تاثیر مثبت و منفی کارتون بر کودکان
از زمان ظهور فیلم های کارتونی بیش از یک قرن می گذرد و حالا کارتون ها بخش اجتناب ناپذیری از زندگی کودکان هستند، در واقع چندین نسل از کودکان با تماشای فیلم های انیمیشن بزرگ شده اند. بسیاری از دختران و پسران پس از تماشای علاالدین و چراغ جادو ، سیندرلا و … خود را شخصیت های اصلی کارتون تصور و با آنها همزاد پنداری می کردند پس به خوبی تاثیر پذیریشان را میتواند دید به همین دلیل در این بخش از سبک زندگی بیا نی نی به بررسی تاثیرات مثبت و منفی کارتون روی کودکان و نکاتی در مورد چگونگی کاهش اثرات منفی آن می پردازیم.
تأثیرات مثبت تماشای کارتون بر روی کودکان
اهمیت کارتون را می توان از تأثیرات مثبت بر رفتار و رشد کودک مشاهده کرد، اثرات مثبتی که شامل :
کمک به یادگیری سریعتر کودکان :
کارتونها به یادگیری هرچه سریعتر بچه ها کمک می کنند. تأثیر مثبت کارتونها بر روی کودکان به ویژه در مورد کارتون های آموزشی که اشکال ، اعداد و رنگ ها را آموزش می دهند، دیده می شود. چنین برنامه هایی می توانند موارد اساسی را به روشی سرگرم کننده و تعاملی به کودکان بیاموزند ، بنابراین یادگیری را به یک فعالیت لذت بخش تبدیل می کنند چراکه تصاویر متحرک، گویا و تصاویر بصری، یادگیری را برای کودکان جالب تر می سازد.
بهبود رشد شناختی کودکان :
تماشای کارتون می تواند در رشد مهارت های شناختی کودکان تاثیر گذاشته و علاوه بر این به رشد منطق و استدلال، پردازش دیداری و شنیداری و تقویت توجه کودک کمک می کند.
توسعه زبان کودکان :
کارتون ها می توانند بچه ها را با زبان های مختلف آشنا کنند، بنابراین رشد مهارتهای زبانی آنها را بهبود می بخشد. به عنوان مثال تماشای کارتون به زبان مادری می تواند به آنها در یادگیری بهتر زبان، بهبود تلفظ و نحوه صحبت کمک کند.
افزایش خلاقیت کودکان :
تماشای کارتون به تقویت تخیل و خلاقیت کودکان کمک می کند و آنها را قادر می سازد به ایده های جدیدی که الهام گرفته از کارتون های خاص است فکر کنند و براساس کارتون هایی که تماشا می کنند داستان ها یا کارهای هنری جدیدی ارائه دهند.
رفع استرس و افزایش شادی در کودکان:
کودکان کارتون ها را مفرح می دانند و اغلب با تمسخر شخصیت های کارتونی با صدای بلند می خندند. خنده استرس را رفع و اعتماد به نفس کودکان را بالا می برد و همچنین باعث افزایش ایمنی، ترشح اندورفین و احساسات مثبت درآنها می شود.
کمک به یادگیری کودکان درباره چیزهای مختلف :
تماشای کارتون راهی عالی برای یادگیری آداب و رسوم، سنت ها، تاریخ است. به عنوان مثال، تماشای کارتون های مذهبی می تواند اخلاق خوب، مهربانی و عطوفت را به کودکان بیاموزد.
تأثیر منفی تماشای کارتون بر روی کودکان
در حالی که کارتون ها تأثیرات مثبتی بر کودکان دارند، می توانند تأثیرات منفی بر رفتار و رشد کودک نیز داشته باشند. در ادامه ی بخش کودک در بیا نی نی تأثیرات منفی مختلفی که کارتون می تواند بر روی کودکان داشته باشد را بازگو کرده ایم.
ترویج خشونت فیزیکی و کلامی بین کودکان :
تماشای کارتون هایی که خشونت را به تصویر می کشد کودکان را به خشونت و پرخاشگری در زندگی واقعی ترغیب می کند. همچنین، کودکان ممکن است معتقد باشند که هیچ کس آسیب نمی بیند و احساس درد نمی کند، زیرا در کارتون پس از تجربه خشونت یا تصادف شخصیت ها بدون آسیب به حرکت خود ادامه می دهند مثل تام و جری.
انجام رفتار بی قاعده و عدم همدلی در کودکان :
کارتون های مختلفی وجود دارد که شخصیت ها در آن رفتارهای بی ادبانه یا نافرمانی نسبت به معلم و بزرگان را نشان می دهند. آنها ممکن است رفتار والدین یا معلمان خود را هنگامی که بخاطر کردار بد تنبیه می شوند، تقلید کنند و آنها را به چالش بکشند.
