تهوع صبحگاهی چیست؟
تهوع صبحگاهی، که گاهی با استفراغ همراه است، احساسی است که بسیاری از زنان باردار، معمولاً در سه ماهه اول بارداری، تجربه می‌کنند. در واقع، حداقل ۷۰ درصد از زنان باردار دچار تهوع صبحگاهی می‌شوند.
این وضعیت شایع است و مگر در موارد بسیار شدید، خطری برای شما یا جنینتان ندارد. اما می‌تواند زندگی را دشوار کند و اگر نتوانید غذا یا مایعات را در بدن نگه دارید و شروع به کاهش وزن کنید، به یک مشکل جدی تبدیل می‌شود.
تهوع صبحگاهی معمولاً حدود هفته پنجم یا ششم بارداری آغاز می‌شود و طی یک ماه یا بیشتر شدت می‌یابد. برای اکثر زنان، این حالت تا حدود هفته ۱۴ تا ۲۰ بارداری از بین می‌رود.
برخی معتقدند که تهوع صبحگاهی ممکن است راهی باشد که بدن از جنین در اوایل بارداری در برابر سموم و غذاهای بالقوه خطرناک محافظت می‌کند. سه ماهه اول بارداری – زمانی که اکثر زنان شدیدترین تهوع صبحگاهی را تجربه می‌کنند – دوره حیاتی رشد است که در آن تمام اندام‌ها و ساختارهای فیزیکی نوزاد شکل می‌گیرند.
علائم تهوع صبحگاهی
زنانی که تهوع صبحگاهی دارند ممکن است موارد زیر را تجربه کنند:
- تهوع (احساس ناخوشی و دل‌آشوبه)
- استفراغ
- عق زدن (حالت تهوع بدون بالا آوردن چیزی)
- افزایش بیش از حد بزاق
اگر تهوع و استفراغ شما آنقدر شدید است که نمی‌توانید چیزی را در بدن نگه دارید – از جمله آب، آبمیوه، غذا، ویتامین‌های دوران بارداری یا داروها – ممکن است دچار هایپرامزیس گراویداروم (استفراغ شدید بارداری) باشید. در این صورت، ممکن است نیاز به درمان با مایعات و داروها به صورت وریدی در بیمارستان داشته باشید.
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، فوراً با پزشک یا ماما خود صحبت کنید:
- کاهش وزن ۲ پوند یا بیشتر.
- شروع تهوع و استفراغ پس از ۹ هفته بارداری.
- ادامه تهوع و استفراغ پس از ۲۰ هفته بارداری.
- استفراغ خون.
- احساس سرگیجه هنگام ایستادن.
- داشتن علائم کم‌آبی بدن، از جمله ادرار تیره یا دفع ادرار کم.
- درد شکم، تب، سردرد یا تورم در جلوی گردن.
- ناتوانی در نگه داشتن هرگونه مایعات به مدت ۱۲ ساعت یا هرگونه مواد جامد به مدت ۲۴ ساعت.
آیا تهوع صبحگاهی در تمام طول روز طبیعی است؟
بله، تهوع صبحگاهی می‌تواند در هر زمانی رخ دهد و برای بسیاری از زنان، تمام روز طول می‌کشد. طیف گسترده‌ای از حالت‌های طبیعی وجود دارد: برخی از زنان مبتلا به تهوع صبحگاهی علائم را به طور مداوم احساس می‌کنند، در حالی که برای برخی دیگر تهوع صبحگاهی در صبح بدتر است و بعداً کاهش می‌یابد. و برخی زنان در طول روز خوب هستند و شب‌ها تهوع صبحگاهی دارند.
آیا تهوع صبحگاهی در تمام طول بارداری طبیعی است؟
این حالت نادر است، اما تعداد کمی از مادران باردار تهوع صبحگاهی دارند که تا سه ماهه دوم – و حتی سوم – بارداری ادامه می‌یابد.
اگر تهوع یا استفراغ شما بیش از ۲۰ هفته بارداری طول کشید، با پزشک خود صحبت کنید. تهوع صبحگاهی طولانی‌مدت می‌تواند شما را آزار دهد و یک مورد بسیار شدید می‌تواند منجر به کم‌آبی بدن شود و از افزایش وزن سالم شما جلوگیری کند.
