دسته: شیرخوار و نوپا

آیا باید به نوزاد پستانک بدهم؟

این کاملا به شما و نوزاد شما بستگی دارد. نوزادان عاشق مکیدن هستند. از نوزادان درحال مکیدن شست در داخل رحم عکس گرفته اند. ولی اکثر نوزادان با خوردن شیر و با حرکت گهواره کاملا راضی می شوند و هرگز به پستانک نیاز نخواهند داشت.

نوزادی که به نظر می رسد تمایل داشته باشد بلافاصله پس از خوردن شیر مجدداً پستان بگیرد (البته در صورتی که حداقل به مدت 10 دقیقه صدای بلعیدن شیر شنیده شود و مطمئن باشید که سیر است) یا یک شیشه دیگر را مصرف کند ممکن است احتیاج به مکیدن چیز دیگری داشته باشد. چنین نوزادی با پستانک راضی خواهد شد. دادن پستانک به نوزاد (در صورتیکه شما آگاهانه تشخیص می دهید که به نفع اوست نه به نفع خودتان!) اشکالی ندارد ولی نباید جایگزین شیر دادن و نوازش کردن نوزاد شود. بعضی از والدین از تصور اینکه یک کودک 3 ساله با پستانک دور خانه راه برود خوششان نمی آید. ولی در صورتیکه شما آگاهانه تصمیم گیری کنید و فقط وقتی که نوزادتان واقعاً به پستانک احتیاج دارد، در اختیارش قرار دهید، بعید است که وابستگی شدید به آن پیدا کند.

وسیله ای اضافی برای نوزادانی که زودتر از موقع بدنیا می آیند: اگر نوزاد شما زودتر از موقع دنیا آمده است ممکن است پستانک به نحو غیر منتظره ای برایش سودمند باشد. بعضی از تحقیقات نشان می دهند که نوزادان نارس که پستانک می مکند بهتر رشد می کنند.

آیا اسـتفاده از پستانک درکودکـی که با شیر مادر تغذیه می شود ذهن او را مشوش می کند؟

اگر نوازد را با شیر مادر تغذیه می کنید بهتر است از مصرف پستانک اجتناب ورزید تا وقتیکه نوزاد یاد بگیرد که خوب به سینه بچسبد و آنرا بمکد و شیر شما نیز کافی باشد. از آنجائیکه پایه پستانک از سینه شما باریکتر است اگر نوزاد قبل از عادت کافی به سینه مادر پستانک بمکد ممکن است ذهنش مشوش شود.

آیا استفاده از پستانک با تکامل دندانها تداخل عمل دارد؟

احتمال آنکه کودک شما آنقدر پستانک بمکد تا تکامل صحیح دندانهایش را مورد تهدید قرار دهد بسیار کم است زیرا دندانهای دائم معمولا تا حدود 5-6 سالگی ظاهر نمی شوند. 

در چند هفته اول که نوزاد را به خانه می آورید چه چیزی لازم دارید؟ ما آنچه را که کارشناسان تعیین کرده اند، مطالعه کردیم و آن را با والدین در میان گذاشتیم و به این نتیجه رسیدیم که در مورد وسائل ضروری، مردم نظرات مختلفی دارند. با در نظر گرفتن آنکه هزاران سال است که انسانها بدون بطری پلاستیکی یا شلوار لاستیکی کودک خود را بزرگ کرده اند به این نتیجه می رسیم که “ضروریات” مفهومی گُنگ دارد.

