دسته: بارداری و زایمان

یکی از مشکلاتی که ممکن است به علل متفاوتی در اندام‌ها به وجود آید تورم آن است. این تورم ممکن است حاد یا مزمن بوده، با یا بدون درد باشد و حتی می‌تواند به صورت یک طرفه یا دوطرفه ایجاد شود. درمان ورم دست و پا آسان به نظر می‌رسد، اما گاهی برای کم شدن نیاز به انجام درمان جدی دارد. شاید باور نکنید که فیزیوتراپی می‌تواند به این مشکل کمک کند. در آستانه روز جهانی فیزیوتراپی در بحث حاضر سعی کرده‌ایم نکاتی را پیرامون آشنایی با ورم، علل به وجود آورنده و راهکارهای درمانی آن تشریح کنیم. پس با ما همراه باشید.

ادم یا تورم چیست؟

ادم لنفی (ورم لنفی) تجمع مایع در دست‌ها یا پاهاست که نشانه اختلال در عملکرد انتقالی سیستم لنفاوی است. که با تورم بافت نرم به علت تجمع مایع غنی از پروتئین نمایان می‌شود. ادم لنفی معمولا زنان را درگیر کرده و اغلب در اندام‌های پایینی بروز می‌کند و اگر درمان نشود موجب بروز تغییرات پوستی و افزایش چین و خطوط پوستی می‌شود. اما علل دیگر آن مربوط به درمان سرطان‌های سینه، شکم و لگن یا ضربه، شکستگی، التهاب یا عفونت عروق، نارسایی‌های مزمن وریدی و واریس است.

بارداری عامل تورم اندام‌ها

بارداری بر اثر فشار رحم بزرگ شده روی وریدهای لگن می‌تواند موجب بیشتر ماندن خون در وریدهای ساق و به دنبال آن ورم شود. ادم لنفی اغلب در اندام‌ها بروز می‌کند ولی در صورت، گردن، شکم و نواحی جنسی هم ممکن است بروز کند.
نکته: اگر باردار هستید طبیعی است که شما درجاتی از این تورم را در دوران حاملگی تجربه کنید زیرا در این دوران بدن شما آب بیشتری را در خود نگه داشته و بعضی از تغییرات شیمیاسی اتفاق افتاده در خون باعث حرکت مایعات به داخل بافت‌ها می‌شود.
  

چرا این مایع در پاها تجمع پیدا می کند؟

وقتی شما حامله هستید رحم که به تدریج بزرگ می‌شود باعث ایجاد فشار روی وریدهای لگنی و ورید اجوف فوقانی که ورید بزرگی در قسمت راست بدن که خون اندام تحتانی را دریافت و آن را به سمت قلب هدایت می کند، می‌شود. این فشار باعث کند شدن جریان خون و تجمع آن در اندام تحتانی شده و باعث رانده شدن مایعات از داخل وریدها به داخل بافت‌های پا و مچ پا می‌شود. این افزایش فشار با دراز کشیدن به پهلو بهبود می‌یابد و از آن جایی که ورید اجوف فوقانی در سمت راست بدن است، استراحت به پهلوی چپ بهتر است. البته اغلب ورم های دوران بارداری پس از زایمان از بین می‌رود.

درمان ادم لنفی

فعالیت‌های روزمره، تغذیه مناسب و ورزش راه‌های حفظ تعادل مایعات در بافت‌های زنده بدن هستند. انقباض‌های منظم عضلانی به وسیله ورزش، به جریان وریدی و لنفی به سمت مرکز بدن، یعنی قلب، کمک می‌کنند. اگر این سیستم عروقی یا دیگر بافت‌های بدن دچار آسیب شوند این تعادل بر هم می‌خورد و مشکلاتی همانند ادم و ورم ایجاد می‌شود.
فیزیوتراپیست در درمان ادم، کاهش مشکلات همراه و آموزش نقش بسیار اساسی دارد.

