نویسنده: مدیر

برخورد و راهکارهای والدین هوشیار با حسادت کودکان

اگر احساس می کنید که کودک شما به حسادت دچار شده و بیش از حد در آن گیر کرده است، بعضی از مراحل هستند که به او کمک می کند تا این حسادت را تحت کنترل بگیرد.

اینکه یاد بگیرید چگونه به خاموش کردن این احساس در کودک کمک کنید، به آینده او بسیار کمک خواهد کرد. درادامه ی این بخش از خانواده پلاس بیا نی نی راهکارهای فوق العاده موثری را برای حل این مشکل عنوان کرده ایم که می توانید از آنها به سادگی بهره مند شوید. 

به احساسات کودک توجه کنید

اگر به احساسات کودک توجه نکنید و درخواست او برای شما مهم نباش، او سعی می کند کاری کند که به او توجه کنید. پس اگر متوجه حسادت کودکتان شدید، باید به او بفهمانید که احساس او برای شما خیلی اهمیت دارد. 

به اشتراک گذاشتن را به او آموزش دهید

باید به کودک خود یاد دهید که چگونه چیزهای مختلفی را که دارد با دیگران به اشتراک بگذارد و اگر چیزی از شخص دیگری خواست، چگونه باید از او اجازه بگیرد و یا گاهی اوقات تمایلات خود را کنترل کند. باید به آنها یاد بدهید که قرار نیست هر چیزی را برای خودشان کنند تا بتوانند لذت ببرند. اگر آنها بتوانند چیزهایی را با دیگران به اشتراک بگذارند، همین باعث می شود که به جای یک نفر ، چند نفر لذت ببرند و این اتفاق بسیار عالی خواهد بود. 

تسلیم نشوید

گاهی اوقات بسیار سخت است که بخواهید به کودک خود نه بگویید اما شاید اکنون زمان انجام این کار باشد و این بهترین رفتاری باشد که باید انجام دهید. احتمالاً انرژی جنگ و مبارزه با او را ندارید اما به این فکر کنید که اگر این بار به او نه نگویید، باعث شدید که او رفتار خودخواهانه و حسادت آمیزش را بیشتر ادامه دهد. پس برای آینده خود کودکتان هم که شده ، در برابر او تسلیم نشوید. 

تمرکزتان را روی منحصر به فرد بودن تغییر دهید

حسادت هرگز انتها ندارد. بسیار مهم است که توجه کودک شما روی چیزهایی باشد که او را منحصر به فرد می کند. پس توجه او را به چیزهایی جلب کنید که اکنون در زندگی دارد. همین باعث می شود که زمان کمتری به داشته های دیگران فکر کند و کمتر حسادت بورزد. 

فرزند خود را تشویق کنید

اگر کودک شما خود را با دیگران مقایسه می کند و به این نتیجه می رسد که توانایی خوبی در یک فعالیت خاص ندارد بین داشته ها و نداشته های او توازن ایجاد کنید تا مانع از حسادت ورزیدن کودک به همسالان شود مثلا توانمندی فرزندتان را بیابید و با او تمرین کنید و با تشویق مداوم فرزندتان را به نقطه مطلوب رسانید. 

مقایسه نکنید

هرگز رفتار کودک، کار کلاسی ، ظاهر و هر ویژگی دیگری را در او با خواهر، برادر یا کودک دیگر مقایسه نکنید. اگر احساس نیاز به مقایسه کردن داشتید، هرگز این کار را جلوی شخص دیگر انجام ندهید؛ حتی اگر نفر سوم هم یک کودک باشد. انجام این کار تأثیر بسیار منفی روی کودک شما خواهد گذاشت و باعث می شود که او دیگر به خودش ارزش ندهد و حس حسادت در او افزایش پیدا کند. 

تلاش را به او بیاموزید

برخی کودکان به اسباب بازی ها، لباس ها و دارایی های کودکان دیگر حسادت می کنند، اگر کودک شما نیز چنین است، برای به دست آوردن چیزهای مورد علاقه اش به او پس انداز کردن را بیاموزید و بگویید می تواند با پول های روزانه یا عیدی های خودش چنین وسایلی را خودش بخرد. 

به او پاداش های مثبت بدهید

والدین بودن به این معنا نیست که مدام بخواهید رفتارهای اشتباه را به کودکتان گوشزد کنید ، بلکه به این معناست که به دنبال رفتار خوب او هم بگردید و هر جا که لازم است، به او پاداش های مثبت بدهید. کودک خود را تشویق کنید که آن رفتار خود را دوباره ادامه دهد. همین باعث می شود که او بیشتر به سمت انجام کارهای خوب برود و انگیزه بیشتری برای انجام چنین کارهایی داشته باشد. 

