یکی از مهمترین نوشیدنیهایی که هر خانمی دوست دارد بخورد؛ نوشیدنیهای گازدار و نوشیدنیهای گرم است. این نوشیدنیها اکثرا حاوی کافئین هستند. نوشابه کوکا، قهوه و چای برای بارداری همیشه مورد بحث بودهاند؛ چون سرشار از کافئین هستند. این نوشیدنیها که با اثر کافئین بر فشار خون و ضربان قلب، سیستم بدن را تحریک میکنند. میتوانند سلامت مادر و جنین را به خطر بیاندازند. با این اوصاف اگر عادت دارید که نوشیدنیهای کافئیندار بنوشید؛ در ادامه با ما باشید تا بررسی کنیم که میزان مجاز کافئین در بارداری چقدر است.
در این مطلب میخوانید:
- اثرات کافئین در دوران بارداری
- مکانیزم اثر کافئین در بدن
- ارتباط بین مصرف کافئین و سقط خود به خودی جنین
- اثر کافئین در بارداری بر سیستم عصبی مادر و جنین
اثرات مصرف کافئین در بارداری
کافئین در حالت عادی سطح انرژی بدن را بالا مییرد اما در دوران بارداری میتواند شما را در وضعیت بدی قرار دهد و سلامت شما و جنین را به خطر بیاندازد. بنابراین اگر عادت دارید که نوشیدنیهای حاوی کافئین را مصرف کنید؛ بهتر است برای ترک مصرف مواد کافئیندار در طول دوران حاملگی برنامهریزی کنید.
ماندگاری کافئین در بدن حین بارداری
بنا به مطالعات دانشمندان میزان ماندگاری کافئین در بدن، حداکثر 5 ساعت است اما در دوران بارداری مدت ماندن این مادده در جریان خون و سیستم عروقی بدن به بیش از 5 ساعت میرسد. این حالت زمانی مطرح است که بخواهید بارداری بیدغدغهای داشته باشید و حتی پزشک شما را از خطر سقط هم آگاه کرده باشد. بیشتری حالت اثر گذاری کافئین در بدن 30-60 دقیقه، بعد از خوردن آن است.
ارتباط بین مصرف کافئین و سقط خود به خودی جنین
برخی افراد نگراناند که مصرف نوشیدنیهای کافئیندار در بارداری خطر سقط برای آنها داشته باشد؛ محققان با مطالعات گسترده روی این موضوع هنوز شواهدی برای این ادعا پیدا نکردهاند. مصرف 300 میلیگرم کافئین در روز برای مادر و جنین او خطری ندارد.
مزایای کافئین و قهوه برای سلامتی
مصرف مواد کافئین باعث افزایش سطح انرژی و میزان تمرکز میشود. تحقیقات نشان دادهاند که کافئین باعث تحریک مغز و سیستم عصبی مرکزی مادر میشود و به بیدار ماندن و هوشیاری او کمک میکند. از طرفی این ماده شیمیایی برای درمان سردردها هنگام ترکیب با داروهای تسکین دهنده درد مانند استامینوفن مؤثر است. علاوه بر این ، برخی نوشیدنیهای کافئین دار حاوی آنتی اکسیدانهایی هستند که ترکیبات مفید آنها، سلولها را از آسیبهای شیمیایی در امان نگاه میدارد. از طرفی التهاب آنها را کاهش میهد و از بیماریهای مزمن جلوگیری میکند.
خطرات کافئین برای سلامتی مادران باردار
اگرچه کافئین فواید زیادی برای زنان دارد و میتواند تمرکز آنها را بیشتر کند اما در دوران بارداری مصرف کافئین کار درستی نیست. به همین دلیل به زنان باردار توصیه میشود؛ مصرف کافئین را به صورتی نوشیدنی یا خوراکیهای کافئیندار در بدن محدود کند.
- متابولیسم آهسته کافئین در دوران بارداری: کافئین در بدن زنان باردار بسیار آهسته متابولیزه میشود؛ بنابراین به دلیل دیر خارج شدن از بدن، میتواند به راحتی وارد جریان خون شود؛ از جفت عبور کند و به از طریق جریان خون به بدن جنین برسد.
