آیا در دوران بارداری می‌توان از کیسه آب گرم استفاده کرد؟

آیا در دوران بارداری می‌توان از کیسه آب گرم استفاده کرد؟

آیا در دوران بارداری می‌توان از کیسه آب گرم استفاده کرد؟

ممکن است در هر نقطه‌ای از بارداری درد کمر، شکم یا حتی در مکان‌های تصادفی مانند گردن یا سر را تجربه کنید. گفته می‌شود پد‌های گرمایشی می‌توانند در مراحل مختلف و به دلایل متعدد در دوران بارداری بسیار مفید باشند. بیایید مستقیماً به ایمنی و پروتکل‌های استفاده از پد گرم‌کننده در دوران بارداری بپردازیم.

 

آیا استفاده از کیسه آب گرم در دوران بارداری بی‌خطر است؟

بله استفاده از پد‌های گرمایشی در دوران بارداری بی‌خطر است اگرچه باید مطمئن باشید که اجازه نمی‌دهید به دمای خیلی گرم مستقیماً روی رحم شما برسد. شما نمی‌خواهید یک پد حرارتی را با حداکثر گرما مستقیماً روی رحم خود بگذارید. دمای بالای 102 درجه می‌تواند به جنین متولد نشده یا حتی نقص مادرزادی آسیب برساند اگر بدن زن باردار اغلب به این درجه حرارت بالا برسد.

 هرگز یک پد گرم‌کننده را در طول شب روی بدن خود نگذارید:

پد‌های گرمایشی هنگام استفاده فوق‌العاده آرامش بخش هستند، آن‌ها می‌توانند باعث شوند که فردی که حتی باردار نیست در حین استفاده بخوابد و آرامش داشته باشد. به خواب رفتن با یک پد گرم‌کننده در دوران بارداری می‌تواند منجر به دوره‌های طولانی قرار گرفتن در معرض گرمای شدید رحم شما شود. فقط باید از یک پد گرم‌کننده به اندازه کافی استفاده کنید تا در دوران بارداری تسکین موقتی برای بدن شما ایجاد کند. این امر بهترین روش را برای جلوگیری از اثرات نامطلوب ناشی از استفاده از پد گرم‌کننده در دوران بارداری ایجاد می‌کند.

 

پد‌های گرمایشی در حداکثر دما چقدر گرم می‌شوند؟

پد‌های گرمایشی می‌توانند در دما‌های بین 110 درجه فارنهایت تا حداکثر دمای 140 درجه فارنهایت متفاوت باشند حتی اگر بسیار زیاد است، این دما‌ها معمولاً دمای بدن یک زن باردار را به طور کلی افزایش نمی‌دهند. بنابراین بسته به نوع استفاده از آن و تنظیمی که روی آن قرار داده‌اید تعیین می‌کند که هنگام استفاده از آن چه مقدار گرما می‌رسد. استفاده از یک لایه پارچه اضافی به دفع گرما قبل از رسیدن به پوست شما نیز کمک می‌کند.

انواع پد‌های گرمایشی قابل استفاده در دوران بارداری چه مواردی هستند؟

 یک پد گرم‌کننده نباید دمای کلی بدن شما را در دوران بارداری افزایش دهد:

اگر دمای بدن مادر باردار به دلیل بیماری یا ویروس به طور طبیعی افزایش یابد باید مراقب آن باشد و در صورت لزوم آن را پایین بیاورد یا به دنبال درمان پزشکی باشد. به همین دلیل است که به زنان باردار توصیه می‌شود از وان‌های آب گرم و سونا دوری کنند به‌ویژه از رفتن به مدت طولانی در آن‌ها خودداری کنند. زنان باردار هرگز نباید از یک پد گرم‌کننده در زیر یک پتوی گرم یا برای مدت زمان طولانی، به خودی خود، در طول شب یا بیش از نیم ساعت در یک جلسه استفاده کنند. یک قانون سرانگشتی خوب این است که از یک پد حرارتی برای فواصل 10 دقیقه‌ای برای درد در طول یک روز یا بیشتر استفاده کنید. در صورت امکان هر روز از پد‌های گرم‌کننده استفاده نکنید و مطمئناً از سایر روش‌های تسکین درد در دوران بارداری همراه با پد گرم‌کننده استفاده کنید.