با این حال کودک شما چیزهای خاصی لازم دارد: جائی برای خوابیدن، صندلی مخصوص اتومبیل، پوشاک و اقلام کلیدی برای غذا خوردن، ساک مخصوص نوزاد و وسائل ایمنی. بیائید با دقت بیشتری لوازم ضروری نوزاد را مرور کنیم:

پوشاک

بطور کلی، پوشاک نوزاد باید نرم و راحت باشد و هیچگونه دگمه یا درز آزار دهنده نداشته باشد. شما باید لباس های نوزاد را چندین بار در روز عوض کنید بنابراین لباسی را انتخاب کنید که دکمه های آن براحتی باز شود و تعویض پوشک آسان صورت گیرد. کودک خیلی سریع رشد می کند و اندازه های او تغییر می کند بنابراین لباسها را کمی بزرگتر بخرید؛ حداقل به اندازه ای که تا دو ماه بعد نیز قابل استفاده باشند. یکی دو لباس هم درست به اندازۀ خودش برای وقت هایی که می خواهید زیبا جلوه کند تهیه کنید. علیرغم آنکه در ادامه تعداد لباسها قید شده است ولی باز هم تعداد مورد نیاز بستگی خواهد داشت به سلیقه شما و زمان بندی برای شستشوی لباسها.

لباسهای یک تکه (4 تا 7 عدد): لباسهای یک تکه (اغلب “سرهمی” خوانده می شوند) لباس پوشاندن را فوق العاده آسان می کند. لباسهایی انتخاب کنید که از الیاف نرم بافته شده باشد و از ناحیۀ سر باز بوده، در ناحیۀ مچ پا و ساق ها آزاد باشد. درزهای لباس نیز، باید پاک دوزی شده باشد (تا زبر و خراش دهنده نباشد). از لباس هایی که زیپ دارد بپرهیزید (زیپ ممکن است پوست ظریف نوزاد را نیشگون بگیرد).

پیژاما یا لباس خواب های یک تکه (4 تا 7 عدد): لباس خواب هایی که در انتها با یک نخ جمع می شوند بسیار مناسبند زیرا هنگام تعویض پوشک در نیمه شب شما مجبور نخواهید بود که دگمه یا قزن لباس را بگشائید. لباس خواب نوزاد باید حتما گرم باشد زیرا خواب نوزاد راحت تر خواهد بود.

بلوزهای پنبه ای (4 تا 7 عدد): بلوزهای نرم انتخاب کنید که ترجیحاً با دکمه دور گردن قابل اندازه شدن باشد یا زیرپوشهای “یقه فرشته” که سر براحتی از آن عبور می­کند. زیر پیراهنی برای چسبیدن به بدن نوزاد خوب است و از پوست او نیز در مقابل درزهای بلوز و یا دگمه های آن جلوگیری می کند. از زیـر پوش هـای “زیر دکمه دار” استفاده کنید که زیر پوشک بسته می شوند و در نتیجه جمع نشده بالا نمی روند.

پلوور یا ژاکت (1 عدد): اکثر نوزادان به لباسـهایی که از سرشـان پاییـن کشیـده می شود علاقه ای ندارند بنابراین ژاکتی به نوزاد بپوشانید که از جلو تا پایین دگمه داشته باشد.

لباس پشمی یا پالتو (1 عدد): اگر نوزادتان در زمستان بدنیا آمده است به شما توصیه می کنیم که وقتی او را از خانه بیرون می برید یک سرهمی پشمی به او بپوشانید. پالتو کمی گرانتر است اما چندان مورد نیاز نیست زیرا احتمال بازی در برف برای کودک شما وجود ندارد. بهرحال بالاپوشهای زمستانی را حتما کمی بزرگتر بخرید.

جوراب و پوتین پارچه ای (4 تا 7 عدد): اکثر فروشگاهها کفش نوزاد می فروشند ولی شما نیازی به آن نخواهید داشت زیرا نوزاد راه نمی رود. بنابراین پای کودک را با کمک جوراب و پوتین پارچه ای گرم کنید.

کلاه لبه دار یا بدون لبه (1 عدد): برای نوزادی که در تابستان متولد شده است باید کلاهی با لبۀ پهن تهیه کنید ولی برای نوزادی که در زمستان به دنیا می آید یک کلاه نرم و گرم لازم دارید که گوشهای او را بپوشاند.

