دسته: بارداری و تولد

بر اساس یک مطالعه که در سال 2018 روی 486 زن باردار صورت گرفت، 44.2 درصد از زنان در سه ماهه اول بارداری با بی خوابی همراه بودند، اما علت بی خوابی در اوایل بارداری چیست؟
نتیجه این مطالعه که در سال 2018 انجام شد، این بود که احتمال بروز بی خوابی در زنان بارداری که قبل از باردار شدن مشکل خواب دارند، بیشتر است. با این حال، هر کسی ممکن است در بارداری دچار اختلالات خواب شود.
بی خوابی با پیشرفت بارداری بدتر می‌شود، اما در هر مرحله‌ای ممکن است رخ دهد. علت بی خوابی در اوایل بارداری به‌ویژه در سه ماهه اول، تغییرات هورمونی است.

علت بی خوابی در اوایل بارداری چیست؟
سطح هورمون پروژسترون در سه ماهه اول بارداری بالا است که می‌تواند باعث خواب‌آلودگی و چرت زدن در طول روز شود.
جدای از تغییرات هورمونی، عواملی که ممکن است بی خوابی را بدتر کنند، عبارتند از:

• گرسنگی.
• غذاهای تند، که ممکن است باعث مشکلات هضم شوند، به‌خصوص اگر نزدیک به خواب خورده شوند.
• حالت تهوع.
• اضطراب یا افسردگی.
• ناراحتی فیزیکی.
• دستشویی رفتن مکرر.
• سندرم پای بیقرار (RLS)
• سایر علل کمتر آشکار عبارتند از دشواری تنفس که گاهی اوقات این مشکل بر تنفس فرد در شب هنگام بارداری تاثیر می‌گذارد.
• دشواری تنفس می‌تواند باعث خروپف و مکث‌های کوتاه در تنفس به نام آپنه شود.
• مشکلات تنفسی هنگام خواب در پایان سه ماهه دوم و در طول سه ماهه سوم شایع‌تر است.

درمان های خانگی ساده بی خوابی در اوایل بارداری
طبق مطالعات اولیه، استفاده از قرص‌های خواب در دوران بارداری نیاز به احتیاط دارد. این محدودیت ممکن است خسته‌کننده به نظر برسد، اما برخی از درمان‌های طبیعی می‌توانند بی خوابی را درمان کنند:

1- بهداشت خواب را بهتر انجام دهید
بهداشت خواب به عادت‌هایی اطلاق می‌شود که خوابیدن را آسان‌تر می‌کند. بهداشت خواب خوب به مغز سیگنال می‌دهد که از کار بیفتد و شروع به خواب کند.
بهتر است موارد زیر را امتحان کنید:

• فقط روی تخت بخوابید نه جای دیگر.
• هر روز در ساعت معینی بیدار شوید و به رختخواب بروید.
• اتاق خواب را تاریک و خنک نگه دارید.
• تخت را تا حد امکان راحت و جذاب کنید.
• در رختخواب از صفحه نمایش مانند تلفن یا تلویزیون استفاده نکنید.
• اگر بعد از 15 تا 30 دقیقه نمی‌توانید بخوابید، بیدار شوید.
• مصرف کافئین را قبل از خواب محدود، یا آن را در طول روز حذف کنید.
• مصرف مایعات را در ساعات قبل از خواب محدود کنید.
• سایر عادات برای تقویت خواب شامل ماساژ برای کاهش استرس، یا حمام آب گرم قبل از خواب است.

2- مکمل‌های غذایی را امتحان کنید
افرادی که باردار هستند نباید بدون مشورت با پزشک از مکمل‌های غذایی استفاده کنند. با این حال، مکمل‌های گیاهی و رژیمی ممکن است به بهبود خواب کمک کنند.
مکمل‌های هورمون ملاتونین که به طور طبیعی وجود دارد، هم ممکن است موثر باشد.
ملاتونین همچنین ممکن است از رشد سالم مغز در نوزاد حمایت کند.
افراد مبتلا به سندروم پای بی‌قرار RLS ممکن است دچار کمبود آهن و اسیدفولیک باشند، بنابراین اگر سندروم پای بی‌قرار فرد را در شب بیدار نگه می‌دارد، باید از پزشک بخواهد که او را از نظر کمبودهای تغذیه‌ای آزمایش کند.

