بیشتر نگرانیهای ما از روی ناآگاهی است. گاهی دانستن چند نکته کوچک اما مهم در مورد یک موضوع نگرانکننده، میتواند آرامش را به ما هدیه دهد…
از آنجا که آرامش مادران باردار بسیار مهم است، این اطلاعات را در اختیارتان قرار میدهیم…
در دوران بارداری کدام علامتهای قلبی را باید جدی بگیرم؟
بدن در جریان بارداری دچار تغییرات فیزیولوژیک میشود که این تغییرات ناشی از افزایش فعالیت قلب است بنابراین ایجاد خستگی، تنگی نفس و تپش قلب هنگام بارداری طبیعی است. در دوران بارداری، حجم خون در گردش افزایش و میزان هموگلوبین خون کاهش مییابد و حالتی موسوم به «کمخونی بارداری» ایجاد میشود.
به همین دلیل خانمهایی که کاملا سلامت هستند هم امکان دارد در ماههای ششم و هفتم بارداری هنگام فعالیت دچار تنگی نفس شوند و تپش قلب پیدا کنند. مادران باید در ماههای آخر در حالت درازکشیده، استراحت کنند نه نشسته. چون در حالت درازکشیده، خون راحتتر از وریدهای اندام تحتانی به سمت قلب بازگردانده میشود و فشار کمتری به قلب میآید.
با این توضیحات، اگر تپش قلب و تنگی نفس غیرعادی و ناگهانی یا احساس ورم در اندام فوقانی داشتید مثلا حس کنید حلقهتان یک دفعه تنگ شده و دستتان را اذیت میکند، به بررسی و مشاوره پزشک قلب نیاز دارید. در دوران بارداری نباید بیجهت خود را نگران کنید چون همین استرس و دغدغه برای شما ضرر دارد. خوب است واقعیتهایی را در مورد قلبتان در بارداری بدانید، مانند اینکه با رشد جنین دیافراگم به سمت بالا هل داده میشود و این باعث کاهش حجم ریه و ایجاد تنگی نفس مختصر خواهد شد. شما مانند قبل از بارداری نمیتوانید به سرعت به این طرف و آن طرف بروید و فعالیت کنید، چون نفستان تنگ میشود و دچار تپش قلب میشوید اما اگر در شرایط طبیعی و همیشگی، ناگهان تنگی نفس گرفتید یا در مقایسه حالتهای بارداری خود با بارداری اول حس میکنید تپش قلب یا تنگی نفس آزارتان میدهد، حتما باید این علامتها را جدی بگیرید و برای بررسی اقدام کنید.
اگر خانم های باردار از فعالیتهای شدید بدنی به خصوص در فصل گرم سال بپرهیزند، از بالا رفتن دمای بدن، تپش قلب و تعریق زیاد و از دست دادن آب بدن پیشگیری خواهد شد. فعالیت عادی روزانه، استراحت کافی، نوشیدن آب کافی و پرهیز از استرس میتواند کلید سلامت قلب در بارداری باشد.
مشکل پرولاپس یا افتادگی دریچه میترال دارم.آیا بارداری برایم ضرر دارد؟
همانطور که میدانید طی بارداری، بار کار قلب حدود 30 تا 50 درصد، حجم خون 40 تا 45 درصد، برونده قلب 30 درصد و ضربان قلب 10 تا 20 درصد افزایش مییابد تا با شرایط جدید، قلب بتواند پاسخگوی نیاز بدن شما و جنینی که در شکم دارید، باشد، بنابراین اگر دچار هرگونه ناراحتی قلبی هستید، پیش از بارداری با پزشک خود مشورت کنید.
افتادگی دریچه میترال، مشکل شایع و خوشخیمی است اما میتواند در دوران بارداری تشدید شود و در زمان زایمان هم به مصرف آنتیبیوتیک نیاز داشته باشد به خصوص اگر این پرولاپس با نارسایی دریچه میترال همراه باشد.
البته معمولا خانمهایی که مشکل پرولاپس دارند، میتوانند بارداری سالمی داشته باشند ولی بهتر است متخصص قلب و پزشک زنان در جریان این بیماری باشند تا به موقع اقدامهای پیشگیرانه برای حفظ سلامت مادر و جنین انجام شود.
