود.

کدام عضو، کدام اختلال؟

لابد این سوال برایتان پیش آمده که اختلال مزاج در کدام اعضا می‌تواند در ناباروری شما نقش داشته باشد؟ اولین اعضایی که احتمالا به راحتی می‌توانید حدس بزنید، رحم، تخمدان‌ها و بیضه‌ها هستند. کم شدن تعداد اسپرم ( سلول‌های جنسی مرد)، اشکال ناهنجار و غیرطبیعی و عدم حرکت مناسب و سریع این سلول‌ها در مردان و وجود فولیکول‌های نارس در تخمدان، عدم تخمک‌گذاری و تخمک‌های غیر قابل لقاح در زنان از جمله مشکلاتی است که به علت اختلال در عملکرد این اعضا در کنار اختلال سایر اعضا می‌تواند ایجاد شود. این اختلالات ممکن است به علت تغییرات مزاجی یا تغییرات شکلی در این اعضا ایجاد شده باشد. بد نیست بدانید در طب ایرانی به اختلال عملکردی که ناشی از تغییرات مزاج هر عضو به وجود بیاید سوء مزاج می‌گویند. جالب است بدانید همه انواع سوءمزاج می‌توانند موجب ناباروری شوند. یعنی اگر گرمی، سردی، تری و خشکی در هر کدام از این اعضا زیاد شود به طوری که اختلال عملکرد آن را ایجاد کند، ممکن است مانع یک باروری طبیعی شود.

اختلالات ساختاری و مزاجی هر دو مهم است

علاوه بر مزاج اعضا لازم است شکل و آناتومی آنها هم مناسب برای باروری باشد. همچنین مجاری که منی را حمل می‌کنند هم باید سالم باشند تا بتوانند اسپرم‎ها را به محلی که لقاح انجام می‌شود، برسانند. در بعضی از خانم‌ها لوله‌های رحم بسته هستند و اجازه نمی‌دهند سلول تخم بعد از لقاح بتواند وارد رحم شود و در آنجا مستقر شود. بنابراین لازم است تمام این مسیر به شکل مناسبی قرار گرفته باشد و حرکت سلول‌ها هم مناسب باشد که بتواند یک لقاح طبیعی و بعد از آن جایگزینی طبیعی در رحم صورت بگیرد.
همه این مراحل در پزشکی مدرن بررسی می‌شود و پزشک متخصص سعی می‌کند در صورت نیاز با دارو یا حتی جراحی این مشکلات را برطرف کند. اما نکته‌ای که در طب مدرن خیلی مورد توجه قرار نمی‌گیرد نقش سایر اعضای بدن مانند قلب، کبد و مغز در یک باروری طبیعی است. البته در طب مدرن هم ارتباط هورمون‌های مغزی کنترل کننده سلول‌های جنسی مانند هیپوفیز و تیروئید با باروری شناخته شده و مورد توجه قرار گرفته ولی به قلب و کبد خیلی پرداخته نمی‌شود. نکته مورد غفلت دیگر این است که گاهی ممکن است تمام این هورمون‌ها در محدوده طبیعی باشند اما به اصطلاح طب سنتی، ضعفی در یکی از این اعضای اصلی وجود داشته باشد که مانع باروری طبیعی بشود. در این شرایط لازم است یک متخصص طب سنتی شرایط بیمار را با شرح حالی بیش از آنچه در طب مدرن بررسی می‌شود، بررسی کند و برای تقویت هر کدام از این اعضای گفته شده با اصلاح سبک زندگی به خصوص تغذیه و ورزش برنامه‌ریزی کند.

هنر طب سنتی ایرانی

هنر طب سنتی ایرانی این است که قبل از بروز علائم آزمایشگاهی می‌تواند مشکلات عضوی را شناسایی کرده و به اصلاح آن بپردازد. شاید باورتان نشود اما مواردی از نازایی تنها با تقویت مغز، قلب و کبد و فقط با تغییر نوع تغذیه و ورزش منظم قابل درمان هستند و نیاز به صرف هزینه‌های زیاد انجام آی وی اف ندارند. البته منظور ما از این مقاله این نیست که مسیر طب مدرن را رها کنید و به طب سنتی رو بیاورید. بلکه به عنوان یک پزشک که هم با طب مدرن و هم سنتی تا حدی آشنایی دارد، می‌توانم بگویم تلفیقی از این دو می‌تواند بسیاری از مشکلات زوج‌های نازا را حل کند و این همان مسیری است که در دنیا به نام طب تلفیقی(integrative medicine) شناخته شده است. توصیه‌های طب سنتی ایران در این باره را در مقالات بعدی دنبال کنید.