 

کمبود و افزایش مایع آمنیوتیک چه عوارضی برای جنین دارد؟

کمبود و افزایش مایع آمنیوتیک چه عوارضی برای جنین دارد؟

کمبود و افزایش مایع آمنیوتیک چه عوارضی برای جنین دارد؟

بیا نی نی: اختلالات کیسه آب جنین یکی از مهم‌ترین عارضه‌های دوران بارداری است که باید بلافاصله پس از تشخیص، برای درمان آن اقدام شود تا جان جنین به خطر نیفتد. به همین دلیل در قسمت دوم گزارش اختلالات کیسه آب جنین، به کمبود و افزایش مایع آمنیوتیک و عوارض و درمان آن پرداخته‌ایم.
الماسی با اشاره به علل کمبود مایع آمنیوتیک، درباره آنها می‌گوید:« شایع‌ترین دلیل کمبود مایع آمنیوتیک، پارگی زودرس پرده‌های جنینی است. از دلایل دیگر کمبود مایع آمنیوتیک می‌توان به حاملگی طولانی و‌فشار خون همراه با تشنج در زمان بارداری، دیابت،‌نارسایی جفت، تشکیل نشدن کلیه‌ها،‌نواقص دوطرفه کلیه، انسداد مجاری خروجی مثانه، نواقص کروموزومی،‌اختلالات مادرزادی،‌محدودیت رشد جنینی، مصرف بعضی از دارو‌ها و مرگ جنین اشاره کرد. در خانم‌های بارداری که دچار کمبود مایع آمنیون مخصوصا در اوایل دوران بارداری هستند، نسبت مرگ جنینی 40 تا 50 برابر بارداری با شرایط طبیعی است.»
کم بودن مایع آمنیوتیک (اولیگوهیدر آمنیوس) در 1 درصد زنان باردار شایع است و به این معنا است که حجم مایع آمنیون به کمتر از 400 سی‌سی رسیده است. بر همین اساس الماسی توضیح می‌دهد:« از نظر بالینی، اگر در روش اندازه‌گیری MVP مقدار مایع کمتر از 1 تا 2سانتی متر و در روش AFI مقدار مایع کمتر از 5 سانتی‌متر باشد و همچنین اگر حجم مایع کیسه آب جنین در زمان زایمان کمتر از 300 سی‌سی باشد، همه این‌ها از نشانه‌های کم بودن مایع آمنیوتیک (اولیگوهیدر آمنیوس) است.»

 

 

درمان کمبود مایع آمنیون به دو صورت است که الماسی درباره آنها می‌گوید:« روش اول درمان کمبود مایع آمنیون، افزایش مایعات بدن مادر است. چون بین مایعات بدن مادر و حجم مایع آمنیوتیک در نیمه دوم بارداری تا مراحل بعدی رابطه مستقیم وجود دارد. روش دوم درمان،‌تزریق مایع به داخل کیسه آب از طریق شکم یا واژن است. در مواردی که ضربان قلب جنین افت پیدا کند،‌مایع آمنیوتیک به مدفوع جنین آلوده شود و مقدار مایع آمنیون به شدت کم شود، تزریق مایع را از طریق واژن انجام می‌دهند.»
گاهی سطح مایع کیسه آب جنین افزایش پیدا می‌کند که به این حالت پلی هیدرآمنیوس گفته می‌شود. در این حالت سطح مایع کیسه آب جنین به بیش از 95 درصد می‌رسد.
الماسی نشانه‌های زیاد بودن مایع آمنیوتیک را سه مورد معرفی می‌کند و می‌گوید:« اول اینکه در روش اندازه‌گیریAFI مایع کیسه آب جنین، در سه ماهه سوم بارداری بیشتر از 24 سانتی‌متر باشد. دوم اینکه در روش MVP مقدار این مایع بیشتر از 8 سانتی‌متر باشد و سوم اینکه حجم مایع کیسه آب جنین بیشتر از 2000 سی‌سی باشد. البته افزایش مایع آمنیوتیک در بیشتر موارد خفیف است.»
افزایش شدید و سریع مایع آمنیوتیک که همراه با علائم و نشانه‌های مادری است یک اختلال محسوب می‌شود. به همین دلیل الماسی درباره آن توضیح می‌دهد:« افزایش شدید و سریع مایع آمنیوتیک همیشه در سندروم ترانسفوزیونِ قل به قل بروز می‌کند و به این‌صورت مشخص می‌شود که ارتفاع رحم خیلی سریع و شدید تا اندازه 1 سانتی‌متر در روز افزایش پیدا می‌کند.»
سندرم ترانسفوزیون قُل به قُل، نوعی بیماری نادر است که در دوقلوهای همسان در رحم مادر ایجاد می‌شود. به دنبال ابتلا به این بیماری، به یکی از قل‌ها خون بیشتری می‌رسد و بزرگتر می‌شود اما قُل دیگر کوچکتر می‌ماند.

این کارشناس مامایی درباره علل شایع و اصلی زیاد بودن مایع آمنیوتیک می‌گوید:« نواقص جنینی به ویژه نواقص گوارشی، تشکیل نشدن مری،‌نواقص سیستم اعصاب مرکزی که در رأس آنها نوزادانی هستند که سرشان تشکیل نشده، نواقص قلبی- عروقی، چندقلویی،‌دیابت مادر، بزرگ بودن جنین که با دیابت مادر همراه باشد و یا بدون دیابت مادر باشد، عفونت‌های داخل رحمی،‌سندروم ترانسفوزیون قُل به قُل و آنمی شدید جنین می‌تواند می‌توانند علل بروز افزایش کیسه آب (پلی هیدر آمنیوس) شوند.»

