خراسان/ اين روزها نوعي تلاش براي تنوعبخشي به زندگي به ويژه بين جوانان رايج شده که آسيبهاي زيادي دارد
اصولا تنوعبخشي يکي از اصول مفيد در زندگي بشر است. اين اصل از تکراريشدن بعضي از امور جلوگيري ميکند که اگر منطقي و با توجه به شرايط کار، امکانات مالي و همچنين موقعيتهاي مختلف باشد، از نظرروانشناسي مورد تاييد است. اما اکنون نوعي از تنوعطلبي بين مردم به ويژه جوانان رايج شده که نه تنها موجب افزايش کيفيت در زندگي نميشود بلکه باعث افزايش استرس و اضطراب در آنها خواهد شد. منظور از اين نوع تنوعطلبي آن است که افراد در کار خود و همچنين ابعاد خصوصي زندگي يا تحصيلي، ثبات و ايستايي خاصي ندارند و هر روز از يک کار يا يک رشته تحصيلي يا از يک فعاليت هنري به فعاليت يا کار يا حرفه ديگر مي روند و فعاليت قبلي خود را رها ميکنند و اين نوع عملکرد آن قدر مشهود است که همه نزديکان فرد از آن آگاه هستند. نمونههاي اين تنوعطلبي را در عوض کردن رشته تحصيلي دانشگاهي، تعويض و به روز کردن بيش از حد تلفنهمراه و لوازم منزل، تغيير دکوراسيون دايمي، عوض کردن مداوم شغل و سرگرميها و … ميتوان مشاهده کرد. بين افرادي که بيان شد، ميتوان کساني را پيدا کرد که اقيانوسي از اطلاعات دارند و عمق اين اقيانوس بسيار کم است يعني وقتي براي شما از يک کار يا يک هنر و … صحبت ميکنند، خيلي زود اطلاعاتشان تمام ميشود و کمتر ميتوانند براي شما در يک رشته خاص و به صورت انبوه اطلاعات بدهند. در ادامه، نکاتي در همين باره مطرح خواهد شد.
چرا انسانهاي تنوعطلب آشفته ميشوند؟
به نظر ميرسد بسياري از افراد به دليل وجود چندين نوع فکر به طور همزمان در مغزشان، در رفتار هم اين تنوع را نشان ميدهند. بسياري از مردم احساس ميکنند که همزمان فکر کردن به چند موضوع هنر است، در حالي که اين نوع فکر کردن در نهايت به پرش افکار و ثبات نداشتن فکر ميانجامد. يکي از استادان در جلسه اي به دانشجويان مي گفت که وقتي من در حال تدريس هستم، به طرحهاي پژوهشي فکر ميکنم و در خيلي از مواقع حتي پروپوزال آنها را هم مرور ميکنم. اين نوع نگرش راجع به افکار و فکر کردن، مقدمه اي براي کم شدن کيفيت آن کار خواهد شد. عوامل زيادي به اين تنوع طلبي منجر خواهد شد ، از جمله يکي از اين موارد، استرس سبک زندگي تيپ شخصيتي A است. بي قراري، اضطراب، هيجان زياد، نداشتن تحمل و صبر در امور ، تمايل سريع براي رسيدن به نتيجه در کار و … از عواملي هستند که افراد را به تنوعطلبي آشفته هدايت ميکنند.
رابطه بين بيقراري و تنوعطلبي آشفته
برخي افراد به دليل اينکه بيقراري زيادي دارند، تنوعطلب ميشوند. به عبارت ديگر، چنين افرادي به اين دليل تنوعطلبي آشفته را در رفتار نشان ميدهند که توان تمرکز و انجام يک کار را براي مدت طولاني ندارند. کم صبر بودن و احساس خوشايند و لذت بردن از انجام امور در اين آدمها کمتر مشاهده ميشود. تحمل و ثبات در انجام کار در آنها ديده نميشود. همين که اين آدمها فکر ميکنند مثلا سه هفته، يک ماه يا چند سال بايد يک کار را انجام دهند، به قول خودشان کلافه ميشوند. هر چيزي که برايشان حالت يکنواختي داشته باشد، خسته کننده است. به نظر ميرسد انجام يک عمل به صورت تکراري مثلا در يک دهه يا دو دهه و در سالهاي متمادي خسته کننده است و شايد تنوع لازم باشد ولي براي يک ماه يا چند هفته خيلي تنوعطلبي است.
13 توصيه براي درمان تنوعطلبي آشفته
1- از انجام دو کار به صورت همزمان خودداري کنيد و به کيفيت کارها بينديشيد نه کميت آنها.
2- با ديگران به آرامي و با متانت صحبت کنيد و وقتي کسي براي شما حرف ميزند، همچنان ادامه افکار شخصي خود را دنبال نکنيد.
3- حرف ديگران را قطع نکنيد به ويژه وقتي ديگران حرف ميزنند، آنها را وادار نکنيد که زود سخن خود را مطرح کنند.
4- سعي کنيد فعاليتهاي خود را در زمان متعادل و معمول برنامهريزي کنيد و فکر نکنيد که کارها بايد همين حالا و سريع انجام شود.
5- هر روز به ياد آوريد که زندگي يک فرايند طولاني است و لزومي ندارد همه برنامهها در زمان تعيين شده به پايان برسند.
6- سعي کنيد صبحها زود بيدار شويد، سپس در کمال آرامش چاي بخوريد، چند صفحه روزنامه بخوانيد و دقايق اوليه روز را به آرامي سپري کنيد.
7- با افرادي که براي همه کارهايشان عجله دارند و هميشه در آخرين لحظه ميرسند، مسابقه نگذاريد. با افرادي همراه شويد که عجله در کارهايشان ديده نميشود و با خونسردي، کارهايشان را انجام ميدهند.
8- روزي چند دقيقه به يادآوري رويدادهاي شيرين و خيلي دور بپردازيد؛ از جمله آلبوم عکسهاي خانوادگي و دوستان را ورق بزنيد.
9- کمتر خودتان را با ديگران مقايسه و رقابت را از تمام صحنههاي زندگي خود خارج کنيد و از قضاوتهاي بيفايده بپرهيزيد.
10- ساعت زنگداري را تهيه کنيد که با ملايمت شما را از خواب بيدار کند و هنگام بيدار شدن از خواب، به آرامي حرکت کنيد و خميازه بکشيد.
11- چند دقيقه قبل از خواب اعمال روزانه خود را مرور کنيد و از بازده کار خود حتي کم، لذت ببريد.
12- با ديگران، درباره موضوعهايي که ميدانيد نظرهاي متفاوتي با آنها داريد، بيش از حد بحث نکنيد و وقتي ديگران انتظار شما رابرآورده نميکنند، نگران نشويد اما به دلايل اين ناتواني فکر کنيد.
13- به همسر و فرزندان خود بگوييد که آنها را دوست داريد و دوستيهايتان را عميقتر کنيد. اين راهکار تاثير زيادي بر مديريت تنوعطلبي آشفته خواهد داشت.
نويسنده : زهرا متقيشکيب | کارشناسارشد روان شناسي