 پوشک

در هفته های اول پس از تولد نوزاد، اکثر وقت شما بعد از شیردهی، به تعویض پوشک می گذرد بنابراین باید آماده باشید. در حدود 80% از والدین پوشکهای یکبار مصرف را انتـخاب می کنند. سایرین از پوشک پارچه ای استفاده می کنند.

پیش از تولد نوزاد تـصـمیم بگیرید که از چه نوع پوشکی قصد دارید استفاده کنید. بخاطر داشته باشید که در چند هفتۀ اول به روزی 10 تا 12 پوشک نیاز ما توصیه می کنیم که حداقل سه بسته از قبل تهیه کنید. اگر تـصـمیم دارید از کهنه (پوشک پارچه ای) استفاده کنید به 6 تا 10 بسته نیاز خواهید داشت. (بسته 12 تایی) برای استفاده از کهنه باید سنجاق قفلی مخصوص و شورت لاستیکی نیز تهیه کنید. بهتر است از پوشش های مخصوص که از Velcro تهیه شده است استفاده کنید درغیر اینصورت با استفاده از سنجاق قفلی یا کلیپس به درد سر می افتید.

 ساک مخصوص حمل نوزاد

ساکهای مخصوصی وجود دارند که برای حمل نوزاد از بیمارستان تا منزل استفاده می شود. از انواع مسطح این ساکها می توان تا حدود سه ماهگی بعنوان محل خواب نوزاد استفاده کرد. اما انواع صندلی مانند این ساکها که به “کاریر” معروف است برای زمانهای کوتاه قابل استفاده است چون اگر انحنای آن استاندارد نباشد به ستون فقرات نوزاد فشار وارد می کند.

انواع دیگری مثل “کوله پشتی” (که به پشت بسته می شود) یا “آغوش” (که در جلو بسته می شوند) نیز وجود دارند. نوزادان عاشق درآغوش بودن هستند، گرمای بدن شما و ضربان قلب شما بیش از هر چیز دیگر به او آرامش می دهد. بااستفاده از کوله پشتی دستهای شما نیز آزاد خواهد بود تا به سایر کارها برسید.

برای نوزاد به یک کالسکه تاشو نیز نیاز خواهید داشت زیرا تا سن سه ماهگی که عضلات گردنش تقویت نشده است نباید او را زیاد به حالت عمودی نگه داشت. اگر می خواهید یک کالسکه جدید بخرید دقت کنید که دارای چرخ های پهن و بندهای قابل تنظیم باشد.

 لوازم هنگام غذا خوردن

پیشبند (4عدد): از کثیف شدن لباس و تعویض مکرر آن جلوگیری می کند، بخصوص که نوزادان ممکن است پس از هر باز شیر خوردن مقداری از آنرا برگردانند.

بطری، سر شیشه و پستانک: حتی اگر قصد دارید که نوزاد را از سینه شیر بدهید داشتن چند عدد بطری و سر پستانک در خانه بد نیست. اگر می خواهید نوزاد را با شیر خشک تغذیه کنید، تقریبا هر روز به 10 بطری که هر یک 120 سی سی گنجایش داشته باشد نیاز خواهید داشت. بنابراین تعدادی که خریداری می کنید بستگی به سرعت شستشوی آنها دارد.

 لوازم خواب و تخت نوزاد

می توانید درابتدا بدون تهیه تخت نوزاد شروع کنید. نوزاد شما می تواند در یک سبد مخصوص که رختخواب درون آن قرار داده اید بخوابد. ولی در صورتیکه تصمیم ندارید او را در تخت خود بخوابانید بالاخره به یک تخت نوزاد احتیاج خواهید داشت. یک تشک سفت، چندین ملافه و پتو نیز لازم خواهد شد.

پتو (2 عدد): تعداد پتوی مورد نیاز بسته به اینکه تولد نوزاد در زمستان یا تابستان باشد ممکن است متفاوت باشد. اما داشتن 2 پتو حتی در تابستان باعث می شود که اگر یکی را شستید بتوانید از دیگری استفاده کنید.

