دسته: دانستنی‌های کودکان

بیا نی نی | بخش مادر و کودک – نوزاد در ماه های اول زندگی که قادر به صحبت نیست با صداهایی که از خود در می اورد و گریه هایش ارتباط ایجاد می‌کند و نیازهایش را بیان می‌کند. گریه های نوزاد هر کدام با توجه به صدای گریه و حالات و رفتار نوزاد حین گریه، می‌توانند معنایی مشخص داشته باشند که با شناخت آن ها بهتر و سریع‌تر می‌توانید پاسخ نیازهای کودک را بدهید و او را آرام کنید. اگر به دنبال معنا و ترجمه انواع گریه نوزاد هستید و می‌خواهید بدانید صدای گریه نوزاد چه چیزی به شما می گوید؟ این مطلب را دنبال کنید. 

معنا و ترجمه انواع گریه نوزاد

۱. صدای گریه از روی گرسنگی

صدایی شبیه به «نِه…» (Neh) یا غرغرکردن و صدای جیغ بلند موزون، یعنی کودک گرسنه است. در صورتی که نیازش فورا بر آورده نشود، نوزاد به چرخاندن سر خود حین گریه ادامه می‌دهد و با دهانش صدا ایجاد می‌کند.  صدای گریه نوزاد به دلیل گرسنگی، حالت مایوسانه دارد و تا زمانی که پاسخی دریافت نکند ادامه دارد. 

گریه نوزاد از گرسنگی به همراه علائم زیر می‌تواند باشد:

• حرکات آشفته می کند؛
• لب هایش را حرکت می دهد؛
• زمانی که دستتان را نزدیک دهان او می برد، میک می زند؛
• دستش را نزدیک دهان خود می گذارد.

۲. گریه نوزاد به دلیل خستگی و خواب آلودگی

صدای گریه نوزاد توام با درماندگی، نفس نفس زدن و صدای تقریبا شبیه “اوه” (Owh) در حالی که نوزاد دهانش را گرد می‌کند یعنی من خسته ام و خوابم می آید. ناله و زاری آرامی که نوزاد بعد از آن خمیازه می کشد و چشم ها و گوش هایش را می‌مالد نشانه ی خستگی نوزاد است. توجه داشته باشید که نوزاد سالم، نوزادی است که خوب و کافی بخوابد. پس با بیدار و مشغول نگه داشتن طولانی نوزاد او را خسته نکنید.

۳. صدای گریه نوزاد به دلیل درد

نوزاد به دلایل مختلفی از جمله کولیک، نفخ معده، یبوست، عفونت گوش و … می‌تواند دچار درد شود که باعث گریه و بی قرار ی او می‌شود. صدایی شبیه اِق (Eaigh)، «اِه اِه» یا «اِهن اِهن» نشان می دهد که نوزاد گاز معده دارد و باید با ماساژ‌ دادن شکم نوزاد، حرکت‌دادن دوچرخه‌ ای پا‌های او به آرامی و روش سنتی خواباندن نوزاد روی شانه، به آروغ‌ زدن و کم‌کردن گاز معده ی او کمک کنید. گریه نوزاد ناشی از درد بسیار گرفته و بلند است، مانند صدای ساییده شدن. شکم کودک شما ممکن است صداهایی ایجاد کند که نشان می‌دهد در حال مدفوع کردن است. تشخیص آن آسان است، زیرا صدای آن پر از اضطرار و پریشانی است.

گریه به دلیل کولیک نوزاد، با صدای بلند و جیغ همراه است، نوزاد پاهای خود را به سمت شکم بالا می‌آورد و به خود فشار می‌آورد، گویی که مدفوع او در حال عبور است. 

۴. گریه نوزاد به دلیل راحت نبودن در وضعیتی که دارد

صدای بیقراری و گریه نوزاد شبیه به هه (Heh) یعنی نوزاد از چیزی رنج می برد، از سرما، گرما، وضعیت بدن، سوزش پا و نیاز به تعویض پوشک و … گریه نوزاد ناشی از ناراحتی پر سر و صدا و بلند است. تقریباً مثل اینکه صدا از بینی او می‌آید. این گریه آزاردهنده، متناوب و اغلب با بی قراری و تکان تکان خوردن نوزاد همراه است. وضعیت کودک را بررسی کنید و در صورتی که از سرما رنج می‌برد با پوشاندن لباس مناسب، یا کم کردن لباس او در صورتی که دچار گرما شده است، همچنین تعویض پوشک و … کودک را آرام کنید. 

۴. گریه کردن نوزاد از بی حوصلگی و برای جلب توجه

گریه با صدایی شبیه اِه (Eh) و  شبیه نق نق، صدایی ملایم که به راحتی و با کمی توجه به نوزاد آرام می‌شود، به شما می‌گوید من حوصله ام سر رفته، به من توجه کنید. کودک را کمی در آغوش بگیرید و به او محبت کنید. به او اسباب بازی مورد علاقه اش را بدهید و با صحبت کردن با او و سرگرم کردنش او را آرام کنید.

