دسته: پس از زایمان

یکی از بیشترین غصه‌های مادران بعد از زایمان این است که آیا شیر خوب و کافی برای تغذیه نوزادم دارم؟ در این مطلب سعی کردیم به این سوال از دیدگاه طب ایرانی پاسخ بدهیم که چه شیری برای تغذیه نوزاد خوب و مناسب است.
در طب ایرانی بهترین شیر و سازگارترین شیر با طبع هر نوزاد، شیر مادر اوست. نه تنها در طب ایرانی بلکه در طب مدرن هم دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند که بهترین شیر برای رشد و تقویت سیستم ایمنی بدن نوزاد، شیر مادر است. جالب این جاست که شیردهی برای خود مادر هم مفید بوده و بدنش را سبک می‌کند. همچنین شاید دوست داشته باشید بدانید چه باورهای درست و نادرستی در دوران شیردهی وجود دارد؟
بعضی مادران فکر می‌کنند هر چقدر شیرشان حجیم‌تر، چرب‌تر و غلیظ‌تر باشد، برای نوزاد بهتر است اما از نظر طب ایرانی برای اینکه بدانید شیرتان برای تغذیه فرزندتان مناسب است یا نه لازم است 7 خصوصیت را در آن بررسی کنید.
 

شیر مادر چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟

1. قوام یا غلظت شیر مادر باید معتدل باشد. اعتدال قوام نشان‌دهنده تعادل بین بخش پنیری یا همان پروتئینه‌و آب شیر است که هر دو برای رشد نوزاد لازم هستند. برای اینکه بدانید شیر غلظت خوبی دارد یا نه می‌توانید یک قطره از آن را روی ناخن‌تان بچکانید. اگر جاری شد نشانه رقت و اگر ثابت ماند نشانه غلیظ بودن است اما اگر در حال حرکت متوقف شد، یعنی شیر خوب و معتدلی دارید. البته روش‌های دیگری هم برای تشخیص غلظت شیر هست اما این روش ساده‌ترین آنهاست.
2. مقدار شیر هم باید معتدل باشد. میزان زیاد شیر مادر می‌تواند نشانه رطوبت زیاد آن باشد که می‌تواند در بدن آمادگی برای عفونت‌ها ایجاد کند. میزان خیلی کم شیر هم می‌تواند نشانه خشکی مزاج باشد. لازم است بدانید در طب ایرانی برای رشد نوزاد، میزان حرارت و رطوبت باید کافی و در حد اعتدال باشد تا بتواند رشد مناسبی داشته باشد. بنابراین شیری که خیلی مرطوب یا خیلی خشک باشد برای رشد مناسب نیست.
3. رنگ شیر باید کاملا سفید باشد. اگر شیر به تیرگی یا سبزی متمایل باشد نشانه سردی و خشکی آن است و اگر به زردی متمایل باشد نشانه غلبه حرارت و صفراست که هیچکدام برای رشد مناسب نیستند.
4. بوی شیر باید خوش عطر و بو باشد. اگر بوی ترشیدگی یا بد بو و یا حتی بی بو باشد برای رشد کودک مناسب نیست.
5. طعم شیر اگر تلخ یا شور باشد، نه تنها برای رشد مناسب نیست بلکه نوزاد هم تمایلی به خوردن آن نشان نمی‎دهد. لازم است بدانید طعم و بوی شیر هم با توجه به مزاج مادر که تحت تاثیر سبک زندگی اوست تغییر می‌کند.
6. اجزای شیر مادر باید یکنواخت و مشابه باشد. اگر چنین نباشد لازم است مادر برای اصلاح شیر خود با متخصص مشورت کند و از گیاهانی که به هضم غذا کمک می‌کنند استفاده کند تا شیرش یکنواخت شود.
7. کف روی شیر نباید زیاد باشد. گاهی شیر مادران وقتی دوشیده می‌شود کف زیادی دارد که این نشانه وجود نفخ زیاد در بدن مادر است که می‌تواند از طریق شیر به نوزاد برسد و موجب نفخ و کولیک‌های نوزادی شود. در این شرایط لازم است با اصلاح تغذیه مادر و تقویت هضم و استفاده از داروهای گیاهی ضد نفخ شیر مادر اصلاح شود.

فاسدکننده‌های شیر کدامند؟

حتی مادرانی که شیر آنها همه این هفت خصوصیت خوب را هم دارد ممکن است در شرایطی قرار بگیرند که شیرشان فاسد شود و بدیهی است شیر فاسد نمی تواند برای نوزاد مناسب باشد. بنابراین بهتر است سعی کنید کمتر در چنین شرایطی قرار بگیرید.

• بارداری می‌تواند شیر مادر را دچار مشکلاتی کند. اگر مادری حین شیردهی مجددا باردار شود به علت تغییرات هورمونی بدن و تقسیم غذا بین نوزاد و جنین، احتمال آسیب به هر دو بیشتر می‌شود.
• غم و غصه از بدترین فاسد کننده‌های شیر است. مادری که دچار افسردگی بعد زایمان شده یا به دلایل مختلف از شرایط محیطی تا درونی مدام غصه می‌خورد، نمی‌تواند شیر مناسبی به نوزادش بدهد.
• خوردن و نوشیدن غذاهای مضر، فست فودها و نوشابه‌های گازدار و ….اگر بعد از زایمان فرصت کافی برای پخت و پز پیدا نمی‌کنید و ترجیح می دهید، زیاد به رستوران بروید یا از بیرون غذا بگیرید، مراقب باشید که با این کار شیر خودتان را خراب نکنید. دست کم به جای خوردن فست فود می‌توانید از غذاهای سنتی مانند آبگوشت، سوپ جو و هلیم استفاده کنید که به تقویت شیر شما هم کمک می‌کنند.
• مقاربت به علت بالا بردن حرارت بدن می‌تواند باعث بدبویی و کم شدن مقدار شیر شود. بنابراین بهتر است در دوران شیردهی دفعات آن کمتر شود.
   

شیر دادن به نوزاد هم مثل هر کار دیگری نیاز به آمادگی دارد. این کار هم مانند هر کار دیگر اگر بدون آمادگی انجام شود می‌تواند به خصوص برای نوزاد مشکلاتی ایجاد کند. مجموعه این نکات برای آماده شدن مادر و نوزاد شامل شرایط زمانی و مکانی و وضعیت قرار گرفتن آن دو است. رعایت توصیه‌های طب ایرانی به شما کمک می‌کند بتوانید شیردهی بهتری داشته باشید تا فرزندتان هم رشد و آرامش بیشتری داشته باشد.

توصیه‌هایی برای شیردهی:

• بهتر است زمانی به فرزندتان شیر بدهید که گرسنه است و بدنش به آن نیاز دارد. شیر دادن به نوزاد بدون اینکه گرسنه باشد، موجب انباشتگی مواد یا به اصطلاح “امتلا” در بدن او می‌شود که مضر است و مشکلات متعدد دیگری به دنبال دارد. بسیاری از مادران کم تجربه نمی‌دانند چطور تشخیص بدهند که چه زمانی بچه شیر می‌خواهد. نوزاد گرسنه دستش را به سمت دهان می‌برد و یا سرش را با دهان باز به این طرف و آن طرف می‌برد تا سینه مادر را پیدا کند. گریه نوزاد و حرکات دست و پای او نیز یکی دیگر از نشانه‌های گرسنگی است. البته ممکن است گریه نوزاد علل دیگری مانند دل درد هم داشته باشد. اما گریه ناشی از گرسنگی معمولا ناگهانی است و با بغل کردن نوزاد و شیر دادن به او آرام می‌شود. اما بهتر است تا کودک شروع به گریه می‌کند، به او شیر ندهید به خصوص اگر زمان کمی از شیردهی قبلی گذشته است. بد نیست بدانید به اعتقاد حکمای طب سنتی، گریه کودک قبل از شیر خوردن برای او مفید است و به آماده شدن او برای شیر خوردن کمک می‌کند. وقتی نوزاد سیر شد، دست از شیر خوردن می‌کشد. اگر هنوز گرسنه بود می‌توانید بعد از آروغ زدن از سینه دیگر شیر بخورد. اگر می‌بینید که با شیردادن فرزندتان آرام نمی‌شود، به زور به او شیر ندهید. شیر دادن درد او را بدتر می‌کند زیرا در این شرایط معمولا درد شکم باعث آزار او شده و بهتر است او را عمودی بغل کرده و با حفظ آرامش خودتان، کمکش کنید تا باد گلو بزند.

