عوارض و فواید مصرف قرص فرفولیک در بارداری چیست؟

عوارض و فواید مصرف قرص فرفولیک در بارداری چیست؟

عوارض و فواید مصرف قرص فرفولیک در بارداری چیست؟

بازهم پای کم خونی در میان است. کم خونی زنان باردار که می تواند با عوارض جدی برای جنین همراه باشد. این کم خونی با چند قرص و کپسول برطرف می شود که یکی از آنها فرفولیک است. اما کپسول فرفولیک چیست و چه مصرف آن با چه عوارض و فوایدی در دوران بارداری همراه است؟

کپسول فرفولیک چیست؟

کپسول فرفولیک یکی از داروهای مهم درمان کم خونی است که در دوران بارداری برای جبران کم خونی و کمبود برخی از ویتامین‌ها تجویز می شود. کمبود آهن یکی از دلایل اصلی کم خونی در زنان باردار است. اگر مواد غذایی که روزانه مصرف می‌شود دارای مقدار کمی آهن باشد یا از رژیم غذایی گوشت حذف شود، کمبود آهن به وجود می‌آید.زنان باردار و مخصوصاً کسانی که در حال شیردهی هستند به دلیل سیستم عملکردی بدن چند برابر بیشتر از آقایان به آهن نیاز دارند و رژیم غذایی آن‌ها باید غنی از آهن باشد.آهن در بدن نقش مهمی دارد. مهمترین وظیفه آهن در بدن، انتقال اکسیژن است. کمبود آهن و در ادامه آن کم خونی عملکرد کلی بدن را تحت تاثیر قرار می دهد و باعث خستگی و دیگر مشکلات برای زنان باردار می شود. درمان کم خونی معمولا با استفاده از مکمل و قرص هایی مثل فرفولیک امکان پذیر است .کپسول فرفولیک شامل فولیک اسید،آهن، ویتامین ب 12 و ویتامین ث است.

قرص فرفولیک در بارداری

کپسول فرفولیک چه فوایدی دارد؟

کپسول فرفولیک برای پایین بودن سطح آهن خون در دوران بارداری، درمان کم خونی های مگالوبلاستیک به علت کمبود اسید فولیک، درمان کم خونی ها با منشأ تغذیه در بارداری، نوزادان یا دوران کودکی و سایر شرایط استفاده می شود. فرفولیک حاوی سولفات آهن و اسید فولیک به عنوان مواد فعال است. فرفولیک با تأمین آهن بدن و کار روی مغز استخوان مگالوبلاستیک برای تولید مغز استخوان نرمالوبلاستیک کار می کند و جلوی بسیاری از بیماریها و نقصهای مادرزادی جنین را می گیرد. از فواید اسید فولیک در دوران بارداری هم حتما خبر دارید. اسید فولیک یا فولات یا ویتامین B9 یکی از اصلی ترین نیاز های زنان در دوران بارداری است. اسید فولیک به بهبود توسعه عصب جنین کمک می کند که به نخاع و مغز تبدیل می شود. مصرف اسید فولیک از نقص های مادر زادی و لوله عصبی پیش گیری می کند و کمک می کند هیچ نقصی در سیستم عصبی مرکزی جنین قبل از به دنیا آمدن وجود نداشته باشد. همچنین مصرف اسید فولیک احتمال سقط جنین را کم می کند و از به دنیا آوردن نوزاد با وزن کم و مشکلاتی از این قبیل تا حد زیادی پیشگیری می کند.بیشتر بخوانید درمان کم خونی فقر آهن در بارداری.