۵. صدای گریه نوزاد از روی بیماری 

صدای آرام و ضعیف نوزاد به گونه ای که گویا نوزاد انرژی چندانی برای گریه کردن ندارد، می‌تواند نشانه ای از وجود بیماری در کودک باشد. البته بیماری هایی که همراه با درد زیاد هستند مثل گوش درد نوزادان باعث می‌شود گریه نوزاد شدیدتر و بلندتر باشد.

ویدیو ترجمه انواع صدای گریه نوزاد

کاربران عزیز؛ پیشنهاد می‌کنیم این 10 نوع گریه نوزاد چه مفهومی دارد؟ را نیز در بیا نی نی بخوانید و با معنای انواع گریه نوزاد آشنا شوید. 

بیا نی نی | دسته مادر و کودک – نوزادان شگفت انگیزند، در ابتدای کار ممکن است به نظر برسد که کودک شما جز غذا خوردن ، خوابیدن ، گریه کردن و پر کردن پوشک خود کاری انجام نمی‌دهد. اما نوزاد شما در حال یادگیری است. او می‌تواند آنچه را که در اطرافش اتفاق می‌افتد ببیند و بشنود و می‌تواند نیازها و علایق خود را به دیگران منتقل کند. والدین از طریق ارتباط و بازی کردن می‌توانند روند یادگیری نوزادان را بهبود بخشند.

نوزادان توانایی دیدن چهره ها و اشیا و اشکال، اندازه ها و رنگ های مختلف را دارند. آن‌ها می‌توانند تفاوت بین صدای والدین خود و دیگران را تشخیص دهند. آن‌ها با گریه نیازهای خاصی را ابراز می‌کنند و گاهی اوقات، خودشان خود به خود آرام می‌شوند. اکثر نوزادان به محض تولد، می‌توانند همه این کارها را انجام دهند. 

روند یادگیری نوزادان

رشد ذهنی کودک تحت تأثیر عوامل زیر است:

• تکامل مغز
• یادگیری
• آموزش

۷ سال اول زندگی هر فرد، می‌تواند پایه و اساس یادگیری، سلامتی و موفقیت را در زندگی او ایجاد کند.

در مراحل رشد پیاژه، از تولد تا بلوغ فکری، تکامل ذهنی در چهار مرحله اتفاق می‌افتد، 

• مرحله حسی حرکتی: از تولد تا دو سالگی
• مرحله تفکر پیش عملیاتی: از ۲ تا ۷ سالگی
• مرحله تفکر عملیات عینی: از ۷ تا ۱۱ سالگی
• مرحله عملیات انتزاعی یا صوری: پس از ۱۲ سالگی

در تئوری ژان پیاژه، روند یادگیری کودکان در سنین مختلف، بر اساس موقعیت‌های محیطی و استعداد فکری (هوش)  آن‌ها است.

حقایق جالب درباره روند یادگیری نوزادان

اما جالب است بدانید روند یادگیری نوزادان پیش از به دنیا آمدن و در ایام جنینی شروع می‌شود. در ادامه مراحل یادگیری نوزادان را بررسی می‌کنیم. 

۱. شنیدن و به خاطر سپردن صداها در رحم

بخشی از مغز کودکان، صداها را در سه ماهه‌ی اول بارداری پردازش می‌کند و آنها می‌توانند آنچه را در رحم مادر می‌شنوند به خاطر بسپارند.

یک بررسی نشان می‌دهد که کودکان واژه‌ها و کلمات موسیقی‌هایی که مادرشان در طول بارداری به آن‌ها گوش داده را می‌شناسند و برایشان آشناست.

۲. تشخیص بوها و طعم ها پیش از تولد

حواس نوزاد پیش از متولد شدن فعال می‌شود. نوزادان در رحم مادر از بوها و طعم های خوش لذت می‌برند، مثلا در صورت مصرف موادی مانند آب هویچ در بارداری توسط مادر، کودک پس از تولد به راحتی می‌تواند طعم و عطر خوش آن را بشناسد.

۳. پردازش واژه‌ها در ۲ روزگی

۴. یادگیری تشخیص صداها به کمک حرکات دهان

کودکان نیاز به حرکت دادن زبانشان دارند تا بتوانند اصوات را هنگام بیان تشخیص دهند. دقت کنید که استفاده از پستانک، مانع حرکت درست زبان شده و کودک نمی تواند به راحتی فرق بین دو حرف مشابه را متوجه شود.

۵. تماشا و تقلید، گلید یادگیری کودکان

وقتی کودک به تماشای حرکات خاص یک فرد بزرگسال می‌نشیند، بخشی از مغزش جهت تطابق و درک آنها روشن می‌شود. تماشای بزرگترها در حالی که یک اسباب بازی در دست دارند یا حرکات خاصی را انجام می دهند، می‌تواند به کودک کمک کند تا کمی بدنش را تکان دهد.

۶. کمک به آموختن واژه ها با لمس کردن

لمس کردن همراه با گفتن، در روند یادگیری نوزادان تأثیر بسزایی دارد. در یک بررسی، همزمان با گفتن واژه‌ ای برای کودک، آن واژه را روی دست بچه به طور لمسی نوشتند، در حالی که آن واژه یک واژه‌ی بی‌معنی بود، اما کودک توانست به راحتی آن را بیاموزد.