 

• نوزاد در زمان شیر خوردن باید هوشیار باشد. شیردادن به نوزاد خواب آلود توصیه نمی‌شود. گاهی بدون پوشش نگه داشتن بدن نوزاد و تماس بدنش با بدن مادر به بیدار نگه داشتن او و همچنین تماس جسمی و روانی بیشتر با مادر کمک می‌کند. معمولا بعد از ظهر چربی بیشتری در شیر وجود دارد که می‌تواند انرژی بیشتری برای نوزاد تامین کند.

 

• بهتر است هر صبح کمی از شیر را دوشیده و دور بریزید. این کار بخصوص در زمانی که شیر مادر کیفیت خوبی نداشته باشد، مهم تر است. سپس با آب گرم دوش بگیرید و کمی دست و پا و سینه را ماساژ دهید. این ماساژ می‌تواند به زیاد شدن شیر شما کمک کند. بعد یک صبحانه مناسب میل کنید و به فرزندتان شیر بدهید.

 

• در زمان شیر دادن داشتن آرامش ذهنی وجسمی یادتان نرود. بهتر است فکر و ذهنتان را بر فرزندتان متمرکز کنید. قدر این لحظات را بدانید و از اینکه خداوند چنین نعمتی را به شما ارزانی کرده شکرگزار باشید. همین تمرکز به شما کمک می‌کند که بتوانید شیر بیشتر و بهتری برای فرزندتان داشته باشید.

 

• از هر دو طرف به کودک شیر بدهید تا هم شیر بیشتری به کودک برسد و هم تولید شیر در هر دو سینه یکسان تحریک شود. لازم نیست سینه را به زور از دهان نوزاد بیرون بکشید. این کار فرزندتان را دچار استرس کرده و آرامش او را به هم می‌زند. می‌توانید شیر دهی با سینه مقابل را به بعد از باد گلو زدن نوزاد موکول کنید.

 

• بعد از شیردهی و گرفتن باد گلو، بهتر است نوزاد بخوابد. در شیرخواران چون هنوز دستگاه گوارش تکامل پیدا نکرده، هضم ضعیف است و خوابیدن به سبک شدن معده و روند هضم شیر کمک می‌کند. معمولا وقتی نوزاد از خواب بیدار می‌شود، نیاز به شیر دارد. ممکن است این نیاز او برای رفع گرسنگی نباشد، بنابر این شیر زیادی نخورد. اما همین شیر خوردن کوتاه به رفع تشنگی و سرحال شدن او کمک می‌کند.

 

• شرایط قرار گرفتن بدن مادر و نوزاد نسبت به هم در زمان شیر خوردن هم مهم است. این موضوع کمی مفصل تر است و نیاز به پرداختن جداگانه دارد. فقط به این نکته اشاره می کنیم که وضعیت نشسته بهتر از خوابیده است.

شیر دوشیدن یکی از آن کارهایی است که دغدغه بسیاری از مادرهای شاغل را کم کرده است؛ همه ما می‌دانیم که شیر مادر به خصوص در ۶ ماه اول زندگی نوزاد، بهترین خوراکی است که می‌تواند مصرف کند. بنابراین مادرانی که به هر دلیل از فرزندشان دور هستند، می‌توانند با دوشیدن و نگهداری مناسب از شیر مادر، خیال خود را از تغذیه دلبندشان راحت کنند.
حتی اگر شاغل نباشید هم، می‌توانید شیر خود را برای مواقعی بدوشید که بیرون از منزل هستید و امکان شیر دادن به نوزاد ندارید، یا شب‌هایی که خسته‌اید و می‌خواهید همسرتان بدون بیدار کردن شما از نوزاد مراقبت کند!
اما هیچ می‌دانستید روزی به نام «روز جهانی شیر دوشیدن» وجود دارد؟ این روز که مصادف با ۷ بهمن ماه است، بهانه‌ای به دست‌مان داد تا در مورد جزئیات شیر دوشیدن بیشتر با شما صحبت کنیم: از روش‌های شیر دوشیدن بگوییم و ببینیم چه عفونت‌هایی در کمین مادران شیرده قرار دارند!
برای پیدا کردن پاسخ این سوال‌ها با «زهرا علوی، کارشناس مامایی و کارشناس ارشد طب ورزشی» گفتگو کردیم که در ادامه می‌خوانید.

باید آرام بمانید

یکی از مهم‌ترین توصیه‌هایی که به مادران شیرده می‌شود این است که سعی کنند استرس نداشته باشند و آرامش خود را حفظ کنند؛ چراکه آرامش باعث ترشح هورمون اکسی‌توسین در مغز می‌شود و همین هورمون به ترشح بیشتر شیر کمک می‌کند.
همچنین خوب است مادران شیرده قبل از شیردهی حتما یک لیوان نوشیدنی گرم میل کنند؛ مادرانی که شیر کمتری دارند بهتر است یک حوله یا یک جسم گرم روی سینه خود بگذارند تا ترشح شیر در سینه‌شان بیشتر شود.
موقع شیر دادن، راحت بنشینید و نوزاد را در آغوش بگیرید؛ حواس‌تان باشد برای شیر دادن به نوزاد، نوک پستان همراه با هاله دورش باید در دهان نوزاد قرار گیرد. در واقع وقتی نوزاد هاله دور سینه را همراه با نوک آن در دهان دارد و می‌مکد، غدد شیری فعال‌تر عمل می‌کنند. اما اگر نوزاد فقط هاله نوک سینه را در دهان داشته باشد، زخم و التهاب در این ناحیه ایجاد می‌شود.
نکته دیگری که باید به خاطر داشته باشید این است که هیچگاه، چه زمانی که خودتان به نوزاد شیر می‌دهید و چه زمانی که شیر را برایش می‌دوشید، نباید نوک سینه کشیده شود! به‌علاوه گیاهانی برای افزایش شیر مادران وجود دارد که در این مطلب می‌توانید درباره آن‌ها بخوانید.

وقتی شیر دادن دردناک می‌شود …

عارضه دیگری که ممکن است مادران شیرده را تهدید کند، عفونتی موسوم به «ماستیت» است. ماستیت، عفونت خود پستان است که شامل درد، ورم، گرمی و قرمزی آن می‌شود. حتی ممکن است مادر تب کند که احتمال این اتفاق، طی چند روز تا چند هفته اول بعد از زایمان بسیار بالاست.
این عفونت باعث می‌شود مادر احساس خوبی نداشته باشد و حتی خواب راحتی را هم تجربه نکند. اما از جمله عواملی که می‌تواند باعث بروز عفونت ماستیت شود، می‌توان به بد شیر دادن به نوزاد طی چند هفته اول بعد از زایمان، زخم یا ترک پوست نوک پستان، یا شیر دادن به نوزاد فقط در یک حالت اشاره کرد که می‌تواند باعث عدم تخلیه کامل شیر از پستان‌ها شود.
بعضی از مادرها از سینه‌بندهای سفت استفاده می‌کنند که همین موضوع مانع از گردش و جریان کامل شیر می‌شود. اما خستگی بیش از حد مادر هم می‌تواند باعث همین اتفاق شود و شیر در پستان مانده و عفونت ماستیت رخ دهد!
اگر مادر شیرده دچار ماستیت شد، درمان اصلی تخلیه مکرر پستان با شیردوش یا شیردهی مرتب است. همچنین  در طب سنتی نیز توصیه‌هایی برای قبل و بعد از شیردهی وجود دارد.  

مراقب «آبسه» باشید!

