نویسنده: مدیر

آنچه والدین درباره چهار دست و پا رفتن کودک باید بدانند

چهار دست و پا رفتن برای رشد کودک و مهارت های نورولوژیک و حرکت او اهمیت بسیار زیادی دارد که در این مقاله با این مورد مهم بیشتر آشنا خواهید شد. تمام اجسام ریز و درشت را از روی زمین جمع کنید تا راحت تر حرکت کند، زیرا کودکی که چهار دست و پا می رود، بسیار کنجکاو است و هر چیزی که جلوی دستش باشد را دوست دارد که کشف کند.

این بخش از بیا نی نی را با دقت بیشتر بخوانید تا علاوه بر دانستن اهمیت این حرکات برای فرزندتان، با نکات مهمی که شما ملزم به رعایت آنها هستید آشنا شوید.

اهمیت چهار دست و پا راه رفتن برای کودک

چهار دست و پا رفتن مانند همه فعالیت های حرکتی در کودکان باید ارتقا و پیشرفت داشته باشد تا به کودک کمک کند که زودتر کارهایش را انجام دهد. در واقع چهار دست و پا رفتن، اولین حرکت مستقل کودک محسوب می شود و اهمیت بسیار زیادی دارد.

فواید چهار دست و پا رفتن از مغز شروع می شود. بدن شروع به تشخیص این می کند که کجا زندگی می کند و سپس فضاهای اطرافش را کشف می کند و باعث افزایش ظرفیت بینایی چشم می شود.

او چیزهای مختلف را راحت تر تشخیص می دهد، اطراف آن ها حرکت می کند و با محیط اطراف تعامل می گیرد. بنابراین شما باید اطمینان حاصل کنید هر چیزی که در اطراف کودک است امن بوده و برایش خطر ایجاد نمی کند تا به راحتی بتواند چهار دست و پا برود، مراقب کابل برق یا لبه های تیز باشید.

هنگامی که کودک چهار دست و پا راه می رود، می تواند آگاهی زیادی از محیط اطراف پیدا کند. می تواند در محیط اطراف حرکت کند و فضایی را برای خودش ایجاد کند تا به کشف آن بپردازد. چیزی که در دسترسش باشد، در مرکز توجه او قرار می گیرد بنابراین باید اطمینان حاصل کنید که فضا به اندازه کافی امن است.

ارتباط چشم و دست در کودک اجازه می دهد که چیزهای مختلف را در دست گرفته و انتخاب کند. همچنین به او کمک می کند که پا و دستش را با ریتم تکان دهد.

چهار دست و پا رفتن باعث تقویت و استقامت ناحیه اسکلتی و ماهیچه ای در قسمت شانه، بازو و کف دست می شود. به فعالیت حرکتی و ذهنی کودک کمک می کند و هم چنین بینایی او هم تحت تاثیر قرار می گیرد. هنگامی که کودک چهار دست و پا می رود، ظرفیت بینایی اش گسترش پیدا می کند.

احتیاطات مهم برای زمان چهار دست و پا رفتن کودک

والدین برای جلوگیری از مشکلات باید محیط مورد نظر را بررسی کنند. در بعضی از جاها نباید اجازه دهید که کودک چهار دست و پا برود و همانطور که گفتیم، تمام عوامل امنیتی را برایش فراهم کنید. همچنین باید مراقب خطرات زیر باشید:

افتادن

بسیار مهم است به یاد داشته باشید که چهار دست و پا رفتن باعث استقلال کودک می شود. بنابراین خطرات احتمالی مثل زمین خوردن را برایش کم کنید. اگر روی میز قرار گرفته یا روی تختخواب است، نباید اجازه دهید که در آن قسمت چهار دست و پا برود زیرا احتمال زمین خوردن وجود دارد. همچنین سطحی که روی آن حرکت می کند، نباید لیز باشد.

فضاهای پر خطر

بعضی از فضا ها در خانه هستند که خطر بیشتری نسبت به دیگر جاها دارند. به عنوان مثال آشپزخانه، حمام، پله، وان و یا مکان هایی که در آنها مواد شیمیایی وجود دارد یا استخر، بسیار خطرناک هستند و باید او را از این محل ها دور کنید و اجازه ندهید که در این نواحی چهار دست و پا برود.

