دسته: بارداری و زایمان

پروتئین به عنوان یک واحد سازنده‌ی اساسی برای بدن فرزندتان محسوب می‌شود و لازم است بخش مهمی از رژیم روزانه‌تان را در بر گیرد. در ادامه میزان مناسب مصرف پروتئین در بارداری را به شما پیشنهاد می‌دهیم.

پروتئین یکی از واحدهای اساسی سازنده‌ی بدن انسان است. بدن نوزاد شما برای ساخت سلول‌ها و اعضایش و بدن شما هم برای داشتن یک جفت سالم به پروتئین نیاز دارد. اما نیاز نیست تا به مصرف بی‌حساب پروتئین رو بیاورید. تنها کافیست مصرف پروتئین‌ روزانه‌تان را به میزان 10 گرم افزایش دهید. زنان در دوران بارداری روزانه به 60 گرم پروتئین در مقایسه با شرایط عادی (50 گرم) احتیاج دارند. در واقع بسیاری از افراد پروتئین بیشتری از نیازشان مصرف می‌کنند. امکان دارد در همین لحظه مصرف پروتئین شما بیش از نیازتان باشد. بنابراین ادامه مطلب را مطالعه نمائید.

در هنگام انتخاب منابع تامین پروتئین‌ در بارداری، بیشتر از غذاهای با چربی کم (به خصوص چربی اشباع) استفاده کنید. به عنوان مثال از گوشت بسیار لخم و بدون چربی و مرغ و ماهی بدون پوست استفاده نمائید. در ادامه بعضی منابع و میزان پروتئین موجود در آنها را به شما معرفی می‌کنیم:

100 گرم از سینه‌ی بدون استخوان و پوست: 30 گرم پروتئین

115 گرم گوشت همبرگر ذغالی تهیه شده از گوشت بدون چربی: 29 گرم

115 گرم ماهی سلمون پخته: 25 گرم

230 گرم ماست بدون چربی: 12 گرم

230 گرم شیر بدون چربی: 8 گرم

2 قاشق غذاخوری کره‌ی بادام زمینی: 8گرم

1 عدد تخم مرغ: 6 گرم

ویتامین‌های گروه B بهترین دوست شما هستند

علاوه بر پروتئین بدن شما در دوران بارداری به ویتامین نیز نیاز دارد. در این میان ویتامین B از اهمینت خاصی برخوردار است. هشت ویتامین B وجود دارد که به طور کلی به آنها ویتامین‌های گروه B گفته می‌شود. اسید فولیک مهم‌ترین عضو این خانواده است زیرا مصرف آن از بروز ناهنجاری‌ها شبکه‌ی اعصاب پیشگیری می‌کند. اما هفت گونه‌ی دیگر نیز از اهمیت بالایی برخوردار هستند: این ویتامین‌ها به مصرف درست مواد غذایی و انرژی در بدن کمک می‌کنند. بهترین روش دریافت مواد مغذی از طریق غذا و مواد خوراکی است. همواره مراقب باشید که بدن‌تان ویتامین B کافی دریافت کند.

• تیامین (Thiamin) یا ویتامین B1: در برخی گوشت‌ها و جگر، جوانه گندم، غلات، غلات سبوسدار،نان‌های کامل و غنی شده و دانه‌های خشک موجود است.
• ریبوفلاوین (Riboflavin) یا ویتامین B2: در شیر، ماست، تخم مرغ، نان‌های غنی شده، گوشت قرمز و ماکیان موجود است.
• نیاسین (Niacin): موجود در گوشت بوقلمون، ماهی، آجیل، نخود فرنگی، دانه‌های خشک شده (به خصوص لوبیای چشم بلبلی).
• اسید پانتوتنیک (Pantothenic Acid) یا ویتامین B5: موجود در ماهی قزل آلا، مرغ، ماست، سیب‌زمینی شیرین، شیر، ذرت، تخم مرغ و لوبیا قرمز.
• پیریدوکسین (Pyridoxine) یا ویتامین B6: موجود در گوشت مرغ، کره‌ی بادام‌زمینی، و دانه‌های سویا.
• فولیک اسید (Folic Acid): موجود در لوبیا، سبوس گندم، غلات سبوس دار، و برگ سبزیجات مانند اسفناج، حبوبات، مارچوبه و کلم بروکلی.
• ویتامین B12: موجود در محصولات گوشت گاو، ماهی قزل آلا، تخم مرغ، و فراورده های لبنی.
• بیوتین(Biotin): موجود در زرده تخم مرغ، حبوبات، آجیل، و بادام زمینی.

