دوران شیردهی یکی از مهمترین دوران برای مادر و فرزند است که ارتباط و وابستگی آنها را نیز با هم بیشتر میکند. این دوران برای هر مادری آنقدر شیرین است که حتی دلش نمیخواهد به این زودیها تمام شود. با این حال، شیردهی زیاد، به نوبه خود، عوارضی را نیز برای مادر به دنبال دارد.
مزایای شیردهی به نوزاد
شیر مادر یک ماده غذایی ضروری برای نوزاد است که فقط هم مادر قادر به تهیه آن است. به همین دلیل هم اهمیت آن را نمیتوان نادیده گرفت. به همین دلیل هم اولین شیری که به فرزند خود میدهید طلای مایع است. شیر مادر با برخورداری از سلول، آنتی بادی و همینطور هورمون، قدرت کافی برای مبارزه با بیماریهای بسیاری را به نوزاد میدهد.
مطالعات نشان میدهد که نوزادانی که از شیر مادر تغذیه میکنند در برابر بیماری و مشکلاتی همچون عفونت گوش، چاقی، آسم و غیره به مراتب در امانتر هستند.
شیردهی زیاد و عوارض آن
با وجود تمامی این توضیحات باید بدانید که شیردهی زیاد اگر به مدت طولانی اتفاق بیفتد، میتواند عوارض جانبی بسیاری برای مادر و کودک به همراه داشته باشد. اینکه شما یکسال به کودک خود شیر دادهاید بسیار خوب و مفید است، اما اگر میخواهید کودک شما بیش از یک سال از شیر مادر تغذیه کند باید بدانید که به شیردهی طولانی و زیاد دچار خواهید شد.
تغذیه با شیر مادر برای نوزاد شیرخوار در دوران طبیعی تا یک سالگی به خوبی انجام میشود و سیستم ایمنی نوزاد نیز تا حدود زیادی تقویم میگردد، اما این موضوع، بعد از شیردهی زیاد و طولانی مدت دچار تغییراتی خواهد شد.
تغذیه با شیر مادر برای نوزاد شیرخوار در دوران طبیعی تا یک سالگی به خوبی انجام میشود و سیستم ایمنی نوزاد نیز تا حدود زیادی تقویم میگردد، اما این موضوع، بعد از شیردهی زیاد و طولانی مدت دچار تغییراتی خواهد شد. باید این را بدانید که هیچ عوارض جانبی علمی و پزشکی در تغذیه با شیر مادر با بیش از یک سال تا سال سوم زندگی وجود ندارد.
تغذیه متعادل برای کودک موجب افزایش ایمنی، بهبود سلامتی و دلبستگی نوزاد با مادر می شود و همین موضوع نیز از جمله تأثیرات مثبت شیر مادر است.
در ادامه به بررسی برخی از مهمترین عوارض شیردهی زیاد میپردازیم، چیزهایی که میتوانند تاثیرات بسیاری بر سلامتی مادر و نوزاد داشته باشند:
زمان انتظار طولانی در بین حاملگیها
پزشکان و مشاوران به طور کلی توصیه میکنند که حداقل دو سال بین بارداریها فاصله بگذارید. این کار به بدن شما زمان لازم برای بهبودی را میبخشد و به شما کمک میکند تا بتوانید بدن خود را برای نوزاد بعدی به حالت طبیعی و آماده برسانید. با این حال در صورت ادامه شیردهی زیاد، این دوران میتواند برای مادر، به مراتب افزایش پیدا کند و آن را به تاخیر بیندازد.
تاخیر در پریودی مادر
طبیعتا ممکن است که مادران در دوران شیردهی، دورههای پریودی خود را تا مدتها نداشته باشند. اگر مادری همچنان و بیشتر از یک سال از شیر خودش به کودکش بدهد، ممکن است این دورهها حتی بعد از 2 سال هم نامنظم بمانند. در واقع شیردهی پرولاکتین بالایی تولید میکند، هورمونی که باعث شیردهی میشود و ارتباط زیادی با تعلیق تخمکگذاری دارد، به همین دلیل است که مادران سن بالا که بیش از دو سال به کودکانشان شیر میدهند و میخواهند دوباره باردار شوند ممکن است این کار را دشوار یا حتی غیرممکن بدانند. به همین دلیل نیز این مورد را میتوان جزء عوارض شیردهی زیاد دانست.
افزایش احتمال دردناکی
بعضی اوقات، شیردهی مادر به مدت طولانی میتواند بیش از حد دردناک شود. در کنار تجربه دوست داشتن و پیوند زدن برای بسیاری از خانمها، شیردهی زیاد به دلیل شرایط جسمی میتواند برای برخی دشوار باشد و این جزء مهمترین عوارض شیردهی زیاد است. تغذیه با شیر مادر میتواند تاثیرات متفاوتی را روی نوک سینه مادر داشته باشد، علاوه بر این باید بدانید که عضلات فک قویترین قسمت بدن انسان است و یک نوزاد در حال رشد ماهیچههای فک را به طور قابل توجهی توسعه میدهد.
