برچسب: عکس رنگی رحم

سوال : عکس رنگی رحم (HSG) چیست و نحوه انجام آن چگونه است؟

پاسخ : هیستروسالپنگوگرافی که به اختصار HSG خوانده می شود در واقع همان تصویر برداری رنگی از داخل رحم و لوله رحم (اعضایی که تخمک را از تخمدان به رحم منتقل می کنند) با کمک اشعه ایکس میباشد. در این نوع از تصویربرداری از ماده حاجب استفاده می شود تا تصاویر شفاف و دقیقی از رحم و لوله آن ثبت شود.روش هیستروسالپنگوگرافی روشی سرپایی می باشد که انجام آن کمتر از 5 دقیقه به طول می انجامد. بهترین زمان برای مراجعه معمولا بعد از پایان یافتن پریود قاعدگی و قبل از تخمک گذاری انجام می باشد.

برای آگاهی بیشتر از عکس رنگی رحم (HSG) و نحوه انجام آن به سراغ سونوگرافی و رادیولوژی ماد رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سونوگرافی و رادیولوژی ماد یا دریافت نوبت از سونوگرافی و رادیولوژی ماد کلیک کنید.

شرایط گرفتن عکس رنگی رحم

اگر پزشک برای قبل از انجام تصویربرداری رنگی رحم، داروی مسکن تجویز کرده است حتما باید آن را یک ساعت قبل مصرف نمایید. افرادی که ترس بسیاری دارند می‌توانند از پزشک خود بخواهند تا دارویی آرامبخش برای مصرف تجویز کند. آنتی بیوتیک های لازم را قبل از این تصویربرداری تهیه نمایید تادر زمان لازم استفاده نمایید. حال این نکات ذکر شده را به یاد داشته باشید.

برای انجام این تصویربرداری رنگی باید حتما پنج روز الی یک هفته پس از قاعدگی صبر کنید.
این تصویربرداری برای جنین بسیار ضرر دارد بنابراین افراد باردار باید احتیلاط لازم داشته باشند.
در صورتی که از التهابات لگنی و مزمن رنج می‌برید، باید تا پایان درمان دن نیز بر کنید.
انواع فلز ها با دستگاه اشعه ایکس تداخل دارند به همین دلیل حتما تمامی جواهرات و وسایل فلزی مانند ساعت را از خود دور کنید.

مراحل تصویربرداری رنگی رحم

برای اینکه این روش انجام شود باید بدانید که در طول آن، باید واژن تا حدودی باز نگه داشته شود. برای این موضوع، فرد باید زیر فلوروسکوپ قرار بگیرد تا واژن را باز نگه دارد. قبل از اینکه این نوع تصویربرداری انجام شود، از اسفنجی پاک برای تمیز کردن رحم استفاده می‌کنند. زمانی که سطح رحم با مایع حاجب پر شد، روی مانیتور می‌توان محدوده رحم را مشاهده و بررسی کرد. اگر که لوله های فالوپ نیاز به بررسی داشته باشد، مایع از ناحیه رحم به سمت لوله های فالوپ حرکت می‌کند. مایع باید به طور کامل در رحم جریان داشته باشد و اگر زمانی حرکت مایع مختل گردد، در واقه نوعی ناهنجاری در این ناحیه وجود دارد. اگر نیاز باشد تا بخش های دیگر این ناحیه نیز بررسی شود، باید مجدد این کار را تکرار کرد. در این روش خانم به حالت ژنیکولوژیک قرار می گیرد و توسط پزشک یا تکنسین ماده حاجب به داخل رحم و لوله های رحم تزریق می شود . با استفاده از دستگاه مخصوص تصویربرداری از جهت های مختلف انجام می شود.

چه زمانی عکس رنگی رحم نباید گرفته‌ شود؟

در برخی مواقع ممکن است گرفتن عکس رنگی رحم برای برخی زنان مناسب. نباشد. پس در صورت وجود یا احتمال وجود هر گونه از موارد زیر، حتماً قبل از انجام این آزمایش، پزشک خود را در جریان بگذارید:

• عفونتی در رحم و لگنتان
• عفونت فعال یا عفونت مزمن
• ابتلا به یک بیماری‌ آمیزشی
• سابقهٔ حساسیت به مادهٔ حاجب
• احتمال باردار بودن شما

مزایای عکس رنگی رحم

یکی از بهترین روش های معاینات لوله ها همزمان با حفره رحم می‌باشد که از میزان هزینه معقولی برخوردار است و افراد می‌توانند به آسانی از آن بهره ببرند. بسیاری از افراد بعد از انجام تصویربرداری رنگی رحم، به طور طبیعی باردار می‌شوند زیرا عبور ماده حاجب از لوله باعث رفع انسداد و برخی گرفتگی های لوله رحم می‌شود

با انجام آن پزشک از بسیاری ناهنجاری ها که سبب ناباروری شده اند مطلع می شود ، در کل اطلاعات مفیدی در اختیار پزشک قرار می دهد .