زمین ناصاف

بعضی از زمین ها به دلیل دکوراسیون یا هر علت دیگری سطح صافی ندارند. کودک نباید در این قسمت چهار دست و پا برود، وگرنه پوست ظریفش زخم می شود.

خروجی های برق، کابل و سیم

همانطور که بالاتر هم اشاره کردیم، کودک در تیراندازی بسیار کنجکاو است. هر چیزی را در دستش می گیرد، باید مراقب خروجی کابل دوشاخه و هرگونه سیم برق باشید. در غیر این صورت به آنها دست می زند که بسیار خطرناک است.

مبلمان و لوازم خانه

اکثر لوازم خانه برای کودکان امنیت دارد اما اگر نوزاد شما به تازگی شروع به چهار دست و پا رفتن کرده است، نباید اجازه دهید که دور و بر آن ها باشد. به عنوان مثال قفسه کتاب یک وسیله خطرناک محسوب می شود زیرا احتمال این وجود دارد که روی کودک بیفتد یا کتاب ها از داخل آن بیرون بریزند.

پایه مبل، میز و لبه میز تلویزیون همگی خطرناک هستند. پس باید همیشه مراقب کودک باشید.

راهکار هایی برای تشویق کودک به چهار دست و پا رفتن

• اولین کاری که باید انجام دهید، این است که فضا را آماده کنید که فضای مناسب بستگی به نیاز کودک شما دارد. باید سطح رشد نورولوژیکی و حرکت کودک را بین سن 6 تا 10 ماهگی زیر نظر داشته باشید و اجازه دهید که به مرور زمان تمرین کرده و پیشرفت کند.
• برای اینکه کودک را تحریک کنید، می توانید یک اسباب بازی مورد علاقه اش را مقابل او بگذارید و تا تشویق شود که برای اسباب بازی حرکت کند. البته مراقب باشید که مسیر را خیلی دور نکنید تا خسته نشود.
• هنگام بیدار شدن، کودک را به حالت چهار دست و پا قرار دهید تا راحت تر از خواب بیدار شود و از دست و پاهایش کمک بگیرد.
• بین 6 الی 10 ماهگی کودک یاد بگیرد که بنشیند و به راحتی چهار دست و پا را شروع کند. برای تشویق کمی از او دور شوید تا چهار دست و پا به سمت شما بیاید.
• برای تشویق بیشتر کودک می توانید خودتان هم پوزیشن چهار دست و پا بگیرید و او را همراهی کنید تا بیشتر تشویق به انجام این کار شود. هنگامی که کودک شروع به چهار دست و پا رفتن می کند، همه چیزی که نیاز دارد زمان و فضای مناسب است. نباید او را مجبور کنید که بایستد یا راه برود.
• باید سعی کنید به طور تدریجی او را تشویق کنید و اجازه دهید که مراحل رشد را پشت سر بگذارد.

آیا گریه طولانی مدت نوزاد برای او مضر است ؟

تجربه می ‎گوید نوزادان زمانی که تنها هستند و از والدین خود دورند، دچار ترس و وحشت شده و گریه می ‎کنند. واقعیت این است که هنگام گریه کردن، هورمون های آدرنالین و کورتیزول در بدن و مغز نوزادان ترشح می ‎شود و در صورت ادامه دار بودن این وضعیت، سیستم عصبی آن ها متزلزل خواهد شد. آیا ممکن است نوزادانی که شب ها یا کلا در طول روز گریه می‎ کنند دچار عوارض عصبی خطرناک و پیامد های مضر طولانی مدت شوند؟ در این قسمت از بیا نی نی به ارائه پاسخی علمی به این سوال خواهیم پرداخت.

عدم تعادل شیمیایی و هورمونی در مغز

تحقیقات نشان می ‎دهد نوزادانی که به طور معمول از والدین خود دور هستند، دارای سطح بالا و غیر طبیعی هورمون استرس کورتیزول و همچنین میزان پایین هورمون رشد می ‎باشند. این عدم تعادل بین هورمون های بدن باعث تضعیف رشد بافت عصبی در مغز، سرکوب رشد و متزلزل شدن سیستم ایمنی بدن خواهد شد.

محققان دریافتند که استرس شدید در اوایل زندگی می‎ تواند سیستم های انتقال دهنده عصبی مغز را تغییر داده و باعث ایجاد تغییرات ساختاری و عملکردی در مناطقی از مغز شوند؛ همانند آنچه در بزرگسالان مبتلا به افسردگی مشاهده می ‎شود.