اگر در کنترل علاقه‌ی خود به خوراکی‌هایی همچون پیتزا و بستنی دچار مشکل هستید، شما به یک انگیزه‌ی قوی (تغذیه‌ی یک کودک زیبا و سالم) نیاز دارید. تغذیه‌ی خوب به خصوص در این مقطع بسیار اهمیت دارد. بدن شما به مواد مغذی و انرژی کافی جهت خلق یک کودک سالم و حفظ سلامتی خودش نیاز دارد. یک رژیم غذایی سالم در بارداری، علاوه بر تامین اکثر یا همه‌ی مواد مغذی اساسی مورد نیاز بدن‌ شما، باید تعادل مناسبی را بین کربوهیدرات‌ها، چربی و پروتئین دریافتی (بدون کالری اضافی) برقرار کند.

رژیم غذایی در سه ماهه اول بارداری

برای انتخاب یک رژیم غذایی مناسب مجموعه‌ای از مواد غذایی از گروه‌های زیر انتخاب کنید:

میوه‌ها: 3 تا 4 وعده در روز. برای یک رژیم غذایی در سه ماهه اول بارداری می‌توانید از میوه‌های تازه، یخ زده، کنسرو (در حالت آبمیوه‌ی طبیعی و نه تغلیظ شده)، خشک شده یا آب میوه‌ی کاملا طبیعی استفاده نمایید. به علت وجود مقادیر بالای ویتامین C در مرکبات، سعی کنید یکی از میوه‌های روزانه مصرفی‌تان را از دسته مرکبات انتخاب کنید. مصرف آبمیوه را به میزان یک لیوان در روز محدود نمایید، زیرا آبمیوه نسبت به میوه‌ی کامل از کالری بیشتری برخوردار است. علاوه براین با مصرف آب میوه به جای میوه از فیبر موجود در آن بی بهره خواهید ماند. یک وعده معادل یک تکه‌ی متوسط از میوه است، به عنوان مثال یک عدد سیب یا پرتغال، نصف یک موز، یک دوم لیوان از میوه (تازه، پخته شده یا کنسرو)، یک چهارم لیوان میوه‌ی خشک؛ یا سه چهارم لیوان از آبمیوه‌ی صد درصد طبیعی.

سبزیجات: 3 تا 5 وعده در روز. برای استفاده از بیشتری رنج مواد غذایی، در هنگام انتخاب سبزیجات به بشقاب خود به چشم تابلوی نقاشی نگاه کنید؛ از سبزیجات به رنگ‌های مختلف، سبز تیره (برکلی، کلم پیچ، اسفناج)، نارنجی (هویج، سیب‌زمینی شیرین، کدو تنبل ، کدوحلوایی)، زرد (ذرت، فلفل زرد) و قرمز (گوجه، فلفل قرمز) استفاده کنید. یک وعده معادل لیوان از سبزیجات برگ‌دار مثل اسفناج و کاهو و یک دوم از سبزیجات خرد شده خام و پخته.

لبنیات: 3 وعده در روز مواد لبنی کلسیم لازم جهت رشد کودک و حفظ سلامت استخوان‌های شما را تامین می‌کند. برای تامین کلسیم شیر بنوشید و از ماست و پنیر در رژیم غذاییتان استفاده کنید. برای تنظیم کالری و چربی اشباع، می‌توانید از لبنیات کم چرب یا بدون چربی استفاده کنید. اگر معده‌ی شما به لاکتوز حساسیت دارد و نمی‌توانید شیر بنوشید، از محصولات بدون لاکتوز، غذاهای غنی شده با کلسیم و نوشیدنی‌هایی مثل شیر سویای حاوی کلسیم استفاده کنید. یک وعده‌ی غذایی شامل یک لیوان از شیر یا ماست و 30 گرم پنیر است.