یکی از مشکلاتی که مادران در دوران شیردهی بخصوص در اوایل این دوره با آن روبرو می‌شوند، «آبسه پستان» است که بسیار هم شایع است.
آبسه پستان در واقع عفونی شدن ناحیه‌ای از بافت پستان است که در اثر مبارزه بدن با عفونت چرک در آن جمع می‌شود. به عبارت دیگر، در صورت بهبود پیدا نکردن ماستیت، در مجاری شیر میکروب هم اضافه می‌شود و آبسه ایجاد می‌شود. آبسه، نوعی توده چرکی در سینه است.
آبسه ممکن است بافت خود پستان، یا نوک آن، غدد شیری و مجاری آن را درگیر کند.
از جمله علائم آبسه پستان می‌توان به درد، حساسیت به لمس، قرمزی و سفتی پستان اشاره کرد. البته گاهی هم ممکن است همراه با تب و لرز مادر و احساس ناخوشی عمومی او همراه باشد. دردناک شدن گره‌های لنفاوی زیربغل هم از دیگر عوارض شایع آبسه پستان در دوران شیردهی است.
در صورت تشکیل آبسه، متخصص زنان بعد از سونوگرافی از پستان برای اطمینان از وجود آبسه، آنتی‌بیوتیک‌های مخصوصی تجویز می‌کند که هیچ ضرری برای نوزاد شیرخوار نخواهد داشت.
ضمن اینکه گاهی ممکن است حفره حاوی عفونت (آبسه) با بی‌حسی موضعی و با یک سوزن، در چند مرحله تخلیه شود. در صورتی که پوست پستان زخمی، خیلی نازک و شرایط بیمار حاد باشد، آبسه باید با جراحی تخلیه شود.
در هر صورت نیازی به قطع شیردهی در این دوران نیست؛ مگر به دستور پزشک.

پیشگیری بهتر از درمان!

یکی از راهکارهایی که می‌تواند به جلوگیری از بروز آبسه پستان کمک کند، شستن دست‌ها و سینه پیش از شیر دادن به نوزاد است که البته شستن سینه با آب، بدون نیاز به مواد شوینده، کفایت می‌کند. ضمن اینکه باید نوک سینه خود را همیشه چرب نگه دارند؛ برای این کار خوب است یک قطره از شیر خود را روی نوک سینه قرار داده و صبر کنید این یک قطره شیر در معرض هوا خشک شود و بعد لباس‌تان را بپوشید.
نکته مهم دیگر، جنس سینه‌بندهای دوران شیردهی است که حتما باید از جنس نخی باشند تا هیچ زخم و خراشی روی سینه ایجاد نکنند.
در ضمن نباید اجازه دهید به نوزاد شیرخوار نوک پستان را گاز بگیرد. اگر با وجود رعایت این مسائل باز هم احساس کرده پوست نوک سینه‌تان خشک است، بهتر است از پمادهای ویتامین AD و کرم‌های نرم‌کننده موضعی استفاده کنید؛ اما قبل از شیر دادن دوباره به نوزادتان، حتما سینه خود را با آب و پنبه تمیز کنید.

انواع روش‌های دوشیدن شیر

برای دوشیدن شیر ۳ روش وجود دارد: استفاده از انواع شیردوش‌های باتری‌دار و برقی، استفاده از انواع شیردوش‌های دستی و در نهایت استفاده از دست.
در هر ۳ روش مادر اول باید ابتدا یک لیوان مایع گرم بنوشد، در فضایی آرام قرار بگیرد و تحت کم‌خوابی و بی‌خوابی شدید نباشد؛ حتی بهتر است مادر ۱۰ تا ۲۰ دقیقه قبل از شروع دوشیدن شیر، استراحتی کوتاه داشته باشد.

• اگر مادری دچار ماستیت حاد است، خوب است در فضای گرم حمام، در حالیکه آب گرم روی پشتش روان است، اقدام به دوشیدن شیر کند.
• برای دوشیدن شیر باید دو طرف هاله دور سینه فشرده شود و جهت چرخش دست‌ها در ابتدای دوشیدن شیر می‌تواند از بالا به پایین باشد و بعد کناره‌های سینه ماساژ داده شود؛ این ماساژ و فشردگی ملایم باید در تمام جهات سینه انجام شود تا شیر به طور کامل تخلیه شود.
• در واقع برای دوشیدن شیر با دست ابتدا باید ماساژ بخش بیرونی سینه‌ها انجام شود. توجه داشته باشید که دست‌هایتان باید تمیز باشد. دست‌ها را از دو طرف به دور سینه حلقه کنید؛ طوری که انگشتانتان در زیر و شست‌ها بالا قرار بگیرند. حالا بخش بیرونی سینه را به آرامی بین انگشتان و شست‌ها فشار دهید. این حرکت را ده مرتبه تکرار کنید و دست‌هایتان را روی سینه‌ها جابه جا کنید.
• حالا نوبت ماساژ بخش داخلی سینه‌هاست؛ دست‌ها را به هاله دور سینه نزدیک‌تر کرده و فشردن سینه را مثل مرحله قبل تکرار کنید. به این ترتیب جریان شیر را تحریک خواهد کرد.
• برای شروع جریان شیر، شست و انگشتان یک دست را نزدیک هاله دور سینه قرار دهید و آنها را بر روی دنده‌ها به عقب فشاردهید. بعد با حرکات هماهنگ آنها را کمی فشار دهید. اگر جریان شیر فورا شروع نشد، دوباره این روند را تکرار کنید. به آرامی و با حرکات هماهنگ سینه را به آرامی به عقب فشار دهید.
• برای ۵ دقیقه، دست‌های خود را در اطراف سینه حرکت دهید. بعد شروع به دوشیدن سینه دیگرتان کرده و تمام مراحل گفته شده را برای سینه دوم هم تکرار کنید تا هر دو سینه کاملا تخلیه شوند.
• یکی از مواردی که می‌تواند به آمادگی مادر برای دوشیدن شیر کمک کند، در آغوش گرفتن نوزاد است؛ ارتباط چشمی مادر و نوزاد و همینطور تماس پوستی‌شان باعث جریان بهتر شیر شده و روند دوشیدن شیر را راحت‌تر می‌کند.
• مادر برای دوشیدن شیر باید در وضعیت راحتی قرار داشته باشد، می‌تواند پاها را کمی بالاتر از بدنش قرار دهد و پشتش با تکیه‌گاهی مناسب حمایت شود تا با آرامش کامل پروسه دوشیدن شیر انجام شود؛ ضمن اینکه زنگ در و تلفن و … هم نباید باعث قطع روند دوشیدن شیر شود.
• در ضمن، در مواقع شیر دادن یا شیر دوشیدن نباید نگران تغییر حالت نوک سینه‌ها باشید! اما بافت روی هاله دور سینه از جنس الاستین و کلاژن است و حالت کشسانی دارد؛ بنابراین تغییر شکل آنچنانی در بافت سینه‌ها رخ نخواهد داد.
• در نهایت اینکه تمام لوازم شیردوشی (دستی و برقی) باید بعد از هربار استفاده جوشانده و استریل شوند.

اگر با شیشه به فرزندتان شیر می‌دهید این مطلب را بخوانید. 
 