3- تکنیک‌های آرامش
تمرینات تمدد اعصاب می‌تواند به آرامش ذهن مضطرب کمک کند.
افراد می‌توانند آرام‌سازی تدریجی را امتحان کنند که شامل شل کردن آهسته و پیوسته هر ماهیچه بدن در یک زمان و شروع این کار از انگشتان پا است. مدیتیشن هم مفید است.
مطالعه‌ای در سال 2015 در مجله Obstetric Medicine Trusted Source انجام شد، به این نتیجه رسید که مدیتیشن ممکن است به بی خوابی در بارداری کمک کند.
این مطالعه می‌گوید که مدیتیشن یک روش غیردارویی برای مدیریت بی خوابی است و هاتا یوگای قبل از تولد ممکن است موثر باشد.

4- درمان شناختی رفتاری یا CBT
مدلی از درمان CBT که به عنوان CBT برای بی‌خوابی شناخته می‌شود، می‌تواند به افراد کمک کند افکار و احساس خود را در مورد خواب در حالی که رفتار خود را تغییر می‌دهند مدیریت کنند.
CBT برای بی خوابی می‌تواند افراد مبتلا به کم‌خوابی شدید را درمان کند که خواب بهتری داشته باشند.
درمان شناختی رفتاری یا CBT می‌تواند از این روش‌ها به شما کمک کند:

• بی خوابی را درک کنید.
• درباره حس‌هایی که در بی خوابی نقش دارند، صحبت کنید.
• تغییرات سالمی ایجاد کنید که بی خوابی را کاهش می‌دهد.
• درمان شناختی رفتاری یا CBT به‌ویژه برای افرادی که با اضطراب یا افسردگی مواجه هستند، مفید است.

5- فعالیت بدنی
نیازهای فیزیکی بارداری در کنار افزایش وزن ثابت می‌تواند فعال ماندن را دشوار کند.
طبق گفته کالج آمریکایی متخصصان زنان و زایمان، ورزش در دوران بارداری فواید زیادی دارد که شامل این موارد است:

• کاهش خطر ابتلا به دیابت بارداری
• کمردرد کمتر
• بهبود سلامت قلب
• ورزش ملایم هم می‌تواند به رفع بی خوابی کمک کند. فقط این نکته را مد نظر داشته باشید که هر گونه ورزش در دوران بارداری باید با توصیه پزشک انجام شود.
• برخی شرایط ممکن است ورزش در دوران بارداری را ناامن کند، بنابراین افراد باید قبل از شروع هر برنامه ورزشی جدید با پزشک متخصص زنان و زایمان مشورت کنند.

خلاصه درباره علت بی خوابی در اوایل بارداری
بی خوابی در مراحل اولیه و اواخر بارداری شایع است.
مطالعه‌ای که در سال 2018 میلادی روی 486 زن باردار انجام شد، نشان داد که بی خوابی بعد از بارداری در 33.2 درصد موارد رخ می‌دهد.
زندگی با یک نوزاد تا حدی عامل بسیاری از چالش‌های خواب افراد پس از تولد نوزاد است.
با درمان مناسب و تغییرات سبک زندگی مانند ورزش ممکن است بتوانید بر بی خوابی در دوران بارداری غلبه کنید. پزشک می‌تواند به شناسایی علل و کمک به افراد در یافتن راه حل کمک کند.

به کلینیک بیا نی نی هم سر بزنید.

سوال : سونوگرافی های ضروری بارداری کدام است؟

پاسخ : مادران باردار از هفته‌های اول بارداری دچار اضطراب و نگرانی برای وضعیت جسمانی و سلامت جنین خود هستند. بخش بسیار زیادی از این نگرانی با انجام سونوگرافی و مشاهده جنین در رحم برطرف می‌شود. در صورتی که نقص مادرزادی یا مشکلات دیگری در زمان بارداری جنین رخ دهد، به کمک سونوگرافی قابل شناسایی است. همچنین پزشک با بررسی تصاویر سونوگرافی، از مشکلات احتمالی رخ داده برای مادر، مطلع می‌شود. در دوران بارداری، حداقل 4 سونوگرافی برای بررسی وضعیت جنین و مادر انجام می‌شود. بارداری به 3ماهه اول، دوم و سوم تقسیم می‌شود. هر دوره، سونوگرافی غربالگری مخصوص به خود را دارد. 