پروتئین: 2 تا 3 وعده در روز. از گوشت‌های بدون چربی، ماکیان، ماهی، تخم مرغ و با حداقل استفاده از روغن استفاده نمایید. لوبیا، عدس، لپه و آجیل هم منابع مناسبی برای تامین پروتئین‌ هستند. یک وعده‌ی غذایی شامل 50 تا 85 گرم از گوشت‌ پخته شده (گوشت‌قرمز کوشت ماکیان یا ماهی)، یک لیوان لوبیای پخته شده، 2عدد تخم مرغ، 2 قاشق از کره‌ی بادام زمینی یا یک چهارم لیوان آجیل است.

بیشتر بدانید: لزوم مصرف پروتئین در بارداری

غلات کامل: 3 وعده در روز. توصیه می‌شود که شما روزانه 6 وعده غلات استفاده نمایید؛ حداقل نیمی از این غلات باید غلات کامل باشند. استفاده از محصولات تولید شده با غلات کامل مثل نان سبوس و ماکارونی سبوس‌دار، فیبر بدن‌تان را که در دوران بارداری بسیار اهمیت دارد به خوبی تامین می‌کند. استفاده از یک رژیم متنوع از مواد غذایی دارای فیبر، عملکرد روده‌ها را بهبود می‌بخشد و شانس ابتلا به یبوست و هموروئید را کاهش می‌دهد. سعی کنید همیشه غذا‌های بدست آمده از غلات کامل را جایگزین آرد سفید نمایید. یک وعده معادل سطحی به اندازه 10× 10 سانتيمتر از نان ضخیم و دو برابر برای نان‌های نازک و نصف لیوان پاستا یا برنج پخته می‌باشد.

شایعه در مورد مصرف کافئین

آزمایش ژنتیک در دوران بارداری، یک آزمون اختیاریست که در زمان بارداری به والدین پیشنهاد می‌شود. در این مطلب به مفید بودن یا نبودن این بررسی و آزمایش برای شما و کودک آینده شما خواهیم پرداخت.

پزشک شما با توجه به سابقه‌ی فامیلی و نژادی‌تان، ممکن است به شما پیشنهاد کند تا از طریق آزمایش خون، مشخص شود آیا شما حامل ژن‌های ناهنجاری‌های خاص هسید یا خیر. آزمایش‌‌ ژنتیک به صورت اختیاری انجام‌ ‌می‌شود و تصمیم انجام آنها با خودتان است. شما ممکن است پیشنهاد بررسی ژنتیک را رد کنید‌ یا آنکه بخواهید تا حد ممکن از احتمال تاثیر ژن‌ها بر روی سلامت فرزند آینده‌تان آگاه شوید و آزمایش ژنتیک در دوران بارداری شامل چه مواردی است؟

انواع آزمایشات ژنتیک بارداری

اگر شما و همسرتان بخواهید درباره‌ی احتمال بروز بیماری‌های کشنده‌ی ژنی در فرزند‌تان مطمئن شوید، پزشک شما به شما انجام یکی از تست‌های ژنتیک همچون “نمونه برداری از پرزهای جفتی” یا همان CVS و یا آمنیوسنتز را پیشنهاد می‌نماید. این بررسی‌ها به شما کمک می‌نماید تا با آگاهی در زمان مناسب، بهترین شرایط درمانی را از پیش برای فرزندتان مهیا نموده و یا در شرایطی به بارداری پایان دهید. معمول‌ترین این بیماری های ارثی شامل موارد زیر می‌شود:

بیماری تای ساکس، بیماری کاناوان و دیس اتونومی خانوادگی: اگر شما از نژاد یهودی‌های اروپای شرقی (اشکنازی) باشید، کالج آمریکایی زنان و زایمان به شما توصیه می‌کند تا آزمایش‌های تشخیص بیماری تای ساکس، بیماری کاناوان و دیس اتونومی خانوادگی را انجام دهید. همه‌ی این بیماری‌ها سیستم عصبی کودک را تحت تاثیر قرار می‌دهند، غیر قابل درمان بوده و عمر فرد را کوتاه می‌کنند.