 

مایع آمنیوتیک اضافی دو حالت دارد که الماسی درباره آن توضیح می‌دهد:« افزایش مایع کیسه آب جنین در حالت حاد باعث کش آمدن سریع کیسه آب و اختلالات سریع و خطرناک می‌شود و در اوایل بارداری مشاهده می‌شود. اما در مرحله دوم یا مزمن این عارضه، مایع به صورت تدریجی تجمع پیدا می‌کند و مادر احساس ناراحتی کمتری دارد.»
افزایش مایع کیسه آب جنین عوارض و خطراتی هم دارد که به‌طور مستقیم روی مادر تاثیر می‌گذارند. به همین دلیل الماسی در این ‌باره می‌گوید:« کش آمدن بیش از حد رحم که باعث پارگی پرده‌ها،‌ زایمان زودرس،‌ جدا شدن زودرس جفت، خونریزی بعد از زایمان، جمع نشدن رحم و نمایش غیر‌طبیعی جنین می‌شود از عوارض زیاد شدن مایع آمنیوتیک است همچنین افزایش مایع کیسه آب جنین باعث افزایش فشار در داخل شکم می‌شود که این فشار باعث انسداد گوارشی و ادرار و افزایش ریسک عفونت ادراری در مادر می‌شود. همچنین در این مادران خطر ابتلا به فشار خون وابسته به حاملگی (پره‌اکلامپسی) زیاد است.»
مرگ و میر جنینی در اثر افزایش مایع کیسه آب جنین بین 15 تا 30 درصد است که  بیشتر به دلیل  نواقص همراه با زایمان، مشکلات کروموزومی، پارگی زودرس پرده‌ها و حوادث بند ناف اتفاق می‌افتد. هرچه مایع آمنیوتیک زیادتر باشد، درصد زایمان سزارین و همچنین مرگ و میر جنین هم بیشتر است.
تشخیص افزایش مایع آمنیوتیک با سونوگرافی صورت می‌گیرد. بر همین اساس این کارشناس مامایی درباره روش تشخیص و درمان این عارضه می‌گوید:« برای تشخیص این عارضه لازم است که مادر از نظر دیابت و رد عفونت‌های مادرزادی بررسی شود. برای درمان این عارضه هم در صورتی که مادر مشکل خاصی نداشته باشد همین‌که تحت نظر باشد کافی است. اما اگر مادر تنگی نفس یا درد شکم داشته باشد باید مایع آمنیوتیک از طریق شکم تخلیه شود. تخلیه این مایع در مواردی انجام می‌شود که تنگی نفس مادر را تسکین دهد.»
قسمت اول این گزارش را می توانید در اینجا  بخوانید.

نشانه های نشت مایع آمنیوتیک چیست؟

نشانه های نشت مایع آمنیوتیک چیست؟

نشانه های نشت مایع آمنیوتیک چیست؟

مایع آمنیوتیک مایعی است که جنین را در رحم احاطه کرده است. این مایع کارکردهای وسیعی برای مادر و جنین دارد. جنین درون مایع آمنیوتیک می‌ماند و هنگام زایمان با پاره شدن کیسه آب یا همان مایع آمنیوتیک جنین خارج می‌شود. گاهی اوقات ممکن است کیسه آب یا مایع آمنیوتیک نشتی داشته باشد که به آن پارگی زودرس غشاها یا PROM می‌گویند. در ادامه علائم نشت مایع آمنیوتیک را می‌خوانیم.

علائم نشت مایع آمنیوتیک

ترشح مایع آمنیوتیک ممکن است مانند دفع آرام یک مایع گرم از واژن باشد که معمولا شفاف و بی‌بو خواهد بود. اما ممکن است گاهی حاوی خون یا مخاط باشد. اگر این مایع، مایع آمنیوتیک باشد نشت آن متوقف نمی‌شود.

علائمی که نشت مایع آمنیوتیک را نفی می‌کند

رحم در دوران بارداری روی مثانه قرار می‌گیرد، بنابراین نشت ادرار برای خانم‌های باردار شایع است. اگر ترشحاتی مانند بوی ادرار وجود داشته باشد، احتمالا این نشت ادرار است.
همچنین ممکن است زنان در دوران بارداری با افزایش ترشحات واژن روبه‌رو شوند. ترشحات طبیعی بوی خفیف داشته و شیری رنگ هستند.