برای آگاهی بیشتر از سونوگرافی‌های ضروری بارداری به سراغ دکتر فاطمه صالحی، فلوشیپ پریناتالوژی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر فاطمه صالحی یا دریافت نوبت از مطب دکتر فاطمه صالحی کلیک کنید.

انواع سونوگرافی بارداری

به طور کلی 2 سونوگرافی مهم غربالگری در بارداری وجود دارد و همه ی مادران باید انجام دهند:

• غربالگری سندروم داون
• سونوگرافی بررسی سلامت جنین

سونوگرافی معمولی در دو زمان در طول بارداری انجام می شود:

1. اوایل بارداری جهت رویت قلب و تخمین سن جنین
2. در طی بارداری برای بررسی کلی جنین

• سونوگرافی داپلر برای ارزیابی گردش خون جفت و جنین انجام می شود. داپلر شریانی می تواند در غربالگری اول برای بررسی پره اکلامپسی یا فشار خون بارداری نیز انجام شود.
• در موارد خاصی نوع دیگری از سونوگرافی به نام اکوکاردیوگرافی قلب جنین انجام می شود که در این نوع صرفا قلب جنین بررسی می شود.
• بیومتری
• بیوفیزیکال پروفایل یا BPS

سونوگرافی های بارداری سه ماهه اول

• سونوگرافی ساده
  جهت ارزیابی وجود جنین و تشخیص ساک بارداری، سن جنین , بررسی ضربان قلب جنین و هماتوم در بارداری
• سونوگرافی غربالگری اول یا سونوگرافی ان تی (NT-NB)
  در ۱۱-۱۴ هفتگی بارداری اولین سونوگرافی مهم بارداری انجام می شود. دقت کنید بهترین زمان انجام آن هفته ۱۲-۱۳ بارداری می باشد. در این سونوگرافی که به غربالگری سندرم داون نیز معروف می باشد.

اگر در غربالگری اول به شما گفته شود که جنین مشکوک می باشد در قدم بعد تست های تشخیصی همانند آمنیوسنتز انجام می شود.

سونوگرافی بارداری سه ماهه دوم

سونوگرافی غربالگری دوم یا سونوگرافی آنومالی در سن ۱۸-۱۹ هفتگی انجام می شود.

هدف سونوگرافی آنومالی بررسی سلامت جنین و غربالگری ناهنجاری جنین از سر تا پا می باشد. در سونوگرافی بررسی سلامت جنین علاوه بر بررسی تمام ارگان ها و اندام های داخلی و خارجی جنین، بر اساس مارکرهای متعدد احتمال ابتلا به سندروم ها از جمله سندروم داون مورد ارزیابی قرار می گیرد. بعد از هفته ۱۹ بارداری سقط قانونی انجام نمی شود و اهمیت این سونوگرافی مشخص می شود.

اکوکاردیوگرافی قلب جنین

از هر ۱۰۰۰ جنین ۸ جنین ناهنجاری قلبی دارد که اهمیت بررسی قلب را نشان می دهد. اکوی قلب جنین برای همه افراد انجام نمی شود و فقط در موارد زیر انجام می شود:

• عدد بالای NT در غربالگری اول
• سابقه بیماری قلبی در مادر، پدر یا فرزندان قبلی
• افزایش یا کاهش ضربان قلب (تاکی کاردی-برادی کاردی) یا ضربان قلب نامنظم (آریتمی)
• وجود اختلال در بررسی سلامت جنین
• بیماران روماتولوژیک کلاژن واسکولار همانند لوپوس یا روماتیسم: در این بیماران احتمال بلوک قلبی در جنین وجود دارد.
• وجود دیابت قبل از بارداری در مادر
• پزشک به اختلالات قلبی مشکوک شود
• جنین های حاصل از IVF

سونوگرافی داپلر جنین

در سونوگرافی داپلر بر اساس پدیده فیزیکی به نام داپلر به بررسی جریان خون می پردازد. در سونوگرافی داپلر جنین سیستم گردش خون جنین و وضعیت اکسیژن رسانی، کمبود اکسیژن جنین (هایپوکسی)، اسیدوز پاسخ جنین ، اختلالات شریانی و وریدی ارزیابی می شود. اگر داپلر جنین مختل باشد باید در ۴۸-۷۲ ساعت اقدامات لازم انجام شود. همچنین همانطور که اشاره شد نوع دیگری از سونوگرافی داپلر نیز به همراه سونوگرافی ان تی انجام می شود.

