دسته: خردسال و کودک

اگر یک حیوان کودک خردسالم را گاز گرفت، چه باید بکنم؟

بستگی دارد که شدت جراحت چقدر باشد. اگر جراحت مهمی نیست (یعنی صرفا یک خراش سطحی است)، محل آن را به دقت با آب و صابون بشویید. سپس یک پماد آنتی‌بیوتیک را دوبار در روز روی آن بمالید.

اگر محل جراحت در قسمتی از بدن قرار دارد که احتمال می‌رود آلوده شود، آن را با چسب زخم بپوشانید. در غیر این صورت بگذارید که در معرض هوای آزاد باشد.

اگر پوست پاره شده و خونریزی دارد، جراحت ممکن است جدی باشد. یک گاز استریل یا پارچه تمیز روی آن قرار داده و با انگشت فشار دهید.

اگر فشار نتوانست ظرف چند دقیقه جلوی خونریزی را بگیرد، با اورژانس تماس بگیرید. (در صورتی که حیوانات، صورت یا گردن کودک را گاز بگیرند، ممکن است بسیار خطرناک باشد زیرا می‌تواند رگ‌های خونی اصلی را پاره نماید.)

حتی اگر خونریزی متوقف شد، فورا با پزشک تماس بگیرید تا مشخص شود که آیا کودک به بخیه یا دیگر معالجات پزشکی نیاز دارد یا خیر. احتمال بروز عفونت در محل گاز حیوانات بیشتر از سایر بریدگی‌ها است، بنابراین پزشک ممکن است یک دوره آنتی‌بیوتیک تجویز نماید.

آیا باید نگران هاری باشم؟

اگر می‌دانید که صاحب آن حیوان کیست، از آنها بخواهید گواهینامه واکسن حیوان را نشان بدهند.

اگر نمی‌دانید صاحب حیوان کیست (یا حیوان حرکاتی عجیب و غریب می‌کند یا در دهانش کف دارد)، سعی کنید حیوان را در محل دید نگه دارید اما به آن نزدیک نشوید. به نزدیک‌ترین مسؤلین منطقه ای اطلاع دهید تا بیایند و حیوان را بگیرند. این افراد می‌توانند نشانه‌های هاری را در حیوان بررسی کنند.

اگر حیوان را نمی‌شناسید و نمی‌توانید آن را تعقیب کنید، مسؤولان اداره کنترل حیوانات می‌توانند حیوان و صاحب آن را پیدا کنند تا وضعیت آن از لحاظ هاری بررسی شود. اگر مطمئن نیستید که واکسن هاری حیوان سر موقع زده شده است، کودک شما به یک دوره واکسن هاری نیاز دارد تا از بروز بیماری (در صورتی که حیوان آلوده بوده باشد) پیشگیری شود.

علاوه بر سگ‌ها و گربه‌های واکسن‌نشده، حیوانات وحشی از قبیل روباه و خفاش‌ها نیز می‌توانند حامل ویروس هاری باشند. اگر یک حیوان وحشی کودک شما را گاز گرفت، فورا با پزشک خود تماس بگیرید. اگر احتمال هاری وجود داشته باشد، کودک شما به یک دوره سرم ضدهاری نیاز خواهد داشت.

یک نکته مهم را باید در مورد خفاش‌ها بدانید: کودک شما می‌تواند از خراش یا یک گاز بسیار کوچک توسط خفاش (به گونه‌ای که شاید حتی نتوانید آن را ببینید) نیز به هاری مبتلا شود.

حیوانات کوچک خانگی از قبیل موش صحرایی، خوکچه هندی و موش سفید، حامل ویروس هاری نیستند، هرچند محل گاز این حیوانات می‌تواند عفونت کند.

در مورد سایر عفونت‌ها چه می‌توان گفت؟

اگر کودک شما توسط یک حیوان گاز گرفته شود شما احتمالا بیش از همه از بابت هاری نگران خواهید بود، اما باید بدانید که در این موارد هم عفونت باکتریایی شایع تر است. به این دلیل است که شستشوی کامل محدوده زخم گازگرفتگی و استفاده از پماد آنتی‌بیوتیک، اهمیت دارد.

اگر جراحت جدی است یا در قسمتی از بدن است که احتمال عفونت در آن بیشتر است (مثلا در صورت، دست‌ها، پاها یا اندام‌های تناسلی، حتی اگر جراحت کوچک باشد)، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز کند.

برای هر گونه جراحتی، حتی زخم‌های کوچک، اگر واکسیناسیون کودک به موقع انجام نشده باشد، ممکن است استفاده از واکسن کزاز ضروری باشد و باید ظرف چند روز آینده مراقب محل جراحت باشید، حتی اگر سطحی بوده و در خانه آن را درمان کرده‌اید.

اگر نشانه‌های عفونت در جراحت ظاهر شد (قرمزی، تورم یا خروج ترشحات) یا کودک شما به تب دچار شد یا احساس کسالت‌ کرد، به سرعت با پزشک تماس بگیرید. همچنین اگر محل گاز گرفتگی ظرف 10 روز خوب نشد، بدون معطلی کودک را نزد پزشک ببرید.