احساسات او را بپذیرید و او را درک کنید

به او بگویید کاملاً طبیعی است که کودکان هم احساس حسادت، خشم و ناراحتی داشته باشند و همه این احساسات طبیعی هستند. به او بگویید هر زمان که این احساس منفی را داشت، آن را با شما در میان بگذارد و سپس در این شرایط او را در آغوش بکشید و لبخند بزنید و کارهایی را انجام دهید که باعث آرامش بیشترش می شود. 

میزان توجه خودتان را به همه فرزندانتان بسنجید

میزان احساسات و توجه شما نسبت به همه کودکان در خانواده باید یکسان باشد. توجه بیش از حد به یک فرزند باعث وابستگی او و کم توجهی به فرزند دیگر، باعث سرخوردگی او خواهد شد  پس  مراقب باشید که توجه شما به اندازه کافی و کاملاً یکسان و متعادل باشد. اگر برای یکی از فرزندان تان چیزی می خرید برای فرزند دیگرتان هم چیزی هر چند کوچک و ارزان بخرید. 

به فرزندتان توضیح دهید

به او بگویید که که گاهی اوقات بعضی از کودکان نیاز به توجه بیشتری دارند. باید برای فرزندتان واضح و شفاف توضیح دهید که خواهر برادر کوچک او به دلیل اینکه توانایی های کمتری دارند و آسیب پذیر هستند، باید بیشتر مورد توجه قرار بگیرند. همین باعث می شود که کودک شرایط را بهتر درک کند و کمتر حسادت کند. همچنین به او توضیح دهید که این توجه نشان دهنده دوست داشتن بیشتر نیست و شما؛ او و خواهر برادرش را به یک اندازه دوست دارید. 

هرگز بدون اجازه به لوازمش دست نزنید

شاید با خودتان فکر کنید اشکالی ندارد که اسباب بازی و لوازم فرزند بزرگتر را به کودک کوچکتر بدهید اما انجام این کار یک نوع بی احترامی به فرزند بزرگ خواهد بود. پس هر جور که شده از فرزند بزرگتر خود اجازه بگیرید و با موافقت او این کار را انجام دهید که قطعا او نیز به شما اجازه این کار را خواهد داد. 

هرگز در مشاجره و دعوا بین کودکان طرف هیچ یک را نگیرید

شما حق ندارید طرف نفر بزرگتر یا کوچکتر را حین دعوا بگیرید. همین باعث افزایش حسادت بین آن ها خواهد شد. به توانایی های هردو نظر داشته باشید و اگر هردو در یک فعالیت خاص باهم رقابت دارند هم با حرف ها و تشویق های تان یکی را علیه دیگری نکنید.

به رفتار و گفتارتان توجه کنید

اگر کودک شما به نوزاد حسادت می کند، باید مراقب رفتار و گفتارتان باشید و کودک بزرگ تر را با حرفهایتان بر علیه کودک کوچکتر تحریک نکنید. کودک بزرگتر درک می کند که با به دنیا آمدن فرزند دیگر شرایط تغییر کرده اما باید طوری رفتار کنید که این تغییرات برای کودک بزرگتر به تدریج جا بیفتد. 

احساسات خود را ابراز کنید

در صورتی که فرزندتان به خواهر و برادر کوچکترش حسادت می کند، به او  بیشتر محبت کنید و در هر زمانی به او توجه کرده و او را بغل کنید و  با او حرف بزنید. از او بخواهید از خواهر یا برادر کوچک خود مراقبت کند تا بین آنها محبت ایجاد گردد. 

به او مهربانی را یاد دهید

اگر کودکتان به خواهر یا برادر کوچکش حسادت می کند، به او مهربانی با کوچکترها و مراقبت از آنها را با رفتارتان به او یاد بدهید و بیاموزید که با کوچکترها چگونه برخورد کند. اگر او به خواهر و برادر کوچکش نزدیک می شود ، او را تهدید نکنید ونترسانید. 

زمان بیشتری را در کنار فرزندان تان سپری کنید

پیاده روی ، مسافرت کردن و بازی در کنار یکدیگر، نه تنها رابطه شما را با کودکان تقویت می کند ، بلکه باعث می شود خواهر و برادر هم به یکدیگر نزدیک تر باشند و حس حسادت بین آن ها کاسته شود.