روش‌های پیشگیری از تورم

مواردی که رعایت آنها خطر ابتلا به ادم لنفی را کاهش می‌دهد:

• پرهیز از حفظ یک وضعیت ثابت مانند طولانی نشستن
• بالا نگه داشتن اندام درگیر و انجام ورزش‌های پمپی به صورت مکرر
• پوشیدن لباس فشاری هنگام ورزش(در صورت وجود ادم)
• هنگام مسافرت طولانی با ماشین، متناوبا توقف کرده و مقداری پیاده‌روی کنید.
• کفش مناسب بپوشید که فضای کافی برای پاهای متورم شما دارند. از پوشیدن جورابهایی که بندهای سفت در اطراف ران‌ها و مچ پاها دارند اجتناب کنید.
• پرهیز از پوشیدن لباس‌های محدودکننده جریان خون و جواهرات تنگ مانند حلقه و ساعت
• رعایت رژیم غذایی به منظور حفظ وزن ایده‌آل و کاهش سدیم ورودی
• اگر باردار هستید جوراب‌های ساپورت حاملگی که تا کمر بالا می‌آیند بپوشید. قبل از اینکه صبح از تخت بلند شوید آنها را بپوشید تا تورم اصلاً اتفاق نیفتد.

 

فیزیوتراپی، دارودرمانی، جراحی برای درمان تورم

یکی از راه‌های درمانی بالا نگهداشتن اندام در ارتفاع 15 تا 25 سانتی‌متری بالاتر از سطح قلب است که این وضعیت به مدت 2 تا 4 ساعت در روز و در تمام طول شب

تمرین درمانی عمومی

هرجلسه ورزش بهتر است بین 20 تا 30 دقیقه و دوبار در روز انجام شود.

ریلکسیشن عمومی بدن

فرد طاق باز دراز کشیده و عمیق تنفس می‌کند. عضلات شکم و ستون فقرات و سپس انگشتان و کف پاها، ساق‌ها و ران‌ها را بدون حرکت منقبض کرده و سپس شل می‌کند.
سپس عضلات پشت و سپس انگشتان دست، مچ، آرنج و شانه‌ها را منقبض کرده و بعد شل می‌کند.
در انتها عضلات گردن و صورت خود را منقبض کرده سپس شل می‌کند.
تمام بدن خود را به مدت یک دقیقا کاملا ریلکس می‌کند.
نکته: در تمام مدت تمرین، بیمار به صورت متناوب تنفس شکمی انجام می‌دهد.

ورزش عمومی

• فرد طاق باز در حالی که زانوها خم هستند و کف پا روی زمین است باسن خود را کمتر از یک سانتی متر بلندکرده و پایین می‌گذارد. 
• تمرین دراز-نشست: در حالت طاق باز فرد یک زانوی خود را با دست گرفته و به داخل شکم خم می‌کند. (10 تا 15 مرتبه با دست زانو را به سمت سینه و شکم فشار می‌دهد)
• در حالت طاق باز سر و گردن خود را به چپ و راست می‌چرخاند. (5تا10 مرتبه)

ورزش درمانی اندام فوقانی

• بیمار طاق باز دراز کشیده و اندام مبتلا را مستقیم بالا آورده و حرکت دورانی انجام می‌دهد. (5تا10 بار در جهت عقربه‌های ساعت و سپس خلاف آن)
• بیمار در حالت طاق باز با زانوهای خف یک حوله را رول کرده و روی آن دراز می‌کشد به صورتی که یک سمت رول زیر سر و سمت دیگر زیر لگن باشد. سپس اندام مبتلا را مستقیم بالا آورده و در جهت خارج و داخل و سپس بالا و پایین حرکت می‌دهد.
• بیمار روبه‌روی دیوار ایستاده و کف دست را بالاتر از شانه روی دیوار قرار می‌دهد و سپس 5تا 10 بار با دست ها به دیوار فشار می‌دهد.
• فرد در حالت نشسته هر دو دست را پشت سر قرار می‌دهد و سپس آرنج ها را به هم نزدیک و دور می‌کند.