گاز گرفتن توسط حیوانات، چقدر مشکل‌آفرین است؟

معمول‌ترین گازگرفتگی ها توسط سگ اتفاق می افتد و نیمی از قربانیان را کودکان تشکیل می‌دهند. پسرها بیشتر از دخترها گاز گرفته می‌شوند و تقریبا دو سوم از جراحات در کودکان زیر چهار سال و در محل سر و گردن رخ می‌دهد. پس رعایت موارد احتیاطی برای حفاظت از کودک در برابر گاز گرفتگی حیوانات، ضروری است.

برای جلوگیری از گاز گرفتگی توسط حیوانات، چه می‌توانم بکنم؟

هیچ‌گاه کودک خود را با حیوان خانگی خودتان یا دیگری تنها نگذارید. (تقریبا نیمی از کودکانی که توسط سگ گاز گرفته می‌شوند، از سگ خانوادگی یا سگ همسایه صدمه دیده‌اند.)

به کودک خود یاد بدهید که به گربه‌ها یا سگ‌هایی که نمی‌شناسد، نزدیک نشود مگر اینکه شما به او بگویید که خطری ندارد. به خاطر داشته باشید که هر سگی، اگر تحریک شود، ممکن است گاز بگیرد.

به کودک خود یاد بدهید تا به سگ یا گربه‌ای که در حال غذا خوردن است نزدیک نشود یا به سگ یا گربه‌ای که در حال خواب است دست نزند. به او نشان بدهید که اگر یک سگ غریبه به او نزدیک شد، چگونه بی‌حرکت سرجایش بایستد و هرگز فرار نکند.

به کودک خود یاد بدهید که هرگز بدون اجازه یک بزرگتر، به حیوانات وحشی دست نزند یا غذا ندهد. مثلا غذا دادن به اردک‌های دریاچه معمولا خطری ندارد، اما اگر بخواهد یک حیوان وحشی را بگیرد تا از دست او غذا بخورد اصلا کار جالبی نیست. شما باید این تفاوت‌ها را برای کودک خردسالتان توضیح دهید بدون اینکه او را بی دلیل بترسانید یا وحشت زده کنید. 

اگر یک بچه دیگر کودک من را گاز گرفت، چکار باید بکنم؟

گاهی پیش می‌آید که یک کودک در حین بازی یا از روی عصبانیت یک کودک دیگر را گاز بگیرد. در این موارد معمولا پوست پاره نمی‌شود و جراحت نیز جدی نیست.

اما اگر پوست پاره شود قضیه فرق دارد. دهان انسان پر از باکتری است و خطر ابتلا به عفونت نیز 10 تا 15 درصد است. گازهای محکم بر روی صورت، دست‌ها و اندام‌های تناسلی می‌توانند بیش از همه خطرناک باشند.

اگر کودک شما را گاز گرفته‌اند و پوست او پاره نشده است، صرفا محدوده گاز را با آب و صابون ملایم بشویید.

اگر پوست پاره شده است، جراحت را با صابون ملایم و آب جاری به مدت 3 تا 5 دقیقه بشویید (اما روی زخم را نخراشید)، سپس آن را با یک باند تمیز بپوشانید. اگر زخم خونریزی دارد با یک پارچه تمیز و خشک روی آن را فشار دهید و در صورت امکان آن قسمت را بالاتر از سطح بدن قرار دهید.

اگر پوست پاره شده است باید کودک را برای معاینه نزد پزشک ببرید که جراحت را تمیز و بررسی کند. همچنین دستورات لازم برای تمیز نگه داشتن زخم را به شما بدهد.

پزشک معمولا ترجیح می‌دهد که جراحت را بخیه نزند، مگر اینکه شدید یا روی صورت کودک باشد. بخیه زدن می‌تواند خطر بروز عفونت را افزایش دهد.

همچنین ممکن است یک دوره کوتاه آنتی‌بیوتیک برای پیشگیری از عفونت تجویز نماید که به محل و شدت گاز بستگی دارد.

چه نوع عفونت‌هایی ممکن است از طریق گاز گرفتن منتقل شوند؟

گاز می‌تواند باکتری‌هایی از قبیل استافیلوکوک را که به طور معمول در دهان انسان وجود دارند چرک

• تب (بیشتر از 38 درجه سانتیگراد)منتقل نماید. همچنین می‌تواند بیماری‌هایی جدی مانند هپاتیت را نیز منتقل کند.

  هرچند متخصصین احتمال سرایت ویروس ایدز را از طریق گاز گرفتگی رد نمی‌کنند، اما این قضیه بسیار بعید است. برای سرایت ویروس ایدز، فرد آلوده بایستی خونریزی داشته باشد، پوست فرد مقابل را با گاز پاره کند و خون خود را به درون جراحت وارد نماید. هیچ موردی از انتقال ویروس ایدز از طریق گاز و بدون انتقال از طریق خون تاکنون گزارش نشده است.

  چگونه می‌توانم بفهمم که محل جراحت، عفونت کرده است یا نه؟

  اگر کودک شما هر یک از نشانه‌های زیر را که علامت عفونت هستند نشان داد فورا با پزشک تماس بگیرید:

   

  • افزایشِ تورم، قرمزی یا حساسیت محل جراحت

• خروج رگه‌های قرمزرنگ از محل گاز گرفتگی یا احساس گرما در آن محل

همچنین اگر محل گاز گرفتگی ظرف 10 روز خوب نشد کودک را برای معاینه نزد پزشک ببرید.