فیبروز کیستی (CF): این ناهنجاری بیشتر تنفس و سیستم گوارش را تحت تاثیر قرار می‌دهد. افراد مبتلا به فیبروز کیستی با یک پروتئین غیر عادی به دنیا می‌آیند. این پروتئین از ورود و خروج کلر به یک سری سلول‌های خاص از جمله سلول‌های پوشش‌دهنده‌ی ریه‌ها و پانکراس ممانعت می‌کند. در نتیجه این سلول‌ها یک لایه‌‌ی مخاطی چسبناک و ترشحات دیگر ایجاد کرده، تنفس فرد را با دشواری مواجه می‌کنند، همچنین باعث بروز آلودگی ریوی و مشکلات هاضمه می‌گردند. در حدود یک نفر از هر 30 سفید پوست ناقل ژن CF است. این ناهنجاری اگرچه در میان سفیدپوستان شایع‌تر است ولی در همه‌ی نژاد‌ها امکان بروز دارد. CF معمولا از طریق رژیم‌های خاص از جمله داروهایی که شامل آنزیم پانکراس هستند (به منظور بهبود در هضم)، درمان‌های تنفسی روزانه، داروهای کاهنده‌ی ضخامت مخاط کنترل می‌شود. بسته به شدت بیماری، فرد مبتلا ممکن است در کودکی فوت شود یا تا بعد از 40 سالگی ادامه‌ی حیات دهد.

تالاسمی: این کلمه در توصیف گروهی از بیماری‌های خونی که اکثرا فرم‌های متفاوتی از کم خونی (کمبود گلبول‌های قرمز خون) هستند، به کار می‌رود. اگر آزمایش خون اولیه‌ی شما احتمال بروز تالاسمی را نشان دهد، پزشک‌تان انجام آزمایش برای تعیین دقیق را تجویز می‌کند. تالاسمی دو گونه‌ی اصلی آلفا و بتا دارد، که این نام‌گذاری به واسطه‌ی بخشی از هموگلوبین (پروتئین حامل اکسیژن) که دچار فقدان است انجام گرفته.

بعضی از فرم‌های تالاسمی شدیدتر از گونه‌های دیگر هستند. احتمال وقوع این بیماری در همه‌جا وجود دارد، ولی در میان اهالی یونان، ایتالیا، خاور میانه، افریقا و نژاد آسیایی معمول‌تر است. بعضی از کودکان مبتلا به تالاسمی در اوایل کودکی‌شان سالم به نظر می‌رسند و با رشدشان علائم بیماری در آنها بروز پیدا می‌کد، در حالیکه بعضی ممکن است در دوران جنینی فوت گردند. کودکان مبتلا به تالاسمی ماژور، یک نوع شدید این بیماری، احتیاج به انتقال خون و استفاده از آنتی بیوتیک‌ها در طول عمر خود خواهند داشت.

کم خونی سلول داسی شکل(Sickle-cell anemia): این بیماری بواسطه‌ی ناهنجاری در هموگلوبین (پروتئینی درون گلبول‌های قرمز که وظیفه‌ی انتقال اکسیژن از ریه‌ها به قسمت‌های دیگر بدن را بر عهده دارد) به وجود می‌آید. گونه‌های مختلفی از این بیماری، بسته به ژن‌های به ارث موثر در بروز آن وجود دارد. برخی از مبتلایان به این بیماری زندگی عادی خود را به پیش می‌برند در حالی که برخی دیگر با مشکلات جدی روبرو می‌گردند. کودکان و افراد جوان مبتلا به علائم کم خونی Stickle-cell بیشتر در معرض ابتلا به آلودگی‌های باکتریایی جدی هستند. افراد مبتلا همچنین ممکن است دچار مشکلاتی همچون دردهای شدید، سکته مغزی، مشکلات بینایی، رشد کند و سندرم قفسه سینه حاد (شبیه به پنومونی) گردند. این بیماری بیشتر در سیاهپوستان امریکا مشاهده می‌شود و در حدود یک نفر از هر 12 نفر آنها ناقل ژن هستند. این بیماری در گونه‌های دیگر نژادی بسیار نادر است. کودکان مبتلا به این بیماری باید از آنتی بیوتیک‌ها برای جلوگیری از عفونت استفاده نمایند.