دسته: بانوان

معمولا برای مرتب کردن انواع لباس‌های داخل کمد از آویز لباس استفاده می‌کنیم تا هم لباس‌ها چروک نشوند و هم نظم برقرار شود. آویزهای لباس، هم از فرم اصلی لباس‌ها محافظت و هم از دفرمه شدن آنها جلوگیری می‌کند.
 علاوه بر این، استفاده از این آویزها، فضای داخلی کمدها را کمتر اشغال می‌کند و از حجم بیشتری از آن می‌توان استفاده کرد. با این کار حتی می‌توانید لباس‌هایتان را دسته‌بندی و در صورت لزوم راحت‌تر آنها را جابه‌جا کنید. آویزهای لباس انواع متنوعی دارد که شاید تا به حال به آن توجه نکرده باشیم. اینجا سعی کرده‌ایم فهرستی از مدل‌های مختلف آن را تهیه کنیم.

جنس آویزها
آویزهای پلاستیکی: این آویزها از جنس پلاستیک ساخته شده و نرم یا خشک هستند. نوع خشک این آویزها بسیار شکننده است و نوع نرم آنها نیز شل می‌شود و فرم لباس را از بین می‌برد. آویزهای پلاستیکی در دو نوع صاف و دندانه‌دار ساخته می‌شوند که نوع صاف آن معمولا برای آویزان کردن پیراهن و نوع دندانه‌دار برای ثابت نگه داشتن لباس‌های دارای بندهای نازک و به‌منظور جلوگیری از تکان خوردن لباس‌ها و نیز مناسب آویزان کردن انواع دامن و لباس‌های حلقه‌ای هستند.

آویزهای چوبی
آویزهای چوبی از بهترین مدل‌های آویز لباس هستند اما قیمت بالاتری دارند و در عین حال با توجه به کیفیت بالایشان، محکم بوده و راحت خم نمی‌شوند. این آویزها برای آویزان کردن لباس‌های سنگین‌تر مانند انواع پالتو و کاپشن مناسب‌اند. آویزهای بامبو هم دوام بالایی دارند و از انواع مواد سازگار با محیط‌زیست ساخته می‌شوند. ظاهر این آویزها مشابه انواع چوبی بوده اما سبک‌تر و مقرون به صرفه‌تر است.

آویزهای مخملی
این آویزها برای لباس‌های ظریف مناسب‌اند و آسیبی به لباس نمی‌زنند اما نکته‌ای که در استفاده از این آویزها باید رعایت کرد، این است که پیش از آویزان کردن لباس، از خشک بودن لباس‌ها اطمینان حاصل کنید، چرا که ممکن است رنگ آن به لباس‌ها منتقل شود. آویزهای مخملی هم در دو نوع گیره‌ای برای آویزان کردن دامن و شلوار و آویزهای دندانه‌دار برای آویزان کردن پیراهن‌های ظریف و تاپ‌های بندی مناسب هستند. از ویژگی‌های مثبت این آویزها، لیز نخوردن لباس از روی آنهاست.

آویزهای فلزی
آویزهای فلزی، ضخیم و از جنس آهن یا مس هستند و به دلیل استحکامی که دارند مانع افتادن لباس‌های سنگین یا کج شدن آنها می‌شود و به‌خوبی می‌تواند وزن کت‌ها و لباس‌های زمستانی را تحمل کنند.

آویزهای مفتولی
آویزهای مفتولی جزو پرکاربردترین آویزها هستند که بیشترین کاربری آن در مغازه‌های خشکشویی است. این آویزها به دلیل ارزان و در دسترس بودن، محبوبیت بالایی دارند. از این آویزها در کمد لباس اتاق هتل‌ها هم استفاده می‌شود. از معایب این آویزها، دفرمه شدن آن و کش آمدن لباس‌هاست و به همین دلیل برای نگهداری لباس‌هایی با بند نازک مناسب نیستند.

آویزهای لباس‌های مختلف
آویزهای شلوار: معمولا دو نوع هستند. یک نوع، مانند آویزهای معمولی اما یکطرفه و با انتهای باز هستند که به‌راحتی شلوار روی آن قرار گرفته و از روی آن برداشته می‌شود. نوع دیگر هم به گونه‌ای است که همین آویزهای یکطرفه با یک میله به یکدیگر متصل می‌شوند و یک دسته را تشکیل می‌دهند. می‌توانید تمام آویزها را به صورت عمودی در یک طرف کمد قرار دهید تا در فضای کمد صرفه‌جویی شود. معمولا در آویزهای شلوار، از لایه‌ای پارچه‌ای یا پلاستیکی برای جلوگیری از لیز خوردن شلوار استفاده می‌شود.
آویز کت و شلوار: این مدل آویزها از استحکام بالایی برخوردارند تا لباس‌ها را بدون چین‌خوردگی نگه دارند. آویزهای کت و شلوار معمولا از جنس چوبی یا پلاستیک محکم و ضخیمی است که در محل سرشانه‌ها پهن‌ترند تا از سرشانه کت اپل‌دار محافظت کند. سطح صاف آویزهای کت و شلوار دو لایه تعبیه شده که شلوار در لابه‌لای آن قرار گرفته و سطح بالایی روی شلوار محکم شده و این کار مانع از لیز خوردن شلوار می‌شود.
آویز شال و روسری: معمولا به دلیل دشواری استفاده از آویزهای معمولی برای انواع روسری و شال، توصیه می‌کنیم از آویزهای مخصوص این کار استفاده کنید که از حلقه‌های مجزا ساخته شده‌اند. برای جلوگیری از لیز خوردن شال و روسری از روی آویز، بهتر است آویزهایی را انتخاب کنید که یک روکش مخملی یا ابریشمی روی سطح آن را پوشانده باشد. سعی کنید برای جلوگیری از چروک شدن روسری و شال، ابتدا آن را صاف، سپس روی چوب لباسی آویزان کنید.