نکته: پس از انجام ورزش‌ها بهتر است به مدت 20 تا 30 دقیقه دراز بکشید و بازوی مبتلا را روی یک بالشت قرار دهید.

ورزش درمانی اندام تحتانی

پس از انجام ورزشهای عمومی:

• فرد طاق باز دراز کشیده و یک زانوی خود را 10 تا 15 مرتبه داخل سینه جمع می‌کند.
• بیمار هر دو زانو را باهم داخل سینه جمع می‌کند. (10تا 15 مرتبه)
• عضلات باسن خود را منقبض کرده و سپس شل می‌کنید. (5تا10بار)
• طاق باز دراز کشیده و پاها را روی دیوار قرار داده و مچ پا را عقب و جلو حرکت دهید. (حرکت پدالی پا)
• طاق باز دراز کشیده و پاها را روی دیوار قرار داده و به داخل و خارج بچرخانید.
• طاق باز دراز کشیده و پاها را روی دیوار قرار داده کف پاها را به هم چسبانده و روی دیوار به پایین و بالا حرکت دهید.
• در انتها پاها را به مدت 20 تا 30 دقیقه روی یک بالشت (بالاتر از سطح قلب) قرار دهید و استراحت کنید.
• اگر با انجام این ورزش‌ها بهبودی حاصل نشد با مراجعه به فیزیوتراپیست خود می‌توانید از سایر روش‌های فیزیوتراپی برای درمان لنف خود کمک بگیرید.

سایر روش های فیزیوتراپی:

• باندپیچی فشاری: فیزیوتراپیست با استفاده از باندکشی با ایجاد فشار و کشش متناسب، ورم را از قسمت انتهایی به سمت گره‌های لنفاوی منتقل می‌کند.
• استفاده از نوارهای تیپ و کینزیوتیپ: به منظور جلوگیری یا کاهش ورم، محدود کردن حرکت و حفظ دمای لازم استفاده می‌شود.
• ماساژ درمانی: ماساژ در جهت گره‌های لنفاوی منجر به کاهش ورم می‌شود(حرکت ماساژ باید پیوسته و از سمت کف پاها به سمت کشاله داخلی ران باشد)
• سرما درمانی: سرما ورم را کم می‌کند و هنگامی که پا بالاتر از سطح قلب قرار گرفته اگر با سرما درمانی همراه شود موثرتر است.
• گرما درمانی : استفاده از تجهیزات فیزیوتراپی که ایجاد گرما می‌کند (اولتراسوند، لامپ مادون قرمز و…) در کاهش ادم بسیار مفید است.
• استفاده از دستگاه وازوترین و فشار پنوماتیک متناوب: برخی از دستگاه فشار پنوماتیک برای دست یا پاها طراحی شده‌اند که به یک سری پمپ وصل هستند و این پمپ‌ها به صورت پی در پی و مرحله به مرحله از انتهای دست و پا به سمت تنه فشار ایجاد می‌کنند. این دستگاه با وارد کردن فشاری متناوب به اندام‌ها، موجب افزایش حرکت مایع بین سولی و حرکت ادم به سمت سیستم وریدی و در نتیجه کاهش ورم به مقدار زیادی می‌شود.
• لیزر درمانی و تحریک کننده‌های الکتریکی شامل تحریکات الکتریکی زیر جلدی و… جهت به حرکت درآوردن لنف