۷. نقش موسیقی در روند یادگیری نوزادان

کودک پیش از یادگیری زبان، به طور ریتمیک شبیه به یک آهنگ صحبت می‌کند. درک موسیقی به کودک در یادگیری زبان کمک خواهد کرد. تاثیر موسیقی بر یادگیری را در همه‌ی سنین می‌توان مشاهده کرد. فرد در حین نواختن و تمرین کردن یا گوش دادن به موسیقی تمام تمرکز و حواس خود را به موسیقی می‌دهد که این امر موجب افزایش دقت فرد می‌شود. موسیقی همچنین باعث افزایش سرعت یادگیری و میزان آی کیو می‌شود.

۸. خندیدن؛ موثر در یادگیری نوزاد

بچه‌ها در حدود سن 18 ماهگی، حس شوخ طبعی پیدا می‌کنند. خندیدن می‌تواند به بچه‌ها کمک کند تا کارهای جدید را بیاموزند. اگر کاری را با لبخند و خنده به آن‌ها یاد بدهیم، سریع‌تر می‌آموزند.

۹. شگفت‌زده کردن کودک برای یادگیری بهتر

وقتی کودکان از کاری تعجب کنند آن را بهتر یاد می‌گیرند، مثلا یک شیء متحرک مانند توپ خیلی برایشان عجیب و جالب است. معمولا در آزمایشات یادگیری نیز از توپ استفاده می‌شود. این گونه اشیا آنقدر برایشان جالب است که تمام حواس‌شان را روی آن متمرکز می‌کنند.

۱۰. فواید چرت زدن برای یادگیری نوزاد

چرت زدن در طول شبانه روز باعث می‌شود مغز نوزاد تمام آنچه را در بیداری آموخته است، در خود تثبیت کند و این کار، خود بخشی از فرایند یادگیری محسوب می‌شود.

شما می‌توانید سن مناسب شروع آموزش به کودکان (زبان، ریاضی، موسیقی و ورزش) را نیز در بیا نی نی بخوانید و با آموزش‌های گوناگون، به روند یادگیری نوزادان کمک کنید. 

بیا نی نی | دسته مادر و کودک – تب نرمال نوزاد یا دمای نرمال بدن نوزاد یکی از آگاهی‌هایی است که والدین با داشتن آن از می‌توانند اقدام به‌ موقع تری در موارد خطر داشته باشند و در عین حال از نگرانی‌های بی مورد و گاه و بیگاه در امان باشند. 

تب نرمال نوزاد

به طور معمول، دمای بدن یا تب نرمال نوزاد بین ۳۶ تا ۳۷/۵ درجه سانتی گراد است؛ یعنی تا ۳۷/۵ نرمال و دمای بیش از ۳۷ و نیم برای نوزاد تب محسوب می‌شود . دقت کنید که گرفتن دمای بدن از طریق مقعدی، نیم درجه بالاتر را نشان می‌دهد. همچنین درجه تب زیر بغل نوزاد اصولا نیم درجه کمتر نشان می‌دهد بنابراین برای در نظر گرفتن دمای طبیعی بدن نوزاد با دماسنج دیجیتال زیر بغل این موارد را در نظر داشته باشید.

اگر نوزاد شما کمتر از ۲ ماهه هست و درجه حرارت بدن او ۳۸ درجه سانتی گراد یا بالاتر بود به پزشک متخصص مراجعه کنید. همچنین اگر نوزاد تازه متولد شده شما درجه حرارت کمتر از ۳۶ درجه سانتی گراد داشت، به پزشک متخصص مراجعه نمایید.

البته محدوده دمای نرمال بدن نوزاد بسته به زمان گرفتن ، روش گرفتن تب و دستگاه تب گیری می تواند متفاوت باشد، با این حال می‌توان گفت نوزادان زیر سه ماه با دمای بدن ۳۸ درجه سانتی‌گراد (۱۰۰.۴ درجه فارنهایت)، در معرض تب هستند و دمای ۳۸/۵ درجه سانتیگراد در نوزادان بزرگتر و کودکان نوپا، کاملا تب محسوب می‌شود. در این شرایط کودک شما به سرعت نفس می‌کشد و به مایعات بیشتری احتیاج دارد.

علائم تب نوزاد

هنگام گرفتن تب نوزاد به عوامل و نشانه ها نیز باید توجه کنید. اگر هیچ علامت بیماری در کودک وجود ندارد ممکن است نوزاد شما مثلا به دلیل پوشاندن لباس زیاد یا پتو و … دچار تب شده باشد. اما مشاهده علائم دیگر غیر از دمای بالای بدن، نشان‌دهنده عفونت و بیماری در کودک شماست.

علت های تب کردن نوزاد

موارد نگران کننده

اگر هنگام تب نوزاد، نشانه‌هایی از سفت شدن در نواحی گردن نوزاد ببینند و زمانی که اگر نوری در چشم نوزاد بیافتد نوزاد احساس ناراحتی می‌کند، این موارد هشدارهایی نگران کننده اند؛ چرا که این‌ها از علائم بیماری مننژیت هستند.