یک کودک نو پا نه تنها توانایی شیرخواری بسیاری دارد، بلکه دندانهای شیری نیز به دست میآورد و همین موضوع هم میتواند فرآیند شیردهی را برای مادر سختتر و دردناکتر کند.
یک کودک نو پا نه تنها توانایی شیرخواری بسیاری دارد، بلکه دندانهای شیری نیز به دست میآورد و همین موضوع هم میتواند فرآیند شیردهی را برای مادر سختتر و دردناکتر کند. این یعنی، کودکان نوپا معمولاً هنگام تشیر خوردن، نوک سینهها را گاز میگیرند و همین موضوع نیز ممکن است باعث خونریزی شود. استحکام فک و رشد دندانهای کودک، دستورالعمل مناسبی برای درد است. بنابراین، عوارض شیردهی طولانی تا به اینجا هم ادامه پیدا خواهد کرد.
از بین رفتن آزادی مادر
تغذیه با شیر مادر حداکثر تعهد و یک برنامه دقیق را میطلبد. مادران شیرده قبول میکنند که به دلیل تغذیه نوزادان، مزایای بالقوه سلامتی خود را فدا کردند، به همین دلیل هم آنها اغلب کمتر توانایی شرکت در مهمانیها دارند و کمتر میتوانند به صورت مستقل به بیرون بروند و یا تا مدتها نمیتوانند به راحتی و آزادانه سرکار بروند. برخی حتی مجبور میشوند رژیم غذایی و نوشیدنیهای مورد استفاده خود را نیز به طور دقیق کنترل کنند.
مادرانی که به کودکشان شیر میدهند برای پمپاژ شیر خود، حتی در پوشیدن نوع سوتین و بسیاری از موارد دیگر هم نیاز به برنامهریزی دارند. در کنار آن هم، از آنجایی که شیر مادر از تغذیهای که دریافت میکند تاثیر میگیرد در خوردن مواد غذایی نیز آزادی لازم را نخواهند داشت.
بیشتر اوقات، مادران صبر میکنند که کودکشان بالاخره بتواند غذای دیگری به جز شیر بخورد و این اولین قدم برای استقلال است و در نهایت، مادران به آزادی بیشتری میرسند. بنابراین عوارض شیردهی زیاد، آزادی مادر را نیز از او میگیرد.
وابستگی زیاد کودک
کودکانی که از شیر مادر به مدت طولانی تغذیه میکنند به مادرشان بسیار وابستهتر میشوند. این کودکان حتی برای کارهای ساده هم ممکن است به مادرشان نیاز داشته باشند. کودک در طی تکامل و رشد تغییرات زیادی می کند و به مسئولیت و خودکفایی بیشتر میرسد. با این حال، شیردهی طولانی مدت میتواند مانع اصلی خودکفایی کودک باشد. به گفته متخصصان کودک، رشد کودک برای استقلال از اوایل کودکی بسیار مهم است.
سختتر شدن فرآیند از شیر گرفتن
این قانون طبیعت است که هر چه یک عادت را بیشتر انجام دهید، ترک آن سختتر خواهد شد. شیردهی طولانی مدت کودک را حتی به شیردهی معتاد میکند. از شیر گرفتن کودک در واقع یک فرآیند برای تغییر تغذیه کودک از شیر مادر یا شیرخشک به غذاهای جامد است، به طوری که کاملا شیر مادر قطع شود و فقط غذای جامد برای کودک مصرف شود. طبیعتا با طولانی شدن شیردهی این چالش برای مادر سختتر خواهد شد. به خاطر داشته باشید که برنامهریزی برای گرفتن کودک از شیر مادر سخت است و نیاز به صبر و حوصله زیادی دارد.
ابتلای مادر به بیماریهای مختلف
در برخی از موارد، عوارض شیردهی زیاد منجر به بروز عفونتهای قارچی در مادر میشود که خود، باعث خارش و درد پستانها خواهد شد. سرانجام، این عفونتها شیردهی دردناکی را برای مادر به دنبال خواهند داشت. بدن مادر، شیر غنی از تمام مواد مغذی مهم برای رشد طبیعی کودک را تولید میکند. حتی اگر مادر کلسیم کافی در رژیم غذایی نداشته باشد، شیری سرشار از کلسیم را به فرزند خود میدهد. این کلسیم از استخوانهای مادر حاصل میشود که استخوانهای او را در زندگی بعدی آسیبپذیرتر از پوکی استخوان میکند.
جمعبندی
عوارض شیردهی زیاد، مواردی هستند که میتوانند تاثیرات بسیاری را بر سلامتی و البته سبک زندگی مادر و فرزند داشته باشند، بنابراین بهتر است که با کنترل شرایط، همه چیز را با روند طبیعی خودش پیش بگیرید و شیردهی را تا بیشتر از یک سال ادامه ندهید.
