نویسنده: مدیر

قرص‌های ضدبارداری تا چه حد موثر هستند؟

عمده قرص‌های ضد بارداری، قرص‌های حاوی ترکیبی از هورمون‌هایی هستند که مانع از تخمک گذاری می‌شوند؛ یعنی همان روند آزاد شدن تخمک از تخمدان‌ها برای بارداری.
قرص‌های دیگری که به عنوان «مینی پیل» یا همان قرص‌های شیردهی شناخته می‌شوند، باعث غلیظ شدن مخاط دهانه رحم و نازک شدن دیواره رحم می‌شوند، در نتیچه احتمال رسیدن اسپرم به یک تخمک کاهش می‌یابد.
در صورت مصرف درست و فراموش نکردن مصرف، قرص‌های ضد بارداری مطمئن‌ترین روش پیشگیری از بارداری هستند؛ به گفته متخصصان این قرص‌ها در صورت استفاده صحیح ۹۹.۷ درصد موثر هستند. یعنی کمتر از یک زن از هر ۱۰۰ زن مصرف کننده این قرص‌ها در هر سال، ممکن است باردار شود.
با این حال، مصرف عمومی نشان می‌دهد که میزان تاثیرگذاری این قرص ۹۱ درصد است؛ یعنی ۹ نفر از هر ۱۰۰ زن مصرف کننده قرص‌های ضد بارداری در هر سال باردار می‌شوند.

۵ علت بارداری با مصرف قرص ضدبارداری

با اینکه قرص‌های ضدبارداری بسیار موثر هستند، بروز بعضی شرایط می‌تواند بر تاثیرگذاری‌شان اثر منفی گذاشته و منجر به بارداری ناخواسته شود. که در ادامه با این علل آشنا می‌شوید:

• فراموشی یک قرص

سازندگان این قرص‌ها توصیه می‌کنند مصرف کنندگان برای بیشترین تاثیرگذاری، روی یک عدد قرص ضدبارداری میل کنند. اگر فردی یک روز فراموش کند، سطح هورمون‌هایش در حد مشخصی باقی نمی‌ماند تا مانع از بارداری شود. اگر فردی نتواند به طور کلی قاعده «مصرف روزی یک قرص» را رعایت کند، بهتر است از سایر روش‌های کنترل باروری استفاده کند. پزشک زنان یا ماما می‌تواند راهنمایی خوبی در خصوص روش‌های جایگزین ضدبارداری داشته باشد.

• استفراغ

در دوره مصرف قرص ضد بارداری، گاهی ممکن است فرد بیمار باشد و استفراغ کند. در نتیجه قرصی که خورده، دوباره از بدنش خارج می‌شود و به طور کامل در بدن جذب نخواهد شد. گر فردی در فاصله کوتاهی از مصرف قرص استفراغ کند، باید هر چه سریع‌تر قرص دیگری میل کرده و قرص بعدی را در نوبت خودش (روز بعد) مصرف کند.

• قرص را سر وقت نمی‌خورید

ضمن اینکه هر روز باید یک قرص مصرف کنید، شما باید قرص‌تان را حدود یک ساعت مشخص میل کنید. با این کار سطح هورمون‌هایتان بیشتر پایدار می‌ماند. مصرف کننده باید قرص را هر روز ظرف یک بازه ۳ ساعت معین مصرف کند. بعضی افراد که این بازه را فراموش می‌کنند، باید تا ۲ روز بعد از یک روش محافظتی دیگر هم استفده کنند یا رابطه زناشویی نداشته باشند. بسیاری افراد برای مصرف روزانه قرص‌شان «هشدار یادآوری/reminder alarm» تنظیم می‌کنند تا یادشان باشد قرص خود را سر وقت مصرف کنند.

• بسته جدید را سرموقع مصرف نمی‌کنند

بسته به اینکه قرص‌های ۲۱ روزه مصرف می‌کنید یا ۲۸ روزه، بعد از تمام شدن هر بسته باید بسته جدید را در روزهای مختلفی شروع کنید. اگر از بسته‌های ۲۱ روزه استفاده می‌کنید، باید بین مصرف هر بسته قرص، ۷ روز فاصله بیندازید. اما اگر مصرف‌کننده پکیج‌های ۲۸ روزه هستید، باید بعد از اتمام بسته اول، بلافاصله بسته بعدی را شروع کنید. افرادی که بین مصرف هر بسته قرص وقفه می‌اندازند، ممکن است به خاطر کاهش اثر قرص‌ها، بارداری ناخواسته را تجربه کنند.
بنا به توصیه متخصصان، افرادی که مصرف بیش از دو یا ۳ قرص متوالی (۲-۳ روز متوالی) را فراموش کرده یا پشت گوش می‌اندازند، باید نزدیکی نداشته باشند یا تا یک هفته، از یک روش دیگر پیشگیری از بارداری استفاده کنند.