همچنین از دیگر نشانه های نگران کننده باید به استفراغ بیش از حد (خطر از دست رفتن آب بدن کودک)، بثورات پوستی، مشکلات تنفسی و خواب آلودگی بیش از حد نوزاد اشاره کرد. در این مواقع حتما فورا به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید. 

روش های کاهش تب بالای نوزاد

مسلما برای از بین رفتن تب کودک، باید علت آن که عفونت یا بیماری است رفع شود؛ با این حال غیر از درمان بیماری برای اینکه کودک احساس بهتری داشته باشد و دمای بدنش کاهش یابد می‌توان از روش‌هایی استفاده کرد:

بیا نی نی | دسته مادر و کودک – سیگار دارای بیش از ۵۰۰۰، ماده شیمیایی است که بسیاری از آن‌ها سمی و سرطان‌زا هستند. موادی مانند آرسنیک، فرمالدئید و قیر در تولید سیگار استفاده می‌شود که برای سلامت افراد بسیار خطرناکند. اما خطرات و عوارض دود سیگار بر نوزاد بیش از ان چیزی است که تصور می‌کنید. در این مطلب درباره نوزاد و دود سیگار حقایقی را می‌خوانید که نگاه شما را به سیگار کشیدن که ممکن است پیش پا افتاده به نظر برسد، تغییر خواهد داد.

نوزاد و دود سیگار

عوارض دود سیگار بر جنین

از آنجایی که جنین از راه خون مادر تغذیه می‌کند، مواد سمی و سرطان‌زایی که از طریق دود سیگار وارد بدن مادر شده اند، به بدن جنین نیز وارد می‌شوند.

• قرار گرفتن مادر در معرض دود و باقیمانده ذرات سیگار برای زنان باردار، تاثیر مخربی بر رشد ریه جنین، پیش از تولد دارد و موجب بروز مشکلات تنفسی پس از تولد می‌شود.
• سیگار کشیدن در دوران بارداری، خطر سقط جنین، زایمان زودرس و حاملگی خارج رحمی را افزایش می‌دهد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد زنانی که سیگار را ترک کرده‌اند و آنان که هرگز سیگار نکشیده اند، ولی در معرض دود سیگار بوده‌اند نیز ریسک ابتلا به موارد یاد شده را دارند.
•  وضعیتی است که در آن جفت به دیواره رحم نزدیک می‌شود و دهانه رحم را می‌پوشاند. زنان سیگاری دو برابر بیشتر از دیگران احتمال ابتلا به این وضعیت را دارند. در صورت بروز این حالت بایستی سزارین انجام شود.
• زنانی که در حین بارداری سیگار می‌کشند بیشتر احتمال دارد که دچار پارگی زودرس کیسه‌های آمنیوتیک شوند و در نتیجه مدت بارداری آن‌ها کامل نشود.
•  هنگامی رخ می‌دهد که جفت پیش از موعد از رحم جدا شود. جدا شدن جفت منجر به زایمان زودرس، تولد نوزاد نارس و حتی مرگ نوزاد می‌شود. زنان سیگاری باردار ۱.۴ تا ۲.۴ برابر بیش از دیگران در معرض این خطر قرار دارند.
• پژوهشگران معتقدند که نیکوتین موجود در جریان خون مادر، عروق خونی در بند ناف و رحم را کاهش می‌دهد و میزان اکسیژن رسانی به جنین کاهش می‌یابد. نیکوتین همچنین مقدار خون ذخیره شده در سیستم قلبی عروقی جنین را محدود می‌کند.
• دانشمندان ارتباط معناداری بین سیگار کشیدن مادر در دوران بارداری یا قرار گرفتن او در معرض دود در دوران بارداری و وزن کم نوزاد هنگام تولد پیدا کرده اند.
• شکاف لب و شکاف کام نقصی مادرزادی است که در دوران بارداری، هنگام شکل گیری لب و دهان رخ می‌دهد. تحقیقات نشان داده که خطر بروز این نقص برای نوزادانی که مادران آن‌ها در طی ماه‌های اولیه بارداری سیگار کشیده اند، بالاتر است.

عوارض دود سیگار بر نوزاد در شیردهی

سیگار کشیدن در دوران شیردهی باعث کاهش تولید شیر مادر می‌شود. نیکوتین و دیگر سموم موجود در سیگار نیز از راه شیر مادر به نوزاد منتقل می‌شوند و بر سلامتی و رشد او تاثیر منفی می‌گذارند. نوزادان این مادران شیرده بیش از دیگر نوزادان دچار حالت تهوع، بی قراری و خستگی می‌شوند.

از شیر مادر سیگاری تغذیه می‌کنند، بیشتر دچار کولیک می‌شوند. پژوهشگران معتقدند که نیکوتین نه تنها باعث کولیک نوزاد می‌شود، بلکه دود سیگار موجود در خانه نیز یک عامل تحریک کننده کولیک است.

سیگار کشیدن زیاد مادران شیرده باعث بروز تهوع، استفراغ، گرفتگی و درد شکم و اسهال در نوزاد شیر خوار می‌شود.

کشیدن سیگار برای زنان شیرده باعث سطح پایین پرولاکتین می‌شود؛ پرولاکتین هورمونی است که موجب تولید شیر می‌شود.