در برخی از مواقع بازکردن لوله های فالوپ شده را ایجاد می کند ، به گونه ای که بیمار امکان حامله شدن را پیدا می کند .این روش عوارض بسیار اندکی دارد و هیچ تشعشعی در بدن شخص باقی نمی گذارد .

از طرفی یک روش تشخیصی کم تهاجمی می باشد و زمان مورد نیاز برای انجام این روش کوتاه می باشد .

سوال : چه مواردی در تصویر برداری رنگی رحم قابل بررسی است؟

پاسخ : عکس رنگی رحم یا هیستروسالپنگوگرافی نوعی روش تصویر برداری یا رادیوگرافی برای مشاهده رحم و لوله ها است که به وسیله نوعی اشعه ایکس به نام فلوروسکوپی و یک ماده حاجب حاوی ید انجام می شود. فلوروسکوپی تکنیکی است که به کمک آن می توان اعضای داخلی بدن را در حال حرکت مشاهده کرد. در حین انجام رادیوگرافی، رحم و لوله ها با نوعی ماده حاجب محلول در آب پر می شوند که مشاهده و معاینه دقیق رحم و لوله های رحم را ممکن می کند؛ به این ترتیب رادیولوژیست می تواند با فلوروسکوپی، رحم و لوله ها را ببیند و آناتومی و عملکرد آن ها را ارزیابی کند. 

برای آگاهی بیشتر از موارد مورد بررسی در عکس رنگی رحم به سراغ سونوگرافی سروش رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سونوگرافی سروش یا دریافت نوبت از سونوگرافی سروش کلیک کنید.

پزشک چه زمانی عکس رنگی رحم درخواست می‌‌دهد؟

برای بررسی علل ناباروری در زنان، ابتدا لازم است سلامت دستگاه تولیدمثل زنان مورد ارزیابی قرار گیرد و یکی از روش‌های تشخیصی که معمولاً برای بررسی رحم و لوله‌‌های رحمی همراه با سایر آزمایش‌ها در معاینات و ملاقات پزشکی اولیه برای شروع درمان ناباروری از سوی پزشک درخواست می‌شود، عکس رنگی رحم یا هیستروسالپنگوگرافی است.

با بررسی نتیجه و گزارش عکس‌برداری از رحم، پزشک شما می‌تواند درون رحم و لوله‌های فالوپ و اطراف آن را بررسی کند و از وضعیت داخلی رحم و لوله‌های رحمی مطلع شود. همچنین لازم است بدانید هرچند این عکس‌برداری یک تصویر کلی از رحم نشان می‌دهد که اسمش عکس رنگی از رحم است، ولی در واقع مثل دیگر عکس‌های رادیولوژی سیاه و سفید خواهد بود.

مراحل انجام هیستروسالپنگوگرافی (عکس رنگی از رحم)

عکس رنگی رحم توسط رادیولوژیست انجام می شود و به طور متوسط حدود 30-10 دقیقه به طول می‌انجامد. این روش معمولاً به صورت سرپایی و مانند معاینه زنان انجام می‌شود. بیمار در حالی که به پشت بر روی تخت معاینه دراز کشیده است، زانوهای خود را خم کرده و یا پاهای خود را بر روی رکاب قرار می‌دهد. سپس یک اسپکولوم (وسیله‌ای برای معاینه داخلی زنان) به داخل واژن بیمار وارد می‌شود. دهانه رحم بیمار تمیز شده و یک کاتتر به داخل دهانه رحم وارد می‌شود و سپس لوله ای بسیار ظریف از درون دهانه رحم به داخل رحم وارد نموده تا از این طریق ماده حاجب را به درون رحم و لوله های رحمی تزریق نماید.