کپسول فرفولیک چگونه باید مصرف شود؟

اندازه و دوز مصرف کپسول فرفولیک برای کمبود آهن و کم خونی باید توسط پزشک متخصص تجویز شود. به صورت معمول میزان مصرف این دارو برای بزرگسالان روزانه یک عدد است. حواستان به تداخل دارویی هم باشد اگر تتراسايكيلين‌،پانکراتین‌ و پنی‌ سیلین ،باربیتورات، کلرامفنیکل و سیپروفلوکساسین مصرف می کنید حتما با پزشکتان در میان بگذارید. مصرف قرص آهن بهتر است در آخر شب قبل از خواب استفاده شود تا عوارض ناشی از آن کم شود. ویتامین ث نیز جذب آهن را افزایش می‌دهد به همین دلیل معمولا مصرف ویتامین C به همراه آهن پیشنهاد می‌شود. با اینکه عوارض خطرناکی برای این کپسول ذکر نشده اما اگر بعد از مصرف این کپسول دچار مشکلات گوارشی مثل یبوست، یا اسهال شدید حتما به پزشک مراجعه کنید. یکی دیگر از عوارض مصرف این کپسول گرفتگی عضلات است.بی قراری،گیجی، بی اشتهایی ،حالت تهوع و نفخ شکم هم می تواند نشانه هایی از عوارض این کپسول در بدن باشد.

مصرف قرص فرفولیک

برای مصرف کپسول فرفولیک این نکات را رعایت کنید:

  • در صورت ابتلا به هر نوع کم خونی، قبل از مصرف این دارو با پزشک مشورت کنید.
  • اگر مشکلات کلیوی یا عفونت کلیه، مشکلات کبدی، بیماری پورفیریا، آرتریت روماتوئید، بیماری قلبی، کولیت یا سایر مشکلات روده و زخم معده دارید حتما قبل از مصرف با پزشک صحبت کنید. بیماری قلبی و مصرف این کپسول را جدی بگیرید. ویتامین ب۶ موجود در فرفولیک ممکن است خطر حمله های قلبی را افزایش بدهد. اگر صرع را اختلالات تشنج دارید این دارو را حتما با اجازه پزشک مصرف کنید. چون مصرف مکمل فرفولیک باعث بدتر شدن تشنج در افرادی که سابقه صرع دارند، می شود.
  • قبل از مصرف این کپسول لیست داروهای مصرفی خود را در اختیار پزشک قرار دهید. ممکن است برخی از داروها با مکمل فرفولیک تداخل داشته باشند.
  • اگر حساسیت غذایی و دارویی دارید حتما به پزشک خبر بدهید.
  • مصرف قرص آهن با قرص کلسیم به هیچ وجه توصیه نمی شود. مثلا مصرف قرص آهن با یک لیوان شیر اصلا کار درستی نیست. بهتر است قرص آهن را با یک لیوان آب میل کنید.
  • توصیه میشود این قرص بصورت طولانی مصرف نشود. معمولا بهترین طول دوره برای مصرف مداوم آن ۶ ماه است.
  • کپسول فرفولیک را با معده خالی یا یک ساعت قبل از غذا یا دو ساعت بعد از غذا با یک لیوان آب پر میل کنید.
  • برای جذب بهتر فرفولیک، این دارو را با داروهای آنتی اسید و چای، قهوه، حبوبات و تخم مرغ مصرف نکنید.
  • مصرف کپسول فرفولیک رنگ مدفوع را تیره می کند.
  • اگر مصرف یک وعده از این کپسول را فراموش کردید، به محض یادآوری، آن را مصرف کنید. اگر به زمان مصرف بعدی نزدیک هستید، دوز فراموش شده را رها کنید و به برنامه دارویی خود بازگردید.
  • اگر عوارضی مثل درد یا کرامپ شکمی، اسهال، تهوع و استفراغ، یبوست، سوزش سر دل، تیره شدن رنگ ادرار، خواب‌آلودگی، ضربان ضعیف یا سریع و غیرعادی قلب داشتید به پزشک مراجعه کنید.

مصرف این کپسول بدون اجازه پزشک چه عوارضی دارد؟

مصرف قرص فرفولیک بدون تجویز پزشک و در زنانی که کم خونی ندارند با عوارض خطرناکی مثل زایمان زودتر از موعد، وزن کم جنین هنگام تولد، کوچکی جنین برای سن بارداری، مشکلات تنفسی، مرده زایی همراه است.
مصرف انواع مکمل آهن در بارداری در صورت نیاز نداشتن بدن باعث افزایش غلظت خون می شود و به گردش خون رحمی – جفتی صدمه می زند و خون رسانی را مختل می کند. پژوهش انجام شده نشان می دهد تجویز مکمل آهن به زنان بارداری که کم خون نیستند ممکن است حتی باعث بروز دیابت شود. دریافت آهن اضافه توسط بدن، باعث افزایش اندازه سلول های قرمز خون می شود که در نتیجه آن، سلول های خونی بزرگ شده نمی توانند در گردش های خونی ظریف شرکت کنند بنابراین اکسیژن رسانی به این مناطق مختل می شود و ممکن است به جنین صدمه وارد شود. همچنین هر دارویی باید در یک نقطه از بدن متابولیزه شده و بسوزد، آهن نیز در کبد متابولیزه می شود، وقتی میزان آن افزایش یابد، کبد تحت فشار قرار گرفته و صدمه می بیند.