پتوهای چند منظوره نیز وجود دارند. وجود زیپ یا دکمه باعث می شود که بتوان این پتوها را به دور نوزاد پیچید و او را از خانه بیرون برد یا گرم کرد. از بعضی از آنها هم می توان بجای حوله یا پیشبند یا هر کار دیگر که بتوانید فکرش را بکنید، استفاده کرد.

 برای مادران

شما نیز به چند قلم جنس نیازدارید.

سینه بند مخصوص شیردهی (2 عدد): از آنجائیکه بارداری موجب تغییر اندازه و شکل سینه می شود هنگام خرید از فروشنده در مورد تعویض آن در صورتی که اندازه نبود سوال کنید. معمولا اگر خریدتان را در اواخر ماه هشتم انجام دهید مشکلی با سایز آن پس از زایمان نخواهید داشت. برای آسایش بیشتر جنس 100% نخی بخرید که فنر نداشته باشد. بعضی از سینه بندهای مخصوص شیردهی از بند باز می شوند و بعضی از وسط دو سینه. بهتر است از هر کدام یکی بخرید یا آنها را پرو کنید که ببینید باز و بسته کردن کدامیک با فقط یک دست، برای شما راحت تر خواهد بود.

پد مخصوص شیردهی (یکبار مصرف یا قابل شستشو): قراردادن پد در داخل سینه بند، بلوز شما را همواره خشک نگه می دارد. این پدها نیز مانند پوشک ها هم انواع یکبار مصرف دارند و هم انواع قابل شستشو. پشت انواع یکبار مصرف یک لایه نازک پلاستیکی وجود دارد که از نفوذ خیسی به لباس جلوگیری می کند. انواع قابل شستشو را طوری انتخاب کنید که پشتشان چسب داشته باشد. پدهای پارچه ای معمولا از جنس کرکی (فلانل) ساخته می شوند و باید آنها را مکررا شست.

نوار بهداشتی یا پوشک بزرگ: پس از زایمان تا چند روز ترشحات خونی زیادی دارید و باید از نوارهای بهداشتی بزرگ و/یا پوشک استفاده کنید. وقتی ترشحات پس از زایمان کم شود (معمولا در عرض 2 یا 3 هفته) گذاشتن دستمال یا پوشش داخلی شورت کفایت می کند.

بهترین راه درمان آفتاب سوختگی چیست؟

ابتدا به پزشک تلفن کنید. آفتاب سوختگی در کودکان زیر یک سال خطرناک تر از آنست که به نظر می آید. پزشک کودک شما در مورد علائم آفتاب سوختگی سوالاتی می کند و ممکن است از شما بخواهد تا او را برای معاینه نزدش ببرید تا مطمئن شود نیاز به درمان فوری ندارد. باید مقدار زیادی مایعات از جمله شیر به او بخورانید تا حالش بهتر شود و مایع از دست رفته در اثر قرار گرفتن در معرض آفتاب جبران شود. برای بهبود ناحیه سوخته پارچه ای تمیز را در آب سرد بخیسانید و بعد فشار دهید تا آب آن خارج شود و سپس به مدت 10 تا 15 دقیقه به آرامی روی پوست سوخته کودک قرار دهید و این عمل را چند بار در طول روز تکرار کنید ولی مراقب باشید تا کودک سردش نشود.

ممکن است کودک شما از حمام سرد هم خوشش بیاید. برای آنکه حمام دلچسب تر شود مقدار کمی جوش شیرین و یا عصاره بلوط به آن بیفزائید. پوست کودک را پس از استحمام خشک کنید اما حوله را روی پوست نمالید. سپس یک لوسیون مرطوب کننده غیرالکلی و یا ژل آلوئه ورا روی پوست او بمالید تا خارش را کاهش دهد. با شروع پوسته ریزی در محل سوختگی خارش تشدید می گردد.

از پزشک خود در مورد استفاده از استامینوفن یا بروفن کودکان برای تسکین درد سوال کنید. (از مصرف آسپرین بپرهیزید زیرا ممکن است کودک را در معرض خطر ابتلا به سندرم Reye قرار دهد).