حسادت کودکان و با خطرات طولانی مدت آن

حسادت یک احساس رایج در بین کودکان است البته وجود آن اشکالی ندارد، زیرا کودکان هم مانند ما انسان هستند و مدام با حسادت خود درگیر خواهند شد اما ممکن است خطراتی در طولانی مدت به دلیل وجود حسادت در کودکان در صورت نادیده گرفته شدن ایجاد شود.

حسادت هم مانند احساسات دیگر مثل ترس، ریشه در یک مشکل دارد و ممکن است شخصیت افراد را تحت تاثیر قرار دهد. در این قسمت از بیا نی نی مواردی را به شما معرفی می کنیم که از تاثیرات منفی نادیده گرفتن حسادت هستند. 

اعتماد بنفس

اگر یک کودک مدام در حال حسادت به دیگران باشد، در نتیجه روی چیزهایی تمرکز می کند که در زندگی ندارد. همین باعث می شود که مدام احساس کمبود و بی ارزشی داشته باشد، زیرا به چیز هایی فکر می کند که دیگران دارند و او در زندگی ندارد. همه این احساسات باعث می شود که عزت نفس کودک پایین بیاید. 

تقلب

تعیین یک هدف برای رسیدن به یک چیز در زندگی کار بسیار خوبی است زیرا انرژی شما روی زمان متمرکز می شود که احتمال رسیدن به هدف را افزایش می دهد اما ممکن است که حسادت، شما را از مسیر رسیدن به هدفتان دور کند. این استرس موجود که ناشی از حسادت است، باعث می شود که کودکان دیگر برای خودشان هدف نداشته باشند و به کارهایی مثل تقلب دست بزنند. 

ارزش گذاری روی چیز های اشتباه

حسادت معمولاً در بعضی از افراد به شکل علائم فیزیکی بروز پیدا می کند و باعث می شود شما به جای ارزش گذاری روی چیزهای حقیقی، به چیزهای مجازی و مادیات دل ببندید. همین باعث آسیب به رابطه در آینده شده و باعث می شود که افراد به چیزهای اشتباه دلبسته و به آن ها ارزش بدهند. 

خشم و تنفر

اگر کودک شما مدام حسادت بورزد، در نهایت گاهی اوقات شما مجبور می شوید که به خواسته های آن نه بگویید. همین نه گفتن باعث ایجاد خشم و نفرت در او می شود. شنیدن کلمه نه، احساس غضب را نسبت به والدین در او زیاد خواهد کرد.

قلدری

اگر کودک به جای هر چیزی روی حسادت خود تمرکز کرده باشد، احتمالاً بیش از حد روی خودش خودخواه می شود. یعنی ممکن است بخواهد همه چیز را با زور و اجبار از خواهر، برادر یا دوستش بگیرد. در نتیجه این عادت باعث می شود یک نوع زورگویی در او ایجاد شود.

چند توصیه به کودک برای حفظ امنیت و جانش

تربیت کودک مهم ترین مسئولیت هر والدینی است. والدین باید علاوه بر نکات تربیتی، روش‌های محافظت از خود را به کودکان بیاموزند و حساب شده و منطقی با بچه‌ها صحبت کنند. والدین نباید برای هوشیار کردن کودکان قصه‌های ترسناک برای آنها تعریف کنند و درباره همه خطرات پیرامون کودک به او توضیح دهند زیرا این کار آثار روانی نامطلوبی به جا می‌گذارد. در این بخش از بیا نی نی موارد و نکاتی را ذکر می کنیم که والدین باید به فرزندان خود آموزش دهند تا در مواقع خطر بتوانند از آنها استفاده کنند.

به کودک توصیه کنید که با غریبه ها سوار آسانسور نشه

کودک شما باید بداند که نباید به غریبه ها اعتماد کند، به او بگویید که با غریبه ها سوار آسانسور نشود و اگر کسی که او را نمی شناسد، از کودک درخواست نمود که سوار آسانسور بشوند، به او بگوید منتظر والدینم هستم.

اسم و مشخصات کودک رو رو هر وسیله ای ننویسید!

اسم و مشخصات کودک خود را روی وسایل مدرسه او مانند کوله که در معرض دید غریبه ها قرار می گیرند، ننویسید، زیرا اینگونه افراد سودجو از فرصت استفاده کرده و با صدا کردن نام کودک اعتماد او را جلب خواهند کرد.

به کودک بگین پیش پلیس بره

به کودک خود بیاموزید که اگر در خیابانی گم شد، آرامش خود را حفظ کند و نزد پلیس برود، در صورت عدم وجود پلیس کودک می تواند از خانم ها کمک بگیرد.