کم خونی در بارداری سلامت جنین را به خطر می‌اندازد؟

کم خونی در بارداری سلامت جنین را به خطر می‌اندازد؟

کم خونی در بارداری سلامت جنین را به خطر می‌اندازد؟

کم خونی در دوران بارداری یکی از مهمترین مواردی است که زنان باید آن را جدی بگیرند. پزشکان متخصص معتقدند کم خونی در بارداری اگر کنترل نشود ممکن است رشد و سلامتی جنین را به خطر بیندازد.

چرا کم خونی در بارداری خطرناک است؟

در دوران بارداری به دلیل افزایش حجم خون زن باردار و نیاز جنین برای ساخت سلول‌های خونی، بدن به آهن بیشتری نیاز دارد. کم خونی وضعیتی است که در آن بدن نمی‌تواند تعداد گلبول‌های قرمز کافی بسازد که برای حمل اکسیژن به سلول‌های مختلف لازم است.وقتی مقدار آهن در بدن کم باشد، گلبول‌های قرمز خون نمی‌توانند اکسیژن را به بافت‌های مختلف برسانند.کم خونی یک مشکل عمومی در زنان باردار است که اگر کنترل نشود با عوارضی مثل زایمان زودرس و تولد نوزادان کم وزن همراه می شود. علاوه بر اين موارد، مادرانی که تحت تاثیر مشکل کم خونی، به خصوص در طول سه ماهه دوم و سوم از دوران بارداری خود قرار دارند، با تولد زودرس نوزاد و یا مرگ جنین داخل رحم خود مواجه می شوند.حتی در جدیدترین تحقیقات محققان به این نتیجه رسیده اند که زنان بارداری که کم خونی دارند ممکن است کودکانشان به بیماریهایی مثل اوتیسم یا اختلال بیش‌فعالی مبتلا شوند. محققان در پژوهشی که مجله JAMA Psychiatry اعلام کردند آهن خون قبل از هفته سیام بارداری در رشد مغز جنین موثر است و مادرانی که تا هفته سی و یکم بارداری با کم‌خونی مواجهند احتمال مبتلا شدن کودکانشان به اوتیسم بیشتر است. تحقیقات نشان داده بیشتر از ۲۰ درصد زنان باردار در جهان مشکل کم‌خونی دارند.

گلبولهای قرمز در خون

کم خونی در بارداری چه نشانه‌هایی دارد؟

خستگی‌های مداوم، تنگی نفس، درد قفسه سینه، نفسهای کوتاه، ضعف، تند شدن ضربان قلب، اشکال در تمرکز، رنگ پریدگی پوست، سبکی سر و سرگیجه و سر شدن اندام‌های انتهایی (دست و پا) از مهمترین نشانه های کم خونی فقر آهن در بارداری است.

زنان باردار چه مقدار آهن نیاز دارند؟

محققان معتقدند هر زن بالغ روزانه به ۱۵ میلی گرم آهن نیاز دارد. این میزان آهن در دوران بارداری بیشتر می‌شود ، چون این میزان اضافی آهن برای خون‌سازی در کودکان استفاده می شود. بسته به تشخیص پزشک و نیاز فرد به آهن در طول دوران باداری حداقل به ۲۷ تا ۳۰ میلی گرم آهن در طی روز نیاز است.البته باید حواستان به اندازه آهنی که مصرف می‌کنید باشد و به هیچ وجه نباید بیشتر از دوزی که پزشک تجویز کرده، مصرف کنید.