ممکن است پزشک، مبتلایان به برخی از بیماریهای قلبی را از باردارشدن منع کند، چون بارداری بر سلامت آنها اثر میگذارد. مشکلاتی مانند بیماری مادرزادی قلب، تنگیهای شدید دریچه میترال و آئورت، افزایش فشار ریوی، نارسایی قلبی با پمپاژ قلبی زیر 40 درصد و نشانگان مارفان میتوانند سلامت مادر را در دوران بارداری تهدید کنند. حتی خانمهای مبتلایی که بارداری ناخواسته داشتهاند، گاهی به توصیه پزشک مجبور به سقط درمانی میشوند.
آیا قبل از باردارشدن باید از سلامت قلبم مطمئن شوم؟
نه، لزومی ندارد همه خانمها قبل از باردارشدن چکاپ قلبی شوند مگر اینکه نشانههایی مانند تپش قلب ناگهانی یا احساس درد و فشار روی قفسه سینه مثلا با بالارفتن از پلههای دوطبقه ساختمان داشته باشند. اگر علایم نگرانکنندهای مانند آنچه مثال زده شد، تجربه کردهاید، گرفتن یک نوار قلب و معاینه عادی و انجام اکو، خیالتان را راحت میکند و میتوانید با اطمینان از سلامت قلب، باردار شوید.
البته به کسانی که ریسک فاکتورهای بیماریهای قلب و عروق را دارند، مبتلایان به دیابت، فشارخون بالا، چربی خون، خانمهایی که سیگار میکشند و آنهایی که سابقه بیماریهای قلب و عروق در خانواده دارند، حتما توصیه میکنیم قبل از بارداری مشاوره قلبی انجام دهند.
از آنجا که سن ازدواج و بارداری بالا رفته، بهتر است اعضای این گروههای در معرض خطر قبل از باردارشدن حتما از سلامت قلبشان مطمئن شوند.
اگر مشکل کمخونی یا فشارخون داشته باشم آیا بارداری سالمی خواهم داشت؟
به دلیل حالت فیزیولوژیک و طبیعیای که آن را «کمخونی بارداری» نامیدیم، بدن طی بارداری دچار کمخونی خواهد شد پس اگر کمخون باشید و قبل از بارداری درمان نشوید، این مشکل تشدید خواهد شد.
بهتر است از نظر تنظیم فشارخون قبل از بارداری تحتنظر پزشک باشید چون مصرف برخی داروهای فشارخون طی بارداری ممنوعیت دارد. به علت کاهش مقاومت عروقی، مشکل فشارخون در نیمه دوم بارداری نمایان میشود و گاهی خطر مسمومیت بارداری هم به وجود میآید. احتمال ابتلا به مسمومیت بارداری در سنین بالا بیشتر میشود به خصوص اگر پرفشاری خون در خانوادهتان ارثی باشد.
برای تپش قلبم «پروپرانولول» مصرف میکنم. آیا این دارو در بارداری منع مصرف دارد؟
داروی پروپرانولول از داروهایی است که مصرف آن در دوران بارداری کاملا ممنوع نیست اما برای بارداری به قانون همه یا هیچ معتقدیم که میگوید بهتر است هیچ دارویی مصرف نشود مگر آنهایی که پزشک تجویز و با توجه به شرایط بارداری، دوز آنها و نوعشان را تعیین کرده است. این دارو بهتر است مصرف نشود چون ممکن است در جنین باعث عقبافتادگی رشد، افت قندخون و کاهش ضربان قلب شود.
معمولا وقتی به مادر اطمینان داده میشود مشکلی سلامت او و جنیناش را تهدید نمیکند، نیازی به مصرف هیچ دارویی نیست البته اگر مادر از خستگی و تپش قلب احساس کلافگی کند، بهتر است دارویش را مصرف کند که اغلب هم بعد از نیم ساعت این حالتها بهبود پیدا میکنند. خانمهایی که بدون توصیه پزشک و خودسرانه دارو مصرف میکنند، حتما باید این نکته را بدانند که مصرف هر دارویی در دوره بارداری به خصوص در 3 ماهه اول که اعضای حیاتی جنین درحال تکامل و شکلگیری هستند، ممنوعاست.
منبع: سیمرغ