آزمایشها و سونوگرافی های بارداری سه ماهه سوم

در غربالگری سه ماهه سوم موارد زیر انجام می شود:

• بیوفیزیکال پروفایل اسکورینگ
  این سونوگرافی به همراه نوار قلب جنین یا NST انجام می شود. هدف از انجام آن ارزیابی کلی از نظر احتمال مرگ جنین و براورد احتمال مرگ جنین جهت تصمیم گیری اقدامات بعدی و حین زایمان می باشد.
• سونوگرافی بیومتری
  بررسی اندازه قسمت های مختلف جنین و نسبت این اندازه ها که در بررسی سلامت و رشد جنین موثر است

سوال : زمان و دلیل انجام آمنیوسنتز چیست؟

پاسخ : تست آمنیوسنتز در بارداری انجام می‌شود. در آزمایش تشخیصی آمنیوسنتز، نمونه‌برداری از مایع آمنیوتیک انجام می‌شود. آمنیوتیک مایعی به رنگ زرد کمرنگ است که در اطراف جنین وجود دارد و او را از ضربه‌ها و عفونت‌‌های احتمالی محافظت می‌کند. همچنین در کنار تنظیم دمای محیط جنین، به او اجازه حرکت و رشد می‌دهد. این مایع از آنزیم‌ها، پروتئین‌ها، هورمون‌ها، مواد مغذی و سلول‌هایی که مربوط به جنین است، تشکیل می‌شود.

برای آگاهی بیشتر از زمان و دلیل انجام آمنیوسنتز به سراغ دکتر فاطمه صالحی، فلوشیپ پریناتالوژی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر فاطمه صالحی یا دریافت نوبت از مطب دکتر فاطمه صالحی کلیک کنید.

آمنیوسنتز به چه دلایلی انجام می‌گیرد؟

سلول‌های داخل آمنیوتیک، دارای اطلاعات ژنتیکی هستند که می‌توانند در شناسایی DNA و پیدا کردن نواقص ژنتیکی به ما کمک کنند. متداول‌ترین دلیل انجام تست آمنیوسنتز در بارداری تشخیص ناهنجاری‌های کروموزومی است. این آزمایش در دوره دوم بارداری به دلایل زیر تجویز می‌شود:

اختلالات کروموزومی

تست آمنیوسنتز اختلالات کروموزومی از جمله سندرم داون، سندروم ادوارد، سندرم پاتائو و سندرم ترنر را مشخص می‌کند.

• سندرم داون
  فردی که مبتلا به سندرم داون است در ظاهر فیزیکی، رشد مغزی و مهارت یادگیری با دیگران متفاوت است. سندرم داون نتیجه وجود یک کروموزوم اضافی به نام تریزومی 21 است.
• سندروم ادوارد
  فرد مبتلا به سندرم ادوارد، دارای ناهنجاری‌های شدید فیزیکی و مغزی است. سندرم ادوارد نتیجه وجود یک کروموزوم اضافی به نام تریزومی 18 است.
• سندرم پاتائو
  سندرم پاتائو خیلی نادر ولی جدی است. امید به زندگی نوزاد دارای این سندرم به‌طور متوسط 7 روز است. سندرم پاتائو نتیجه وجود یک کروموزوم اضافی به نام تریزومی 13 است.
• سندرم ترنر
  سندرم ترنر فقط برای جنین دختر پیش می‌آید. در 98% مواقع جنین خود به‌ خود سقط می‌شود ولی در صورت زنده ماندن، نازا و کوتاه قد می‌شود. سندرم ترنر نتیجه عدم وجود دو کروموزم X است.

نقص‌های لوله‌های عصبی

نقص‌های لوله‌های عصبی همانند اسپینا فیبیدیا است. این نقص‌ها از طریق اندازه‌گیری میزان آلفافتوپروتئین موجود در آمنیوتیک، مشخص می‌شود. بیماری اسپینا فیبیدیا سبب مشکلاتی در یادگیری و همچنین فلجی خفیف در قسمت‌های پایینی پا می‌شود.