چگونه می‌توان از فقر آهن پيشگيری كرد

انتخاب رژیم غذایی سالم و مصرف ويتامين های دوران بارداری و مکمل‌هایی که پزشک متخصص زنان وزایمان تجویز می‌کند، جلوی فقر آهن در بارداری را می‌گیرد. گوشت قرمز بهترين منبع است. غذاهای غيرگوشتی حاوی آهن مثل خرما، آلو،‌انجیر، لوبيا، كشمش، زردآلو، سيب‌زمينی كلم بروكلی، چغندر، سبزيجات دارای برگهای سبز، نانهای سبوس دار، و غلات غنی شده با آهن هم می‌توانند جلوی فقر آهن را بگیرند.
مواد غذایی سرشار از آهن

 

البته باید حواستان به جذب آهن هم باشد چون بعضی از مواد غذایی جلوی جذب آهن را می گیرند مثل:
  • كلسيم
کلسیم جلوی جذب آهن در بدن را می‌گیرد. به همین دلیل اگر مكمل های حاوی كلسيم و يا تركيبات ضد اسيد حاوی كلسيم دريافت می‌كنيد حواستان باشد كه مصرف آنها با مصرف غذا های غنی از آهن و يا قرص آهن همزمان نباشد. قرص آهن را نباید با شير مصرف كنيد زيرا شير سرشار از كلسيم است.

چه موادی به جذب آهن در بدن كمك می كند

مواد غذایی حاوی ويتامين ث همزمان با مصرف قرص آهن جذب اين ماده از منابع غير حيوانی را بیشتر می‌کند.
  • نکته
در دوران بارداری بهتر است برای دریافت و جذب آهن جگر نخورید. جگر حاوی ويتامين A در حد زيان آور است كه باعث ناهنجاريهای مادرزادی می‌شود.
بیشتر بخوانید: فواید و مضرات خوردن جگر در بارداری

بالا و پایین بودن هموگلوبین در دوران بارداری

بالا و پایین بودن هموگلوبین در دوران بارداری

بالا و پایین بودن هموگلوبین در دوران بارداری

محققان معتقدند که حدود 20 درصد از زنان باردار در سراسر جهان از کم خونی یا سطح هموگلوبین پایین رنج می‌برند. کم خونی در دوران بارداری احتمال مرگ و میر مادر، زایمان زودرس و پایین آمدن ترخ تولد را افزایش می‌‎دهد. به همین دلیل باید مراقب بالا و پایین شدن هموگلوبین در بارداری باشید. با هم موارد خطر و احتیاط‌های لازم را می‌خوانیم.

هموگلوبین چیست؟

هموگلوبین پروتئین پیچیده‌ای در خون است که به انتقال اکسیژن و دی اکسید کربن به قسمت‌های مختلف بدن کمک می‌کند. آهن عنصر اصلی گلبول‌های قرمز خون است. از این رو نام هموگلوبین هم به معنی آهن، گلوبین به معنی پروتئین است. سطح هموگلوبین در زنان باید بین 12 تا 16 گرم در دسی لیتر باشد.

اهمیت هموگلوبین در دوران بارداری

هنگامی که خانمی باردار است بیش از حد طبیعی به اکسیژن نیاز دارد زیرا جنین نیز به اکسیژن نیاز دارد. از این رو به محض بارداری یک زن، میزان هموگلوبین او تخمین زده می‌شود. ظرفیت حمل اکسیژن خون به طور مستقیم به غلظت هموگلوبین در گردش خون بستگی دارد.

هموگلوبین بارداری

محدوده طبیعی هموگلوبین

هموگلوبین به صورت گرم در دسی لیتر اندازه‌گیری می‌شود. در ادامه میزان طبیعی هموگلوبین در بزرگسالان را می‌خوانید:

  • هنگام بارداری: 12 تا 15.8 گرم در دسی لیتر یا 120 تا 158 گرم در لیتر
  • سه ماهه اول بارداری: 11.6 تا 13.9 گرم در دسی لیتر یا 116 تا 139 گرم بر لیتر
  • سه ماهه دوم بارداری: 9.7 تا 14.8 گرم بر دسی لیتر یا 97 تا 148 گرم بر لیتر
  • سه ماهه سوم بارداری: 9.5 تا 15 گرم بر دسی لیتر یا 95 تا 150 گرم بر لیتر