به‌ طور طبیعی ماده حاجب باید رحم و لوله های رحمی را پر نماید یعنی هنگامی که در رحم و لوله ها هیچ‌گونه انسداد و مشکلی وجود نداشته باشد ماده حاجب بعد از تزریق، فضای داخل رحم و لوله ها را به طور یکنواخت پر خواهد کرد. ولی در هنگام وجود مشکل و انسداد لوله ای ماده حاجب نمی تواند تمام فضای داخل رحم و لوله ها را پر نماید.بعد از تزریق، از رحم عکس‌برداری می شود. پزشک با بررسی عکس ها می‌ تواند وضعیت رحم و لوله های رحمی را ارزیابی نماید.

به‌ دلیل انقباض عضلات رحم و احساس دردی که به‌ خصوص در زمان تزریق ماده حاجب دارند، در مواردی که لوله های رحمی مسدود است، درد بیشتری احساس می شود. مصرف داروهای مسکن مانند ایبوبروفن می تواند در تسکین درد و ناراحتی موثر باشد. لذا ممکن است 60-30 دقیقه قبل از انجام عکس رنگی، یک داروی مسکن برای بیمار تجویز شود. به‌ طور کلی بسیاری از زنان در حین هیستروسالپنگوگرافی مشکلی نخواهند داشت اما ممکن است مدتی پس از آن احساس درد و ناراحتی نمایند، بنابراین بهتر است در روز گرفتن عکس رنگی از رحم، یک نفر آنها را همراهی نماید.

در برخی موارد تصاویر اشعه ایکس روز بعد گرفته می‌شود تا اطمینان حاصل شود که هیچ زخمی در اطراف تخمدان وجود ندارد. هنگامی که مراحل تصویربرداری به پایان رسید، کاتتر از بدن خارج شده و بیمار می‌تواند بنشیند.

آمادگی برای گرفتن عکس رنگی رحم

در مواردی که التهاب یا عفونت فعالی وجود دارد، نباید هیستروسالپنگوگرافی انجام شود؛ چرا که احتمال تشدید عفونت پس از گرفتن عکس رنگی رحم دارد. پس در صورتی که عفونت مزمن لگن دارید و یا دچار بیماری های منتقله از راه جنسی هستید که هنوز درمان نشده اند، این موضوع را حتما با پزشک خود در میان بگذارید.

شب قبل از انجام گرافی، باید مسهل بخورید تا کاملا روده ها خالی شوند و در نتیجه رحم و ساختارهای مجاور آن به خوبی در عکس قابل رویت باشند.
قبل از انجام گرافی، احتمالا دارویی آرام بخش به شما می دهند تا اضطراب و نگرانی شما را کم کند. بعضی از پزشکان ترجیح می هند قبل یا بعد از انجام کار به بیمار آنتی بیوتیک بدهند تا از هر گونه عفونتی پیش گیری شود.

حتما تمام داروهایی که مصرف می کنید را به پزشکتان بگویید. هم چنین اگر به ماده خاصی به خصوص مواد حاجب ید دار آلرژی دارید، به پزشک اطلاع دهید.
قبل از انجام گرافی باید تمام وسایل فلزی خود را اعم از عینک و زیورآلات کنار بگذارید تا با اشعه ایکس تداخلی ایجاد نکند.

و نکته آخر که بسیار مهم است این مورد است که اگر احتمال میدهید حامله باشید، حتما مراقب باشید و پزشک را مطلع کنید. چرا که این تصویر برداری جنین را در معرض اشعه قرار می دهد که می تواند خطرات زیادی برای جنین در بر داشته باشد.

فواید عکس رنگی رحم

• هیستروسالپنگوگرافی نسبتا آسان بوده و عوارض زیادی ندارد.
• هیستروسالپنگوگرافی در زمان کوتاهی انجام می شود و اطلاعاتی ارزشمندی راجع به اختلالات متنوعی که منجر به نازایی یا سقط جنین می شوند، در اختیار ما قرار می دهد.
• گاهی اوقات هیستروسالپنگوگرافی منجر به باز شدن انسداد لوله های فالوپ می شود و پس از آن فرد میتواند حامله شود.
• پس از انجام کار هیچ اشعه ای داخل بدن فرد نمی ماند.
• اشعه ایکس در حد انجام این گرافی آن قدر زیاد نیست که عوارض چندانی داشته باشد.