فیزیوتراپیست علی حیدریان
فیزیوتراپیست مطهره حسین پور

www.dayanpt.com
instagram: dayan_physiotherapy
telegram: @dayanpt
 

حاملگی یک دوره‌ حیاتی در زندگی است. نه تنها برای جنینی که در رحم قرار دارد، بلکه برای مادران. مادران آینده باید مطمئن باشند که به اندازه‌ کافی ویتامین و مواد معدنی دریافت می‌کنند تا کودکی که در بدن آن‌ها زندگی می‌کند سالم و خوب باشد. در کنار خوردن غذاهای سالم، زنان باردار باید مطمئن باشند که به مقدار کافی مایعات می‌نوشند. نوشیدن مایعات برای زنان باردار بسیار مهم است. در کنار این واقعیت که حجم خون شما در این دوران اضافه می‌شود و داخل رحم آب زیادی ذخیره می‌شود، جنین در حال رشد، به منابع غنی از مایعات نیاز دارد تا بتواند به خوبی درون شکم شما رشد کند.
اگر چه مقدار مایعات لازم بسته به شرایط بدنی هر فرد با فرد دیگر متفاوت است اما شما باید در دوران بارداری به طور متوسط 1 تا 2 لیتر مایعات بنوشید. حالا سوال اینجاست که نوشیدنی های مجاز و غیرمجاز برای باردارها کدام است؟

هنگام حاملگی چه بنوشیم؟

رژیم غذایی شما تاثیر بسیار مهمی بر رشد جنین داخل شکمتان دارد. برای بعضی زنان در دوران بارداری خوردن مساله‌ سختی می‌شود. مخصوصا در سه‌ماهه‌ اول. در این زنان به محض اینکه غذا وارد دهان می‌شود، تهوع به وجود می‌آید و این مساله تاثیر منفی بر تغذیه جنین می‌گذارد. برای بیشتر مادران باردار، نوشیدن از خوردن راحت‌تر است. به همین دلیل شما باید نوشیدنی‌های مناسب را به یاد داشته باشید تا بتوانید سالم‌ترین و بهترین آن‌ها را برای رشد و سلامت نوزاد خود انتخاب کنید.
در زیر با نوشیدنی‌های مناسب باردارها آشنا می‌شوید که بهتر است در رژیم غذایی خود قرار دهید:

آب

نوشیدن آب برای سالم‌ماندن حیاتی است. حتی اگر حامله نیستید هم ننوشیدن مقدار کافی آب می‌تواند عملکرد بدن شما را مختل کند. چرا باید مقدار کافی مایعات بنوشید؟ چون آب وظیفه‌ حمل مواد مغذی و اکسیژن به بافت‌ها را به عهده دارد. با همین مکانیزم مواد غذایی را به جنین می‌رساند و حجم مایع آمنیوتیک را حفظ می‌کند. به علاوه آب می‌تواند دردهای مربوط به بارداری را هم بهبود ببخشد. شما در این دوران باید 10 لیوان در روز آب بخورید و اگر فعالیت دارید به ازای هر یک ساعت از آن یک لیوان اضافه آب بنوشید.

شیر نارگیل

اگر نمی‌دانید چه نوشیدنی‌ای برای شما خوب است، در مصرف آب نارگیل شک نکنید. آب نارگیل انرژی بخش است و با ویتامین‌ها و مواد معدنی انباشته است. مخصوصا در سه ماهه‌ اول نوشیدن آب نارگیل باعث می‌شود که کمبود آب و املاحی که با تهوع و استفراغ از دست می‌رود جبران شود. آب نارگیل سوزش سردل و یبوست دوران بارداری را هم کم می‌کند.

شیر و نوشیدنی‌های برپایه‌ شیر

شیر و سایر محصولات لبنی مواد غذایی ضروری را برای مادران باردار فراهم می‌کنند. شیر منبع غنی کلسیم است و به علاوه با داشتن پروتئین و ویتامین D به سلامت زنان باردار کمک می‌کند. مادران باردار بهتر است روزی سه فنجان شیر یا فرآورده‌های لبنی دیگر بنوشند.