برای پیشگیری از تکرار گاز گرفتگی، چه کار می‌توانم بکنم؟

اگر کودک شما را در مهدکودک گاز گرفته‌اند، با مربی او صحبت کنید. از او بخواهید که به والدین کودکی که گاز گرفته است، اخطار بدهد.

اگر گاز در هنگام دعوا رخ داده است، سعی کنید مسئله را حل کنید و البته در مورد روش‌های حل مسالمت‌آمیزِ بحث و مشاجره نیز با کودک خود صحبت کنید. اگر این مسئله در حین بازی‌های بچه‌گانه رخ داده است، در مورد روش‌های سالم‌تر برای بازی با کودک خود صحبت نمایید. 

اگر کودک من روی یک میخ زنگ‌زده رفت یا بدنش با یک شی تیز سوراخ شد، چه کار باید بکنم؟

اگر قسمتی از بدن کودک شما سوراخ شده است، ابتدا دست‌های خود را شسته و سپس به دقت جراحت را بررسی کنید. با استفاده از یک جریان آب، جراحت را با صابون شسته و برای پنج دقیقه با آب بشویید. سپس بدون اینکه زخم را باز کنید، محل جراحت را نگاه کنید تا مطمئن شوید که چیزی در آن باقی نمانده است. اگر چیزی دیدید یا اگر بخشی از شیئی که موجب جراحت شده گم شده است (مثلا ته یک قلاب)، کودک خود را به اورژانس برسانید. همچنین اگر خونریزی دارد و نمی‌توانید آن را با فشار دادن محل جراحت کنترل کنید او را به اورژانس ببرید. (البته اکثر اینگونه جراحت‌ها، چندان خونریزی نمی‌کنند.)

در غیر این صورت، پماد آنتی‌باکتریال و یک باند تمیز روی جراحت قرار دهید. اگر کودک احساس درد دارد از پزشک او بپرسید که آیا می‌توانید مقدار مناسبی از استامینوفن را به او بدهید یا خیر.

اگر اینگونه جراحت‌ها خیلی کوچک نبودند یا اگر شیئی که جراحت را ایجاد کرده زنگ‌زده یا کثیف بود، با پزشک کودک خود تماس بگیرید. او احتمالا خواهد خواست که کودک را معاینه کند و ممکن است برای جلوگیری از عفونت نیز آنتی‌بیوتیک تجویز نماید. همچنین اگر گاز گرفتگی توسط حیوان یا انسان موجب سوراخ شدن پوست شده باشد پزشک باید کودک را معاینه نماید.

آیا کودک به واکسن کزاز نیاز دارد؟

این بستگی به آن دارد که کودک شما اخیرا چه واکسنی زده باشد. واکسن کزاز معمولا به عنوان بخشی از برنامه واکسیناسیون در سنین 2، 4، 6 و 15 ماهگی تزریق می‌شوند. این تزریق‌ها می‌توانند از کودک شما در برابر کزاز (یک بیماری بالقوه کشنده که توسط باکتری‌هایی ایجاد می‌شود که از طریق زخم به بدن وارد می‌شوند) حفاظت کنند. پزشک بسته به وضعیت جراحت و همچنین تعداد واکسن‌های کزاز که کودک دریافت کرده است، تصمیم می‌گیرد که آیا او به واکسن مجدد نیاز دارد یا نه. (اگر کودک شما بیش از 6 ماه سن دارد و سه نوبت واکسن کزاز دریافت نکرده است، یک نوبت برای او تجویز خواهد کرد.)

اگر جراحت کلا مشکل‌دار به نظر می‌رسد (تمیز و مختصر نیست)، پزشک ممکن است یک نوبت تزریق ” سرم ایمونوگلوبولین کزاز انسانی” نیز برای کودک تجویز کند که شامل آنتی‌بادی‌های لازم برای کمک به مقابله با عفونت کزاز است.

برای پیشگیری از این نوع جراحت، چه کار می‌توانم بکنم؟

خانه خود را برای کودک ایمن کنید تا از افتادن او بر روی اشیا تیز جلوگیری شود، همچنین او را از قفسه‌هایی که اشیا نوک‌تیز (از قبیل سیخ کباب یا چاقو) را در آنها نگهداری می‌کنید دور نگه دارید. به او اجازه ندهید هنگامی که اشیا نوک‌تیز (مانند مداد) در دست دارد بدود یا اشیائی را حمل کند که در صورت افتادن و شکستن می‌توانند لبه‌های نوک‌تیز ایجاد کنند (مثلا لیوان‌های شیشه‌ای یا بشقاب‌های سرامیکی). هنگامی که فرزند شما دور و بر حیوانات می‌پلکد، مراقب او باشید تا گاز گرفته نشود و هنگامی که راه رفتن را یاد گرفت، اجازه ندهید پا برهنه در جاهایی راه برود (خصوصا در بیرون از خانه) که احتمال دارد بر روی یک میخ قدیمی یا چیزهای نوک‌تیز دیگر پا بگذارد. 