با انواع شیردوش آشنا شوید

تمام شيردوش‌های باتری‌دار، برقی و دستی از چند بخش اساسی تشكيل شده‌اند: پوشش سینه، پمپ و ظرف شیر.
پوشش سينه جام مخروطی شكلی است كه ابتدا نوك سينه و قسمت‌های رنگی اطراف آن را پوشش مي­دهد. پمپ هم محفظه‌ای توخالی و نرم است كه شير را بيرون می­‌كشد و ممكن است به قسمت پوشش سينه شيردوش وصل شده يا به وسيله يك تيوب پلاستيكی به پوشش سينه متصل باشد.
ظرف شير هم همان ظرف جدا شدنی است كه زير قسمت پوشش سينه شيردوش قرار می‌گیرد و به محض پمپ شدن شیر، در آن جمع می‌شود. اين ظرف معمولا قابل استفاده مجدد يا يك بار مصرف است كه شير را درخود ذخيره كرده يا به نوك سينه وصل مي­شود و هنگام غذا خوردن نوزاد از آن استفاده می‌شود.
شيردوش­ها معمولا ابتدا نوك سينه و اطراف آن قفل شده و آن را جمع مي­كنند. بعد با وارد كردن يك مكش به نوك سينه، شير را از سينه خارج مي­كنند. به هر مكش و خارج شدن شير يك چرخه گفته مي­شود. در شيردوش‌های دستي، زمانی كه با دست تلمبه را فشار می‌دهيد، شير از آن خارج مي­شود. اين شيردوش‌ها نسبت به انواع ديگر آنها سبك‌تر، ارزان‌تر و كم صداتر بوده و جای كمتری را اشغال مي­كنند اما مدت زمان بیشتری را برای دوشیدن شیر باید صرف کنید.
بعضی از شيردوش‌های دستی يك لوله يا تيوب كوچك دارند كه به محفظه‌ای توخالی يا تلمبه اتصال پيدا مي­كند و بعد از خروج شير از سينه،آن را به داخل ظرف مخصوص شيردوش هدايت مي­كند.
نوع دیگری از شيردوش­های دستی هم وجود دارند كه شيردوش شيپوری نام دارند. اين نوع شيردوش‌ها شبیه يك توپ پلاستيكی توخالی هستند كه به پوشش شيردوش متصل شده­اند. اما از آنجا که نمی‌شود این نوع از شیردوش را به خوبی تمیز کرد، بسیاری از کارشناسان بهداشت این نوع شیردوش را غیربهداشتی می‌دانند.
شيردوش‌های باتری‌دار و برقی هم مسلما سرعت عمل بالایی دارند و شما در مدت زمان کمی می‌توانید یک شیشه شیر بدوشید! اين نوع شيردوش‌ها با استفاده از باتری يا وارد كردن كابل آن به پريز برق و روشن شدن موتور شروع به كار می‌­كنند. اين نوع شيردوش‌ها ممكن است بيش از يك لوله يا تيوب متصل شده به پوشش شيردوش داشته باشند. تلمبه‌شان هم يك پنل كنترل‌كننده با يك سوئيچ دارد كه درجه مكش را تنظيم مي­كند. بعضي از شيردوش‌های باتری‌دار، الگوهايی مختلفی برای مكش دارند و قابل تنظیم هستند.
در ضمن ممکن است لوازمی مثل نوارهای دور سینه، ظروف مخصوص نگهداری شیر، كيسه‌های استريل كردن شيردوش به وسيله بخار و پمادهای نرم‌كننده سينه هم همراه شیردوشی که خریداری کرده‌اید، باشد که تفاوت در این لوازم جانبی، بستگی به برند انتخابی‌تان دارد.

اگر درد دارید …

اگر شیر داخل سینه مانده باشد، سینه‌ها سفت می‌شوند و عمل دوشیدن شیر سخت و دردناک خواهد بود؛ بنابراین خوب است در این مواقع ابتدا مادر جسم گرمی (مثل یک حوله یا کیسه آب گرم) روی سینه‌ها قرار دهد و بعد دوشیدن شیر را با ملایمت آغاز کند.
هرقدر فواصل بین دوشیدن شیر طولانی‌تر باشد، حجم شیر ترشح شده داخل سینه‌ها بیشتر شده و سینه‌ها سفت‌تر می‌شوند و به این ترتیب پروسه دوشیدن شیر طولانی‌تر خواهد بود.
مادرانی که سینه‌شان به خاطر تجمع طولانی‌مدت شیر سفت شده، خوب است قبل از اقدام به دوشیدن شیر، فرد دومی به آنها کمک کرده و پشت او (دو طرف ستون فقرات و موازی سینه‌ها) را ماساژ دهد؛ این کار باعث راحت‌تر شدن ترشح شیر شده و سفتی سینه‌ها را رفع می‌کند.

دوشیدن شیر برای نوزادان نارس

دوشیدن شیر در روزهای اول برای نوزادان نارس بسیار پرکاربرد است؛ معمولا این نوزادان در روزهای اول، طریقه گرفتن سینه را بلد نیستند! اولین توصیه به مادران این نوزادان این است که در روزهای اول زمان زیادی صرف شیردهی کنند چراکه این زمان‌های طولانی می‌تواند به آموزش نوزاد کمک کند.
در این مواقع مادر باید هاله دور سینه را در دهان نوزاد قرار داده و با انگشت سبابه‌اش چانه نوزاد را بالا و پایین ببرد؛ چراکه چانه نوزاد توان چندانی ندارد و زود خسته می‌شود!
گاهی اوقات هم نوزادان موقع شیر خوردن خواب‌شان می‌برد که مادر باید با تحریک لپ نوزاد یا کف پایش او را بیدار کرده و ترغیب به شیر خوردن کند.

به‌ عنوان یک مادر جدید احتمالاً یکی از دغدغه‌هایتان بازگشت به اندام قبل از بارداری‌تان است؛ اما فرزندتان، این مهمان تازه‌وارد، صبح تا شب تمامی وقتتان را گرفته و فرصتی برای ورزش به شما نمی‌دهد. تمریناتی که در ادامه به شما خواهیم گفت ورزش‌هایی کوتاه اما مؤثر هستند که می‌توانید آن‌ها را همراه با نوزادتان انجام دهید؛ بنابراین نگرانی از بابت تنها گذاشتنش نخواهید داشت. این حرکت‌ها وقت چندانی از شما نمی‌گیرند و کمکتان می‌کنند زودتر به بدن دلخواهتان برسید. این تمرینات می‌توانند با یکدیگر یا به‌صورت جداگانه انجام شوند. اگر ازنظر پزشکتان مشکل جدی ندارید می‌توانید این ورزش‌ها را شش هفته بعد از زایمانتان شروع کنید و اگر زایمانتان سزارین بوده می‌توانید انجامشان را کمی به تعویق بیندازید.
قبل از انجام تمرین‌ها این نکات را رعایت کنید:
امنیت نوزاد: در حین انجام تمریناتی که نیاز است نوزاد سرش را خودش نگه دارد، مطمئن شوید می‌تواند این کار را بدون سختی انجام دهد. (معمولاً نوزادان سه الی چهار ماه به بالا قادر به این کار هستند.)
آمادگی مادر: پیش از انجام هر ورزشی، شانه‌هایتان را به عقب داده و پایین بیندازید. برای محافظت از کمرتان شکمتان را داخل نگه‌دارید. طوری از بینی نفس بکشید که باز شدن دنده‌هایتان را احساس کنید. از دهانتان نفستان را بیرون دهید و عضلات شکمی‌تان را سفت کنید.

1. حرکات کششی با نوزاد

حرکات موزون و کششی تمامی ماهیچه‌های اصلی بدن را درگیر می‌کند و یک تمرین سبک برای قلب و عروق است که هماهنگی و تعادل بدن را بهبود می‌بخشد. به‌علاوه حال روحی‌تان را هرچقدر هم که خسته و پراسترس باشید، تغییر می‌دهد. این کار را می‌توانید با بغل گرفتن فرزندتان یا استفاده از آغوشی که از سر او محافظت می‌کند انجام دهید. آهنگی که دوست دارید را پخش‌کنید. برای تنوع می‌توانید از موسیقی ملایم شروع کرده و به آهنگ‌های تندتر برسید تا ضربان قلبتان بالا برود. اگر نوزادتان در آغوشی است مراقب باشید که خیلی تند نچرخید و بالا پایین نپرید. نفس عمیق بکشید و با صدای بلند بخوانید تا بتوانید بدون از نفس افتادن قادر به خواندن باشید.
نشاندن کودکتان در تاب یا صندلی مخصوصش‌ و انجام حرکات موزون دور او راه دیگری است. سعی کنید حرکت‌هایتان سرشار از انرژی و کششی باشد. مثلاً بازوهایتان را به حالت کششی بازکنید یا نرمش گردن انجام دهید. در حین این حرکت‌ ارتباط چشمی با نوزادتان را فراموش نکنید!