زن باردار در حال استراحت

چه زمان به پزشک مراجعه کنید

اگر به نظر نمی‌رسد نشت مایع، ادرار یا ترشح است، بهتر است با پزشک صحبت کنید. زنانی که علائم زیر را نیز تجربه می‌کنند باید به پزشک مراجعه شود:

  • ترشح ناخوشایند قهوه‌ای یا سبز از واژن
  • تب
  • حساسیت رحم
  • ضربان قلب سریع
  • کاهش یا عدم افزایش وزن

در حالی که منتظر مراقبت پزشکی هستید زن نباید از تامپون استفاده کرده یا رابطه جنسی و هر کار دیگری که ممکن است باکتری‌ها را وارد واژن کند انجام دهد.
پزشک ممکن است یک نمونه از مایع را برای تعیین اینکه مایع آمنیوتیک است یا خیر گرفته و آزمایش کند.
این آزمایش همچنین می‌تواند معاینه واژن باشد تا پزشک بررسی کند دهانه رحم در حال باز شدن و خانم در حال زایمان است یا خیر. سونوگرافی هم می‎تواند به پزشکان در بررسی میزان مایع آمنیوتیک اطراف جنین کمک کند.
پزشک همچنین ممکن است آزمایش رنگ انجام دهد که شامل ورود رنگ آبی به داخل کیسه آمنیوتیک و در خواست از خانم برای استفاده پد بهداشتی است. اگر رنگ روی پد ظاهر شود این می‌تواند نشت مایع آمنیوتیک باشد.

علل نشت مایع آمنیوتیک

کیسه آب نزدیک زایمان پاره می‌شود. طبق اعلام انجمن بارداری آمریکا از هر 10 زن یک زن پاره شدن کیسه آب را به صورت روان شدن مایع تجربه می‌کند و برای بیشتر خانمها نشت مقداری آب است.
برخی اوقات کیسه آمنیوتیک قبل از شروع زایمان نشت می‎کند. اگر مایع آمنیوتیک پیش از هفته 37 بارداری پاره شود پزشکان آن را پارگی زودرس یا PROM می‌نامند. زنانی که کمتر از 6 ماع بعد از آخرین زایمان باردار می‌شوند یا بیش از یک جنین دارند بیشتر احتمال خطر پارگی زودرس کیسه آب دارند.
سایر عواملی که منجر به PROM می‌شود عبارت است از:

  • انقباضاتی که به کیسه آمنیوتیک فشار می‌آورد، باعث پارگی آن می‌شود
  • سوزن آزمایش آمنیوسنتز
  • سرکلاژ، روشس که پزشکان دهانه را مسدود می‌کنند تا نوزاد برای زایمان آماده شود
  • مایع آمنیوتیک خیلی زیاد یا خیلی کم
  • جفت جدا شده از رحم
  • درمان نشت کیسه آب

پزشک ممکن است توصیه کند استراحت کنید به این معنی که فعالیت زیادی نداشته باشید و بیشتر روز را در حال استراحت باشید. همچنین ممکن است توصیه کند از رابطه جنسی خودداری کنید. اگر عفونت داشته باشید، پزشک آنتی بیوتیک‌هایی که در دوران بارداری بی‌خطر هستند، تجویز می‌کند.
اگر جنین آماده به دنیا آمدن باشد پزشک ممکن است با استفاده از دارویی به نام اکسی توسین شروع به القای زایمان کند.

جنین درون مایع آمنیوتیک درون رحم

مایع آمنیوتیک چیست؟

حدود 12 روز از زمان بارداری، یک کیسه آمنیوتیک در اطراف جنین در حال رشد تشکیل می‎‌شود. مایع آمنیوتیک کیسه را با چندین هدف پر می‌کند که عبارت است از:

  1. محافظت از جنین
  2. نگهداشتن جنین در دمای ثابت
  3. اجازه می‌دهد جنین در حالی که ریه‌ها رشد و نمو می‌کنند در مایع تنفس کنند
  4. به دستگاه گوارش جنین کمک می‌کند تا مایع را بلع و رشد کند
  5. به رشد عضلات و استخوان جنین در حین حرکت در مایع کمک می‌کند
  6. از بندناف که حامل مواد غذایی و اکسیژن است محافظت می‌کند

مایع آمنیوتیک عمدتا در 20 هفته اول بارداری از آب تشکیل می‌شود. پس از آن همچنین حاوی مواد مغذی، هورمون‌ها، آنتی بادی و ادرار کودک است.
مقدار مایع موجود در کیسه تا هفته 36 بارداری افزایش پیدا کرده و رفته رفته کاهش می‌یابد.

پاره شدن کیسه آب پایان بارداری است؟!

پاره شدن کیسه آب پایان بارداری است؟!

پاره شدن کیسه آب پایان بارداری است؟!

 

بیا نی نی: پاره شدن کیسه آب، برای بسیاری از زنانی که انتظار تولد اولین فرزند خود را می‌کشند، اتفاقی مبهم یا حتی هراس‌آور است. اتفاقی که هر مادر، به شکلی متفاوت آن را تجربه می‌کند و هیچ کس توان مشخص کردن زمان و مکان رخ دادنش را ندارد.