چرا سطح هموگلوبین در بارداری کاهش پیدا می‌کند؟

انتظار می‌رود هموگلوبین در بارداری کاهش پیدا کند. در واقع طبیعی است که هموگلوبین در دوران بارداری به 10.5 گرم بر دسی لیتر کاهش یابد. دلیل این امر بسیار ساده است. هنگامی که یک زن باردار است حجم خون 50 درصد افزایش می‌یابد تا مواد مغذی ضروری را برای جنین در حال رشد فراهم می‌کند. تا هفته هشتم بارداری، سطح پلاسمای خون بالاتر از گلبول‌های قرمز در خانم باردار است. با توجه به کاهش غلظت گلبول‌های قرمز خون، سطح هموگلوبین به اندازه حداقل 10.5گرم در دسی لیتر کاهش می‌یابد. هرچیزی کمتر از این مقدار نیاز به بررسی دارد.

اثرات هموگلوبین پایین بر بارداری

میزان هموگلوبین زیر 10.5 گرم در دسی لیتر می‌تواند بر سلامت زن باردار تاثیر داشته باشد. از این رو، مصرف مکمل‌های آهن در دوران بارداری توصیه می‌شود. در اینجا چند عارضه جانبی بر اثر پایین بودن سطح هموگلوبین در بارداری آورده می‌شود:

  • احساس خستگی
  • سرگیجه
  • پوست و لب کمرنگ
  • تنگی نفس هنگام استراحت
  • دست و پای سرد
  • ناخن شکننده

این شرایط با افت بیشتر هموگلوبین می‌تواند بدتر شود. اگر هموگلوبین به 6 گرم در دسی لیتر برسد، ممکن است مادر آنژین شود. در این شرایط یک زن باردار به دلیل جریان کافی خون به قلب، درد شدیدی در قفسه سینه تجربه می‌کند که به آرامی به بازوها، شانه‌ها و گردن منتقل می‌شود.

هموگلوبین

آیا شما در معرض خطر کاهش هموگلوبین هستید؟

همانطور که قبلا ذکر شد افت جزئی در هموگلوبین در دوران بارداری طبیعی است. اما اگر در مرحله‌ای که هموگلوبین شما پایین‌تر از حد طبیعی باشد، باردار شوید ممکن است دردوران بارداری در معرض خطر بیشتری برای کاهش هموگلوبین باشید. برخی از عوامل قبل از بارداری که ممکن است مادر رادر معرض هموگلوبین پایین قرار دهد عبارتند از:

  • از دست دادن مقادیر زیادی خون در طی قاعدگی، به ویژه آخرین چرخه قبل از بارداری
  • رژیم کاهش وزن با مقادیر بسیار کم آهن
  • اهدای خون قبل از بارداری
  • عدم جذب مناسب آهن
  • بارداری بلافاصله بعد از زایمان

3 نوع مشکل کاهش هموگلوبین وجود دارد که ممکن است در دوران بارداری با آن روبه‌رو شوید:

  • کم خونی فقر آهن: این اتفاق زمانی می‌افتد که بدن آهن کافی برای تولید هموگلوبین بهینه نداشته باشد.
  • کم خونی فقر فولات: بدن برای تولید RBC یا همان گلبول قرمز به فولات بیشتر نیاز دارد تا بتواند اکسیژن را به بافت‌های بدن برساند. مصرف نکردن سبزیجات برگ سبز به اندازه کافی می‌تواند باعث ایجاد مشکلات مربوط به فولات شود.
  • کمبود ویتامین B12: بدن برای تشکیل گلبول‌های قرمز سالم نیز به میزان کافی ویتامین B12 نیاز دارد. داشتن رژیم غذایی فاقد ویتامین می‌تواند مواردی ایجاد کند که به طور مستقیم روی هموگلوبین تاثیر بگذارد.