به کودک لباسهای آزاد بپوشانید تا پوست سوخته او را تحریک نکند و تا زمان بهبودی کامل او را جلوی آفتاب نبرید زیرا خطر آفتاب سوختگی مجدد بسیار بالاست.

آنچه نباید انجام دهید:

• از مصرف ترکیبات حاوی وازلین روی پوست کودک بپرهیزید. وازلین از تعریق و دفع حرارت پوست جلوگیری می کند. این امر در مورد مصرف کره و روغن ها نیز صادق است.

• از مصرف پماد یا اسپری های کمک های اولیه که حاویی بنزوکائین هستند، بپرهیزید زیرا ممکن است باعث تحریک پوست و واکنشهای آلرژیک شوند.

• از قرار دادن یخ یا مخلوط آب و یخ بر روی پوست کودک بپرهیزید.

• تاول ها را نترکانید زیرا تاولها برای محافظت از لایه های زیرین پوست تشکیل می شوند و ترکاندن آنها ممکن است به عفونت بیانجامد. اگر تاول خودبخود باز شد به آرامی پوست مرده را از روی آن بردارید و یک پماد آنتی بیوتیک نظیر نئوسپورین در محل آن قرار دهید.

چرا آفتاب سوختگی خطرناک است؟

آفتاب سوختگی نوعی سوختگی پوست است. پوست کودک شما بسیار لطیف و حساس است بنابراین خیلی سریع می سوزد. اگر آفتاب سوختگی از نوع سوختگی درجه یک باشد علائم آن قرمزی، تورم خفیف و درد است. سوختگی درجه دو که خطرناک تر است، دردناک تر از سوختگی درجه یک است و قرمزی، تورم و تاول های بیشتری دارد. سوختگی درجه یک معمولا در عرض 2 تا 5 روز بهبود می یابد ولی بهبودی سوختگی درجه دو ممکن است 2 هفته طول بکشد.

سایر علائم یک سوختگی خطرناک عبارتند از تب یا درد شدید یا استفراغ، لرز یا هذیان. اگر کودک مدت زیادی در معرض آفتاب قرار داشته است ممکن است در معرض خطر گرما زدگی نیز قرار داشته باشد.

اگر کودک پس از آفتاب سوختگی پوسته ریزی کند، باید چه کنم؟

اگر کودک پس از آفتاب سوختگی پوسته ریزی کند نگران نشوید زیرا این بخشی از روند طبیعی بهبودی است. پوسته ریزی معمولا 3 تا 10 روز پس از آفتاب سوختگی شروع می شود.

آیا آسیب پوستی دراثر آفتاب سوختگی نگران کننده است؟

بله، نگران کننده است. 70 تا 90% از زمانیکه هر فرد در طول عمرش در آفتاب قرار می گیرد در 20 سال اول زندگی است. قرار گرفتن در معرض اشعه ماورای بنفش اولین عامل ایجاد تمام انواع سرطان پوست است. بعضی از مطالعات نشان می دهند که آفتاب سوختگی شدید در دوران کودکی ممکن است منجر به ملانوم که کشنده ترین نوع سرطان پوست است شود. افرادی دارای پوست و موی روشن یا کک مک و کسانیکه چشم های آنها آبی یا سبز است بیش از سایرین در معرض خطر آسیب های مختلف پوستی از جمله سرطان پوست هستند ولی به هر حال اشعه آفتاب برای همه مردم خطرناک است.

چگونه می توان ازآفتاب سوختگی کودک پیشگیری کرد؟

پیشگیری از آفتاب سوختگی مشکل نیست ولی باید در این باره سعی و دقت کرد. بنا بر توصیه انجمن متخصیص اطفال آمریکا، کودکان کمتر از 6 ماهه نباید از پمادهای ضد آفتاب استفاده کنند بنابراین تا رسیدن به این سن باید تا آنجا که مقدور است او را از آفتاب دور نگهدارید. هنگام خروج از خانه لباس آستین بلند و شلوار بلند به او بپوشانید و کلاه لبه دار سرش بگذارید.