یک پژوهش علمی نشان داد مادران سیگاری که در مناطقی با کمبود ید متوسط زندگی می‌کنند، نسبت به دیگر مادران، کمترین میزان ید در شیرشان وجود دارد. (ید برای عملکرد تیروئید نوزاد مورد نیاز است). از این رو پژوهشگران پیشنهاد می کنند مادران شیردهی که سیگار می‌کشند، بهتر است مکمل ید مصرف کنند.

مادرانی که زیاد سیگار می‌کشند، خیلی زودتر شیرشان خشک می‌شود. بدن آن‌ها شیر کمتری تولید می‌کند و مشکل در جاری شدن شیر دارند.

شکاف لب و شکاف کام نقصی مادر زادی است که در دوران بارداری، هنگام شکل گیری لب و دهان رخ می‌دهد. تحقیقات نشان داده است که خطر بروز این نقص برای نوزادانی که مادران آن‌ها در طی ماه‌های اولیه بارداری سیگار کشیده اند، بالاتر است.

خطرات برای نوزادان در معرض دود سیگار

• قرار گرفتن در معرض دود سیگار خطر ابتلا به سندروم مرگ ناگهانی نوزاد SIDS را افزایش می‌دهد. 
• دود سیگار اثرات منفی بر سیستم ایمنی بدن نوزاد وارد می‌کند و آنها را دچار بیماری‌های مکرر می‌کند.
• نوزادان و كودكانی كه در معرض دود سیگار قرار می گیرند، بیش از دیگران دچار بیماری‌هایی مانند پنومونی، آسم، عفونت گوش، برونشیت، ، سوزش چشم و خروسک می شوند.
• نوزادانی که پدر یا مادر سیگاری دارند، دو تا سه برابر بیشتر از دیگر کودکان به عفونت‌های تنفسی یا بیماری های مرتبط با آلرژی دچار می‌شوند.
• سطح کلسترول خوب HDL در خون کودکانی که در معرض دود سیگار قرار دارند بسیار پایین‌تر است. HDL از بروز بیماری عروق کرونر پیش گیری می کند.
• کودکانی که پدر و مادرانی سیگاری دارند، احتمال سیگار کشیدن در بزرگسالی در آن‌ها بیشتر است.
• خطر ابتلا به سرطان ریه در بزرگسالی برای نوزادان در معرض دود سیگار به میزان دو برابر بیشتر از سایر نوزادان
• دچار شدن به مشکلات دندان در بزرگسالی
• مسمومیت با نیکوتین که شامل علائمی همچون استفراغ کردن پس از غذا، رنگ پوست خاکستری، مدفوع شل، افزایش ضربان قلب و بی قرار بودن نوزاد است.
• به طور کلی در نوزادان مادران سیگاری احتمال ابتلا به این بیماری‌ها بیشتر است: آپنه (توقف تنفس برای مدت کوتاهی)، استفراغ، رشد ناکافی، چرت زدن (استرابیسم)، تنبلی چشم، اختلال شنوایی، آسیب پذیری نسبت به عفونت‌ها، آلرژی و مشکلات نقص ایمنی.

کاربران عزیز؛ امیدواریم این مطلب و اطلاعاتی که در اختیار شما قرار گرفت برای شما مفید بوده باشد. پیشنهاد می‌کنیم در پایان مقاله دود سیگار بر سلامت فرد سیگاری و اطرافیانش چه اثری دارد؟ را نیز در بیا نی نی بخوانید. همچنین تجربیات، نظرات و پرسش‌های خود را با ما و سایر کاربران در میان بگذارید. 

بیا نی نی | دسته مادر و کودک – اگر به تازگی صاحب فرزند شده اید، ممکن است هر چیری باعث نگرانی یا حداقل سوال برای شما شود که آیا نوزاد من سالم است؟ البته این طبیعی است و شما حق دارید دائم نگران سلامتی او باشید. برای آرامش بیشتر خوب است نشانه های کودک سالم را بشناسید تا با مشاهده هر یک از این نشانه ها و علائم، اعتماد به نفس و شادی بیشتری را به عنوان والدین تجربه کنید. در این مطلب نشانه های نوزاد سالم را از وجوه مختلف شرح می‌دهیم. با ما همراه باشید. 

نشانه های کودک سالم

۱. آرام گرفتن نوزاد با شنیدن صدای مادر و تماس با او

نوزاد ۹ ماه در رحم مادر بوده و بدن و صدای مادر، تجربه و آوای موسیقی او بوده است. بنابراین طبیعتا باید صدای مادر توجه او را جلب کند و به آن عکس العمل نشان دهد. همچنین تماس با بدن مادر، احساس گرمای بدن و ارتباط برقرار کردن با مادر برای او آرامش بخش است و نشان می دهد که او در مسیر صحیح رشد عاطفی قرار دارد. 

۲. اشتها و نحوه تغذیه مناسب

اشتهای خوب نوزاد و تقاضا برای شیر خوردن، توانایی کافی برای مکیدن و بلعیدن مناسب شیر، همه نشانه هایی از سلامت نوزاد هستند. در غیر این صورت بی اشتهایی نوزاد ممکن است دلایلی از جمله عفونت و بیماری باشد. به یاد داشته باشید که احساس خستگی نوزادان در حین شیردهی و به خواب رفتن پس از شیرخوردن امری طبیعی است. 