نحوه افزایش مقدار هموگلوبین در هنگام بارداری

از آنجا که مشخص است میزان هموگلوبین به احتمال زیاد در دوران بارداری کاهش پیدا می‌کند باید با پزشک مشورت کنید و مکمل‌های آهن مصرف کنید. همچنین تغییر در رژیم غذایی شما ممکن است به شما کمک کند تا آهن، اسید فولیک، ویتامین B12 و ویتامین C را دوباره تامین کنید. در اینجا لیستی از مواد غذایی وجود درد که می‌تواند به شما در تامین این کمبود کمک کند:
شما باید از رژیم غذایی سرشار از سبزیجات برگ سبز مانند اسفناج، میوه‌های خشک، دانه‌های غذایی مانند جو، ارزن، ذرت و دانه کنجد استفاده کنید. این منابع قابل اعتماد آهن هستند.
میوه‌های سرشار از آهن مانند کیوی، هلو، انجیر، سیب و … از ضروریات رژیم غذایی روزمره شما هستند.
مواد غذایی سرشار از ویتامین C در رژیم غذایی شما گنجانده شود زیرا به بدن کمک می‌کند که آهن جذب کند. میوه‌هایی مانند کیوی، پرتقال، لیموترش و تمشک منبع عالی ویتامین C هستند. سبزیجات برگ سبز، کلم بروکلی و گوجه فرنگی همچنین سرشار از ویتامین C هستند و باید در رژیم غذایی گنجانده شوند.
اسید فولیک و ویتامین B کمپلکس در تولید گلبول‌های قرمز خون که به نوبه خود باعث افزایش سطح هموگلوبین بدن می‌شوند، کمک می‌کند. بنابراین مواد غذایی سرشار از اسید فولیک و B کمپلکس مانند آووکادو، بامیه، کاهو، شلغم، جوانه و… نیز باید بخشی از وعده‌های غذایی روزانه باشند.
مشاهده شده است که مصرف زیاد کلسیم، گلوتن و کافئین می‌تواند مانع از جذب آهن توسط بدن شود. از این رو در دوران بارداری باید میزان مصرف مواد زیر را محدود کرد:

  • قهوه/ چای
  • ماکارونی و محصولات گندم (گلوتن)
  • جعفری (اسید اگزالیک)
  • محصولات شیر

هموگلوبین در بارداری

چه موقع سطح هموگلوبین در حین بارداری بالا می‌رود؟

سطح هموگلوبین در بارداری ممکن است به دلیل شرایط مرتبط با قلب، ریه‌ها و کلیه‌ها ایجاد شود. هموگلوبین در یک زن بارداری نیز ممکن است به دلیل موارد زیر باشد:

  • کم آبی: در صورت کاهش میزان مصرف مایعات در بارداری ممکن است افزایش ناگهانی هموگلوبین را تجربه کنید. البته اگر مایعات دریافتی را افزایش دهید، هموگلوبین همان لحظه کنترل می‌شود.
  • اریتروسیتوز: در این شرایط، افزایش ناگهانی در گلبول‌های قرمز مشاهده می‌شود. در دوران بارداری اگر به دلایلی بدن نتواند میزان اکسیژن بافت‌های مختلف را برآورده کند، افزایش تولید گلبول‌های قرمز وجود دارد.
  • مصرف بیش از حد مکمل‌های آهن: افزایش سطح آهن در بدن باعث افزایش ناگهانی سطح هموگلوبین می‌شود. از این رو بدون مشورت با پزشک، مکمل آهن نباید مصرف کنید.

اثرات سطح هموگلوبین بالا

ممکن است تعجب کنید اما سطح بالای هموگلوبین در بارداری می‌تواند بسیار خطرناک باشد. در اینجا پیامدهای ناخواسته هموگلوبین بالا در بارداری را می‌خوانید:

  • این امر احتمال وزن کم هنگام تولد را افزایش می‌دهد
  • در طول سه ماهه اول و دوم می‌تواند منجر به SGA جنین شود (وزن کم نسبت به سن حاملگی)
  • اگر سطح هموگلوبین در سه ماهه دوم بالاتر از 14 گرم در دسی لیتر باشد، ممکن است نشان دهنده پره اکلامپسی باشد.
  • افزایش غلظت خون می‌تواند مستقیما بر جریان خون در بدن مادر تاثیر بگذارد. در نتیجه ممکن است خون به جفت نرسد و بدیهی است که رشد سالم جنین را مختل می‌کند.

درمان سطح هموگلوبین بالا

هیچ داروی خانگی برای درمان مقادیر بالای هموگلوبین در بارداری وجود ندارد. این شرایط باید توسط متخصص تحت درمان قرار گیرد. برای لذت بردن از بارداری خود به بهترین شکل، مراقب آنچه می‌خورید و بدنتان باشید. برای هر تغییری با پزشک مشورت کنید.