وقتی به 6 ماهگی رسید باید وقتی او را در فضای باز نگه میدارید شلوار بلند و لباس آستین بلند به او بپوشانید. برای بازی او را به محل های سایه ببرید و بخاطر داشته باشید که بین 10 صبح و 4 بعد از ظهر آفتاب بیشترین ضرر را دارد و اشعه ماوراء بنفش می تواند در تمام طول روز، تمام فصول و روزها و حتی روزهای ابری به پوست آسیب بزند.

روی قسمت های باز بدن از پمادهای ضد آفتاب بدون PABA که SFP آنها تقریباً 15 است، بمالید و تقریباً 30 دقیقه قبل از خروج از خانه این کار را انجام دهید تا وقت برای جذب کافی باشد.

من شنیده ام که اگر نوزاد زیاد گرمش بشود ممکن است دچار گرمازدگی شود. این چه حالتی است؟

گرمازدگی اختلال خطرناکی است که هنگامیکه شخص درمعرض گرمای بیش از حد قرارگیرد به او دست می دهد و در جریان آن درجه حرارت بدن بالا می رود و بدن توانایی خود را درکاهش آن از دست می دهد. نوزادان و خردسالان خیلی نسبت به گرمازدگی حساس هستند. اگر نوزاد شما بیش از حد در هوای خیلی گرم قرارگیرد ممکن است دچار گرمازدگی شود بخصوص اگر آب بدن را ازدست بدهد و یا لباسهای گرمی به او پوشانده شود. سوارکردن او در اتومبیل خیلی گرم و یا قراردادن او در اتومبیل پارک شده – کاری که هرگز نباید انجام دهید – نیز او را در معرض خطر قرار می دهد. (در حقیقت از آنجائیکه درجه حرارت اتومبیل بسرعت می تواند بالارود و خیلی از دمای بیرون گرمتر شود، گرمازدگی در عرض چند دقیقه رخ می دهد).

چطور می توانم بفهمم که نوزاد من دچارگرمازدگی شده است؟

نوزاد شما ممکن است در ابتدا علائم افزایش درجه حرارت را نشان دهد که علائم خفیف تری است. ممکن است متوجه شوید که بیش از حد تشنه یا خسته است و یا پوستش سرد و مرطوب است. اگر کودک درسنی باشد که قادر به حرف زدن باشد ممکن است از انقباض ساق پا یا شکم شکایت داشته باشد، اگر افزایش درجه حرارت بدن به گرمازدگی بیانجامد ممکن است هریک از علائم زیر دیده شود:

• درجه حرارت 4/39 درجه حرارت سانتیگراد یا بیشتر بدون تعریق خشکی ، قرمزی و داغی پوست

• نبض سریع

• بیقراری

• گیجی

• سردرد (که ممکن است اورا تحریک پذیر سازد)

• استفراغ

• تنفس سریع با دامنه کوتاه

• خستگی (عدم پاسخگویی نسبت به صدا زدن نامش یا قلقلک پوست)

• عدم هوشیاری

ممکن است علائم کاهش آب بدن نیز دیده شود.

اگر مشکوک به گرما زدگی شوم باید چه کنم؟

باید هرچه سریعتر درجه حرارت بدن کودک را پایین آورید. زمان اهمیت زیادی دارد – کودکی که دچار گرمازدگی شده است ممکن است براحتی به کما برود.