چطور مطمئن شوم که کودک  من اسهال دارد ؟

به فرزند خود بیاموزید که دست‌هایش را پیش از خوردن غذا و پس از رفتن به دستشویی،کاملاً با صابون و آب گرم بشوید. دست‌های خود را نیز بارها بشویید،مخصوصاً پیش از تهیه‌ی غذا برای کودک یا پس از تماس با پوشک آلوده یا استفاده از دستشویی. همچنین،مطمئن شوید غذای سالمی تهیه می‌کنید و آشپزی ایمنی دارید. 

چطور می‌توان فهمید که کودک‌مان مبتلا به یبوست است ؟
وقتی صحبت از میزان دفع کودکان درمیان است هیچ برنامه یا مقدار “نرمالی” وجود ندارد – تنها می‌توان گفت چه میزانی برای این کودک خاص نرمال است. وی ممکن است پس از هر وعده‌ی غذایی دفع انجام دهد یا میان دو دفع‌اش یک یا دو روز یا بیشتر فاصله بیافتد. الگوی منحصر به فرد هر کودک بستگی دارد به آنچه می‌خورد و می‌نوشد میزان تحرک‌اش و سرعت هضم غذا و دفع اضافات.
اگر نگران هستید که کودک‌تان یبوست دارد یا خیر به سرنخ‌های زیر دقت کنید:
• کاهش دفعات دفع به خصوص اگر پس از چهار روز یا بیشتر دفعی انجام نداده باشد و وقتی احتیاج به دفع دارد ناراحت به نظر بیاید.
• تکه‌های خشک و سفت که دفعشان به راحتی انجام نمی‌شود.
• مدفوع بسیار روان و شل در پوشک بچه یا اگر می‌تواند خود به دستشویی برود لباس زیرِ چرک شده. مدفوع روان می‌تواند از انسداد در روده‌ی پایین گذشته و به پوشک یا لباس زیر بچه‌تان راه یابد. اگر با چنین چیزی روبرو شدید فرض نگیرید که اسهال است – این می‌تواند شاهدی دال بر یبوست باشد.

چرا بچه‌ی من دچار یبوست می‌شود ؟

خوردن غذاهای کم‌فیبر به مقدار زیاد. اگر برای مثال کودک شما شیر، پنیر، ماست یا کره‌ی بادام زمینی به مقدار زیاد می‌خورد و به مقدار کافی میوه و سبزیجات نمی‌خورد? ممکن است به یبوست دچار شود.
اضطراب دستشویی: اگر کودک شما در مورد دستشویی رفتن احساس فشار کند? ممکن است عمداً مدفوع خود را نگه دارد. اگر او تمامی نشانه‌های سختیِ دفع را نشان می‌دهد – سفت کردن بدن خود خم نمودن پشت‌اش و قرمزی صورت – ولی هیچ‌چیز بیرون نمی‌آید ممکن است خود مدفوعش را نگه داشته باشد.
حتی اگر کودک‌تان آموخته باشد که خود به دستشویی برود ممکن است به اندازه‌ی کافی در آنجا نماند تا همه‌ی مدفوعش دفع شود. این می‌تواند به ایجاد مدفوع‌ خشک‌شده در روده‌ی بزرگ بیانجامد که به گشاد شدن و درد منجر شود. روده‌ی بزرگ گشاد‌شده می‌تواند به مدفوع سفت بزرگ‌تر از حد طبیعی و دشوار برای دفع منجر گردد و کودک شما را به دستشویی رفتن بی‌میل‌تر سازد.
از دست دادن آب بدن: اگر کودک شما به اندازه‌ی کافی مایعات نمی‌نوشد سیستم وی با جذب آب بیشتر از هرچه که می‌خورد یا می‌آشامد – و نیز از آنچه که در مدفوع دفع می‌شود- واکنش نشان خواهد داد. نتیجه ممکن است مدفوع خشک و سفت باشد که به سختی دفع می‌شوند.
کمبود تحرک: تحرک می‌تواند به جریان یافتن خون به سیستم گوارش کودک کمک کند لذا اگر وی تحرک نداشته باشد ممکن است در دستشویی با مشکل روبرو شود.