آرزوی پدر و مادر شدن، آرزوی عجیب و غریبی نیست. رسیدن به همین آرزوی معمولی گاهی خیلی ساده و بی‌هیچ تلاشی میسر می‌شود و گاهی برای یک زوج خیلی دور و دست نیافتنی به نظر می‌آید. بچه‌دار شدن اگر چه گاهی خیلی ساده است اما برای داشتن فرزند و پذیرش مسئولیت مادری لازم است ابتدا اراده‌ای قوی را در خود بسازیم. خودمان را بشناسیم و بدانیم که این آرزو وقتی محقق شد چه مسئولیت سنگینی را برعهده ما خواهد گذاشت و برای مادر شدن چه قدر باید قوی بود. گاهی نداشتن همین ویژگی مهم در رسیدن به این آرزو اختلال ایجاد می‌کند. لابد می پرسید اراده برای بچه‌دار شدن به چه کار می‌آید؟

مهمترین اصل برای حفظ ویژگی باروری

اگر با اینکه در سنین باروری هستید، تا به حال نتوانسته‌اید با درمان‌های معمول چه دارویی و چه جراحی باردار شوید؛ احتمالا درگیر یک سبک زندگی غلط هستید که به بدن شما اجازه نمی‌دهد از این درمان‌ها اثر مناسبی دریافت کند. همه انسان‌ها بر اساس خصوصیات ژنتیکی که به ارث برده‌اند و محل تولدشان دارای خصوصیاتی هستند که منحصر به فرد است. اگر سبک زندگی مناسبی داشته باشند ویژگی‌های خوب ارثی در آن‌ها بروز یافته و اگر سبک زندگی نامناسبی داشته باشند به تدریج همان ویژگی‌های خوب را هم از دست می‌دهند. به عبارت دیگر این سبک زندگی شماست که طبیعت بدن شما را قوی یا ضعیف می‌کند و ویژگی‌های بارز آن را تعیین می‌کند. پس داشتن یک سبک زندگی مناسب مهمترین اصل در طب ایرانی برای حفظ ویژگی باروری برای هر زن و مردی است که آرزوی بچه‌دار شدن را دارند. حالا متوجه شدید چرا نیاز به یک اراده قوی دارید؟! مهمترین نیاز به اراده برای تغییر سبک زندگی و در پیش گرفتن یک روش جدید است.

 

از کجا شروع کنیم؟

اگر واقعا این آرزو برایتان مهم است از همین امروزعزمتان را جزم کنید و دست کم یک تغییر کوچک هم که شده در سبک زندگی خود بدهید. می‌پرسید از کجا شروع کنید؟ توصیه ما این است که از آداب خوردن شروع کنید. البته هوا، خواب، ورزش، داشتن آرامش ذهنی و روانی، باز نگه‌داشتن راه‌های جذب و دفع مواد از بدن … این‌ها همه در طب ایرانی مهم هستند. اما کنترل نحوه خوردن و حتی آنچه می‌خوریم خیلی راحت‌تر از همه کارهای دیگر است. ممکن است بگویید خوردن چیزهای خوب و مفید هزینه دارد و نمی‌توانید از پس آن بر بیایید. اما دست کم چگونه خوردن را که می‌توانید بدون هزینه و با یک اراده‌ قوی انجام دهید.

ده فرمان برای تغییر آداب خوردن

ازدید طب ایرانی، تا زمانی که غذای شما به خوبی هضم نشود، مواد اولیه مناسبی برای کارکرد اعضای دیگر بدن تشکیل نخواهد شد و نه تنها مواد اولیه مناسب برای تشکیل نطفه و بارداری تامین نخواهد شد بلکه بسیاری از بیماری‌های دیگر از جمله سندرم متابولیک و … هم ایجاد خواهد شد. پس برای اینکه هضم خوبی داشته باشید، این نکات را رعایت کنید:

1) تا زمانی که کاملا گرسنه نشده‌اید از خوردن غذا بپرهیزید تا بار اضافه به معده تحمیل نشود.
2) غذا را خوب بجوید(دست کم 30 بار). هضم غذا از دهان شروع می‌شود و هر چه بهتر غذا جویده شود هم از نظر فیزیکی بیشتر خرد می‌شود و هم بیشتر با آنزیم‌های دهان ترکیب می‌شود و هضم دهانی کاملتر خواهد بود و در نتیجه بقیه اعضای گوارش نیز بهتر کار خود را انجام می‌­دهند.
3) غذا را با تمرکز بر غذا و خوردن بخورید. تماشای تلویزیون یا صحبت یا حتی فکر کردن به مشکلات در زمان غذا خوردن نه تنها باعث ایجاد اشکال در روند هضم می‌شود، بلکه مواد مضری در بدن تولید می‌کند.
4) قبل از سیری کامل دست از غذا خوردن بکشید. چرا که اگر پس از سیر شدن حتی یک لقمه اضافی میل کنید معده از هضم کل غذا ناتوان شده و مواد خوبی تولید نخواهد شد.
5) چون معده هم مانند سایر اعضا نیاز به استراحت دارد نباید به مجرد خالی شدن از غذا، به خوردن مشغول شد، پس باید بین دو نوبت غذا دست کم 5-4 ساعت فاصله باشد.

6) غذای بسیار داغ یا بسیار سرد نخورید. فست فود، چیپس، پفک و غذاهای آماده و کنسروی که دارای مواد شیمیایی نگهدارنده هستند، برای شما خیلی ضرر دارند. در بین گوشت‌ها گوشت گوسفند جوان، بهتر از سایر گوشت‌هاست. چرا که هم هضم راحت‌تری دارد و هم مواد مناسب‌تری تولید خواهد شد. خوردن گوشت گاو یا گوساله تنها برای کسانی توصیه می‌شود که دارای فعالیت بدنی زیادی هستند. در صورت عادت به خوردن این نوع غذا ها سعی کنید از شربت سکنجبین بیشتر استفاده کنید. سعی کنید طی زمانی که برای باردار شدن اقدام می‌کنید، از خوردن غذاهای فریزری هم پرهیز کنید.
7) از خوردن هر نوع میوه‌ای با غذا خودداری کنید. هر بار فقط یک عدد میوه به عنوان میان وعده یا دست کم دو ساعت فاصله از غذا میل کنید. اغلب میوه‌ها را می‌توانید قبل از غذا ( حداقل یک ساعت قبل از غذا) میل کنید. به جز انار، به و سیب که خوردن آنها کمی بعد از غذا توصیه می‌شود.
8) در هر وعده فقط یک نوع غذا میل کنید و از مصرف چند غذا در یک وعده خودداری کنید. درهم خوری باعث اختلال در هضم می‌شود و مواد مضری در بدن تولید می‌کند. به خصوص همراهی ماهی با تخم مرغ، قارچ با ماکارونی، الویه با ماکارونی اختلال هاضمه بیشتری ایجاد می‌کند.
9) سعی کنید ماست و لبنیات دیگر را همراه غذا نخورید. می‌توانید لبنیات مورد نیاز خود را همراه مصلح آن(نعنا, موسیر، آویشن و …..)به عنوان میان وعده میل کنید.
10) در تابستان از خوردن غذاهایی که هضم آنها دشوار است مثل کله پاچه، هلیم گوشت و انواع آش‌های سنگین و پر رشته (به جز آش‌های ترش مثل آش غوره، آش سماق و ….) خودداری کنید. خوردن غذاهایی که هضم راحتتری دارند (مثل زرده تخم مرغ عسلی، نان سنگک برشته، گوشت گوسفند و پرنده‌های کوچک….) در تابستان توصیه می‌شود. اما در زمستان می‌توانید از غذاهایی که نیازمند هضم قوی مثل کله پاچه و هلیم گوشت و انواع آش‌ها هستند، استفاده کنید.
‌