- کاهش وزن تولد نوزاد: مطالعات نشان داده که 50 تا 149 میلیگرم کافیین در روز طی دوران بارداری میزان تولد نوزاد با وزن پایین را 13 درصد افزایش میدهد.
- دیگر عوارض جانبی کافئین: فشار خون بالا، ضربان قلب سریع، افزایش اضطراب، سرگیجه، بیقراری ، درد شکم و اسهال
میزان مجاز مصرف کافئین در بارداری
محققان و سازمانهای جهانی پزشکی به خانمهای باردار توصیه میکنند که در دوران بارداری، کافئین را در رژیم روزانه خود محدود کنند. میزان مجاز مصرف کافئین در بارداری معادل 200 میلیگرم در روز است. این یعنی:
- 1-2 فنجان قهوه در روز (240-580 میلیلیتر)
- 2-4 فنجای چای در روز ( 240-960 میلیلیتر)
میزان کافیین نوشیدنیهای پر طرفدار
در سوپرمارکتها انواع قهوه، چای، نوشابه، نوشیدنیهای انرژیزا و دیگر آشامیدنیهای کافئیندار مقادار زیادی کافئین دارند. میزان کافئین در این آشامیدنیها عبارتست از:
- قهوه: 60-200 میلیگرم در هر 240 میلی لیتر
- اسپرسو: 30-50 میلیگرم در هر 30 میلی لیتر
- نوشابه انرژیزا: 50-160 میلیگرم در هر 240 میلی لیتر
- چای: 20 میلیگرم در هر 240 میلیلیتر
- کاکائو: 3 تا 32 میلیگرم در هر 240 میلی لیتر
- شیر شکلات: 2-7 میلیگرم در هر 240 میلی لیتر
- قهوه بدون کافئین: 2-4 میلیگرم در هر 240 میلی لیتر
سوالات متداول
آیا غذاها هم کافئین دارند و در بارداری خوردن آنها مجاز است؟
کافئین در برخی خوراکیها و غذاها هم موجود است. بیشتر مردم تصور میکنند که کافئین فقط در قهوه وجود دارد در حالیکه کافئین در شکلات هم هست؛ مثلا یک قالب شکلات 28 گرمی، بسته به فرمول شکلات، حاوی 1 تا 35 میلی گرم کافئین است.
کافئین داروها هم برای بارداری خطرناک است؟
بیشتر مردم از این موضوع بیاطلاعاند که برخی داروها هم در فرمول خود کافئین دارند. مسکنهایی که کافئین دارند و همچنین مکملهایی که برای اهداف وزنی تجویز میشوند هم بعضا کافئین دارند. بنابراین برای مصرف هر دارو یا مکملی در دوران بارداری، حواستان به میزان کافئین آن باشد و حتما درباره آن با پزشک متخصص مشورت کنید.
مصرف نوشیدنیهای کافئیندار در دوران بارداری برای کسانی که سابقه سقط داشتهاند، مجاز است؟
بیشتر محققان میگویند، در دوران بارداری حدود مصرف 300 میلیگرم کافئین در روز خطرناک نیست اما اثرات این ماده محرک بر سیستم اعصاب مادر، میتواند برای سلامت مادر و جنین مضر باشد و خطر سقط را افزایش دهد.
جمعبندی
کافئین یک ماده محرک است که سیستم اعصاب را به شدت تحریک میکند. این نوشیدنی میتواند بدن را به حالتی پرانرژی و تحریکشده نزدیک کند که فرد سرحالتر میشود. اگرچه این تاثیر برای یک آدم عادی مناسب است اما در کسانی که باردار شدهاند و بارداری پرخطر دارند یا سابقه سقط داشتهاند؛ باید برای هر کس محدود باشند. این میزان برای دوران بارداری توسط محققان اعلام شده است. حد مجاز کافئین در دوران بارداری حدود 300 میلیگرم در روز است. بنابراین اگر حامله هستید؛ بهتر است بیشتر 1-2 فنجان کوچک چای یا قهوه، بیشتر نخورید و نوشابه و شکلات را هم کمتر مصرف کنید.