آویز کمربند: این آویزها از جنس فلزی یا پلاستیکی هستند که به مرتب شدن کمربندهایتان کمک می‌کند. یک نوع از این آویزها به گونه‌ای است که یک آویز با چند گیره برای آویزان شدن سگک کمربند روی آن تعبیه شده است. نوع دیگر، آویزهایی به شکل حلقه سر باز است که می‌توانید کمربند را روی آن حلقه کنید.
آویزهای مسافرتی: این قبیل آویزها معمولا تاشو هستند تا به‌راحتی حمل شوند و شما بتوانید آنها را تا کنید و داخل چمدان یا ساک مسافرتی خود قرار دهید.

نکاتی که باید رعایت کنید
هنگام خرید دقت کنید آویزها مجهز به گیره یا چنگک برای آویزان کردن دامن، شلوار یا لباس‌های بنددار باشد. وجود شیار یا دندانه هم برای آویزان کردن لباس‌های ظریف مناسب است. آویزهایی که سر قلاب آن متحرک و درجه قابلیت چرخش دارند، به شما کمک می‌کند از هر طرفی که می‌خواهید لباس را داخل کمد بگذارید. اگر لباس‌هایی با جنس لیز دارید، بهتر است آویزهایی با روکش پارچه‌ای مخمل یا لایه پلاستیکی بخرید. دقت کنید آویزتان عرض مناسبی داشته باشد. عرض زیاد آویز باعث کش آمدن لباس‌ها می‌شود و اگر هم زیاد باریک باشد موجب می‌شود لباس روی آن سر بخورد.

خودتان آویز بسازید
بری ساختن آویز لباس فرزندتان می‌توانید روی دیوار نقاشی بکشید. یک شاخه درخت را ترسیم کنید و روی شاخه، از قلاب‌های آماده‌ای که برای آویزان کردن وسایل کوچک به کار می‌روند، استفاده کنید. به این شکل که قلاب‌ها را دانه‌دانه روی شاخه بچسبانید. می‌توانید آویزهای خط‌کشی بسازید. برای این کار، چند خط‌کش بلند را ردیفی زیر هم روی یک تخته نازک بچسبانید و قلاب‌های رخت‌آویز را روی آنها بچسبانید. این‌گونه یک آویز لباس یکسره خواهید داشت.
نوع دیگری از آویزهای لباس با استفاده از شاخه‌های بریده شده درختان ساخته می‌شود. شاخه‌های هرس شده با طول یکسان که شاخه‌ای فرعی دارند، کنار هم قرار دهید. سپس با چهار قطعه چوب صاف، یک قاب چوبی ساده بسازید و این شاخه‌های هرس شده را به گونه‌ای داخل این قاب و کنار هم بچسبانید که شاخه فرعی مانند آویز لباس به سمت خارج قرار گیرد و بتوانید لباس یا هر چیز دیگری را روی آن آویزان کنید البته پیچ کردن شاخه‌ها به قاب چوبی، استحکام شاخه‌ها را بیشتر می‌کند اما اگر می‌خواهید وسایل کوچک سبک را روی آن آویزان کنید، با چسباندن هم می‌توانید کار را پیش ببرید.
ندا اظهری – روزنامه نگار 

 برای رفتن به مراسم شب قدر  مهیا می شوم.اما و اگرها برای رفتن به مراسم  که آیا می شود کودک  نوپا را با خودم همراه کنم یا نه ؟! دست از سرم برنمی‌داشت ؛می روم . مراسم هنوز شروع نشده است .خانم ها درباره روزمرگی ها  صحبت می‌کنند برخی چشم به آسمان دوخته  و برخی کتاب به دست دعا می‌خوانند، بیشتر از همه مادرانی  توجه ام را جلب می کنند که با فرزندانشان  به این مراسم آمده اند ، با این اوصاف من تنها نیستم  با تعدادی از مادران  هم کلام می‌شوم که نتیجه اش گفت وگو یی است که از خاطرتان می‌گذرد.