دو تا پسر دارد و برای بار سوم قصد دارد باردار شود. شوهرش گفته دلش می‌خواهد این بار فرزندشان دختر باشد. البته خودش هم دلش برای دختربچه‌های توی خیابان قنج می‌زند، اما همیشه با خود می‌گوید لابد حکمتی بوده که خدا به ما این پسرهای بازیگوش و دوست داشتنی را داده….
تمایل خانواده‌ها به داشتن فرزندی از جنس خاص، مخصوص امروز نیست و از قرن‌ها پیش مطرح بوده. اگر چه امروزه شاید تمایل به دختر دار شدن بیشتر از گذشته است. به همین علت در متون پزشکی سنتی می‌توان مطالبی را در این باره پیدا کرد که از نوع غذا گرفته تا زمان و نحوه نزدیکی همسران برای این موضوع توصیه نوشته‌اند. در پزشکی امروز نیز روش‌های مختلفی برای این کار پیشنهاد می‌شود که عبارتند از:

•  روش تغذیه‌ای
• روش زمان‌بندی مقاربت ( تعیین زمان تخمک‌گذاری)
• روش شستشوی مهبلی ( واژن)
• انتخاب جنسیت با کمک روش اریکسون
• روش PGD – IVF

در حال حاضر قطعی‌ترین روش همان تشخیص ژنتیکی پیش از لانه گزینی جنین یا PGD – IVF است. در این روش پس از تحریک تخمک‌گذاری، با استفاده از تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم (میکرواینجکشن)، اسپرم به‌ داخل تخمک تزریق شده عمل لقاح صورت می‌گیرد. سپس با بیوپسی از جنین 8-6 سلولی یک بلاستومر را جدا کرده و با روش FISH یا روش‌های مولکولی جنس بلاستومر تعیین می‌شود. بعد از کشت، جنین با جنسیت مورد نظر به رحم منتقل می‌شود. دقت این روش در تعیین جنسیت مورد نظر بیش از 95 درصد است. این روش نیاز به تجهیزات پیشرفته و گران قیمتی مانند لیزر و میکروسکوپ‌های مخصوص دارد که تنها در مراکز فوق تخصصی موجود است. معمولا این روش برای فرزند دوم به بعد انجام می‌گیرد.
در روش اریکسون اسپرم‌ها با روش‌های خاصی شستشو داده می‌شوند و با روش IUI در داخل رحم قرار داده می‌شوند تا لقاح در درون رحم اتفاق بیفتد. این روش ساده و نسبت به روش اول، بسیار کم هزینه‌تر است . این روش برای اولین بار توسط دکتر رونالد اریکسون مورد استفاده قرار گرفت و از اواسط دهه 70 میلادی در سراسر جهان برای تعیین جنسیت کاربرد دارد. اریکسون و همکارانش اعتقاد دارند که اسپرم‌های حاوی کروموزوم Y (پسر) به علت وزن کمتر فعال‌تر از اسپرم‌های حاوی کروموزوم X (دختر) هستند و از همین خصوصیت در این روش استفاده می‌شود. کارایی این روش برای دستیابی به جنس مورد نظر، در حدود 60 تا 70 درصد است.

تغذیه برای پسردار شدن

تغذیه اگر چه روشی تضمینی برای تعیین جنس جنین نیست اما به علت سادگی و در دسترس بودن و هزینه کم، طرفداران زیادی دارد. در طب سنتی ایران بیشترین توصیه‌ها درباره تغذیه است زیرا حکیمان این مکتب طبی معتقد بودند تا وقتی می‌توان از غذا برای درمان استفاده کرد نباید از دارو استفاده کرد.

توصیه‌های غذایی طب ایرانی برای پسردار شدن:

• در برنامه غذایی خود از غذاهاي گرم و خشک مانند تره، پياز، نخود، دارچين، فلفل، زیره، نعنا، سير تازه و خشك، كوفته، قليه نرگسي، زرده تخم­مرغ عسلی، گوشت بره، برنج با شير، حلوا با شكر بیشتر استفاده کنید.
•  مرباي زنجبيل و شقاقل به عنوان صبحانه میل کنید.
•  گوشت بره، ميش، آهو، گنجشك، بلدرچين، سار برای پسردار شدن مناسبند.
•  ماهي شور دريايي همراه ادويه‌هايی مانند خردل، كرفس، نعنا، فلفل میل کنید.
• گوشت‌هاي سرخ‌كرده را بیشتر از آب پز میل کنید.
• هلیم‌هایی از گندم، برنج، لوبيا به خصوص لوبياي سرخ و نخود سياه در برنامه غذایی بگنجانید و همراه هلیم‌ها دارچين و فلفل بخورید.
•  پسته، مويز سرخ، گندم و نخود چرب‌شده تفت‌داده میل کنید.
• انجير و انگور شيرين میوه‌های مناسب پسردار شدن هستند.
• روغن كنجد، روغن بادام، روغن تازه در غذا بریزید.
• چيزهاي شيرين مثل شیره خرما میل کنید.
• از ادويه‌هاي گرم‌كننده مانند مرزنجوش، زعفران ، مصطكي، بذر كرفس، رازيانه، انيسون، بذر انجره، پیاز سرخ شده، شلغم، بذر نعنا بیشتر در غذاهایتان بریزید.
• زیره، هل، دارچين، دارفلفل همراه با آب عسل بنوشید.
• آقایان روغن‌هاي گرم را به زیر شکم، مثانه، كليه‌ها، محل بیضه‌ها و در زنها روی محل رحم مالیده شود.