چطور می‌توان یبوست کودک را درمان نمود ؟

در زیر برخی پیشنهادات ارائه شده‌اند:
• از دادن غذای زیاد به کودک خودداری نمایید? زیرا که ممکن است اثر سفت کننده داشته باشد. این غذاها شامل موز، هویج پخته یا کدو و مقادیر زیاد از لبنیات چون شیر، پنیر، ماست و بستنی هستند.
• جذب فیبر کودک خود را افزایش دهید. به او مقادیر زیادی از جوانه‌ی گندم، برشتوک صبحانه یا نان و میوه و سبزی‌هایی چون آلو، زردآلو، گوجه، نخودفرنگی، لوبیا و کلم بروکلی بدهید.
• برای کمک به اینکه مدفوع کودک‌تان نرم باشد مقدار مایعاتی را که می‌نوشد افزایش دهید. آب بهترین چیز است  ولی مقادیر کم از آب سیب و آلو نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد. با این حال باید مصرف مایعات کودک‌تان را به 5/1 تا 5/3 لیوان در روز محدود سازید تا از تخریب دندان‌ها و اشتهای او جلوگیری کنید. اگر هر 5 تا 6 ساعت ادرار می‌کند پس احتمالا به میزان کافی مایعات می‌نوشد.
• وی را هر روز تشویق به پیاده‌روی بالا‌رفتن و دویدن در اطراف خانه کنید تا خون درتمامی اعضای بدنش جریان یابد.
• شکم فرزندتان را ماساژ دهید. به عرض 3 انگشت از ناف او پایین بیایید و به آرامی ولی سفت با انگشتان خود شکم وی را ماساژ دهید. تا جایی فشار دهید که به یک سفتی یا توده‌ی سخت بربخورید. به مدت حدود 3 دقیقه فشار آرام ولی ثابتی را حفظ کنید.
• کودکتان را پیش از اینکه کاملاً آماده شود، به زور برای دستشویی رفتن تحت فشار قرار ندهید. تحت فشار گذاشتن کودک می‌تواند او را بترساند یا بی‌میل سازد و ممکن است عمدا مدفوع خود را نگه دارد. اگر پی بردید که کودکتان چنین کاری می‌کند? مقدار مصرف فیبر وی را افزایش دهید تمرین دستشویی رفتن  را فراموش کنید و تا زمانی که پی نبردید وی کاملا برای این کار آماده است صبر پیشه کنید.
• وقتی برای دفع آماده است وی را به استفاده از دستشویی تشویق کنید. اگر می‌گوید که هیچ‌گاه آماده نخواهد بود وی را وادار کنید 5 تا 10 دقیقه پس از صبحانه و شام روی توالت بنشیند. (کودکی که برای مدت طولانی یبوست داشته باشد ممکن است توان درک پر بودن روده را از دست بدهد.) اگر کودک شما مهد می‌رود کنترل کنید که آیا آنجا به درستی دستشویی می‌رود یا نه. برخی بچه‌ها در استفاده از دستشویی در خارج از خانه بی‌میل هستند.
• با پزشک در مورد گزینه‌های درمان مشورت کنید. وی ممکن است یک داروی نرم‌کننده‌ی مدفوع پیشنهاد کند یا روان‌کننده‌ای چون روغن معدنی یا اگر یبوست کودک‌تان شدید باشد یک شیاف طبی یا نوعی ملین.  شیاف گلیسرین می‌تواند روده را تحریک کند و به کودک شما در دفع مدفوع کمک کند. گرچه استفاده از شیاف گاه مفید است به طور مرتب از آن استفاده نکنید زیرا که ممکن است کودک برای دفع به آنها وابسته شود.
توجه: اگر کودک شما عمدا مدفوع خود را نگه می‌دارد معالجه‌ی وی با شیاف یا تنقیه می‌تواند شدیداً برایش ناراحت‌کننده باشد. همواره پیش از توسل به این نوع از درمان‌ها با پزشک مشورت کنید.

• اگر کودک شما آن‌چنان مدفوع خشک و سختی دفع می‌کند که پوست نزدیک دریچه‌ی مقعدش را پاره کند (ممکن است بتوانید این پارگی و خراش‌ها را ببینید با کمی خون توجه‌تان را جلب کند) می‌توانید کمی آلوئه ورا به آن ناحیه بمالید تا به التیام زخم کمک کند. حتماً این پارگی‌ها را به دکتر نشان دهید. 

کودک  من از درد شکم شکایت دارد. چطور می‌توانم علت این بیماری را بفهمم؟

تشخیص دقیق علت شکم‌درد کودک می‌تواند فریب‌دهنده باشد حتی اگر توان سخن گفتن و توضیح درباره دردش را هم داشته باشد. تنها تمرکز بر یافتن محل درد کافی نیست بلکه تشخیص وجود ( یا نبود) دیگر علایم نیز بسیار مهم است.
اگر بلافاصله پس از صرف شام و دسر از شکم‌درد شکایت کند ولی نشانه‌ی دیگری وجود نداشته باشد ممکن است علت این بیماری تنها پرخوری باشد.
ولی اگر بی‌قرار است و علاوه بر درد شکم استفراغ یا اسهال نیز دارد می‌توان اطمینان داشت که علتی جدی‌تر درمیان است.
علت مشکلات شکمی در کودکان خردسال چیست ؟
شرایط زیر شایع‌ترین علل شکم‌درد در کودکان هستند گرچه علل محتمل دیگری نیز وجود دارند. اگر کودک شما ناگهان بیمار شود دردی در شکمش داشته باشد که به سادگی از بین نمی‌رود یا حتی بدتر هم می‌شود و نگران وی هستید با دکترش تماس بگیرید. همیشه در مواقع خطر بهتر است موضوع را جدی بگیریم.