از چه حرف می‌زنیم؟

فرزند شما در تمام این نه ماه، در کیسه‌ای به نام کیسه آمنیوتیک زندگی کرده و مایعی به نام مایع آمنیوتیک، زندگی در رحم را برای او ممکن کرده است. کیسه محافظ جنین، ممکن است در هر لحظه از بارداری سوراخ یا پاره شود. اگر کیسه آمنیوتیک یا همان کیسه آب در زمان مناسب از این مایع خالی شود، زمینه برای آغاز فرایند زایمان فراهم می‌شود و اگر پارگی زودرس آن اتفاق بیفتد، حیات جنین تهدید می‌شود.

چه اتفاقی می‌افتد؟

در لحظه پاره شدن کیسه آمنیوتیک، مایعی روشن و گرم از واژن مادر خارج می‌شود و ظرف چند ساعت درد زایمان آغاز می‌شود. پارگی کیسه آب، برای بع‍‌ضی از زنان شبیه تخلیه ناگهانی و با فشار مایع آمنیوتیک از بدن است و برای بعضی دیگر، خود را با خیس شدن لباس زیر، یعنی چیزی شبیه به نشت ادرار نشان می‌دهد. چه شما پاره شدن کیسه آب را با شدت و فشار تجربه کنید و چه تنها به وقوع آن شک کرده باشید، باید حتما پزشکتان را در جریان بگذارید. چراکه خالی شدن کیسه از مایع آمنیوتیک، امکان ورود میکروب به واژن یا وقوع مشکلات دیگر برای جنین را فراهم خواهد کرد.

جان جنین به خطر افتاده؟

اگر قبل از هفته 37 بارداری، این اتفاق را تجربه کنید، دچار پارگی زودرس کیسه آب شده‌اید. در چنین شرایطی، شما و فرزندتان به مراقبت های پزشکی جدی تری نیاز خواهید داشت.
البته گرچه برخی از مادران، در زمان مناسب پارگی کیسه آب را تجربه می‌کنند اما انقباضات رحمی، حتی تا 24 ساعت پس از این اتفاق سراغشان نمی‌آید. در این شرایط، احتمالا مداخلات پزشکی دیگری برای خروج به موقع نوزاد از رحم مادر، صورت خواهد گرفت. در صورت گذشت 24 ساعت از زمان خارج شدن مایع آمنیوتیک از بدن و شروع نشدن فرایند زایمان، احتمالا پزشکان تزریق آنتی‌بیوتیک به مادر را تجویز می‌کنند.

چقدر تا زایمان مانده؟

خارج شدن مایع آمنیوتیک از بدن مادر، به معنای نزدیک بودن زمان تولد نوزاد نیست. اغلب مادران تا ساعت‌ها پس از این اتفاق، انقباضات رحمی را تجربه نمی‌کنند و برخی از آنها، حتی بدون مداخلات پزشکی ( مانند کمک گرفتن از آمپول فشار) باز شدن دهانه رحم را تجربه نمی‌کنند. به همین دلیل، پزشکان معتقدند در صورت پاره شده کیسه آب، نیازی نیست که مادران با عجله و نگرانی، به بیمارستان مراجعه کنند؛ اما اگر مایع خارج شده از بدن بدبو، سبز رنگ یا تیره و همراه با خون‌ریزی باشد، مراجعه فوری به بیمارستان‌ها الزامی خواهد بود.

مادران چه می‌گویند؟

مادران در کشورهای مختلف جهان، تجربیات خود را در مورد لحظه پاره شدن کیسه آمنیوتیک، به شیوه‌ای متفاوت روایت کرده‌اند. شاید خواندن تجربیات آنها، به شما برای شناخت بهتر این لحظه فراموش نشدنی، کمک کند:

  • یک عالمه آب از بدنم به سمت زمین سرازیر شد و فرش را حسابی خیس کرد.
  • احساس خیلی عجیبی بود. ناگهان مایعی از بدنم بیرون پرید.
  • انگار یک سطل آب خالی شد و چند لحظه بعد، با فشار دیگری از بدنم مایعی خارج شد.
  • انگار سیل سرازیر شد.
  • داشتم به سمت آشپزخانه می‌رفتم که انگار یک تشت آب از بدن بیرون ریخت.
  • یکدفعه مایعی از بدنم بیرون جهید. اصلا شبیه ادرار کردن نبود. شدتش کم نشد. دقیقا انگار حجمی از آب با شتاب خودش را روی زمین پرتاب کرد.
  • مایع گرمی لباسم را خیس کرد و وقتی حرکت کردم حجم بیشتری از آن روی لباس‌زیرم خالی شد.
  • دردی در کار نبود. فقط ناگهان لباسم خیس شد و انگار یک بالن آب در چشم به هم زدنی ترکید.
  • منتظر حجم بیشتری از آب بودم. به خاطر همین فکر کردم که تنها دچار بی‌اختیاری ادرار شده‌ام. چند بار لباس زیرم را عوض کردم اما نشت آب ادامه داشت.
  • احساس خستگی شدیدی کردم. ناگهان گرسنگی هجوم آورد و مایعی از بدنم خارج شد.
  • انگار کیسه آب گرمی از بدنم بیرون پرید و هرچه درونش بود را روی زمین خالی کرد.
  • مثل همان لحظه‌ای است که در زمان پریود حجم زیادی از خون، ناگهان از بدن بیرون می‌جهد.
  • نفهمیدم چه شد. از خواب که بیدار شدم لباس‌زیرم کمی مرطوب بود.
  • هیچ حس خاصی نداشتم! اصلا نفهمیدم چه شد! وقتی بلند شدم صندلی خیس بود.