۳. دفعات و نظم در دفع ادرار و مدفوع

به طور متوسط نوزاد باید ۴ تا ۸ بار در روز نیاز به تعویض پوشک داشته باشد. دفع ادرار نوزاد به فاصله دو تا چهار ساعت طبیعی است و در صورتی که کودک به تب مبتلا شود یا هوا بیش از حد گرم باشد، دفع ادرار به نصف میزان طبیعی می‌رسد. ادرار طبیعی یک نوزاد زردرنگ است و گاهی به دلیل غلظت بالا، ممکن است پررنگ‌تر شده و پوشک نوزاد را صورتی کند. در صورتی که نوزاد تا چهار بار در روز دفع ادرار دارد، غلظت بالای ادرار مشکل ساز نیست و اقدام خاصی نیاز ندارد. اما اگر غلظت و رنگ صورتی ادرار ثابت ماند یا دفع ادرار نوزاد کمتر از چهار بار در روز شد باید به متخصص اطفال مراجعه کنید؛ زیرا احتمال عفونت ادراری یا اختلال در دستگاه ادراری وجود دارد. همچنین وجود خون در ادرار یا لکه خون، در پوشک غیر طبیعی بوده و نیازمند بررسی توسط متخصص اطفال است.

مدفوع نوزاد نیز نشان‌دهنده این است که کودک از لحاظ سلامتی در چه شرایطی قرار دارد. رنگ مدفوع نوزاد در روزهای اول پس از تولد، سبزرنگ بوده و کم کم با شروع عمل هضم، به زرد تغییر می‌کند.

نوزاد شیر خواری که با بطری و شیرخشک تغذیه شده، مدفوعی سفت و لوله ای دارد. اما فارغ از تغذیه نوزاد با شیر مادر یا شیرخشک، مدفوع خیلی خشک و سفت نوزاد، نشانه‌ی کم آب شدن بدن کودک در اثر عدم دریافت کافی مایعات، تب یا گرمای بیش از حد محیط است. وجود خون یا بلغم در مدفوع کودک نیز غیرطبیعی بوده و نیازمند مراجعه سریع به پزشک متخصص اطفال است.

هر نوزاد توالی متفاوتی برای دفع دارد؛ بعضی نوزادان چند بار در روز و بعضی دیگر ممکن است یک بار در روز دفع داشته باشند. اگر توالی دفع نوزاد نظم خاصی دارد جای نگرانی نیست و از نشانه های کودک سالم است.

۴. وزن گیری و افزایش قد مناسب

 در شش ماهه اول زندگی، نوزادان رشد سریعی دارند و به طور متوسط هر هفته ۱۵۰-۲۰۰ گرم افزایش وزن و ۱-۲ سانتی‌متر افزایش قد خواهند داشت. کودک سالم در ۵ ماهگی حدودا دو برابر وزن زمان تولد و در یکسالگی سه برابر وزن تولد خود را دارد. با هر بار مراجعه به پزشک، قد و وزن نوزاد سنجیده می‌شود و پزشک اطلاعات لازم در این زمینه را به شما می‌دهد. 

۵. دقت دیداری و کشف محیط اطراف 

قدرت بینایی نوزاد موقع تولد تقریبا یک‌پنجم فرد بزرگسال با بینایی نرمال است. نوزادان ابتدا تنها قمی‌توانند اجسامی را ببینند که در فاصله ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متری آنها قرار دارد، همان فاصله ‌ای که زمان شیر دادن نوزاد، بین صورت او و مادر وجود دارد. در یک‌ماهگی می‌تواند تا حدود ۴۵ سانتی‌متری خود را هم ببیند. در دو‌ ماهگی، بیشتر نوزادان الگوها، رنگ‌ های درخشان و اشیاء چرخنده مانند آویزهایی که در اثر جریان باد حرکت می‌کنند یا بالای سر گهواره شان تکان می خورد را با چشم‌هایشان دنبال می‌کنند. در این زمان که هنوز توانایی تشخیص رنگ‌ها از هم یا ادراک عمق آنها در نوزاد کامل رشد نکرده، رنگ‌های متفاوت در کنار هم که ایجاد کنتراست می‌کنند، می‌توانند توجه نوزاد را به خود جلب کنند و همین توجه از نشانه های کودک سالم است.

۶. واکنش به صداها نشانه سلامت شنیداری نوزاد

اگرچه نوزاد از زمانی که پا به این دنیا می‌گذارد توانایی شنیدن دارد، اما چند هفته طول می‌کشد تا بتواند صداهای نامرتبط و درهم زندگی خارج از رحم را از صداهای دیگر جدا کند.

درک نوزاد از اهمیت و جذابیت برخی صداها نسبت به بقیه، در طول زمان رشد می‌کند، او چند هفته پس از تولد می‌فهمد که مثلا صدای خسته‌کننده و یکنواخت کولر آنقدرها مهم نیست که صدای قهقهه خواهر بزرگ‌ترش. در نهایت هم صدای موسیقی، چه از دستگاه پخش چه از عروسکش به گوش برسد توجه کودک را به طور خاص به خود جلب می‌کند.

