در فصل امتحانات دانشجویان، دانستن این که چگونه بهتر یاد می گیرید، اولین گام در بهبود مهارت های مطالعه مؤثر است
آن چه آدمی را به انجام و تکرار یک عمل ترغیب میکند، کسب موفقیت و دریافت لذت ناشی از آن است که میتواند بهرغم موانع محیطی به تلاش خود ادامه دهد. به نظر میرسد مهارت چگونه یاد گرفتن که اساس یادگیری است و باید از سالهای ابتدایی تحصیل، معلمان به دانشآموزان خود بیاموزند، آموزش داده نمیشود. بنابراین مسئله یادگیری به سختی و بدون در نظر گرفتن و برانگیختن رغبت افراد صورت میگیرد. به عبارت دیگر خواندن به معنی انجام عملی اجباری است که صرفاً هدف از آن کسب نمره برای قبولی است. در دنیای امروز هدف از مطالعه صرفاً کسب نمره قبولی و فراموشی مطالب نیست بلکه پردازش اطلاعات و استفاده کاربردی از آن و در نهایت تولید علم و حرکت رو به جلو در جهت توسعه همه جانبه فردی و گروهی هدف اساسی آموزش تلقی میشود. با توجه به فرا رسیدن فصل امتحانات، نکاتی در همین باره مطرح خواهد شد.
روش های مناسب یادگیری را به کار بگیرید
دانستن این که چگونه بهتر یاد میگیرید، اولین گام در بهبود مهارتهای مطالعه مؤثر است. بسته به این که چگونه فعالیتی را فرا گرفتهاید، به بهترین روش یادگیری برای خود دست مییابید. اصلیترین شیوههای یادگیری عبارتند از:1-بصری (از طریق چشم)، 2-شنوایی (با شنیدن) و 3- فعالیت حرکتی(از طریق انجام دادن). هر یک از ما تمایل داریم از یکی از این سه روش یادگیری یعنی بینایی، شنوایی و حرکتی بیشتر استفاده کنیم و با کمک آن روش، موفقیت تحصیلیمان تضمین خواهد شد، اما چطور؟
یادگیری بصری (بینایی)
برای بهره بردن از این روش، مطلبی را که دربارهاش مطالعه میکنید، تجسم و از رنگها در
یادداشت برداری خود استفاده کنید. سر کلاس، تجسم کنید استاد درباره چه موضوعی سخنرانی میکند. تصاویر و نمودارهای مربوط به هر درس را خودتان هم رسم و از نقشههای ذهنی خود در یادداشتها استفاده کنید. از تصویر، گرافیک و ویدئوهای آموزشی برای تقویت یادگیری خود کمک بگیرید تا کیفیت مطالعهتان بیشتر شود.
یادگیری شنیداری
به نوارها یا تکالیف درسی ضبط شده گوش دهید. از روی کتاب درسی بخوانید و صدای خود را ضبط کنید و بعضی کتابها را در صورت امکان با صدای بلند بخوانید. درباره موضوعات مطرح شده در کلاس و این که با دیگر دانشجویان چه مطلبی را مطالعه میکردید، با آن ها صحبت و در بحثهای درسی سر کلاسها شرکت کنید و به نوارهای صوتی موضوع مدنظر درس گوش دهید.
یادگیری حرکتی(جنبشی)
برای یادگیری و به خاطر سپردن اطلاعات، از جسم و حس لامسه خود بهره بگیرید. در حال راه رفتن مطالعه کنید. زمان مطالعه و استراحت مشخصی داشته باشید. هنگام مطالعه از یادداشتبرداری برای افزایش یادگیری کمک بگیرید. از رایانه استفاده کنید تا یادگیری خود را تقویت کنید. از نظر فیزیکی فعال باشید و با اجسام اطراف خود آزمایش کنید. در زمان راه رفتن یا ورزش کردن، مطالب را حفظ یا یادآوری کنید.
۶ اصل مطالعه کتاب های درسی
ابتدا کتاب درسی را ورق بزنید و با محتوای آن آشنا شوید. تصاویر و عناوین فصلها را بخوانید و سپس انتهای کتاب را نگاه کنید که آیا واژه نامه، نمایه و پاسخ آزمونهای ارائه شده در متن را دارد یا خیر؟ با کتاب آشنا شوید تا در مطالعه آن مهارت پیدا کنید. هنگامی که خواندن یک فصل را آغاز می کنید، غرق خواندن کتاب نشوید بلکه این شش اصل را رعایت کنید:
1- عنوان همه فصلها را مرور کنید. 2- از خودتان درباره سرفصلها سوالاتی بکنید. 3- بخشی از فصل را بخوانید، کتاب را زمین بگذارید و از خودتان بپرسید چه خوانده اید؟ 4- از هیچ فصلی بدون این که آن را با دقت بخوانید، گذر نکنید. 5- از این که متن را در کتاب علامت بزنید، نترسید. 6- با علامتگذاری و فلش، جزئیات یا تعاریف مهم را جهتدهی و پررنگ کنید تا بهتر در ذهنتان ماندگار شود.