• تداخل دارویی

بعضی داروها ممکن است باعث کاهش اثر قرص‌های ضد بارداری شوند. داروهایی مثل برخی آنتی بیوتیک‌ها، از جمله ریفامپیسین و داروهای ضد قارچ مثل گریزئوفولوین از جمله این داروها هستند. افرادی که از چنین قرص‌های استفاده می‌کنند، باید تا ۴۸ ساعت بعد از پایان دوره درمان‌شان، از یک روش پشتیبانی پیشگیری از بارداری هم استفاده کنند.
البته مصرف طولانی مدت داروهای دیگری هم می‌تواند باعث کاهش اثر قرص‌های ضدبارداری شوند که از آن جمله می‌توان به داروهای زیر اشاره کرد:

• داروهای صرع مثل فنوباربیتال، فنیتوئین و کاربامازپین
• داروهای ضد ویروس که برای درمان HIV استفاده می‌شوند
• گل راعی که نوعی داروی گیاهی است

نکاتی برای موفقیت قرص‌های ضدبارداری

قرص‌های ضدبارداری در صورت مصرف درست و متوالی بسیار موثر هستند. در ادامه با چند روش برای کمک به جلوگیری از بارداری ناخواسته در زمان مصرف قرص ضدبارداری آشنا می‌شوید:

• بروشور قرص ضدبارداری مصرفی‌تان را درست مطالعه کرده و رعایت کنید.
• قرص را هر روز سر ساعت معینی میل کنید.
• از نرم‌افزارهای یادآور مصرف قرص استفاده کنید.
• حداقل یک هفته قبل از تمام شدن بسته مصرفی‌تان،بسته بعدی را تهیه کنید تا در طول مصرف‌تان اختلالی ایجاد نشود.
• قرص فراموش شده را به محض یادآوری، مصرف کنید.
• اگر دو یا چندروز فراموش کردید قرص بخورید، همزمان با قرص، تا یک هفته از روش پشتیبانی دیگری مثل کاندوم برای جلوگیری از بارداری استفاده کنید.

علائم زودرس بارداری

اگر فردی نگران عدم موفقیت قرص‌های ضدبارداری است و احتمال می‌دهد باردار شده باشد، باید سریعا با پزشک خود مشورت کند هرچند که علائم زیر از جمله نشانه‌هایی هستند که می‌تواند نشان‌دهنده بارداری باشد:

• نفخ: با اینکه نفخ یکی از نشانه‌های پیش قاعدگی است، گاهی می‌تواند به عنوان علامت زودرس بارداری باشد.
• حساسیت سینه‌ها: افزایش هورمون‌هایی مثل استروژن و پروژسترون می‌تواند باعث حساسیت سینه‌ها در اوایل بارداری شود. بعضی خانم‌ها علائمی مثل مورمور، سنگینی یا حس پُری سینه‌ها را تجربه می‌کنند.
• لکه‌بینی سبک: هنگام لانه گزینی تخمک و اتصالش به دیواره رحم، مقدار کمی خونریزی یا لکه بینی رخ می‌دهد. اگر در زمانی غیر از روزهایی که منتظر پریودتان هستید، لکه‌بینی داشتید، احتمالا نشانه زودرسی از بارداری شماست.
• کسالت بی‌دلیل: تغییرات هورمونی می‌تواند در زمان بارداری بروز کرده و باعث احساس خستگی فرد شوند؛ حتی در اولین روزهای بارداری.
• تکرر ادرار: تغییرات هورمونی می‌تواند در مراحل اولیه بارداری باعث افزایش ادرار مادر شود.

افرادی که فکر می‌کنند باردار هستند، می‌توانند در اولین فرصت از کیت‌های خانگی تست بارداری استفاده کنند. انواع جدید این تست‌ها به خاطر حساسیت نسبت به سطح هورمون‌ها می‌توانند بارداری را حتی در مراحل اولیه تشخیص دهند.
البته در صورت استفاده زودهنگام یا عدم رعایت درست دستورعمل، تست‌های خانگی همچنان به طور ۱۰۰ درصد قابل اطمینان نیستند؛ به گفته متخصصان برای اطمینان بیشتر از درست بودن نتیجه تست، باید یکی دو هفته بعد از پریود نشدن‌تان صبر کنید تا نتیجه این تست‌ها قابل اطمینان باشد.