به کودک بگین نگه کسی خونه نیست

اگر کودک شما به هر دلیلی در خانه تنها ماند، هنگامی که فردی در زد، نگوید که والدینم خانه نیستند بلکه بهتر است، بگوید پدرم خانه است اما درگیر کاری است(دستش بنده) و نمی تواند جلوی در بیاید. به کودک بگویید اگر هنگام تنهایی مشاهده نمود که کسی از روی دیوار و… می خواهد وارد خانه شود، درب ها را قفل کرده و با پدر و مادر و پلیس تماس بگیرد.

به کودک یاد بدین در مواقع خطر داد بزنه

به کودک خود نه گفتن را بیاموزید و به او یاد دهید در زمانی که خطر او را تهدید می کند و فرد غریبه ای او را به زور می خواهد جایی ببرد، فریاد بزند و از دیگران درخواست کمک نماید و بگوید که من این فرد را نمی شناسم. افرادی که از بچه‌ها باج‌گیری می‌کنند از لحاظ روانی افرادی ترسو هستند که در برابر جمع هراسان می‌شوند و پا به فرار می‌گذارند.

به کودک بگین که شماره ها رو حفظ کنه

متاسفانه بسیاری از کودکان شماره تلفن والدین خود را بلد نیستن، با کمک گرفتن از شعرهای کودکانه، به کودک خود شماره تلفن خود را یاد دهید. والدین باید به کودک خود گرفتن تماس های اضطراری را آموزش دهند. باید به آنها شماره تماس های اضطراری مانند پلیس، اورژانس، آتش نشانی را اموزش دهند.

به کودک بگید اگه کسی ازت کمک خواست…

به کودک بگویید که کسی از او کمک نمی خواهد چون اگر کسی کمک بخواهد واقعا از بزرگترها کمک می گیرد، پس در این مواقع به او بگویید که قاطع نه بگوید و سریع دور شود.

به کودک بگید اگه کسی ازت دعوت کرد…

به کودک خود برای حفظ امنیتش بگویید که اجازه دارد تنهایی با چه افرادی رفت و آمد کند. به او بگویید که اگر با کسی به تازگی دوست شد نمی تواند به خانه آنها برود.

به کودک دفاع شخصی یاد بدین

برای اینکه کودکتان بتواند از خود دفاع نماید، به او دفاع شخصی را بیاموزید یا او را به کلاس های رزمی بفرستید تا بتواند در هر شرایطی از خود دفاع کند و اجازه ندهد دیگران به او آسیبی برسانند.

کمک اولیه رو به کودک یاد بدین

اصول مراقبت های اولیه را در مواقع ضروری به کودکتان بیاموزید تا در زمانی که شما در کنار او نیستید، در صورت آسیب دیدن بتواند از خود مراقبت کند، همچنین به کودک یاد دهید سلامتی همه است و باید از سلامتی خود مراقبت کند.

به کودک خود بگین که راز دار نباشه!

کودکان را به رازدار بودن تشویق نکنید بلکه تاکید کنید که هیچ رازی نباید بین آنها و افراد بزرگ‌تر دور از چشم والدین وجود داشته باشد زیرا اکثر افرادی که کودک آزاری می‌کنند، به کودک می‌گویند این کارها رازی است که غیر از ما دو نفر کسی نباید آن را بفهمد.

به کودک بگین هیچ کس حق ندارد او را به زور ببوسد

به فرزند خود بیاموزید که کسی حق ندارد بدون اجازه او را بغل کند و ببوسد و اگر فردی او را مجبور به انجام چنین کارهایی کرد، به او بگویید حتما به والدین و…اطلاع دهد. کودک باید بداند کسی حق ندارد بدون رضایت او و والدین‌اش، بدن وی را لمس کند.

راههای حرف زدن کودک؛ حرف زدن بچه قلق داره

فراگیری زبان در کودکان متفاوت است، به همین خاطر به والدین توصیه می شود در صورت نبود علائم هشدار دهنده، نگران نباشند و کودک خود را با کودکان دیگر مقایسه نکنند. والدین و اطرافیان کودک می توانند در یادگیری حرف زدن کودک مؤثر باشند و با انجام برخی از کارها که در این بخش از خانواده پلاس بیا نی نی آورده ایم به رشد گفتاری کودک خود سرعت بخشند.

با گفتار کودکت را احاطه کن

از همان روز نخست تولد و یا حتی قبل از تولد کودک صحبت کردنت را با کودک آغاز کن.