پاره شدن کیسه آب چطور ممکن است؟

پاره شدن کیسه آب چطور ممکن است؟

پاره شدن کیسه آب چطور ممکن است؟

پارگی کیسه آب اتفاقی عادی است که از آمادگی نوزاد برای به دنیا آمدن خبر می‌دهد. اما بسیاری از مادران نمی‌دانند که پاره شدن کیسه آب چگونه است و چه حالتی دارد. بنابر‌این خبرنگار نی‌نی‌سایت در گفتگو با دکتر نسرین زارع‌پور، متخصص زنان و زایمان، به سوال خانم‌ها درباره زمان پاره شدن کیسه آب پاسخ می‌دهد. 

نشانه های پاره شدن کیسه آب 

پاره شدن کیسه آب در سنین مختلف بارداری اتفاق می‌افتد و اگر در زمان غیر از کامل شدن جنین صورت بگیرد عواقبی خواهد داشت. از نشانه‌های پارگی کیسه آب می‌توان به خروج ناگهانی مایع آبکی و یا نشت مایعی آبکی، رقیق و بی رنگ که گاهی زرد کهربایی است و در بعضی موارد سبز رنگ است اشاره کرد.  این رنگ سبز مایع آبکی ممکن است در اثر مدفوع کردن جنین باشد. البته  بعضی خانم‌های باردار زمانی که کیسه آبشان پاره می‌شود تصور می‌کنند آبی که از آنها خارج می‌شود ادرار است.

پاره شدن کیسه آب

تفاوت کیسه آب و ترشحات واژنی

خانم‌های باردار گاهی آب ناشی از پاره شدن کیسه آب را با ترشحات واژنی اشتباه می‌گیرند. مادران باردار باید بدانند که ترشحات واژنی، غلظت بیشتری دارند و حالتشان لزج و چسبنده است. در حالی‌که قوام آب درون کیسه آب، کاملا شبیه آب معمولی است. البته استثنا هم وجود دارد و گاهی تشخیص بین پاره شدن کیسه آب و ترشحات واژنی سخت است. بنابر‌این در صورت بروز این اتفاق، خانم ‌های باردار حتما باید توسط پزشک معاینه شوند تا پس از انجام بعضی تست‌ها مشخص شود که آب خارج شده از آنها، ناشی از پارگی و یا نشت کیسه آب است.

اگر کیسه آب پاره نشود

پارگی کیسه آب گاهی قبل شروع درد‌های زایمانی و گاهی پس از شروع این دردها اتفاق می‌افتد. اما مادرن باردار بهتر است در هر حالتی آرامش خودشان را حفظ کنند و در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنند و توسط او معاینه شوند.
خانم‌های بارداری هستند که تا پایان هفته 40 بارداری، هیچ دردی ندارند و کیسه آبشان پاره نشده است و نگران هستند که این  موضوع مشکلی برای فرزندشان ایجاد کند. معمولا بارداری طبیعی گاهی تا ٤١هفته طول می‌کشد. البته بهتر است خانم‌های باردار به ویژه در هفته‌های آخر بارداری، تحت مراقبت کامل پزشکی قرار بگیرند و تست‌های سلامت جنین‌شان توسط متخصصان بررسی شود. مادران باردار هم باید حرکات جنینی‌شان را چک کنند تا در صورت کاهش حرکات، به متخصص مراجعه کنید.

کمر درد و پارگی کیسه آب در بارداری

ماه آخر بارداری، نزدیکی ممنوع!

اگر درد‌های زایمان تا زمان تعیین شده شروع نشوند، خانم‌های باردار باید بستری شوند تا متخصصان به روش مصنوعی برایشان درد زایمان ایجاد کنند. البته این مادران نباید در چنین شرایطی نگران بیمار شدن نوزاد‌شان باشند چون هیچ مشکلی برای او پیش نمی‌آید و آنها زایمانی عادی خواهند داشت. 
نزدیکی همسران در ماه‌های‌بارداری بی‌خطر است اما این کار نباید در ماه آخر بارداری انجام شود. چون ممکن است منجر به پارگی کیسه آب نوزاد شود.