با توجه به تحقیقات به عمل آمده، کودکانی که تحت تاثیر گریه مداوم بوده اند، 10 برابر بیشتر از سایر کودکان دچار اختلالات ارتباطی و رفتار های ضد اجتماعی شده اند. محققان دریافتند که این یافته ها ممکن است به دلیل عدم توجه کافی والدین نسبت به نوزادان باشد.

محققان بر این باورند که استرس مزمن و بیش از حد باعث تحریک ساقه مغز (بخشی از مغر که کنترل تولید هورمون آدرنالین را بر عهده دارد) نوزادان و عدم پاسخ گویی به نیازهای جسمی و عاطفی آن ها خواهد شد. چنین کودکی در بزرگسالی پرخاش گر و خشن خواهد شد زیرا مقدار هورمون آدرنالین زیادی در ساقه مغز ترشح می‎ شود.

متخصصان اعتقاد دارند که هورمون استرس کورتیزول ( که در اثر گریه شدید و سایر وقایع استرس زا در مغز تولید می ‎شود)، اتصالات عصبی در بخش های مهم مغز نوزاد را نابود خواهد کرد و همچنین با عدم تحریک بخش های مربوط به دلبستگی و عاطفه در دوران نوزادی، بخش های مربوط به این نواحی رشد پیدا نخواهند کرد و رفتار خشونت آمیز در بزرگسالی کودک بیشتر بروز پیدا می کند. در نتیجه عدم مسئولیت پذیری والدین در پاسخ گویی به نیازهای عاطفی کودک دارای پیامد های شخصیتی منفی بر روی او خواهد بود.

تضعیف رشد فکری، عاطفی و اجتماعی کودک

دکتر مایکل لوئیس، متخصص رشد کودک بر این عقیده است که مهم ترین تاثیر رشد فکری کودک از طریق پاسخگویی مادر به نیازهای عاطفی او است. محققان دریافته اند کودکانی که در هنگام گریه کردن نادیده گرفته نمی ‎شوند، رشد مهارتی فکری و اجتماعی مناسبی کسب خواهند کرد. گریه طولانی مدت نوزادان باعث تضعیف ضریب هوشی آن ها نیز خواهد شد. نوزدانی که گریه های طولانی مدتی را تجربه می ‎کنند ، در کنترل احساسات خود مشکل بیشتری خواهند داشت و دیرتر از سایر کودکان دارای شخصیتی مستقل خواهند شد.

تغییرات فیزیولوژیکی مضر

تحقیقات انجام شده بر روی حیوانات و انسان ها نشان داده است که جدا شدن نوزادان از والدین باعث ایجاد ضربان قلب غیر معمول و ناپایدار در آن ها خواهد شد. پیامد های دیگر جدایی نوزادان از والدین شامل افزایش فشار خون در مغز، افزایش هورمون استرس، جلوگیری از تخلیه خون از مغز و کاهش اکسیژن رسانی به آن خواهد شد و بنابراین داشتن توجه مداوم به نوزادان از اهمیت بالایی در سلامت سیستم عصبی، مغزی و قلبی نوزادان برخوردار است.

اثرات گریه طولانی نوزاد بر تارهای صوتی

چین های صوتی با ساختار های v شکل درو حنجره قرار داشته و نقش کنترل صوت را دارند. گریه ی عادی، به چین های صوتی کودک آسیب نمی رساند اما گریه بیش از حد و جیغ و فریاد بر چین های صوتی آسیب می رساند و موجب ایجاد ندول ها ( برجستگی ها ) می شوند . کودک دارای ندول صدای گرفته ای دارد . اما گرفتگی همیشه نشانگر حضور ندول نیست .همچنین گریه ی طولانی می تواند ممکن است مخاط محافظ چین های صوتی را موقتا از بین ببرد و باعث گرفتگی کوتاه مدت صدا شود . اگر گریه کردن کودک ادامه یابد ممکن است چین های صوتی او در بلند مدت دچار آسیب شود.