تکرار کن و بسط بده

زمانی که کودکتان به چیزی که می خواهد اشاره می کند، سریع به او آن چیز را ندهید بلکه بعد از فهمیدن منظور کودک پیرامونش حرف بزنید مثلا اگر کودک آب می خواهد به جای دادن آب به کودک به او بگویید:

چی می خوای؟ آب می خوای؟ تشنه شدی؟ الان مامان به تو آب میده، بیا آب بخور عزیزم و…

گردش اکتشافی انجام بده

گاهی کودک را در آغوش گرفته و در منزل بچرخانید و وسایل مختلف را نشان داده و در مورد آنها توضیح دهید مثلا این یخچاله خوراکی می زاریم توش، توی یخچال خیلی سرد، بیا دست بزنیم، سرد…. اینگونه کودک با دریافت اطلاعات بهتر می آموزد.

کودک را با صداها آشنا کن

کودکت را با انواع صداها مانند صدای حیوانات، وسایل نقلیه و… آشنا کن. کودکان این صداها را با زبان شعر بهتر می آموزند، مثلا:

بارون می باره چیک چیک

ماشین میگه قام قام

جغد میگه هووو

پیشی میگه میو میو

واکنش نشان دهید

هرگونه ایجاد ارتباط از طرف کودک خود را با نگاه کردن، لبخند زدن، در آغوش گرفتن و… جواب دهید زیرا این کار به کودک نشان می دهد که آنچه می گوید بسیار مهم است.

هیجان زده شو

کودکان دوست دارند که والدین خود را هیجان زده کنند پس اگر کودک شما کلمه ای را گفت مثلا ما، او را در آغوش بگیر و بخند و بگو:” ووووای تو گفتی ماااا ” اینگونه او این کلمه را بارها تکرار خواهد کرد.

بلند و واضح حرف بزن

اگر به تند صحبت کردن عادت داری، سرعت حرف زدن خود را کمتر کن و بلند، واضح و شمرده صحبت کن زیرا سرعت پردازش مغز کودکان هنوز به تکامل نرسیده است.

تبدیل به یک گزارشگر لحظه ای شو

هنگام حرف زدن بر روی وقایع ملموس تمرکز کن تا کودک بتواند بین آنچه می شنود و می بیند، ارتباط برقرار نماید. به جای حرف های پراکنده و انتزاعی فعالیت های روزمره را به فرصت یادگیری تبدیل کن و در مورد هر چیزی که در حال رخ دادن است، حرف بزن و تبدیل به یک گزارشگر لحظه ای شو مثلا:

بیا تا کفش هایت را بپوشانم، اول بند کفشهایت را باز می کنم و حالا پاهی کوچولوت رو داخل کفش می گذارم و…

با حالتی سرگرم‌کننده حرف بزن

برای اینکه بیشتر توجه کودک به حرف زدنتان جذب شود، به صحبت کردن خود حالتی سرگرم‌کننده دهید و با مهربانی و لبخند حرف بزنید.

تکرار رمز اول پیروزیست

برای اینکه کودک زودتر حرف بزند، باید بارها و بارها کلمات را بشنود پس شما باید صبور بوده و تکرار کنید مثلا با استفاده از تصاویر، اداها، حرکات و… کلمات را بارها تکرار کن.

برای کودکت کتاب بخوان

شنیدن مقدمه ی حرف زدن است پس برای آموزش حرف زدن به کودک خود تا می توانی برایش کتاب بخوان و به تصاویر کتاب اشاره کن و برایش توضیح بده.

داستان بساز

برای کودک خود داستان بساز، داستان هایی که قهرمان آنها کودک شما باشد و این داستان های مورد علاقه کودک را برایش تکرار کن.

برای کودک شعر بخوانید

لالایی برای زمان خواب و ترانه های نوازشی برای زمان بیداری فراموش نشود، ترانه های نوازشی شعرهایی همراه با حرکات بازی گونه و توام با خنده است مثلا:

مار اومد و موش اومد یه بچه خرگوش اومد

بزبزقندی اومد چرا نمی خندی اومد

و…

کمک گرفتن از موسیقی و حرکت سبب می شود که کودک شروع به تقلید حرکات شما می کند و به تدریج صداها و کلمات را هم تکرار خواهد کرد. می توانید زمانی که به کلمات آخر هر بیت می رسی کمی مکث کنید تا کودک کلمه آخر را بگوید، اگر کودک نگفت خودتان با تاکید بیشتر کلمه را تکرار کنید.