آب‌میوه

پزشکان مصرف روزانه‌ میوه را به زنان باردار توصیه می‌کنند. بهتر است مطمئن شوید آب میوه طبیعی است و از میوه‌های ارگانیک تهیه شده است. آبمیوه‌های بازاری که شکر و نگهدارنده دارند برای این دوران مناسب نیستند. هر چند که مصرف آبمیوه برای شما و جنین مفید است، اما باید به یاد داشته باشید که آن‌ها را در حد تعادل مصرف کنید. کالری آب‌میوه بالاست و می‌تواند شما را چاق کند. اگر دیابت بارداری دارید هم لازم است در مصرف میوه‌ها تعادل را حفظ کنید. طرز تهیه نوشیدنی‌های سالم بارداری را در بیا نی نی بخوانید.

لیموناد

لیموناد نه تنها منبع خوبی از ویتامین C است بلکه می‌تواند تهوع صبحگاهی را هم آرام کند. نوشیدن یک لیوان لیموناد در صبح می‌تواند شما را آرام کند. به علاوه با داشتن خاصیت آنتی باکتریال لیموترش، سیستم ایمنی بدن شما را هم بهبود می‌بخشد. اگر لیمو برایتان ترش است، می‌توانید لیموناد را با کمی عسل شیرین کنید. بهتر است از قند استفاده نکنید.

آب سبزیجات

هیچ شکی نیست که مصرف سبزیجات برای مادران باردار ضروری است. بعضی مادران با خوردن سبزیجات راحت نیستند. اما نوشیدن آب سبزیجات می‌تواند جایگزین خوبی برای آنها باشد.

آیس‌تی

چای به عنوان یکی از نوشیدنی‌های سالم در نظر گرفته می‌شود. نوشیدن یخ‌چای یا آیس‌تی، راه خوبی برای تامین مایعات بدن شماست. به علاوه شما را سرحال می‌کند. این نوشیدنی می‌تواند به شما انرژی بدهد و تهوع صبحگاهی را تسکین دهد. به علاوه می‌تواند با داشتن آنتی‌اکسیدان، از تخریب DNA جلوگیری کند و به سلامت مغز کمک کند.

نوشیدنی‌های ممنوعه دوران بارداری

بعضی دم‌نوش‌ها

تاثیر بعضی دمنوش‌ها مشخص نیست و ممکن است روی کودک شما تاثیر منفی بگذارد. پس بهتر است در این دوران آن‌ها را کنار بگذارید.

الکل

مصرف هر نوع الکل در دوران بارداری برای مادر و جنین خطرناک است.

نوشیدنی‌های انرژی‌زا

اکثر این نوشیدنی‌ها حاوی کافئین و قند بالا هستند و برای زنان باردار مناسب نیستند.

کافئین

کافئین می‌تواند باعث بی‌خوابی، آریتمی قلب، زخم معده و انقباضات زود هنگام رحم در بارداری شود.
 

شمع با خودش نور و روشنایی می آورد، برای همین هم هست که می‌گویند سعی کنید خانه را با نور شمع روشن‌تر و البته زیباتر و شاعرانه‌تر ازهمیشه کنید. اما این نور شمع و دودی که از شعله‌ور شدن فتیله آن متصاعد می‌شود ضرری برای سلامتی ندارد؟ زنان باردار که باید از هر نوع دود و بوی شیمیایی دور باشند می‌توانند از شمع برای روشنایی و زیباتر کردن و شاعرانه‌تر کردن فضای خانه استفاده کنند؟ در روز جهانی شمع بد نیست درباره این موضوع بیشتر بدانید.