مطالعه در زمان اوج آمادگی
و اما نکته آخر. هنگامی که هوشیار هستید و آمادگی جذب اطلاعات جدید را دارید، مطالعه کنید. هدف خود را از مطالعه مشخص کنید. مطالعه با بیعلاقگی یا پریشانی، هدر دادن زمان است. درباره اهداف خود فکر کنید. از خود بپرسید: آیا مطالعه کردن همان کاری است که میخواهم انجام دهم؟ چه هدفی از مطالعه کردن دارم؟ باید مطالعه خود را معنادار و جهتدار کنید تا موفق شوید.
نویسنده : زینب السادات ابن الرضا | کارشناسارشد روان شناسی
دردسرساز شدن یادگیری مشاهدهای برای «رضا اسدی»!
خراسان/ هافبک تراکتورسازی در حرکتی عجیب، دقایق 50 و 75 بازی نیمهنهایی جامحذفی تلاش کرد تا شبیه مارادونا با دست گل بزند و اخراج شد
کافی است فقط کمی اهل فوتبال باشید تا صحنه گل مارادونا معروف به گل دست خدا را دیده باشید. اما آیا تا به حال فکر کردهاید دیدن همین صحنه گل میتواند تا سالها بدون اینکه شما بخواهید روی برخی انتخابهای شما تاثیر بگذارد؛ شبیه اتفاقی که به نظر میرسد برای رضا اسدی، بازیکن تیم تراکتورسازی افتاده است. رضا اسدی در بازی با تیم نفت مسجد سلیمان زمانی که تلاش می کرد تا مشابه مارادونا با دست گل بزند، در دو نوبت مرتکب خطای هند شد و در نهایت 15 دقیقه مانده به پایان بازی، از زمین اخراج شد. اما چه ارتباطی بین تماشای گل با دست مارادونا و خطاهای اسدی میتواند وجود داشته باشد؟ این اتفاق از منظر روانشناسی، پیام کمتر شنیده شدهای دارد که در ادامه به آن اشاره خواهد شد.
ما با صرف مشاهده هم یاد میگیریم
یکی از تاثیرگذارترین نظریهپردازان در زمینه یادگیری، روانشناسی به نام «آلبرت بندورا» است. او برای اولین بار موضوع یادگیری مشاهدهای را مطرح کرد و با آزمایشهایی نشان داد که صرف تماشای یک رفتار میتواند به یادگیری یک رفتار منجر شود. این موضوع زمانی قابل تاملتر میشود که بدانیم مطالعات نشان داده که حتی زمانی که رفتاری نکوهش میشود یا فردی که آن را انجام داده با پیامد ناخوشایندی روبهرو میشود باز هم تماشای آن رفتار به یادگیری منجر میشود. نکوهش یک رفتار توسط دیگران و تنبیه یا محرومیت در نتیجه یک انتخاب، روی میزان یادگیری آن رفتار تاثیر چندانی ندارد و تنها میتواند احتمال تکرار آن رفتار آموخته شده را تا حدی کاهش دهد اما هیچ وقت احتمال تکرار را کامل از بین نمیبرد. اما این موضوع چه ارتباطی با خطاهای اسدی در بازی سه شنبه شب دارد؟
فشار زیاد و سراغ گرفتن از گزینههای نامطلوب
اگر ادعا کنیم وقتی ما صحنه گل زدن با دست مارادونا را دیدهایم، گزینه گل زدن با دست توسط همه ما آموخته شده است، خیلی بیراه نیست. البته این به آن معنا نیست که ما از قوانین فوتبال اطلاعی نداریم یا نمیدانیم گل زدن همراه با خطا، حتی وقتی که داور هم متوجه نشود، باز هم کار درستی نیست. با توجه به همه این نکات باز هم، گل زدن با دست، انتخاب اول ما نخواهد بود، مگر اینکه در شرایطی آنقدر برنده شدن اهمیت پیدا کند که فکر کنیم شاید بهتر باشد شانسی به این گزینه بدهیم. بازی سه شنبه شب تراکتورسازی با نفت مسجد سلیمان اهمیت زیادی داشت؛ فینال جام حذفی را مشخص میکرد و همین میتواند نشان دهد که چرا اسدی در دو نوبت سراغ گزینهای رفت که احتمالا سالها قبل با دیدن گل معروف مارادونا بدون این که متوجه باشد، یاد گرفته بود.
موضوع محدود به فوتبال نیست
بسیاری از ما بدون توجه به موضوع یادگیری مشاهدهای، به تماشای فیلمهای مختلف مینشینیم و از آن قابل تاملتر به فرزندمان اجازه میدهیم هر فیلمی را تماشا کند. اما آیا تا به حال فکر کردهاید با تماشای هر فیلمی، در حال آموختن نکاتی از آن هستید. نکاتی که حتی با دانستن اینکه ناشایست هستند اما ممکن است وقتی تحت فشار هستید، سراغ آن بروید؟ این مطلب، فقط تلنگری است برای داشتن نگاهی آگاهانهتر به چنین رفتارهایی.
نویسنده : نرگس عزیزی | کارشناس ارشد مشاوره