2. دراز و نشست

در این نرمش به‌صورت طاق‌باز روی زمین دراز بکشید. زانوها را خم کرده و کف پاها را صاف روی زمین بگذارید. فرزندتان را بر روی استخوان‌های دو طرف لگن، در حالت نشسته یا نیمه نشسته بنشانید و انگشت‌های دستتان را زیر بازوهایش نگه‌دارید یا دور کمرش حلقه کنید تا نیفتد. این تمرین عضلات شکمی‌تان را تقویت می‌کند و از کمرتان محافظت می‌کند.
در ادامه همین‌طور که بر روی زمین دراز کشیده‌اید و درحالی‌که پشتتان روی زمین است، سر، گردن و شانه‌هایتان را از روی زمین با دو شماره بالا بیاورید و با سه شماره پایین ببرید. در حال بالا آمدن، نفستان را از دهان خارج کنید. شکمتان را بالا و پایین ببرید. 10 تا 15 بار این حرکت را انجام دهید و بعد از یک دقیقه استراحت دوباره این کار را انجام دهید.

3. دراز نشست برعکس با نوزاد

بر روی زمین دراز بکشید و زانوهایتان را در مقابل سینه جمع کنید. سپس نوزادتان را روی ساق پاهایتان قرار دهید و با دست او را نگه‌دارید. ران‌هایتان را به‌صورت هم‌زمان به همراه سر و شانه‌هایتان بالا بیاورید. سپس به‌آرامی پایین بیاورید. (این حرکت کودکتان را به‌آرامی بالا و پایین می‌برد.) این کار را 15 تا 20 بار انجام داده، سپس استراحت کوتاهی کنید و دوباره انجام دهید.

4. نوزاد، وزنه‌ای در بالای سر

به‌صورت چهارزانو بنشینید. فرزندتان را مقابل سینه‌تان نگه‌دارید. آرنجتان باید خمیده باشد. سپس نوزاد را بالا ببرید، کمی مکث کنید و پایین بیاورید. این تمرین را 10 بار انجام دهید. بعد از استراحتی کوتاه دوست دیگر نیز ادامه دهید. این تمرین عضله‌های بالا و پایین کمر و شانه‌ها را تقویت می‌کند.

5. نوزاد به‌عنوان پرس سینه

روی زمین دراز بکشید. زانوهایتان را خم‌کنید و فرزندتان را محکم در نزدیک سینه‌تان نگه‌دارید. سپس کمی او را بالا ببرید، مقداری مکث کنید و به‌آرامی پایین بیاورید. این حرکت را 10 مرتبه و در دو ست انجام دهید.

6. حرکت باله

نوزادتان را داخل آغوشی بگذارید و از امنیت سرش مطمئن شوید. ابتدا دو دقیقه با فرزندتان نرمش کنید تا بدنتان گرم شود. پاهایتان را بیشتر از عرض شانه بازکنید. کف پاها را به‌آرامی به سمت خارج بچرخانید. شکمتان را منقبض و زانوهایتان را خم‌کنید. ران‌هایتان را پایین آورده و وزنتان را روی پاشنه پا بیاورید. پاهایتان را صاف و عضلات باسنتان را منقبض کنید و سپس به حالت ایستاده بازگردید. این حرکت، یکی از معروف‌ترین حرکت‌های باله است.

7. حالت خیز

صاف بایستید. پای راستتان را با یک‌قدم بلند، جلو بگذارید و هر دو زانویتان را 90 درجه خم کنید. کف پای جلویی‌تان به‌صورت صاف در راستای زانویتان روی زمین قرار بگیرد و پای عقبی بر روی پنجه باشد. پای عقبی را پایین بیاورید و هر دو پا را با یکدیگر حرکت دهید. سپس با پای دیگر این کار را انجام تکرار کنید.
حرکت خیز و حرکت باله را می‌توانید یکی در میان و به مدت یک دقیقه انجام دهید یا ترکیبی از هر دو را در چهار دقیقه و چهار بار انجام دهید. در انتهای ورزش نیز دو دقیقه به‌آرامی راه روید و بچه را از آغوشی خارج کرده و دو دقیقه حرکات کششی انجام دهید. این دو حرکت عضلات لگن، ساق، جلو و پشت ران پا را تقویت می‌کند. به علاوه اگر دوست دارید تمرینات ورزشی دیگری را با نوزادتان انجام دهید مطلب تمرینات ورزشی لذت بخش پس از زایمان همراه با نوزاد را بخوانید.

دنبال روشی راحت، کم هزینه و ساده برای خلاص شدن از شر چاقی می‌گردید که از بعد از زایمان برایتان باقی مانده است؟ خیلی گوشت و مرغ دوست ندارید و از رژیم‌های پر پروتئین بیزار شده است؟ دلتان می‌خواهد بتوانید بیشتر بخورید اما لاغرتر شوید؟ نگران هستید که کم کردن غذا در رژیم روزانه باعث بروز عوارض پوستی و عصبی و… برای شما شود؟ شاید بد نباشد از نزدیک با فلکسترین آشنا شوید.

استراتژی رژیم فلکسترین

هدف: کاهش وزن و بهبود وضعیت سلامتی
ادعا: به طور کلی وزن بدن فلکسترین‌ها در مقایسه با گوشتخوارها 15 درصد کمتر است و کمتر دچار دیابت، بیماری قلبی و عروقی و سرطان می‌شوند و به طور میانگین طول عمرشان 3.6 سال بیشتر است.
تئوری: فلکسترین از دو کلمه انگلیسی به معنای انعطاف‌پذیر و گیاهخوار ساخته شده است. بنابراین شاید استفاده از اصطلاح شبه گیاهخواری برای این رژیم مناسب باشد. این رژیم اولین بار توسط متخصص تغذیه‌ای به نام دان جکسون بلانتر در سال 2009 ابداع شد. اصلی‌ترین نکته رژیم پیشنهادی او برای کسانی که می‌خواهند وزن کم کنند این بود که لازم است نیست برای بهره‌گیری از مزایای گیاهخواری تا ابد با گوشت خداحافظی کنند بلکه فقط کافی است بیشتر وقت‌ها گیاهخوار باشند ولی وقتی هوس می‌کنند جلوی خودشان را برای خوردن استیک یا جوجه سوخاری یا برگر نگیرند.

فلکسترین؛ سومین رژیم برتر دنیا در سال 2017

متخصصان تغذیه، متخصصان دیابت و بیماری‌های قلبی و رژیم‌شناسان در سال 2017 بر اساس یک سیستم امتیازدهی 1-5 امتیازی، 40 نوع رژیم مختلف و محبوب جهانی را مورد بررسی قرار دادند. نظر یکی از این متخصصان این بود که رژیم فلکسترین درباره پیشرفت است نه ایده آل و رویکرد واقع گرایانه و منطقی نسبت به رسیدن به یک سبک یا برنامه غذایی سالم‌تر دارد بدون اینکه لازم باشد مدام چیزهایی را که می‌خورید وزن کنید، اندازه بگیرید یا بشمارید.

امتیاز رژیم فلکسترین: 4 ستاره از 5 ستاره

رژیم فلکسترین تاکید ویژه‌ای بر مصرف سبزیجات، انواع میوه‌ها، غلات کامل و پروتئین‌های با منشاء گیاهی دارد و این انتخاب غذایی هوشمندانه و سالمی برای همه است چه کسی که می‌خواهد وزن کم کند و چه کسی که می‌خواهد سلامتی‌اش را بهبود دهد. در واقع این رژیم می‌تواند برای همه اعضای خانواده کاربرد داشته باشد و دیگر لازم نیست در طول رژیم مدام غذای خود را از خانواده جدا کنید و دو بار زحمت آشپزی کردن بکشید.

بهترین رژیم دیابتی: 3.4 امتیاز از 5 امتیاز

آموزش انتخاب‎های صحیح غذایی در رژیم فلکسترین به فردی که مبتلا به دیابت است کمک می‌کند تا بهتر قند خونش را کنترل کند.

راحت ترین رژیم برای اجرا: 3.5 از 5 امتیاز

متخصصان می‌گویند فلکسترین یکی از ساده‌ترین رژیم‌های دنیاست به خاطر اینکه شما را تشویق می‌کند تا از گروه‌های غذایی بیشتر در طول روز استفاده کنید به جای اینکه مدان انتخاب‌های غذایی‌تان را محدود کنید. همانطور که از اسمش هم پیداست این رژیم کاملا انعطاف‌پذیر بوده و شما می‌توانید در هر شرایطی آن را رعایت کنید.