دود شمع برای سلامتی خطرناک است؟

تحقیقات دانشمندان نشان می‌دهد تنفس دود شمع‌های پارافینی و عطری برای سلامتی انسان مضر است. متخصصان دانشگاه کارولینای جنوبی در پژوهشی به این نتیجه رسیدند که سوزاندن شمع‌های پارافینی باعث آزاد شدن آلاینده‌هایی در هوا می‌شود که به بدن انسان آسیب می‌زند. محققان معتقدند اگر شمع را در هوای بدون تهویه مناسب روشن کنیم آلاینده‌هایی که از آن آزاد می شود عوارضی مشابه سوخت‌های دیزلی برای بدن دارد. واکس پارافین که متداول‌‌ترین و ارزان‌ ترین نوع واکس شمع است در اثر سوختن از خود مواد سمی و سرطان‌‌زایی آزاد می‌‌کند. آزاد شدن این مواد شیمیایی و دود ناشی از سوختن شمع در هوایی که تهویه نمی‌‌شود در افرادی که آسم دارند ممکن است سیستم تنفسی را تحریک کرده یا تولید آلرژی کند.
یکی از ترکیباتی که با سوختن شمع وارد محیط می‌‌شود، سُرب است. سُرب با اکسیژن هوا ترکیب و به صورت اکسید سرب در می‌آید. این ترکیب به راحتی استنشاق و در بافت ریه ته‌‌نشین می‌‌شود و از آن جا هم وارد جریان خون شده و بیشتر اندام‌‌ها و فرآیندهای بیوشیمیایی بدن را تحت تاثیر قرار می‌‌دهد. به همین دلیل زنان باردار باید از این مواد دور باشند پزشکان متخصص زنان و زایمان معتقدند هر موادی که باعث اختلال در تنفس و اکسیژن‌رسانی به مادر و جنین شود خطرناک است و ممکن است عوارض جبران‌ناپذیری هم در پی داشته باشد به همین دلیل توصیه می‌شود زنان باردار به هیچ وجه سراغ شمع‌های پارافینی نروند.
  

شمع های عطری هم خطرناکند؟

مطالعات نشان داده است شمع‌‌های عطری هم می‌توانند برای سلامتی مضر و گاهی برای افراد حساس‌تر مثل کودکان، زنان باردار و سالمندان خطرناک باشد. با اینکه ترکیبات عطری شمع باعث ایجاد رایحه‌ای خوش بوی خوش و آرام بخش می‌شود، اما به دلیل داشتن مواد عطری موجود در‌ آن می‌تواند باعث آلرژی و مشکلات ریوی و تنفسی شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهد این نوع شمع‌ها هم حاوی سرب هستند. سُرب ناشی از سوختن شمع به صورت معلق بیشتر از یک ساعت در هوای اتاق باقی می‌ماند و پس از مدتی ته ‌نشین می‌شود و روی وسایل خانه به همراه گرد و غبار می‌‌نشیند.
زنان باردار، کود‌کان و سالمندان و افرادی که دارای بیماری‌های تنفسی و اختلالات عصبی، بیماری‌های قلبی،‌ عروقی و نارسایی سیستم ایمنی هستند بیشتر از دیگران از سموم و آلودگی‌‌های ناشی از سوختن شمع در هوای اتاق آسیب می‌‌بینند. پزشکان معتقدند تنفس مواد شیمیایی در زنان باردار ممکن است باعث اسپاسم تنفسی شود. وقتی به مادر اکسیژن نرسد جنین هم قطعا آسیب می‌بیند. حتی ممکن است باعث هیپوکسی در جنین شود. هیپوکسی جنینی وقتی اتفاق می‌افتد که جنین از منبع اکسیژن مناسب محروم می‌شود. افت سطح اکسیژن می‌تواند رشد سلول‌های جنین را دچار مشکل کند و روی رشد ذهنی و هوشی جنین و حتی سلول‌های چشم جنین تاثیر بگذارد.
  

حواستان به نوزادان باشد

شمع را از اتاق خواب نوزادان و کودکان خود دور کنید. پزشکان معتقدند تنفس مواد معلق و سرب برای نوزادان و کودکان هم خطرناک است. به گفته پزشکان متخصص اطفال ورود ذرات معلق و سرب موجود در هوا به بدن نوزاد باعث بیماری‌های اولیه در ریه و ایجاد اختلال در مغز و پایین آمدن روحیه و کمبود خواب و در آخر باعث اختلالات در کلیه و گوارش و افزایش یبوست می‌شود. تاثیر منفی بر رشد مغز کودکان و در نتیجه کاهش بهره هوشی، تغییرات رفتاری مانند عدم تمرکز و افزایش رفتار ضد اجتماعی و افت تحصیلی از مهمترین علل مسمومیت با سرب در کودکان است. قرار گرفتن در معرض سرب باعث کم خونی و افزایش فشار خون هم می‌شود. فراموش نکنید مسمومیت‌های با سرب اغلب خفیف است اما پس از درمان نیز امکان بازگشت آن وجود دارد. اگر این مسمومیت به سرعت درمان نشود، توانایی یادگیری و هوشی کودک کم می‌شود و عقب ماندگی ذهنی و جسمی ایجاد می‌کند. پس تا جایی که می‌توانید از روشن کردن شمع در اتاق کودکان بپرهیزید.