ابتدا با اورژانس تماس بگیرید. سپس لباسهای کودک را از تنش خارج کنید و او را در یک محل خنک بخوابانید. (اگر خارج از منزل در زیر آفتاب قرار دارید یک محل سایه بیابید ویا او را به یک محل خنک منتقل سازید. درمدتی که منتظر آمبولانس هستید بدن او را با اسفنج یا پارچه نرمی که به آب سرد آغشته کرده اید ماساژ داده او را جلوی پنکه بگذارید (می توانید از یک پنکه برقی استفاده کنید و یا او را باد بزنید). با او صحبت کنید و سعی کنید او را آرام سازید. به او چیزی ننوشانید و علیرغم آنکه ممکن است وسوسه شوید که به او استامینوفن بدهید باید بدانید که استامینوفن افزایش درجه حرارت بدن در اثر گرمازدگی را برطرف نمی کند.

اگر کودک شما تنها علائم افزایش درجه حرارت بدن را دارد ولی دچار گرما زدگی نشده است او را به داخل منزل و درصورت امکان به اتاقی ببرید که کولر داشته باشد. مقدار زیادی شیر به او بخورانید و اگر 4 ماه یا بیشتر دارد کمی آب نیز به او بدهید. می توانید از حمام سرد نیز استفاده کنید. درتمام طول روز او را داخل منزل نگاه دارید. اگر بنظر نمی رسد که علائمش سریعا بر طرف شود به بخش اورژانس یا پزشک مراجعه کنید.

چگونه می توانم از گرمازدگی نوزاد پیشگیری کنم؟

بخاطر داشته باشید که درجه حرارت بدن ممکن است سریعا بالا رود بخصوص اگر نوزاد شما به هوای داغ عادت نداشته باشد (مثلا دراوائل تابستان). به نوزاد لباسهای سبک و آزاد بپوشانید. سعی کنید وقتی او را از منزل خارج می کنید درسایه نگهدارید و وقتی او را سوار اتومبیل می کنید دقت کنید که هوای داخل اتومبیل خنک باشد. در روزهای فوق العاده گرم بیشتر از حد معمول به او مایعات بدهید و وقتی دمای هوا شدیدا بالاست حتی الامکان او را از منزل خارج نسازید.

نوزاد شما احتمالاً دارد خوردن را تمرین می کند تا یاد بگیرد.

نوزاد هنگام شیر خوردن مقداری هوا نیز می بلعد. زمانیکه هوای بلعیده شده به طرف بالا حرکت می کند با خود مقداری از محتویات معده (شیر) را نیز با بالا می آورد. همچنین از آنجا که نوزاد دائماً در حال شیر خوردن است حجم مایعی که وارد معده اش می شود نسبت به حجم معده بسیار زیاد است و این مسئله برگرداندن را تشدید می کند. از سوی دیگر، عضلات معده نوزادان هنوز کاملاً تکامل نیافته اند و از این روی عضلات قسمت اتصال معده به مری که وظیفه شان جلوگیری از برگشت محتویات معده به مری است بخوبی کار خود را انجام نمی دهند. بنابراین برگرداندن نوزاد چندان هم موضوع عجیبی نیست.

آیا می شود برای برگردان نوزاد کاری کرد؟

بله. توصیه های زیر می توانند کمک کننده باشند:

• هنگام شیر دادن، نوزاد را بگونه ای در آغوش بگیرید که بدنش در حالت نیمه عمودی باشد و سرش بالاتر قرار گیرد. شیر دادن در حالتی که نوزاد قوز کرده است (در آغوش یا مثلاً در صندلی مخصوص اتومبیل) سبب می شود شیر راه مستقیمی بسوی معده نداشته باشد.

• سعی کنید در محیطی آرام و جایی که کمترین سر و صدا وجود دارد به نوزاد شیر بدهید. همچنین سعی کنید نوزاد خیلی گرسنه نشود. در صورتیکه نوزاد هنگام شیر خوردن آرامش کافی نداشته باشد احتمال اینکه همراه با شیر هوا نیز ببلعد بیشتر است.

• اگر با شیشه به نوزاد خود شیر می دهید مطمئن شوید که سوراخ سر شیشه تنگ نباشد زیرا سبب خسته شدن او می شود. از سوی دیگر، کنترل کنید که سوراخ خیلی گشاد هم نباشد زیر می تواند باعث ایجاد رفلکس تهوع و بلعیدن هوا شود.