بهترین رژیم دوستدار قلب: 3.8 امتیاز از 5 امتیاز

این رژیم در دسته رژیم‌های بسیار مناسب و کارآمد برای بیماران قلبی و عروقی قرار گرفته است. محققان می‌گویند رژیم‌های غذایی که بر پایه استفاده از مواد غذایی گیاهی استوار است می‌تواند فشار خون و کلسترول بد خون را کاهش دهد و در نتیجه خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی را پایین بیاورد.

کاهش وزن در بلند مدت: 3.2 امتیاز از 5 امتیاز

متخصصان معتقدند که این رژیم می‌تواند به شما کمک کند که به شکل قابل توجهی وزن کم کنید و وزن کاهش یافته را تا حداقل دو سال نگه دارید. مهم‌ترین مزیت این رژیم برای آن‌هایی که می‌خواهند وزن کم کنند این است که برنامه آنقدرها سخت نیست و به همین خاطر رسیدن به اهداف بلند مدت کاهش وزن به این وسیله ساده تر است.

وضعیت تغذیه‌ای: 4.5 امتیاز از 5 امتیاز

از آنجا که این رژیم بر اساس دستورالعمل‌های تغذیه‌ای ملی در آمریکا طراحی شده است بنابراین غنی از مواد مغذی مورد نیاز بدن شما بوده و در این زمینه امتیاز خیلی بالایی می‌گیرد. این رژیم کاملا مغذی است بنابراین شما را در معرض خطر کمبودهای تغذیه‌ای که گیاهخواران مطلق با آن رو به رو هستند قرار نمی‌دهد.

امنیت غذایی: 4.7 امتیاز از 5 امتیاز

با رعایت این رژیم برای کاهش وزن شما سوء تغذیه نمی‌گیرید، به شدت وزن کم نمی‌کنید و دچار عوارض خاصی که در رژیم‌های غلط نسبتا شایع است، از جمله ریزش مو و افتادگی پوست و… نخواهید شد. اما در نهایت برای شروع برنامه غذایی بهتر است از یک مشاور تغذیه کمک بگیرید.

کاهش وزن در کوتاه مدت: 3.4 امتیاز از 5 امتیاز

با رعایت این رژیم غذایی در طی یک سال اول، وزن قابل توجهی از دست می‌دهید اما تحقیقات در زمینه تاثیرات کاهش وزن برنامه فلکسترین هنوز ادامه دارد.

رژیم فلکسترین چطور کار می کند؟

تبدیل شدن به یک فلکسترین برای خلاص شدن از شر اضافه وزن یعنی شما باید 5 گروه غذایی را وارد برنامه روزانه‌تان بکنید که شامل گوشت‌های جدید (که شامل توفو یا پنیر سویا، لوبیا، عدس، آجیل و تخم مرغ است)، میوه‌ها و سبزیجات، غلات کامل، لبنیات و قندها و ادویه‌ها (هر چیزی که از گیاهان خشک گرفته می‌شود و به غذای شما طعم می‌دهد) است.
فلکسترین یک برنامه 5 هفته است و برای تنظیم آن صبحانه شما باید حدود 300 کالری، ناهار حدود 400 و شام حدود 500 کالری انرژی داشته باشد. هر میان وعده حداقل 150 کالری است که می‌توانید یک یا دو تا از این میان وعده‌ ها در روز داشته باشید و کل انرژی توصیه شده در روز 1500 کالری است که بر اساس سن، جنس، قد، وزن و سطح فعالیت بدنی می‌توانید این مقدار را کمی بالا یا پایین تر ببرید.
برنامه فلکسترین برپایه استفاده از پروتئین‌های گیاهی به جای حیوانی تنظیم شده است. بنابراین شما می‌توانید به عنوان صبحانه شیر سویا یا غلات آماده و آجیل و توت بخورید. برای ناهار خوراک لوبیا با سالاد و نان سبوس‌دار داشته باشید. در میان وعده سیب و کره بادام زمینی بخورید و برای شما هم از سیب زمینی و برگر گیاهی کبابی استفاده کنید.

آیا با این رژیم وزن کم می‌کنم؟

بله. تحقیقات نشان داده است گیاهخواران معمولا کالری کمتری در روز مصرف می‌کنند، وزن کمتری دارند و شاخص توده بدنی و درصد چربی بدن‌شان هم پایین‌تر است. در واقع با تاکید روی مصرف میوه‌ها و سبزیجات و آجیل بیشتر، شما زودتر سیر شده و کالری کمتری وارد بدن‌تان می‌شود. با این کاهش کالری دریافتی و کمی فعالیت بدنی می‌توانید وزن کم کنید اما سرعت این کاهش وزن به خودتان بستگی دارد.

آیا با این رژیم باید ورزش هم بکنم؟

ورزش کردن در حین رژیم فلکسترین به شدت پیشنهاد می‌شود. بهتر از 5 روز در هفته و هر بار به مدت 30 دقیقه ورزش داشته باشید و شدت ورزشتان را در حد متوسط نگه دارید یا سه بار در هفته و هر بار به اندازه 20 دقیقه با سرعت زیاد پیاده‌روی کنید. همچنین بهتر است حداقل دو بار در هفته ورزش قدرتی داشته باشید.

اگر شما هم یک مادر شیرده هستید و نگران هستید که شیر کافی برای فرزند خود نداشته باشید، تنها نیستید. این خیلی طبیعی است که مادران شیرده چنین نگرانی‌ای داشته باشند. خبر خوب این است که بسیاری از مادران، شبر کافی برای فرزندشان تولید می‌کنند. این مهم است که به یاد داشته باشید بهتر است برای فهمیدن اینکه فرزندتان شیر کافی در اختیار دارد به نشانه‌های قابل اعتماد توجه کنید نه نشانه‌های غیرقابل اعتماد.
مردم به افسانه‌هایی درباره‌ اینکه چه چیزی شیر مادر را زیاد می‌کند و چه چیزی آن را کم می‌کند اعتقاد دارند اما بیشتر این افسانه‌ها بر مبنای علمی استوار نیستند. پس برای رفع نگرانی‌تان اول از همه باید این افسانه‌ها را از واقعیت‌ها تمیز دهید.

آیا آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند ذخیره غذایی شیر مادر را کاهش دهند؟

تا امروز مهم‌ترین عامل برای به دست آوردن یک شیر خوب، دوشیدن مداوم و موثر بوده است. بعضی از مردم معتقدند استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند شیر را کم کند اما آیا این حقیقت دارد؟
در اینجا سه چیزی را که باید در ارتباط با آنتی‌بیوتیک‌ها و ذخیره‌ شیر مادر بدانید، خواهید خواند:

1. هیچ شواهدی مبنی بر اینکه آنتی‌بیوتیک‌ها شیر مادر را کم می‌کنند وجود ندارد

بگذارید سرراست‌تر بگوییم. هیچ شواهدی مبنی بر اینکه آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند شیر مادر را کم کنند وجود ندارد. اگرچه بعضی مادرها فکر می‌کنند این حقیقت دارد اما هنوز اثبات نشده است.

2. ارتباط داشتن، با علت چیزی بودن فرق دارد

آنتی‌بیوتیک‌ها همیشه تجویز می‌شوند و مادران شیرده همیشه درباره‌ آن نگرانی دارند. پس شاید یک رابطه‌ای بین این دو وجود دارد. اما ارتباط داشتن با علت چیزی بودن فرق دارد. هیچ رابطه علی و معلولی بین آنتی‌بیوتیک‌ها و کم شدن شیر مادر کشف نشده است. یکی از دلایلی که پزشکان آنتی‌بیوتیک را برای زنان شیرده تجویز می‌کنند، ورم یا التهاب پستان است.

3.ورم پستان می‌تواند علت افت موقت شیر مادر باشد

آنتی‌بیوتیک‌ها ممکن است به خاطر ماستیتیس یا ورم پستان تجویز شوند. این مشکل زمانی اتفاق می‌افتد که بافت پستان توسط باکتری عفونی شده باشد. بعضی از مادران این عارضه را تجریه می‌کنند و مقدار شیرشان با این مشکل کاهش پیدا می‌کند. این مشکل جای نگرانی ندارد و به محض اینکه عفونت برطرف شد، مقدار شیر به حالت عادی برمی‌گردد.
دقیقا به خاطر همین مشکل است که بعضی مادران کم‌شدن مقدار شیر را به مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها مربوط می‌دانند.