پرهیزات:

• لازم است از پرخوری، ترشي‌ها، مستي و خوردن آب سرد خودداری کنید.
• از خوردن عدس، كشك، باقلي، سماق، انار ميخوش و ترش پرهیز کنید.
• ازمصرف غذاها و ميوه‌هاي ترش، غذاهاي سرد و تر، نوشیدنی‌های خنک، آغوز، پنیره، خيار، گشنيز خشك و تر،كاهو، كدو خودداری کنید.

توصیه‌های زمان‌دار:

 توصیه می‌شود زن در دوران قاعدگی از روز اول تا سوم روزی یک قاشق غذا خوری تخم هویج را در یک استکان آب دم کرده بنوشد.
یک قاشق مرباخوری تخم کاسنی را همراه یک تکه 2 سانتی‌متری از ریشه کاسنی را در یک لیوان آب جوش دم کرده و از روز پاک شدن از خونریزی ماهانه تا هجدهمین‌روز، روزی یک لیوان میل کنند.
زن و مرد هر روز روزی سه عدد خرما بخورند.

می خواهید پسردار شوید قلیایی شوید

علم امروز هم توصیه‌های تغذیه‌‌ای حکمای طب سنتی را تا حد زیادی تایید می‌کند. محققان متوجه شده‌اند، احتمال دختردار شدن با مصرف غذاهای کلسیم‌دار مانند لبنیات، سبزیجات، میوه‌های تازه و هر نوع غذایی که حاوی کلسیم باشد، بیشتر می‌شود. بنابراین برای پسردارشدن باید از خوردن این مواد غذایی دوری کرد.
علاوه بر این محققان معتقدند برای پسردار شدن لازم است مادر از مواد غذایی که خون را قلیایی می‌کنند استفاده کنند مانند: انگور، توت فرنگی، تمشک، زرشک، کاسنی، فندق.
برای قلیایی کردن محیط واژن در حین مقاربت می‌توانید دو قاشق مرباخوری جوش شیرین را در یک لیوان آب حل کرده و قبل از مقاربت ناحیه تناسلی را با آن شستشو دهید.

توصیه‌های طب ایرانی برای آنها که دختر می‌خواهند

از دو ماه قبل از تصمیم به بارداری هر دو از مواد غذایی زیر در برنامه غذایی‎تان بیشتر مصرف کنید:

•  شیر، ماست، دوغ، پنیر، کره، خامه، بستنی، کشک، تخم مرغ
•  در ماهی که می‌خواهید باردارشوید، هرروز یک قاشق تخم رازیانه را دم کرده میل کنید.
• خوردن سویا، زیره، کاکائو به دختردار شدن کمک می‌کند.
• غذاهای ترش بخورید و در غذا از چاشنی‌هایی مانند غوره، آبغوره، ترشی، سرکه بیشتر استفاده کنید.
•  لوبیای سبز، تره فرنگی، نخودسبز، خیار، تربچه، کرفس، گوجه فرنگی پخته شده، بادمجان، شاهی، فلفل دلمه برای  دختردار شدن مناسب‌ترند.
•  میوه‌هایی مانند آناناس، هلو، گلابی، انگور، زیتون بیشتر میل کنید.
•  بهتر است از گوشت قرمزی که بااستخوان پخته شده مصرف شود.
•  حبوبات به خصوص عدس بیشتر بخورید.
•  از خوردن شیرینی‌ها و مواد قندی دوری کنید.
•  برای اسیدی کردن محیط واژن قبل از مقاربت از مخلوط آب و سرکه سفید برای شستشوی واژن استفاده کنید.