1. ورم معده و روده یا ” آنفلوآنزای شکمی”

آیا کودکتان علاوه بر درد‌های شکمی اسهال و استفراغ هم دارد اگر چنین است ممکن است مبتلا به ورم معده و روده باشد که پس از عفونت‌های حاد تنفسی یکی از بیماری های شایع محسوب می شود.
ورم معده و روده همچنین می‌تواند در اثر ابتلا به باکتری‌های جدی‌تر همچون سالمونلا، شیگلا، استافیلوکوکوس، کمپلوباکتر یا اشرشیاکولی نیز ایجاد شود. موارد دیگری هم به خاطر ابتلا به انگل‌هایی چون جیاردیا به‌وجود می‌آیند. نشانه‌های آشکار در کودک شما می‌تواند بسته به علت بیماری ملایم یا حاد باشندو ممکن است برای تنها چند ساعت یا چند روز ادامه یابند.
از آنجا که عامل این بیماری معمولا یک ویروس است? نمی‌توان آن را با آنتی‌بیوتیک معالجه کرد. ولی این بدین معنی نیست که بنشینید و منتظر طی شدن دوره‌ی بیماری شوید. اگر ورم معده و روده موجب استفراغ? یا اسهال و تب و کم‌اشتهایی در کودک شما شده است?ممکن است به سرعت آب بدن او از دست برود? لذا مهم است که مطمئن شویم کودک  ما در طول مبارزه با بیماری مقادیر زیادی از مایعات بنوشد.
به دنبال نشانه‌های از دست رفتن آب بدن بگردید و اگر احساس می‌کنید کودک‌تان در حال از دست دادن آب بدنش است با دکتر تماس بگیرید. اگر با علایم جدی از دست دادن آب بدن در او مواجه شدید? سریعا او را به اورژانس برسانید.
هر چه زودتر رژیم غذایی طبیعی را به کودک‌تان بازگردانید و فقط از غذاهای چرب پرهیز کنید.
در مورد معالجه‌ی این بیماری‌ها بیشتر بدانید :
اسهال
استفراغ
از دست دادن آب بدن

2. آلرژی به شیر یا عدم‌تحمل لاکتوز

اگر کودک  شما به شیر آلرژی دارد? سیستم ایمنی بدن او به پروتئین‌های موجود در شیر واکنش نشان می‌دهد. آلرژی به شیر مرتباً در نوزادان و کودکان رخ می‌دهد. علایم این بیماری? استفراغ? اسهال? شکم‌درد و جوش است. در موارد حاد آلرژی به شیر? کودک ممکن است با واکنشی خطرناک موسوم به شوک آنافیلاکسی مواجه شود.
عدم تحمل لاکتوز زمانی رخ می‌دهد که بدن آنزیم لازم برای تجزیه و هضم لاکتوز? قند اصلی موجود در شیر را تولید نکند. علایم این بیماری اسهال، حالت تهوع،  درد شکمی، نفخ و گاز معده است. عدم تحمل لاکتوز در نوزادان رایج نیست? و معمولاً در اواخر نوزادی یا در ده سال نخست زندگی ظهور می‌کند.
برای ردگیری علت بیماری پزشک ممکن است پیشنهاد کند که برای چند روز همه‌ نوع لبنیات (شیر، پنیر، بستنی، پودینگ و غیره) را از کودک خود دور کنید و سپس به آرامی مجددا آنها را در رژیم غذایی‌اش قرار دهید. اگر مشکلات شکم کودک شما مجددا آغاز شود مقصر اصلی را یافته اید.
برای کودکانی که به شیر آلرژی دارند شیر سویا راه‌حل مناسبی خواهد بود? ولی نه برای همه‌کس: 5 تا 10 درصد از کودکانی که به شیر آلرژی دارند به شیر سویا هم حساسند. در این صورت باید با دکتر کودک خود یا یک متخصص تغذیه در مورد اینکه چطور از رسیدن کلسیم کافی به بدن کودک از طریق غذاهای دیگر مطمئن شویدمشورت کنید.
اگر کودک‌تان نمی‌تواند لاکتوز را تحمل کند راه‌حل آسان‌تر خواهد بود. وی می‌تواند تا زمانی که شکلی ترکیبی از لاکتاز را دریافت می‌کند به مصرف لبنیات ادامه دهد. همچنین می‌توانید شیر بدون لاکتوز برایش بخرید.
اطلاعات بیشتری در مورد نحوه‌ی تشخیص و درمان آلرژی‌ها و حساسیت‌های غذایی بدست آورید.

3. یبوست و تغییر در رژیم غذایی

شایع‌ترین مشکل شکمی در کودکان کم‌سن و سال ـ که در حال افزودن غذاهای بیشتر و بیشتری به رژیم غذایی خود هستند- یبوست است. یبوست به معنای این است که فرد به مدت دو یا سه روز قادر به دفع نباشد و پس از آن نیز تکه‌های کوچک سفتی از مدفوع را دفع کند.
اگر کودک شما مبتلا به این بیماری است خونسردی خود را حفظ کنید. پس از چند هفته? سیستم گوارش وی با تغییرات ایجاد شده در رژیم غذایی تنظیم خواهد شد و وی دوباره آغاز به دفع عادی خواهد کرد.
شما می‌توانید با نوشاندن مایعات کافی در طول روز به تسریع این پروسه کمک کنید. و در روزهایی که به نظر می‌آید دچار یبوست شده است به او غذاهایی بدهید که مدفوع روان‌تری تولید می‌کنند ( مثل زردآلو، گلابی، آلو و نخود فرنگی) و آن دسته از غذاها را که مدفوع سفت‌تری ایجاد می‌کنند کنار بگذارید ( مثل موز، سیب و پوره‌ی سیب هویج برنج و کدو).
علاوه براین‌ها ورزش نیز می‌تواند به حرکت روده‌ها کمک کند پس کودک خود را تشویق به تحرک کنید.