اگر نگران مقدار شیرتان هستید باید چه کنید؟

اولین چیزی که باید بدانید این است که آیا شیر شما واقعا کم شده یا شما حس کردید که کم شده. اگر شیر شما واقعا کم شده باشد شما می‌توانید این کارها را برای افزایش آن انجام دهید:

• هر وقت کودک شما شیر می‌خواهد او را شیر بدهید. اگر شما نشانه‌ گرسنگی را در کودکتان بشناسید می‌توانید قبل از این‌که ناراحتی یا گریه کند به او شیر بدهید. حتی زمانی که نمی‌دانید کودک چه می‌خواهد یا از چه ناراحت است، می‌توانید پستان را در دهانش بگذارید.
• کودک تنها با نوک سینه تغدیه نمی‌شود بلکه با تمام سینه تغذیه می‌شود. اطمینان حاصل کنید که کودک سینه را درست به دهان گذاشته. هاله‌ سینه باید در دهان کودک باشد و نوک سینه عقب دهان او باشد. اگر فکر می‌کنید درست شیر نمی‌دهید از یک متخصص سوال کنید یا ویدیوهای آموزشی را نگاه کنید. آن‌ها برای کمک به شما آموزش دیده‌اند.
• از استفاده از وسایل کمکی مثل محافظ‌های نوک پستان یا شیشه جز در مواقع ضروری استفاده نکنید. اگر کودک شما از سینه شیر نخورد نوک پستان به اندازه‌ کافی تحریک نمی‌شود و شیر کمتری تولید می‌شود.
• به کودک اعتماد کنید، نه به ساعت. نوزاد شما می‌داند کی به غذا نیاز دارد و مغز او برای زنده ماندن فعال است. پس به ساعت نگاه نکنید و هر وقت کودک شیر می‌خواهد به او بدهید. برای تغذیه‌ کودک وقت بگذارید. هر چه وقت بیشتری بگذارید بچه با آرامش بیشتری شیر می‌خورد و فرایند تولید شیر بهتر پیش می‌رود.
• اطمینان حاصل کنید که به اندازه‌ کافی غذای مناسب می‌خورید. اگر رژیم مناسبی نداشته باشید، تولید شیرتان کاهش پیدا می‌کند.

هرچند به خاطر تغییرات هورمونی، زنان باردار تغییرات زیادی را در خلق و خوی خود احساس می‌کنند، اما گاه برخی از این تغییرات آنقدر عجیب و گاه دور از انتظار است که نمی‌توان تشخیص داد که کدام نشانه طبیعی و کدام غیر طبیعی است. فیلم «تالی» «TULLY»، داستان زنی است به نام «مارلو» که بعد از به دنیا آوردن فرزند خود، دچار نوعی توهم می شود. البته شما با دیدن فیلم به صورت کاملا قطعی متوجه نخواهید شد که آیا وقایع فیلم واقعی است و یا در نتیجه توهم بازیگر زن به تصویر کشیده شده است.
داستان از آنجا شروع می‌شود که برادر«مارلو» که شخص بسیار ثروتمندی است برای کمک به خواهر خود از یک پرستار شبانه به نام «تالی» می خواهد تا به خواهرش در مراقبت از نوزاد تازه متولد شده کمک کند. اما نمی توان به درستی حدس زد که آیا «تالی» زاده توهم زن به‌خاطر علایم بعد از بارداری است و یا نه. در هر صورت «تالی» نمونه یک زن کامل و بدون نقص در پرستاری از نوزاد است.
اما جدا از مباحثی که در مورد زنان باردار وجود دارد، فیلم «تالی» وارد قلمروی می شود که در جامعه فعلی ما به ندرت در مورد آن بحث می‌شود. موضوع بر سر فشارهای روحی و روانی است که زنان باردار طی هفته‌ها و گاه ماه‌ها بعد از تولد نوزاد آن را تجربه می‌کنند. در واقع داستان «تالی»، در مورد بیماری‌های بسیار جدی روحی و روانی است که بعد از زایمان برای زنان اتفاق می‌‌افتد. اما بیایید ببینیم کدام یک از نشانه‌های بعد از زایمان طبیعی و کدام غیر طبیعی هستند. آگاهی از این موضوع می‌تواند در تشخیص بهنگام اختلالات روانی جدی کمک زیادی کند.

چه نشانه‌هایی طبیعی است؟

75 درصد از زنان درطول هفته اول بارداری یا بعد از زایمان افسردگی و نگرانی را تجربه می کنند که با عنوان افسردگی زایمان شناخته می‌شود. در این حالات مادر ممکن است بدون هیچ دلیل مشخصی شروع به گریه کند. برای مثال فرد تنها به‌خاطر این فکر ساده که چرا هیچ‌کس به او زنگ نمی‌زند و یا به ملاقاتش نمی‌آید، ممکن است بغضش بشکند. این تغییرات که دلیل عمده آن تغییرات هورمونی است بعد از زایمان اتفاق می افتد و طبیعی نیز است.
تغییرات خلق و‌خوی اگر طبیعی باشد، از چند ساعت تا چند روز طول می‌کشد و توسط خود مادر قابل کنترل بوده و نیازی به مداوا ندارد.
احساساتی مانند گیجی، که نتیجه بی‌خوابی است، نگرانی ها و اضطراب‌هایی که به واسطه نگهداری 24 ساعته از نوزاد حس می‌شود و همچنین لحظاتی که مادر به خاطر نیاز بی وقفه نوزاد، دچار خشم و رنجش می‌شود، همه و همه موقتی است و به آسانی سرکوب می ‌شوند؛ یعنی حس غالب شادمانی و شگفتی از حضور نوزاد مجددا به مادر برمی‌گردد و جای هیچ نگرانی وجود ندارد.

چه نشانه هایی غیر طبیعی است؟

اشکال متفاوتی از افسردگی وجود دارد که نوع خفیف آن تنها چند روز طول کشیده و در اثر همنشینی با دوستان مورد علاقه یا گوش دادن به یک موسیقی خوب و دلخواه از بین می‌رود. اما اختلال افسردگی عمده و حاد که در هفته ها یا ماه‌ها پس از زایمان یا در دوران بارداری شروع می‌شود، بسیار جدی و نگران کننده است. محققان هنوز دلیل بروز چنین اختلالاتی را اثبات نکرده‌اند، اما تخمین می‌زنند که این اختلالات از 1 تا 10 ماهگی اتفاق می‌افتد.
از آنجا که بسیاری از اختلالات افسردگی حاد مانند کمبود انرژی و نداشتن تمرکز، با علایمی که به صورت طبیعی بعد از زایمان رخ می‌دهد شبیه به یکدیگر است، نمی‌توان تنها با مشاهده چنین علایمی به داشتن اختلال افسردگی حاد در مادر مشکوک شد.
اما زمانی که این نشانه‌ها با یک افسردگی غالب که در تمام طول روز اتفاق می افتد همراه شود، مخصوصا زمان‌هایی که مادر احساس بی‌علاقگی، کمبود لذت و خوشی را تجربه کند و مهم تر از همه این نشانه ها حداقل 2 هفته طول بکشد، می‌توان پی برد که این حالات، پیامدهای طبیعی تولد نوزاد نیست.
بدون درمان (روان‌درمانی یا دارو)، افسردگی می‌تواند ماه‌ها یا سال‌ها ادامه داشته باشد.این حالات مانع توانایی مادر در برقراری ارتباط با نوزاد و ایجاد تعامل با او شده که متاسفانه تاثیر منفی را در رشد نوزاد برجای می‌گذارد.