ناهنجاری‌های Musculoskeletal

ناهنجاری‌های Musculoskeletal نیز توسط آمنیوسنتز تعیین می‌شود. به ‌عنوان‌ مثال بیماری دیستروفی عضلانی به تدریج سبب تحلیل و تضعیف ماهیچه‌ها می‌شود. در نتیجه سطح ناتوانی جسمانی به‌ مرور زمان افزایش می‌یابد. مشکلات خونی ارثی از طریق آمنیوسنتز مشخص می‌شوند از جمله:

• Sickle cell anaemia
  در بیماری Sickle cell anaemia، گلبول‌های قرمز خون ازلحاظ شکل و جنس غیرطبیعی هستند.
• تالاسمی
  در بیماری تالاسمی، بدن فرد در تولید گلبول قرمز دچار اختلال می‌شود.
• هموفیلی
  در بیماری هموفیلی، بدن فرد در انعقاد خون دچار اختلال می‌شود.

موارد زیر نیز توسط آمنیوسنتز قابل شناسایی است:

1. سلامت جنین در برابر عفونت‌های داخل رحمی احتمالی، بررسی می‌شود.
2. در کشورهای خارجی از این تست برای تعیین پدر احتمالی نیز استفاده می‌کنند.
3. تفاوت گروه خونی Rh بین جنین و مادر به‌ منظور تعیین حساسیت خونی جنین تعیین می‌شود.

عواملی که سبب می‌شود آمنیوسنتز در دوره سوم بارداری انجام گیرد:

1. مشخص نمودن عفونت کلیوی در جنین
2. بررسی میزان تکامل ریه جنین (درزمانی که احتمال زایمان زودرس وجود دارد)

همچنین گاهی میزان آمنیوتیک بیشتر از حالت نرمال است. افزایش میزان آمنیوتیک سبب افزایش فشار داخل رحم می‌شود. این افزایش فشار در دوره سوم بارداری منجر به زایمان زودرس می‌شود. در این مواقع آمنیوسنتز به ‌منظور کاهش میزان آمنیوتیک انجام می‌گیرد.

تست آمنیوسنتز به ‌طور معمول در هفته 15 تا 20 بارداری یعنی دوره دوم بارداری انجام می‌شود. در ایران، اجازه سقط جنین از طرف پزشک قانونی تا آخر هفته 18 بارداری صادر می‌شود. به منظور دریافت مجوز سقط قانونی، آمنیوسنتز باید تا قبل از هفته 16 بارداری انجام شود.

با این‌حال این آزمایش نمی‌تواند تمام مشکلات کروموزومی و نقص‌های مادرزادی را مشخص کند. به ‌عنوان‌ مثال بیماری شکاف لب و کام یا برخی از بیماری‌های قلبی قابل ‌تشخیص نیستند.

آمنیوسنتز برای چه کسانی تجویز می‌شود؟

تست آمنیوسنتز در بارداری، تهاجمی و دارای خطر‌های احتمالی است. درنتیجه این آزمایش فقط در صورت نیاز توسط پزشک متخصص تجویز می‌شود. افرادی که دارای ویژگی‌های زیر هستند، باید این آزمایش تشخیصی را انجام دهند:

• نتایج دیگر آزمایش‌های غربالگری، مشکوک باشد.
• نتایج سونوگرافی نشان‌دهنده وجود مشکلات ساختاری در جنین باشد.
• در بارداری قبلی یا فرزندان قبلی، اختلالات کروموزمی وجود داشته باشد.
• مادر بالای 35 سال باشد (با افزایش سن احتمال اختلالات کروموزمی افزایش می‌یابد).
• پدر یا مادر دارای اختلالات کروموزومی یا نقص مادرزادی باشند (سابقه خانوادگی احتمال بروز مشکلات کروموزومی را افزایش می‌دهد).