سم های پارافین را بشناسید

موم پارافین در شمع‌ها حاوی تقریبا ۲۰ نوع سم هستند. این سم‌ها عبارتند از تتراکلرید کربن تری کلرواتان، دی سولفید کربن، بوتانون ۲و فنول. دیگر سموم نیز استایرن، تری کلروفلرومتان، زایلن، کلروبنزن، اتیل بنزن، کروزول، سیکلوپنتن، استون و تتراکلرواتن هستند. استنشاق هر یک از این سموم به تنهایی خطرناک است دیگر چه برسد که تمام اینها یک جا و در مدت طولانی وارد ریه شود.
 

نقایص مادرزادی عارضه‌هایی هستند که برای نوزادان هنگامی که در رحم مادر هستند اتفاق می‌افتند. درصد بالایی از نقص‌های مادرزادی در سه ماهه‌ اول بارداری اتفاق می‌افتند. ظاهر یا عملکرد بدن کودک یا هر دوی آن‌ها ممکن است به خاطر نقص مادرزادی تغییر کند. تقریبا 5 درصد از بچه‌ها به طور طبیعی با نقص مادرزادی به دنیا می‌آیند که به خاطر شرایط حاملگی رخ می‌دهد. نقص مادرزادی نوزاد می‌تواند به دلایل بسیار متفاوتی اتفاق بیفتد. از جمله قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی، عفونت، مصرف الکل یا مواد مخدر. اگر در هفته چهارم بارداری هستید و به تازگی از بارداری خود مطلع شده‌اید، می‌توانید برای جلوگیری از به وجود آمدن نقص مادرزادی اقداماتی انجام دهید.

چطور می‌توانید هنگام بارداری از نقص مادرزادی جلوگیری کنید؟

• هر روز میانگینی حدود 400 میلی‌گرم اسیدفولیک مصرف کنید

اگر شما مصرف اسید فولیک را حدود یک ماه پیش از بارداری آغاز کنید، می‌توانید از خطر ابتلای جنین به نقوص سیستم مغز و ستون فقرات (آنسفالی و اسپینا بیفدا) تا حد زیادی جلوگیری کنید. برای این کار هم می‌توانید مکمل اسید فولیک را مصرف کنید و هم غذاهایی را مصرف کنید که منبع اسیدفولیک هستند. زنانی که سابقه‌ این نقص را در کودکان دیگر خود دارند، اگر می‌خواهند دوباره بچه‌دار شوند باید با پزشک در این باره مشورت کنند. آن‌ها احتمالا به 4000 واحد اسید فولیک (ده برابر مقدار معمول) نیاز دارند.

 

• پزشکتان را به طور منظم ببینید

اگر می‌خواهید بچه‌دار شوید، بهتر است قبل از اقدام به پزشک مراجعه کنید تا به شما توصیه‌هایی برای یک بارداری و نوزاد سالم داشته باشد. حاملگی یک تجربه‌ فوق‌العاده در زندگی هر زنی است و البته نگران کننده‌ترین آن هم هست. بنابر این برای آرام و سالم ماندن قبل از شروع حاملگی، در طول حاملگی و بعد از زایمان، شما باید به طور منظم توسط دکتر ویزیت شوید.