زمانی که واکنش نوزاد به صدا را با سر برگرداندن و به دنبال منبع صوت گشتن می‌بینید، خواهید دانست که هم شنوایی نوزاد سالم است و هم کنجکاوی‌اش درباره‌ی صداهایی که می‌شنود رو به‌رشد است.

۷. گردن گرفتن و تحمل وزن بدن

نوزادان تا قبل از یکماهگی قادر نیستند سر خود را نگه دارند و باید در زمان بلند کردن و یا در آغوش گرفتنشان، مراقب گردن و سر آن‌ها باشید. البته اغلب نوزادان در یک‌ماهگی می‌توانند سرشان را برای چند لحظه، هر چند خیلی کوتاه نگه ‌دارند.

بین یک تا دو ماهگی، نزاد می‌تواند به اطراف نگاه کند و برای تعقیب صدا حتی وقتی روی شکم خوابیده اند سرشان را برگردانند. در این ایام ممکن است زمانی که به پشت خوابیده سعی کند سرش را از زمین بلند کند. با این حال مثلا وقتی او را در آغوش گرفته اید باید سر او را با دست نگه دارید. 

پس از دو ماهگی، نوزاد سه تا چهار ماهه، یک جهش بزرگ در توانایی گردن گرفتن و کنترل سر از خود نشان می‌دهد. در این سن می‌بینید که کودک گردن خود را می‌گیرد و زمانی که بر روی شکم خوابیده است می‌تواند سر خود را برای مدتی بالا بگیرد. با خواباندن کودک بر روی شکم می‌توانید به بهبود عضلات او کمک کنید. با این روش بسیاری از عضلات مانند عضلات پا، گردن، بازو‌ها و پشت کودک تقویت می‌شود.

۸. برقراری ارتباط مناسب و روند اجتماعی شدن

کودک سالم در حدود یک‌ماهگی می‌تواند تماس چشمی با شما برقرار کند.  اولین لبخند حدود دوماهگی، غان‌و‌غون کردن در سه‌ماهگی و خندیدن با صدا در چهارماهگی اتفاق می‌افتد. کودک در پنج‌ماهگی، به فردی که به او لبخند زده برای لبخند زدن متقابل، احساس اجبار می‌کند، گویی این لبخند متقابل، نوعی بازتاب غیرارادی است. این واکنش ها توانایی برقراری ارتباط را در نوزاد سالم نشان می‌دهد و نشانه‌های مهم رشد اولیه زبان در کودک هستند.

نوزاد ابتدا غان‌وغون می‌کند و در به‌‌کار گرفتن دستگاه صوتی‌اش مشغول تجربه است، با گذشت زمان او شروع به صحبت کردن می‌کند. (حدود یکسالگی کودک می‌تواند چند کلمه به زبان بیاورد)

۹. خواب مناسب 

خواب کافی و مناسب نوزاد نشان دهنده این است که سیستم عصبی کودک در حال کامل شدن است. البته در چند هفته اول تولد، خواب نوزاد منظم نیست و ممکن است این برای شما بسیار خسته کننده و طاقت فرسا باشد. نوزاد سالم به پشت یا پهلوی راست خوابیده می‌شود. نوزاد حتما در طول روز، چند مرتبه خواب کوتاهی داشته باشد. درعین حال باید زمان خواب شبانه‌ی او بین دفعات شیردهی طولانی‌تر شود، به نحوی که به چهار ساعت و بیشتر افزایش پیدا کند. برخی نوزادان زود به این مرحله می‌رسند، برای برخی بیشتر طول می‌کشد مثلا تا حدود چهارماهگی. اگر کودک شما بیش از چهارماه دارد و هنوز خواب و تغذیه‌ی او در زمان‌های غیرقابل پیش‌بینی اتفاق می‌افتد، سعی کنید روالِ روزهایش را بیشتر به سمت برنامه‌ای ثابت ببرید.

واکنش های طبیعی نوزاد سالم را بشناسید

۱- واکنش از جا پریدن (THE MORO REFLEX)
زمانی اتفاق می‌افتد که یک نوزاد در وضعیت خوابیده قرار گرفته باشد و یک صدای بلند و ناگهانی شنیده شود. نوزاد در این هنگام، به صدا، واکنش سریع و ناگهانی نشان می‌دهد و سر خود را به سمت عقب می‌برد و و دست هایش را به دو طرف می‌کشد.
این واکنش حدود ماه سوم تا ششم از بین می‌رود. هر گونه ناهماهنگی در انجام این واکنش، نوعی اختلال محسوب می‌شود. عدم بروز این واکنش در نوزاد به منزله آسیب‌های عصبی در او می‌باشد.
این واکنش در بدو تولد توسط پزشک و یا کارشناس شنوایی‌سنجی بررسی می‌شود و در صورت وجود اختلال در این واکنش، به والدین کودک اعلام می‌شود تا بررسی‌های بیشتر جهت تشخیص قطعی برای نوزاد انجام گیرد.