سوال : پریناتالوژی چیست؟ چه گروه از مادران باردار بایستی تحت مراقبت این رشته فوق تخصصی قرار بگیرند؟

پاسخ : پریناتولوژی یک رشتهٔ فوق تخصصی پزشکی است که در زیرمجموعه‌ای از مراقبت‌های جنین و بارداری‌های پرخطر قرار می‌گیرد. پزشکان جراح و فوق تخصص زنان و زایمان می توانند فلوشیپ طب مادر و جنین یا همان پریناتولوژی را با گذراندن دورهٔ مخصوص آن دریافت کنند. همچنین پریناتولوژی با عنوان پزشکی مادر و جنین با نام‌های دیگر نیز شناخته می‌شود که شامل موارد زیر است:

• فوق تخصص طب جنین و مادر
• فلوشیپ پریناتولوژی
• فلوشیپ طب جنین و مادر
• مراقب پیش از بارداری
• طب اطفال و بهداشت کودک

برای آگاهی بیشتر از پریناتالوژی برای مادران باردار به سراغ دکتر فاطمه صالحی، فلوشیپ پریناتالوژی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر فاطمه صالحی یا دریافت نوبت از مطب دکتر فاطمه صالحی کلیک کنید.

متخصص طب مادر و جنین کیست؟

متخصص طب مادر و جنین یا پریناتولوژیست، یک متخصص زنان و زایمان است که در زمینهٔ بارداری‌های پرخطر آموزش دیده است. این متخصص بخشی از تیمی است که شامل متخصص زنان و زایمان، ماما، نئوناتولوژیست یا همان نوزادشناس، متخصص ژنتیک، پاتولوژیست مجرب جنین و متخصصان آزمایشگاهی و گاهی یک پزشک خانواده است که با همکاری هم اطمینان حاصل می‌کنند که خانم‌های تحت نظرشان در طول بارداری مراقبت‌‌های کامل و کافی دریافت می‌کنند.

برای جلوگیری از وقوع بیماری‌های مادرزادی و اختلالات جنین و بیماری‌های ژنتیکی و همچنین سایر موارد و بیماری‌های خاص در جنین، بهتر است قبل از باردار شدن به یک پزشک متخصص زنان زایمان و دارای فلوشیپ پریناتولوژی مراجعه کنید. مشاورهٔ پزشکی پیش از بارداری مهم‌ترین کاری است که می‌توانید قبل از باردار شد و به ویژه برای پیشگیری از وقوع بیماری‌های ارثی انجام دهید.

چه زنانی حتماً باید به متخصص طب مادر و جنین مراجعه کنند؟

بیماری‌های فشار خون، عفونت و خونریزی از مهم‌ترین عوامل مرگ و میر مادران در دوران بارداری محسوب می‌شود، چون متأسفانه بیشتر زنان بیمار یا دچار مشکلات خاص، تازه بعد از باردار شدن به پزشک مراجعه می‌کنند. بنابراین، بهترین حالت این است که زنان مبتلا به یک عارضهٔ مزمن قبل از باردار شدن به متخصص طب مادر و جنین مراجعه کنند. بنابراین، خانمی که هر کدام از عارضه‌های زیر را دارد، لازم است به متخصص پریناتولوژی ارجاع داده شود:

• دیابت
• فشار خون بالا
• مشکلاتی در بارداری قبلی، مثل زایمان زودرس
• بیمار یا زخمی شدن در طول بارداری
• نقص مادرزادی جنین یا مشکل رشد
• بارداری دوقلویی یا چندقلویی؛ بسته به نوع دوقلوها و تخصص ماما یا پزشک در مدیریت این بارداری‌‌های خاص

چرا مراجعه به متخصص طب مادر و جنین اهمیت دارد؟

ارجاع داده شدن به متخصص طب مادر و جنین ممکن است باعث نگرانی مادر باردار یا نزدیکانش شود، اما ویزیت این متخصص به مادر و کودک آینده بیشترین شانس یک بارداری و تولدی سالم را می‌دهد. بیشتر زنانی که بارداری پرخطر دارند، اگر مراقبت‌های لازم را دریافت می‌کنند دچار مشکلی نمی‌شوند.

برخی زنان در طول بارداری به مراجعه به متخصص زنان و زایمان خودشان ادامه می‌دهند و تنها به طور دوره‌ای به متخصص طب مادر و جنین مراجعه می‌کنند. برای برخی دیگر، تمام مراقبت‌های لازم را متخصص طب مادر و جنین ارائه می‌کند. اینکه در طول بارداری باید چند بار به این متخصص مراجعه شود به شرایط مادر باردار ارتباط دارد، اما بارداری پرخطر معمولاً نیازمند ویزیت‌ها و سونوگرافی‌های بیشتری است.