روان‌پریشی بعد از زایمان

روان‌پریشی بعد از زایمان به صورت کلی با اختلالات افسردگی حاد متفاوت است. این حالات(روان‌پریشی) بسیار نادر است به طوری که از هر1000 تولد، یک یا دو زن به آن مبتلا می‌شوند. نشانه‌های روان‌پریشی خشن تر و با شدت بیشتری همراه است؛ همانند گیجی و سردرگمی عمیق، پریشانی ذهنی و آشفتگی، توهم، ناتوانی در تشخیص موقعیت، عدم تمرکز و ضعف حافظه. بر اساس تفکر امروزی این نوع اختلال دوقطبی است و باید به سرعت و با جدیت درمان شود.
علاوه بر فیلم «تالی» می توان از یک رمان نام برد که داستان یک زن را با اختلالات شدید روانی روایت می‌کند. نام این رمان «پایان معجزه» است. شخصیت اصلی داستان که نوزاد خود را از دست داده، دچار توهم بارداری می‌شود. او حرکت یک نوزاد در درون شکم خود را حس می‌کند. علاوه بر این صدای کودکانه‌ای را می‌شنود که به او می‌گوید: «مادر دوستت دارم». این زن به پزشک خود مراجعه می‌کند، اما با وجود اینکه پزشک متخصص بعد از معاینه فیزیکی و بررسی نتیجه آزمایش، او را از باردار نبودن مطمئن می‌سازد، اما زن همچنان توهم بارداری را در سرش می‌پروراند. اوحتی واقعیت موجود مبنی بر عدم بارداری و گزارش پزشک را نادیده می‌گیرد. داستان این زن نمونه‌ای از اختلالات روانی پس از زایمان است که نیاز به درمان جدی دارد.

هنوز باردار نشدید ولی حتی فکر به هم خوردن تناسب اندام‌تان شما را ناراحت و عصبی می‌کند؟ باردار هستید و از آنچه در آینه می‌بینید وحشت دارید و اصلا نمی‌دانید چطور باید چند ماه دیگر از شر این همه وزنی که اضافه کردید، خلاص شوید؟ زایمان کردید و هر روز صبح با این آرزو بیدار می‌شوید که نیم‌کیلوی دیگر از وزن‌تان کم شده باشد؟ این شما و این 5 حقیقت درباره کاهش وزن بعد از بارداری که همین حالا باید با آن مواجه شوید.

شیردهی باعث کالری‌سوزی می شود اما جای رژیم را نمی‌گیرد

شما برای تولید شیر در بدن‌تان نیاز به مصرف کالری دارید و این کالری سوزانده شده می‌تواند به شما کمک کند تا سریع‌تر وزن کم کنید و به اندام پیش از دوران بارداری‌تان برگردید اما یادتان باشد که هر چقدر هم که سینه‌های پر شیری داشته باشید یا فرزندتان در طول روز بارها و بارها از شیر شما تغذیه کند، باز هم شیردهی به تنهایی برای از دست دادن وزنی که در طول دوره بارداری اضافه کردید کافی نیست و باید حواس‌تان سفت و سخت به غذایی که در طول روز مصرف می‌کنید و فعالیت بدنی که دارید، باشد. درواقع تصور غلط «غذا خوردن به اندازه دو نفر در دوران شیردهی» تنها به این علت که شما با شیر دادن در حال سوزاندن کالری هستید، اتفاقا می‌تواند باعث افزایش وزن و تلنبار شدن دوباره چربی‌ها روی هم شود، نه کاهش آن.
البته متاسفانه بعضی از مادرها هم از آن طرف بام می‌افتند و می‌خواهند با کاهش بیش از حد کالری‌شان در این دوران، تخته گاز بروند و ظرف یکی دو ماه مانکن شوند! یادتان باشد کاهش دریافت کالری روزانه به کمتر از 1800 کالری در روز می‌تواند روزی ذخیره شیر شما اثر بگذارد و در نتیجه نوزادتان گرسنه بماند.

شکم بزرگی که از دوران بارداری به جا مانده لزوما ارتباطی به بزرگ شدن رحم ندارد

لابد شما هم از قدیمی‌ها شنیده‌اید که شکم بزرگ و شلی که بعد از بارداری باقی می‌ماند، هیچ راه چاره‌ای ندارد چون این شکم به دلیل افزایش حجم رحم و کشیده شدن آن در دوران بارداری بزرگ شده است. همین یک حرف کافی است که خیلی از خانم‌هایی را که تازه مادر شده‎اند ناامید کند تا عطای رژیم و ورزش را به لقایش ببخشند و خودشان را رها کنند، چون احساس می‌کنند، بازگشت به دوران قبل از بارداری غیر ممکن است!
واقعیت این است که رحم از عضلات صاف تشکیل شده است که به خودی خود چربی ندارد. درست است که رحم در دوران بارداری کشیده و بزرگ می‌شود تا جنین شما را در خودش جای بدهد، اما شش هفته پس از زایمان به سایز اصلی خودش باز می‌گردد که تقریبا به اندازه یک گلابی است. بنابراین اگر شش ماه یا یک سال از بارداری‌تان گذشته و شما شکمی دارید که به اندازه یک هندوانه بزرگ است، علتش چربی‌هایی است که در این دوران ذخیره کرده‌اید نه اندازه رحم!

شکل بدن قبل از بارداری سرعت کاهش وزن پس از بارداری را مشخص می‌کند

بعضی از مادرهای خوش‌شانس هستند که چند هفته پس از زایمان‌شان می‌توانند مایو بپوشند و در لباس شنا از خودشان عکس بگیرند. بعضی‌ها به سرعت وزن‌های اضافه شده در دوران بارداری را از دست می‌دهند و خیلی سریع می‌توانند پوشیدن شلوارهای جین سابقشان را از سر بگیرند اما این مساله در مورد همه خانم‌ها صدق نمی‌کند. در حقیقت هیچ برنامه زمان‌بندی مشخصی برای کاهش وزن پس از بارداری وجود ندارد اما یک مساله مهم در این زمینه وجود دارد که می‌تواند تکلیف را مشخص کند: هر چقدر وزن بیشتری در دوران بارداری اضافه کنید، پایین آوردن آن پس از زایمان سخت‌تر خواهد بود.
یکی از مهم‌ترین سوء تفاهم‌هایی که ممکن است برای بعضی از خانم‌ها به وجود بیاید این است که کاهش وزن اضافه بارداری باید خیلی سریع‌تر از کاهش وزن معمولی اتفاق بیفتد! متاسفانه برای بدن‌تان هیچ فرقی نمی‌کند که شما این چرب‌ ها را در بارداری اضافه کرده‌اید یا بعد و قبل آن، چون برای سوزاندن هر نیم کیلو از این چربی‌ها باید 3500 کالری بسوزانید و این یعنی برای وزنی که در طی 9 ماه اضافه شده، ممکن است به زمانی حدود 9 ماه احتیاج داشته باشید.

روند کاهش وزن پس از زایمان دچار وقفه می‌شود و این طبیعی است

اگر خودتان هم با این مساله مواجه نشده باشید، قطعا مادرهایی را دیده اید که به سختی برای از دست دادن 5 کیلو آخر اضافه وزن‌شان تلاش زیادی می‌کنند و شاید نتیجه زیادی نگیرند. این مساله نه فقط در مورد کاهش وزن پس از زایمان بلکه در مورد هر نوع کاهش وزنی صادق است و می‌شود گناه آن را به گردن سبک زندگی (چه کسی دوست دارد با سینه‌های متورم و دردناک ورزش کند؟!)، تغییرات هورمونی و متابولیسم پایین انداخت. شاید از دست دادن 5 تا 10 کیلوی اول خیلی سخت نباشد اما بعد از آن بدن شما یک دفعه به خودش می‌آید و سوخت و سازش را پایین می‌آورد تا با این کاهش وزن مخالفت کند. بنابراین وقتی کالری که می‌سوزانید با کالری که می‌خورید یکی می‌شود، روند کاهش وزن متوقف می‌شود.

سلبریتی‌ها هیچ رازی برای کاهش وزن سریع ندارند

سلبریتی‌ها و سوپر مدل‌ها بخش عمده‌ای از درآمدشان را از طریق اندام‌شان به دست می‌آورند بنابراین انگیزه‌ای بسیار قوی برای کاهش وزن سریع و شدید پس از بارداری دارند حتی اگر این روش کاملا ناسالم باشد. کاهش شدید کالری دریافتی و ورزش شدید پس از زایمان باعث می‌شود سطح انرژی بدن به شدت افت کرده و توانایی شما برای شیردهی موفق کم شود.