۲- واکنش مکیدن  (SUCKING REFLEX)
هنگامی که چیزی داخل دهان نوزاد قرار داده شود (انگشت دست یا پستانک و یا سینه مادر) واکنش مکیدن شروع می‌شود و نوزاد با قدرت تمام شروع به مکیدن می‌کند، طوری که مکیدن او با بلعیدن شیر هماهنگ شده است. این واکنش تا ماه سوم و چهارم ادامه پیدا می‌کند و از آن به بعد، از بین می‌رود.

 ۳- واکنش پلک زدن
هنگامی که نوری به طور مستقیم به چشم نوزاد تابیده شود، نوزاد باید بلافاصله چشمک بزند و نسبت به نور واکنش نشان دهد.
این واکنش‌ها همگی بعد از تولد نوزاد سالم و طبیعی وجود دارند و به تدریج در طی سال اول زندگی نوزاد از بین می‌روند. این واکنش نباید از بین برود و باید برای همیشه فعال بماند.

۴- واکنش گالانت  (GALANT REFLEX)
هنگامی که نوزاد را به روی شکم بخوابانید و با استفاده از انگشت دست، به آرامی بر روی پشت کودک (از قسمت سر تا باسن نوزاد) ضربه بزنید، نوزاد باید به سمت محلی که ضربه زده اید، واکنش نشان دهد و خم شود. این واکنش در طی ماه اول تا سوم از بین می‌رود.

 

 

 ۵- واکنش مردمک (PUPILLARY REFLEX)
هنگامی که نوزاد را از مکانی تاریک به یک مکان روشن می‌برید، باید نسبت به این تغییر وضعیت عکس العمل نشان دهد و مردمک‌های چشمش تنگ شود. هر دو مردمک باید به یک اندازه تنگ شوند. این واکنش نباید از بین برود.

۶- واکنش در جا گام برداشتن (STEPPING REFLEX)
هنگامی که نوزاد را راست نگه دارید، اگر پای نوزاد با سطح صافی (مثل زمین) تماس داشته باشد، او حرکاتی شبیه به گام برداشتن از خود نشان می‌دهد.
این واکنش در ۳ تا ۴ ماهگی ناپدید می‌شود، ولی در حدود ۱۰ تا ۱۵ ماهگی به صورت حرکات ارادی در کودک به وجود می‌آید تا کودک بتواند راه رفتن را آغاز کند.

 ۷- واکنش بابینسکی یا واکنش کف پا (BABINISKY REFLEX)‌
واکنش بابینسکی یکی از نشانه‌های مهم سلامت نوزاد می‌باشد. این واکنش به صورت خم شدن انگشت شست پا به طرف بالا و باز شدن انگشتان از یکدیگر، هنگام تحریک کف پا می‌باشد. این واکنش از ماه ششم تا نهم از بین می‌رود. وجود این واکنش بعد از دو سالگی نوعی اختلال محسوب می‌شود. امروزه پزشکان واکنش بابینسکی را به عنوان حرکت رو به بالای شست پا می‌دانند.

۸- واکنش چنگ زدن (GRASPING REFLEX)
هنگامی که شیئی (مثلا انگشت مادر) را در کف دست نوزاد قرار می‌دهیم، نوزاد شروع به گرفتن آن شی می‌کند. این واکنش در مورد انگشتان پا هم صدق می‌کند، طوری که با قرار دادن شیئی روی انگشتان پای نوزاد، انگشتان او به سمت پایین خم می‌شوند و سعی در گرفتن آن شی دارند.
این واکنش برای انگشتان دست در حدود ماه ششم از بین می‌رود و برای انگشتان پا، در حدود ماه نهم تا دهم از بین می‌رود.

 

۹- واکنش جستجو یا ردیابی (ROOTING REFLEX)
هنگامی که با انگشت گونه نوزاد و یا گوشه دهان او را تحریک می‌کنیم، پاسخ نوزاد به این تحریک، چرخاندن سر به سمت محرک و باز کردن دهان به دنبال محرک می‌باشد. این واکنش برای یافتن سینه مادر می‌باشد و معمولا در ماه سوم و یا چهارم از بین می‌رود.

۱۰- واکنش نامتقارن تونیک گردن (TONIC NECK REFLEX)
هنگامی که سر نوزاد به یک سمت خم می‌شود، دست و پا به سمت مقابل خم می‌شوند. این وضعیت مانند حرکت شمشیر باز می‌باشد.
این واکنش باید در سن شش ماهگی از بین برود و اگر باقی بماند، نوزاد قادر به کنترل وزن خود نمی‌باشد و توانایی راست کردن دست خود و کشیدن پا‌های خود به حالت خزیدن را ندارد، به عبارت دیگر چنانچه سر نوزادی را که به پشت خوابیده، به طور ناگهانی به یک طرف برگردانیم، نوزاد دست و پای سمت چرخش را کاملا باز کرده و دست وپای سمت مقابل را جمع می‌کند. این واکنش در سن ۵ تا ۶ ماهگی از بین می‌رود.

 

 

در پایان پیشنهاد می‌کنیم توصیه های مهم به مادران بعد از تولد نوزاد را نیز در بیا نی نی بخوانید. 

 

 

برگرفته از: parents.com، تبیان