4. بیماری مجاری بالایی تنفس

باور کنید یا نه سرما‌خوردگی یا آنفلوآنزای معمولی می‌تواند باعث ایجاد شکم‌درد در کودک گردد. دلیل این امر این است که مقدار زیادی از مخاط ایجاد شده در اثر بیماری مربوط به مجاری بالای تنفسی به گلو راه می‌یابد. وقتی این مخاط بلعیده شود می‌تواند موجب سوزش معده‌ی کودک شود.
برخی از کودکان برای دفع این مخاط از سیستم‌شان استفراغ می‌کنند. شکل خوشی ندارد ولی معمولاً مؤثر واقع می‌شود و درد از بین می‌رود.
برخی اوقات یک بیماری تنفسی جدی‌تر نیز می‌تواند به درد شکم در کودک بیانجامد. اگر کودک‌ شما گلودرد، تب و سردرد هم داشته باشد ممکن است به گلودرد میکروبی مبتلا شده باشد. اگر فکر می‌کنید که شکم‌درد کودک‌تان به گلودرد میکروبی مربوط است پزشک را سریعاً مطلع سازید. این بیماری توسط باکتری‌ استرپتوکوک ایجاد می‌شود و نیازمند معالجه‌ با آنتی‌بیوتیک است.

5. انسداد روده

اگر حال کود‌ک‌تان خوب به نظر می‌رسد و لحظه‌ای بعد ناگهان از درد به خود می‌پیچد دست روی دست نگذارید به خصوص اگر این علایم رفته رفته شدید‌تر و سریع‌تر تکرار شوند و کود‌ک‌تان در حال استفراغ باشد.
این علایم ممکن است نشانه‌ی ابتلا به اینتوساسپشن (دخول بخشى از روده در بخش دیگر) باشند انسدادی که معمولا برای کودکان 5 ماه تا 2 سال رخ می‌دهد. این بیماری شیوع زیادی ندارد ولی می‌تواند خطرناک باشد لذا سریعاً با دکتر کودک‌تان تماس بگیرید؛ اگر نتوانستید با پزشک تماس بگیرید او را سریع‌تر به اورژانس برسانید زیرا که ممکن است به جراحی نیاز داشته باشد.

6. آپاندیسیت

علایم شناخته‌ی آپاندیسیت درد شکم (مخصوصاً در قسمت راستِ پایین شکم)? تب? و استفراغ هستند. اگر کودک شما استامینوفن بچه خورده است و تب وی کاهش نیافته دردش رفته رفته بدتر می‌شود و نمی‌تواند چیزی را در معده‌ی خود نگه دارد? حتی آب را? ممکن است آپاندیسیت داشته باشد. وی را به نزد پزشک ببرید یا به اورژانس برسانید.

7. گاز معده

شما به عنوان یک بزرگسال می‌دانید که چقدر گاز معده اذیت می‌کند. برای کودکان نیز گاز معده دردآور است؛ و ممکن است همان عامل درد مزمن شکمی باشد که دکتر نمی‌تواند کشفش کند.
وقتی کودک‌تان از گاز رنج می‌برد باید بفهمید به تازگی چه خورده است . یکی از دلایل احتمالا آب‌میوه‌ی زیاد استریا؛ بسیاری از آب‌میوه‌ها – همچون آب سیبو آب گیلاس حاوی سوربیتول هستند که شکلی هضم‌ناشدنی از قند هاست.
AAP پیشنهاد می‌کند که کودکان خردسال بیش از حدوداً 2/1 تا 4/3 لیوان آب‌میوه در روز ننوشند. نوشیدن آبمیوه‌ی زیاد علاوه بر ایجاد ناراحتی معدی باعث می‌شود از دیگر غذا‌های مغذی کمتر مصرف شود و همچنین موجب خرابی دندان‌ها نیز می‌شود.

آیا ممکن است دل‌درد کودک من در اثر GERD بوده باشد ؟

گرچه GERD (بیماری رفلاکس گاستروزوفاجیل) در نوزادان و افراد مسن شایع‌تر است، گاه در کودکان نیز بروز می‌کند. اگر کودک شما پس از خوردن دچار درد یا تهوع می‌شود، لازم است قرار ملاقاتی با دکترش تعیین کنید تا مطمئن شوید GERD است یا نه.

علت بیماری GERD چیست ؟

رایج‌ترین علت این بیماری ضعف یا عملکرد نامناسب عضلات مری‌ (دریچه‌ای که مری را به معده متصل می‌کند) است. این نقص موجب می‌شود غذا و مایعات معدی بتوانند از معده به سمت دهان جریان یابند.
برخی اوقات مبتلایان به GERD به پیش‌آمدگی معدی نیز دچار هستند، وضعیتی که در آن بخش کوچکی از معده از درون دیافراگم به سمت سینه پیش می‌آید. (دیافراگم عضله‌ای است که معده را پایین نگاه می دارد و آن را از گودال سینه جدا می‌سازد). دکترها بر این عقیده‌اند که اگر پیش‌آمدگی معدی موجب بالا‌‌آمدن معده گردد، ممکن است حرکت محتویات معده به سمت مری آسان‌تر شود. گرچه، همه بیمار مبتلا به GERD این مشکل را ندارند.