کولیک یا قولنج

اگر کودک زیر سه ماه گریه ناگهانی که حداکثر 3 ساعت طول بکشد را در 3 روز در هفته داشته باشد ، احتمالا او مبتلا به کولیک است.کولیک گذرا است و پس از مدتی بهبود می یابد. کودکان مبتلا به عفونت ادرار، گوش درد یا سرما خوردگی نیز ممکن است گریه های شبیه کولیک داشته باشند.

نشانه های قولنج (کولیک)

• پس از شیر خوردن بدتر می شود.
• ساعت مشخصی و اغلب در بعد از ظهر کودک شروع به گریه می کند.
• موقع شروع درد کودک سرخ شده و پاها را در شکم جمع کرده و پشتش را خم می کند.
• تا 4 ماهگی کولیک کاهش می یابد.

علل قولنج کولیک

کودک به علت سیستم عصبی نابالغ به صدا و نور و .. حساس است و با گریه سعی دارد استرس های محیطی را متوقف کند. کودک به علت مشکلات تغذیه ای مانند حساسیت به پروتئین شیر، عدم هضم غذا نیز دچار کولیک می شود.

درمان های کمکی قولنج

• ماساژ نوزاد
• صداهای آرام بخش
• سکوت
• حرکت و نوسان
• بیرون بردن
• تغییر وضعیت بدن
• پیچیدن کودک در یک تکه پارچۀ نخی خیلی نازک
• حمام کردن
• درمان نفخ

در هنگام گریه کردن نوزاد چه اقداماتی انجام دهیم؟

1. کودک خود را درون پتو نازک قرار داده و در آغوش بگیرید که بغل کردن نوزاد نقش به سزایی در ایجاد آرامش در او دارد .
2.  بعد از اتمام شیر خوردن او، سرش را بر روی شانه خود قرار داده و پشت او را مالش دهید تا آروغ بزند.
3. هنگام خواب ، کودک خود را درون گهواره ای در نزدیکی خود قرار دهید و او را نوازش کنید تا حضور شما را در کنار خود احساس کند .
4. برای او موسیقی آرامش بخش بگذارید .
5.  شنیدن صدای ضربان قلب مادر، کمک زیادی به ایجاد حس آرامش در نوزاد خواهد کرد.
6. در حین انجام فعالیت های روزمره خانه با استفاده از پارچه های مخصوص، فرزندتان را به خودتان ببندید .
7. قبل از ایجاد حس گرسنگی در فرزندتان ، او را تغذیه کنید و از خوراندن غذای بیش از حد به آن خودداری کنید.
8. در استفاده از مواد غذایی برای کودک خود مراقب باشید تا از بروز هرگونه حساسیت در او جلوگیری شود .
9. برای جلوگیری از ایجاد ناراحتی در کودک خود ، از خوردن مواد غذایی کافئین دار و یا گاز دار خودداری کنید .
10. برای تشخیص علت گریه های کودک خود با پزشک مشورت کرده و از او در این زمینه راهنمایی بخواهید .
11. نوزاد نیازمند خوابیدن بیش از 3 ساعت در طول روز است و بنابراین شرایط مناسب برای خواب فرزند خود را فراهم کنید و از ایجاد سر و صدای زیاد بپرهیزید.

شدت، شکل و مدت گریه نوزاد

کودک در سه ماه اول زندگی به خصوص از بدو تولد تا 6 هفتگی بیشتر گریه می کند و پس از آن تقریبا مدت گریه نصف می شود . 40% شیر خوران گریه هنگام عصر دارند. متوسط زمان گریه کردن کودکان از 2 ساعت در شبانه روز در سه ماه اول زندگی تا یک ساعت در روز در 4 تا 12 ماهگی متفاوت است.

به طور کلی دلایل مختلف مربوط به گریه کردن نوزاد عبارت است از

•  گرسنگی
•  خستگی
•  دمای نامناسب محیط
• پوشک نا مناسب
•  رفلاکس معده و مشکلات از این دست
•  قولنج
•  سرگیجه
•  تب یا سایر بیماری ها

در صورت عدم توانایی برای پایین آوردن تب نوزاد سریعا او را به بیمارستان منتقل کنید.

لازم به ذکر است که از اقدامات خشونت آمیز با کودک خود در صورت عدم موفقیت در تسکین گریه های او خودداری کنید زیرا این امر باعث ایجاد حس نا امنی در او شده و گریه اش را تشدید خواهد کرد و در صورت نیاز، از فردی با تجربه در این زمینه راهنمایی بخواهید.