عوارض کم شدن مایع آمنیوتیک بر رشد جنین

عوارض کم شدن مایع آمنیوتیک بر رشد جنین

عوارض کم شدن مایع آمنیوتیک بر رشد جنین

در طول بارداری، جنین در حال رشد در داخل یک کیسه که حاوی مایعی به نام مایع آمنیوتیک بوده و در داخل رحم قرار دارد، در آغوش کشیده می شود. دیواره کیسه آمنیوتیک از دو عضو تشکیل شده است: کوریون و آمنیون یا همان پرده دور جنین. این دو عضو، جنین را در داخل کیسه مایع آمنیوتیک، با اطمینان خاطر نگه می دارند. معمولا این دو عضو در زمان زایمان، هنگامی که موقع آن فرا رسیده است تا نوزاد متولد شود پاره شده و مایع داخل کیسه به بیرون تراوش می کند و اصطلاحا گفته می شود کیسه آب پاره شده است. اما اگر در طول بارداری مایع آمنیوتیک کم شود چه تاثیری بر رشد جنین می‌گذارد؟ آیا کم شدن مایع آمنیوتیک می‌تواند خطرناک باشد؟

وظایف مایع آمنیوتیک چیست؟

  • محافظت از جنین در زمانی که به شکم ضربه یا فشردگی وارد می‌شود.
  • به رشد شش ها و دستگاه گوارش جنین کمک می‌کند.
  • از جنین در برابر عفونت محافظت می کند. 
رشد جنین در مایع آمنیوتیک

​​​​میزان طبیعی مایع آمنیوتیک چقدر است؟

جنین به طور منظم مقداری از مایع آمنیوتیک را می بلعد و آن را به شکل ادرار از بدنش خارج می کند. این به این معنی است که هر روز به طور طبیعی مقدار مایع آمنیوتیک کم و زیاد می شود. 

مقدار مایع آمنیوتیک در طول دوران بارداری افزایش پیدا می کند. در ابتدا مقدار این مایع فقط چند میلی لیتر است اما در حدود هفته 36 بارداری این میزان به 800 تا 1000 ملی لیتر هم می رسد. از هفته 36 به بعد تا زمان زایمان از مقدار مایع آمنیوتیک به تدریج کم می شود. 

چگونه از کم شدن میزان مایع آمنیوتیک مطلع شویم؟ 

اگر اندازه جنین یا شکم خانم باردار کوچکتر از حد انتظار باشد، ممکن است دکتر یا ماما به مقدار مایع آمنیوتیک مشکوک شوند. البته پزشک متخصص اندازه این مایع را در آزمایشات اولیه در نظر گرفته و نسبت به آن مقدار مایع آمنیوتیک را اندازه گیری می کند. چنانچه خانم باردار دچار یکی از مشکلات زیر باشد، مقدار مایع آمنیوتیک مورد آزمایش قرار می گیرد:

  • چنانچه در بارداری قبلی، جنین با مشکل کاهش وزن یا کوچکی بیش از حد انتظار مواجه بوده است
  • چنانچه خانم باردار در یک وضعیت پزشکی خاص مثل لوپوس (بیماری سیستم دفاعی بدن) باشد
  • زمانی که خانم باردار با فشار خون بالا مواجه باشد.

اگر پزشک متخصص در خصوص میزان مایع آمنیوتیک احساس نگرانی کند، به خانم باردار پیشنهاد می کند تا یک سونوگرافی انجام دهد. در سونوگرافی، دکتر متخصص با در نظر گرفتن و معاینه کردن  کیسه آمنیوتیک، حجم مایع را بررسی می کند. متخصص سونوگرافی عمق بزرگترین کیسه مایع آمنیوتیک در 4 بخش از رحم را اندازه گیری می کند. سپس 4 اندازه گیری به دست آمده را با هم جمع کرده و مقدار این مایع در رحم را به دست می آورد البته با توجه به نوع دستگاه سونوگرافی ممکن است تنها عمیق ترین کیسه مایع آمنیوتیک مورد بررسی قرار بگیرد. 

برای هر هفته از بارداری مقدار خاصی برای مایع آمنیوتیک در نظر گرفته شده است. بنابراین حجم این مایع با توجه به این میزان ها مقایسه می شود. 