خطر GERD تا چه حد جدی‌ست ؟

گرچه این بیماری قابل درمان است، ولی مورد مزمن آن می‌تواند آسیب جدی ایجاد کند. برخی از کودکان به وزن مناسب نمی‌رسند، زیرا که غذای کافی در معده‌شان نگه نمی‌دارند، و برخی دیگر اشتهای خود را از دست می‌دهند زیرا اسیدهای معدی برگشت‌داده شده به مری (موسوم به سوزش معده در بزرگسالان) می‌توانند به گلو آسیب جدی زده و بلعیدن را مشکل کنند.
اگر محتوای معده وارد بینی و شش‌های کودک مبتلا به GERD شود، وی ممکن است به مشکلات تنفسی چون التهاب ریه، تنگی نفس، سرفه‌های شبانه و عفونت‌های سینوس و گوش دچار شود. اسید معده به مینای دندان نیز آسیب می‌رساند.
اسید زیاد در مری می‌تواند در نهایت به التهاب مری بیانجامد، که زخم معده، خون‌ریزی، یا خراشیده‌ شدن مری یا صدمه‌ی جدی به جداره‌ی درونی آن را در پی دارد. این آسیب خطر ایجاد سرطان مری را در سالهای آتی عمر بیمار تشدید می‌کند.

برای کمک به کودکم چه‌کار می‌توانم بکنم ؟

مطمئن شوید که کودک‌تان هنگام غذا خوردن در محیطی آرام باشد. حتی می‌توانید به جای وعده‌های غذایی کم‌تعداد و حجیم، در وعده‌های زیاد غذای کم‌حجمی به او بدهید. به او اجازه ندهید پیش از خواب یا وقتی دراز کشیده است غذا بخورد؛ خوب است که در وضعیتی عمودی غذا بخورد، و پس از خوردن به مدت نیم‌ساعت یا بیشتر در آن حالت باقی بماند.
برخی از غذاها مشکل را تشدید می‌کنند، مثل غذاهای چرب، تند، شکلات، گوجه‌فرنگی، مرکبات، نوشیدنی‌های کربنات دار، و کافئین. (البته بهتر است حتی اگر کودکان مبتلا به GERD نباشد نیز از غذاهای چرب، شکلات، یا کافئین به مقدار زیاد استفاده نکنید.) می‌توانید از دادن این‌چنین غذاهایی به کودک تان خودداری نمایید، یا دستکم غذاهایی را که موجب عود GERD وی می‌شوند یادداشت کرده و از آنها دوری کنید.

اگر شک دارم که فرزندم GERD دارد یا نه، باید او را نزد دکتر ببرم ؟

بله. دکتر می‌تواند به شما بگوید که آیا فرزندتان GERD دارد یا نه و به شما در کاهش رنج و درد وی کمک کند، بنابراین هر چه زودتر قرار ملاقاتی بگذارید.

دکتر چه خواهد کرد ؟

برای شروع ممکن است دارو تجویز کند. برخی کودکان به سرعت به داروهای ضداسید یا جلوگیری از اسید پاسخ می‌دهند، و مشکل به پایان می‌رسد. اغلب آنها می‌توانند ضداسید‌های کودکان، و مقادیر پایین کاهنده‌های اسید را تحمل کنند (ولی هرگز نباید بدون مشورت دکتر این قرص‌ها را به آنها بدهید).
داروهایی که برای حفظ حرکت رو به پایین مواد در مجرای گوارشی استفاده می‌شوند نیز مفید خواهند بود. اگر نشانه‌های GERD در کودکتان دیده می‌شود، دکتر وی خواهد توانست بهترین نوع درمان را برای بیماری وی بیابد، درمانی بدون اثرات جانبی.

چطور می‌توان GERD را تشخیص داد ؟

وقتی نشانه‌های بیماری کودک خود را برای دکتر توضیح دهید، وی خواهد توانست با یک معاینه‌ی ساده GERD وی را تشخیص دهد. اگر دکتر در مورد تشخیص خود شک داشته باشد، یا احتمال بدهد که علت جسمانی دیگری پشت این نشانه‌ها است، ممکن است آزمایشات بیشتری را به‌عمل آورد یا اینکه شما را به متخصص داخلی ارجاع دهد. ( همچنین در صورتی که دارویی تجویز کرده باشد و کودک از بیماری خلاصی نیابد هم ممکن است دکتر چنین اقداماتی را لازم بداند)

این آزمایشات شامل گرفتن عکس رادیولوژی از ناحیه‌ی مورد نظر (موسوم به سری GI) می‌شود. کودک شما پیش از آزمایش باید مایعی گچی را بنوشد تا عکس بدست‌آمده به خوبی تمامی آسیب ها را نشان دهد. همچنین دکتر ممکن است مجرای گوارش را هم وارسی کند، و معاینه را با بیاپسی ( گرفتن نمونه‌های کوچک از بافت و مطالعه‌ی آن) و آزمایشی موسوم به بررسی 24 ساعته‌ی PH تمام کند، که در آن لوله‌ای از طریق بینی به مرکز مری فرو برده و PH آنجا را به مدت 24 ساعت کنترل می‌کنند. این‌کار برای کودک شما (و خود شما) خوش‌آیند نخواهد بود، ولی به دکتر کمک خواهد کرد که به علت رنج وی پی ببرد.