افزایش رفتار غیر اجتماعی بین کودکان :
کارتون های مختلفی وجود دارد که رفتارهای ضد اجتماعی و پیام های اشتباهی به کودکان می آموزند. در برخی از کارتون ها کنایه های جنسی، پرخاشگری دیده می شود و این موارد می تواند بر رفتار کودک تأثیر بگذارد و باعث پرخاشگری، خرابکاری یا خشونت آنها نسبت به فرد ضعیف تر شود.
افزایش مشکلات سلامتی در کودکان :
ساعت ها نشستن در مقابل صفحه تلویزیون، تماشای کارتون و بی تحرکی می تواند مشکلات زیادی مانند چاقی، مشکلات بینایی و کمبود مواد مغذی ایجاد کند.
تقلید کودکان از شخصیت های بد کارتونی :
کودکان اغلب شخصیت کارتونی مورد علاقه خود را الگو قرار می دهند و از آنها تقلید می کنند یا آرزو دارند مانند آنها شوند. غالباً ، شخصیت کارتونی الگوی گمراه کننده ای است که عادت های غلط را ترویج می دهد یا رفتارهای ناعادلانه نسبت به هم نوعان را به نمایش می گذارد. تأثیری که کارتون اغلب روی کودکان می گذارد به عواقب ویرانگر مانند عدم برقراری ارتباط یا بی نظمی منجر می شود.
نکاتی برای مقابله با عوارض جانبی کارتون بر روی کودکان
اکنون که درباره مزایا و معایب مختلف کارتون و تأثیر کارتون بر رفتار کودکان صحبت کردیم، به چند نکته برای مقابله با عوارض جانبی منفی کارتون می پردازیم.
تماشای والدین به همراه کودکان :
تماشای کارتون به همراه کودکان به شما این امکان را می دهد آنچه را که آنها می بینند نظارت و واکنش آنها را نسبت به اتفاقات مختلف در داستان مشاهده کنید. همچنین به شما در برقراری ارتباط بهتر با فرزند کمک می کند. دانستن اینکه شخصیت کارتونی مورد علاقه آنها کدام است به شما کمک می کند رابطه خود را با کودک بهبود ببخشید.
محدود کردن ساعت مشاهده تلویزیون کودکان :
برای زمان تماشای تلویزیون یا کارتون به ویژه برای کودکان خردسال قانونی تنظیم کنید مثلا 1 ساعت در روز. به جای اینکه بنشینند و کارتون ببینند ، آنها را به بیرون رفتن و بازی های پرتحرک تشویق کنید.
انتخاب کارتون های مناسب یا آموزشی مختص کودکان :
به کودک خود اجازه دهید فقط کارتون های متناسب با سن خود که رفتارهای منفی را به تصویر نمی کشد، تماشا کنند.
توضیح تفاوت بین کارتون و واقعیت برای کودکان :
تفاوت کارتون و واقعیت را برای کودکان خود توضیح دهید. به کودک خود بیاموزید چه چیزی مضر، قابل قبول و غیر واقعی است. به عنوان مثال، برای کودک شرح دهید اگرچه شخصیت کارتونی پس از خشونت سالم است، اما در زندگی واقعی چنین نیست.
استفاده از برنامه های فیلتر شده برای کودکان :
برنامه هایی که نمی خواهید کودکتان به دلیل محتوای نامناسب ببیند یا به آن دسترسی داشته باشد از قفل کودک و فیلتر استفاده کنید تا در مواقع تنهایی کودک مطمئن باشید چیزی را بدون نظارت تماشا نمی کند.
کاوش کانال های آموزنده متناسب با سن کودکان:
برخی برنامه ها و کارتون ها به دلیل داشتن محتوای آموزنده به رشد کلی کودک کمک می کند بنابراین آنها را بیابید و در اختیار کودکتان قرار دهید.
استفاده از سی دی های صوتی کودکان :
برای قصه گویی و شعر می توانید از سی دی های صوتی به جای کارتون استفاده کنید، زیرا این کار شنوایی کودک را تقویت می کند.
اجتناب از مصرف غذا جلوی تلویزیون :
مصرف غذا هنگام تماشای تلویزیون یا آیپد زمینه ساز عادات غذایی نادرست مانند پرخوری و اعتیاد به غذاهای ناسالم است. بچه ها معمولاً جلوی تلویزیون پرخوری می کنند و تمایل به مواد غذایی ناسالم دارند. خانوادگی سر یک سفره یا میز غذا بخورید و از تماشای تلویزیون در زمان صرف غذا پرهیز کنید. اینکار به آنها کمک می کند تا روی وعده غذایی و مصرف غذاهای مقوی تمرکز کنند.