بارداری و محافظت از جنین

آیا کم بودن مایع آمنیوتیک روی جنین اثر می گذارد

این موضوع به علت کم شدن مایع آمنیوتیک و میزان آن و همچنین هفته بارداری بستگی دارد. کم بودن مایع آمنیوتیک در 3 ماهه اول و ابتدای 3 ماه دوم از بارداری منجر به سقط جنین می شود. کم بودن این مایع در این زمان می تواند در رشد اعضا بدن جنین به ویژه شش ها خلل ایجاد کند. بهتر است بدانید در بیشتر مواقع کاهش نابهنگام مایع آمنیوتیک در 3 ماه سوم اتفاق می افتد. معمولا در 3 ماه آخر پزشکان توجه بیشتری به رشد جنین و حجم این مایع نشان می دهند. کاهش حجم مایع آمنیوتیک می تواند برای زایمان نیز مشکلاتی ایجاد کند. به عنوان مثال به جای آنکه در هنگام زایمان سر نوزاد پایین باشد، پای او پایین قرار بگیرد و نوزاد فضای کافی برای چرخیدن نداشته باشد. چنانچه یکباره کیسه آب پاره شود و منجر به زایمان زودرس شود، در هنگام زایمان از آنجاییکه ممکن است نوزاد دچار پریشانی شود، اولین مدفوع خود که مکونیوم نامیده می شود را در داخل مایع آمنیوتیک می ریزد. چنانچه او مکونیوم را استنشاق کند ممکن است دچار مشکل تنفسی شود. 

دلایل کم شدن حجم مایع آمنیوتیک

از دلایل شایع کم شدن مایع آمنیوتیک، پاره شدن یا ترک خوردن کیسه آب است. کیسه آب می تواند به شکل کامل پاره شده و یا اینکه در اثر ترک خوردگی مایع داخل آن به آرامی خارج شود. چنانچه خانم باردار در خصوص پاره شدن کیسه آب خود مطمئن نباشد، باید هرچه سریعتر با پزشک متخصص خود تماس بگیرد. اگر کیسه آب قبل از شروع انقباضات رحمی به شکل زودهنگام پاره شود، خانم باردار در معرض خطر عفونت قرار میگیرد و باید هرچه سریعتر به دکتر مراجعه کند. اگر خانم باردار دارای نشانه ای از عفونت باشد، ممکن است برای او داروی آنتی بیوتیک تجویز گردد. اگر کیسه آب قبل از هفته 37 پاره شود، آنتی بیوتیک ها برای کمک به طولانی شدن زمان بارداری و جلوگیری از عفونت تجویز می شوند. مصرف این دارو برای مادر و نوزاد او بی خطر است. به هرحال با توجه به اینکه خانم باردار در چه مرحله از بارداری قرار دارد باید تحت مراقبت ویژه قرار بگیرد تا زمان زایمان به شکل طبیعی آغاز شود. اما معمولا دلیل خاصی برای کاهش حجم مایع آمنیوتیک وجود ندارد اما این دلایل می توانند در این روند تاثیر داشته باشند:  

به وجود آمدن مشکل در جفت: در این شرایط خون و غذای کافی به جنین نمی رسد. یکی از دلایل ایجاد مشکل در جفت بیماری لوپوس، فشار خون بالا، دیابت و پره اکلامسی است. چنانچه جفت به خوبی کار نکند در رشد و سلامت جنین تاثیر می گذارد.

وجود بیماری خاصی که ممکن است خانم باردار به آن مبتلا باشد: بعضی از داروهایی که خانم های باردار در طول بارداری مصرف می کنند ممکن است باعث کم شدن حجم این مایع شود. مثلا داروهای فشار خون  و داروهای استروئیدی ضد التهاب مثل ایبروپروفن اما معمولا این داروها در طول بارداری تجویز نمی شود.

جنین در مایع آمنیوتیک

چنانچه جنین از نظر کلیه دچار مشکل خاصی باشد: در بعضی موارد ممکن است نوزاد قادر به تولید یا دفع ادرار نباشد. این مسئله می تواند برای متخصص نشانه ای باشد که مشکلی وجود دارد . این مشکل روی کلیه های نوزاد یا دستگاه دفع ادرار او تاثیر می گذارد. این مشکل می تواند در اثر ناهنجاریهای کروموزومی بوجود آید. چنانچه چنین مشکلی با جنین همراه باشد در هفته 20 اسکن آنومالی انجام می شود. چنانچه مشکل یا بیماری خاصی همراه جنین باشد خانم باردار باید به متخصص تشخیص ناراحتی های جنینی ارجا داده شود.

در بارداری های دوقلو، چنانچه یکی از نوزادها به خوبی رشد نکند: در بعضی موارد در بارداری دوقلوهای همسان حجم مایع آمنیوتیک از حالت توازن خارج می شود. این اتفاق زمانی رخ می دهد که یکی از دوقلوها بیشتر از دیگری  از طریق جفت خون دریافت کند. 

به هنگام کم شدن مایع آمنیوتیک چه کاری می توان انجام داد

کم شدن این مایع می تواند نگران کننده باشد . اما تنها کاری که خانم باردار می تواند در این زمان انجام دهد نوشیدن مایعات به مقدار زیاد، خوردن و استراحت کردن، دوری از هر گونه استرس و خوابیدن به اندازه کافی است.