• بعد از شیر خوردن حتماً آروغ نوزاد را بگیرید. برای این کار او را روش شانه تان قرار دهید و آرام به پشتش بزنید. فراموش نکنید که قبل از این کار روی شانه تان و زیر سر نوزاد یک پارچه قرار دهید تا لباستان کثیف نشود. البته اگر بعد از چند دقیقه تلاش آروغ نزد نگران نشوید. ممکن است در آن لحظه آروغ نداشته باشد. حتی اگر نوزاد وسط شیر خوردن هم خودش توقفی ایجاد کرد از این موقعیت استفاده کنید و آروغش را بگیرید. این کار باعث می شود که هوای بلعیده شده از معده خارج شود.

• سعی کنید فشاری روی شکم نوزاد نباشد. کنترل کنید که پوشک نوزاد را سفت نبسته باشید و همچنین وقتی برای آروغ گرفتن او را روی شانه تان قرار می دهید شکمش را روی شانه تان نگذارید. همچنین بهتر است بلافاصله بعد از شیر خوردن او را سوار اتومبیل نکنید زیرا قرار گرفتن در صندلی کودک در حالتی نیمه خمیده، سبب فشار به معده و افزایش احتمال برگرداندن می شود.

• بعد از شیر خوردن خیلی نوزاد را تکان ندهید و سعی کنید در حدود نیم ساعت در وضعیت عمودی قرار داشته باشد.

• بیش از اندازه به نوزاد شیر ندهید. اگر نوزاد بعد از هر بار شیر خوردن بر می گرداند ممکن است زیادی به او شیر می دهید. می توانید دفعه بعد کمی کمتر به او شیر دهید و ببینید سیر می شود یا نه. به این ترتیب ممکن است هر بار کمتر شیر بخورد و در عوض تعداد دفعات شیر خوردنش بیشتر شود.

• اگر نوزادتان هنگام خواب بر می گرداند سرش را بالا بیاورید. گذاشتن بالش زیر سر نوزاد خطر ناک است ولی می توانید محل خوابیدنش را کمی شیب دار کنید. مثلاً می توانید زیر قسمت بالایی تشکش چیزی بگذارید (مثلاً یک یونولیت گوه شکل) و یا زیر پایه های بالایی تختش (سمت سر) آجر بگذارید.

این وضعیت چه زمانی برطرف می شود؟

بیشتر شیرخواران بعد از 6 ماهگی و یا زمانی که بتوانند بنشینند دیگر بر نمی گردانند ولی در مورد بعضی نیز این وضعیت تا یک سالگی ادامه پیدا می کند.

آیا برگرداندن می تواند ناشی از یک مشکل جدی باشد؟

در صورتیکه کودکتان استفراغ جهنده دارد فوراً به پزشک مراجعه کنید. در استفراغ جهنده همانطور که از نامش پیداست محتویات معده بصورت جهنده از دهان کودک خارج می شود. استفراغ جهنده ممکن است علامتی از “تنگی پیلور” باشد. پیلور محل اتصال معده به روده کوچک است. در تنگی پیلور عضلات این قسمت ضخیم شده و مانع عبور غذا از معده به روده کوچک می شوند. همچنین در صورتیکه کودکتان استفراغ می کند و در آن صفرا که به رنگ سبز است دیده می شود سریعاً به پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است علامتی از انسداد روده کوچک باشد که نیازمند جراحی اورژانس است. توجه داشته باشید که تفاوت استفراغ با برگرداندن این است که در استفراغ محتویات معده با نیروی بیشتری خارج می شود و همچنین حجم بیشتری دارد در حالیکه در برگرداندن، کودک محتویات کمی از آخرین غذای خورده شده را خیلی آرام بر می گرداند.

کلام آخر اینکه، بر گرداندن امری عادی در شیرخواران است ولی اگر کودکتان به اندازه ای که باید وزن نمی گیرد، حتماً به پزشک مراجعه کنید.