• دیابت را کنترل کنید

دیابت یک بیماری است که می‌تواند روی سلامت مادر و جنین تاثیر بگذارد. اگر دیابت خود را کنترل کنید و آزمایش‌های مربوط به آن را انجام دهید، هم خطر نقایص مادرزادی را در جنین کاهش داده‌اید و هم خطر بارداری را در خودتان. این یکی از روش‌های مطمئن برای داشتن یک بارداری سالم است.

• روی وزن ایده‌آل بمانید

زنان چاق (آن‌‌هایی که بی‌ام‌آی بیشتر از 30 دارند) احتمال بیشتری برای مشکلات بارداری و داشتن نوزادی با نقایص مادرزادی دارند. بنابراین اگر اضافه وزن دارید و می‌خواهید بچه‌دار شوید، از یک متخصص کمک بگیرید و سعی کنید قبل از حامله شدن به وزن ایده‌آل برسید. از دست دادن وزن در طول بارداری توصیه نمی‌شود زیرا برای بچه و سلامت شما خطر دارد. بهتر است قبل از حامله شدن وزن کم کنید.

• در مورد واکسیناسیون با متخصص مشورت کنید

واکسن‌های لازم می‌توانند از شما و نوزادتان در برابر بیماری‌ها محافظت کنند. واکسن‌هایی مثل سرخک و سرخجه در صورت لزوم یک ماه یا بیشتر قبل از بارداری تجویز می‌شوند. واکسن‌هایی مثل آنفلوآنزا را می‌توان در طول بارداری هم تجویز کرد. این مساله نیاز به توصیه‌ پزشک دارد.
    

 

• قبل از مصرف هر دارویی با پزشکتان مشورت کنید

بعضی از داروها ممکن است برای جنین مضر باشند و منجر به نقص مادرزادی شوند. بنابر این قبل از مصرف هر دارو، محصولات گیاهی، مکمل‌ها و … با پزشک خود مشورت کنید.

• از قرار گرفتن در معرض عفونت جلوگیری کنید

بعضی عفونت‌ها در دوران حاملگی ممکن است باعث ایجاد نقص مادرزادی شوند. برای جلوگیری از عفونت می‌توان اقدامات ساده‌ای انجام داد. برای مثال از تماس با افراد آلوده پرهیز کنید، قبل از غذا خوردن دست‌های خود را خوب بشویید و به علاوه باید قبل از بارداری سیستم ایمنی خود را هم بررسی کنید و مراقب سلامت خود باشید.

• منظم ورزش کنید و به مقدار کافی استراحت کنید

شما باید فعالیت بدنی منظم داشته باشید تا بتوانید سالم بمانید. بعضی ورزش‌های ایمن برای بارداری پیاده‌روی و شنا و در جاهای امن دوچرخه سواری هستند. با این حال قبل از شروع ورزش حتما با پزشک خود مشورت کنید. شما باید روی پهلوی چپ بخوابید زیرا باعث افزایش گردش خون به جنین می‌شود. باید در شبانه روز حداقل 8 ساعت بخوابید و هر وقت احساس ضعف کردید، استراحت کنید.

 

• آب بخورید

روزی حداقل 8 لیوان مایعات (آب، آب میوه یا شیر) بنوشید. این کار را هر روز انجام دهید. ادرار شما باید زرد روشن و شفاف باشد تا نشان دهد مقدار کافی آب به بدنتان رسیده است.

• از مواد مخدر، الکل و سیگار پرهیز کنید

سیگار کشیدن می‌تواند منجر به نقایصی مثل شکاف کام، مرگ جنین و زایمان زودرس شود. مواد مخدر هم خطر چنین تاثیراتی را روی جنین دارد. الکل هم برای رشد جنین مضر است و می‌تواند منجر به تولد نوزادی با عقب‌ماندگی ذهنی شود. الکل می‌تواند از طریق جفت به نوزاد برسد و از نظر پزشکی هیچ مقدار ایمنی برای مصرف الکل در زنان باردار وجود ندارد. باید به طور کلی ترک شود.