گاهی اوقات تهوع و استفراغ می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل پزشکی دیگر باشد، نه بارداری، بنابراین بهتر است تهوع صبحگاهی غیرمعمول طولانی‌مدت را بررسی کنید. (این امر به ویژه اگر تهوع صبحگاهی شما پس از چند هفته از بین رفتن دوباره شروع شده باشد، مهم است.)
علل تهوع صبحگاهی چیست؟
احتمالاً می‌توانید تهوع صبحگاهی را به ترکیبی از تغییرات فیزیکی زیادی که در بدن شما رخ می‌دهد، نسبت دهید. برخی از علل احتمالی عبارتند از:
- گنادوتروپین جفتی انسانی (hCG):این هورمون در اوایل بارداری به سرعت افزایش می‌یابد. هیچ کس نمی‌داند که hCG چگونه به تهوع کمک می‌کند، اما به نظر می‌رسد که این امر بسیار محتمل است زیرا زمان‌بندی آن درست است: تهوع تمایل دارد تقریباً همزمان با سطح hCG به اوج خود برسد. علاوه بر این، سایر شرایطی که باعث افزایش سطح hCG می‌شوند، مانند بارداری دوقلو یا چندقلو، نیز با نرخ بالاتر تهوع و استفراغ مرتبط هستند.
- حساسیت به GDF15:در یک مطالعه در سال ۲۰۲۳، محققان دریافتند که زنان مبتلا به تهوع صبحگاهی شدید، سطوح غیرطبیعی بالایی از GDF15، هورمونی که توسط جنین در حال رشد آزاد می‌شود، داشتند. اما زنانی که قبل از بارداری در معرض سطوح بالای GDF15 قرار گرفته بودند، واکنش شدیدی به آن نشان ندادند.
- استروژن:استروژن یکی دیگر از علل احتمالی است زیرا آن نیز در اوایل بارداری به سرعت افزایش می‌یابد. افزایش استروژن ممکن است مسئول افزایش حس بویایی و حساسیت به بوها (و بیزاری از غذاهای ناشی از آن) باشد که بسیاری از زنان در سه ماهه اول تجربه می‌کنند.
- معده حساس:دستگاه گوارش برخی از زنان نسبت به تغییرات اوایل بارداری حساس‌تر است. همچنین، برخی تحقیقات نشان می‌دهد که زنانی که باکتری هلیکوباکتر پیلوری در معده خود دارند، بیشتر در معرض تهوع و استفراغ هستند. با این حال، همه مطالعات این ارتباط را تأیید نمی‌کنند.
- بارداری چندقلو:اگر دوقلو یا چندقلو باردار هستید، احتمال بیشتری دارد که در دوران بارداری تهوع یا استفراغ را تجربه کنید. این ممکن است ترانه ناشی از سطوح بالاتر hCG، استروژن یا سایر هورمون‌ها در بدن شما باشد. همچنین احتمال بیشتری دارد که تهوع صبحگاهی شدید داشته باشید. از طرف دیگر، این قطعی نیست – برخی از زنان که دوقلو باردار هستند، تهوع کمی دارند یا اصلاً تهوع ندارند.
آیا تهوع صبحگاهی نشانه خوبی است؟
ممکن است. تعدادی از مطالعات نرخ پایین‌تری از سقط جنین را در میان زنان مبتلا به تهوع صبحگاهی یا هایپرامزیس گراویداروم نشان داده‌اند. اما بسیاری از زنان با بارداری‌های کاملاً طبیعی، تهوع کمی دارند یا اصلاً تهوع ندارند.
اگر نوزاد یا جفت شما به درستی رشد نمی‌کرد، سطوح پایین‌تری از هورمون‌های بارداری در بدن شما وجود داشت. بنابراین اگر هورمون‌ها عامل تهوع هستند، تهوع صبحگاهی می‌تواند نشانه‌ای باشد که بدن شما کارهای لازم برای حمایت از بارداری شما را انجام می‌دهد. البته این امر آن را لذت‌بخش‌تر نمی‌کند!
درمان‌های تهوع صبحگاهی
تغییرات و راهکارهای ساده ممکن است به تسکین علائم تهوع صبحگاهی کمک کند، به خصوص اگر مورد خفیفی داشته باشید. اما اگر برای شما موثر نبودند، به پزشک خود اطلاع دهید. برخی از زنان