 

«مریم سادات زینعلی» مادر سی و پنج ساله با دو فرزند تعریف می‌کند: «از دو سال پیش که ویروس منحوس کرونا به دنیا حمله کرد، بساط هیئت ها هم کم و بیش کمرنگ شد، هیئت ما هم در غرب تهران منطقه بیست و یک جمع شد و ما هم در منازلمان با بچه ها عزاداری ماه محرم و ماه رمضان در شب های قدر را برگزار می‌کردیم، امسال اول ماه به مکان همیشگی هیئت رفتم تا ببینم آیا خبری از برپایی هیئت برای شب های قدر هست یا خیر ؟!گفتند خیر امسال هم برگزار نمی شود، با خانم های همسایه بودیم همه خیلی ناراحت شدیم ، نگه داشتن بچه ها در خانه خیلی سخت بود، هر چند در هیئت هم کار راحتی نیست، اما آستین بالا زدیم  تا هیئت برگزار شود.

*هیئتی که سقفش آسمان شد

به خانم ها گفتم اینطور نمی توان دست روی دست گذاشت، باید کاری بکنیم ، تصمیم گرفتیم از چند شب باقی مانده تا شب های احیاء خانم ها و بچه ها در پارک جمع شویم، همان جایی که هر سال بساط هیئت علم می شد، یک سری زیرانداز و چادر بیاوریم و خودمان خیمه هایی برپا کنیم و به خواندن دعا بپردازیم. از چند شب قبل که آقایان دیدند ما در پارک چنین کاری کردیم، شنیدیم که تصمیم گرفته شده تا هیئت در شب های احیاء برای آقایان و خانم ها دایر شود ، ما هم خیلی خوشحال شدیم که قرار است  بعد از چند سال هیئت برپا شود.در مراسم شرکت می کنیم و بچه ها هم گاهی در کنار ما و گاهی در پارک بازی می کنند».

*نذر مولایم علی(ع) جواب داد

یکی دیگر از خانم ها که مشغول دعا خواندن بود و گاهی هم قطره اشکی در چشمش جمع می شد، توجه اش به ما جلب شد که در حال صحبت بودیم، او هم خاطره اش از شب های قدر را برایمان مرور کرد. «مهدیه ثابتی» مادر علیِ یک ماهه می گوید: «پانزده سال منتظر یک جواب آزمایش مثبت بودم تا خودم ، همسرم و خانواده هایمان خوشحال شوند، همیشه می گفتم این چیزها چه معنی می دهد؟ دکترها پس برای چه هستند؟ حتما مداوا می شویم، اما پانزده سال مداوا نشدیم، سال پیش ماه مبارک رمضان در خانه بودم، مراسم احیاء از تلویزیون پخش می شد، من هم نشسته بودم و تماشا می کردم ، حرم امام علی(ع) را نشان می داد، ناگاه دلم شکست و گفتم من هر سال شب های احیا بیدار هستم و برای شهادت امام گریه می کنم ، حال حتما باید می گفتم که نذر امام می کنم تا به ما بچه بدهد؟ دیگر خسته شدم و از این صحبت ها و شروع به گریه کردم.

دو ماه از ماه محرم گذشته بود ، همه چیز را فراموش کرده بودم که متوجه بارداری ام شدم، هنوز باورم نمی شد، چند بار آزمایش دادم و حتی دکترم هم تعجب کرده بود، بعد از این همه سال یاد نذر شب قدرم افتادم که نام پسرم را «علی» بگذارم. همان دل شکستگی و نذر امام جوابم را داد. علی الان یک ماه دارد. گاهی او را همراه خود می آورم ،گاهی هم  او را در منزل به مادرم می سپارم».

*نذری که به فقرا رسید

خانم دیگری به نام «حوریه محمدی» نیز درباره خاطره اش از نذری شب های قدر برایمان می گوید: «هر سال در یکی از شب های قدر مراسم نذری داشتم و فامیل را دعوت می کردم، البته این برای قبل از شرایط کرونایی است که همه راحت می توانستند رفت و آمد کنند. خاطرم است که سه سال پیش بود فامیل را که خواستم دعوت کنم اکثرشان یک مشکلی داشتند یا سرشان گرم بود و گفتند که نمی توانند بیایند .همسرم پیشنهادی به من داد که تا به حال به آن فکر نکرده بودم، گفت امسال نذری ات را بپز ، آن را در یکی از محله های کم برخوردار  پخش می کنیم .

من هم با ذوق و شوق همان اندازه که هر سال هزینه می کردم، غذا درست کردم . همه را ظرف ظرف جدا کردیم و به محله مورد نظر رفتیم. حس و حال عجیبی بود . سه سال است که غذا درست می کنم و به محله های  مختلف می بریم خداوند هم برکتش را زیاد می‌کند.»

*شب های احیاء در منزل

«سهیلا آقابابایی» مادر سه کودک است   نذری (حلوا) پخش می کند، در بحث ما مشارکت می‌کند و می‌گوید: «از وقتی که بچه هایمان سه ـ چهار ساله شدند، شلوغی هیئت و ناآرامی کودکانم  من را  اذیت می‌کرد، نمی توانستم بچه ها را بند نشستن بکنم و خودم به دعا و نماز بپردازم، همش باید دنبالشان یا می دویدم یا به زور آنها را می‌نشاندم که نتیجه خوبی نداشت، همیشه ناراحت بودم و می گفتم ای کاش کسی بود بچه ها را نگه می داشت . از زمانی که کرونا آمد و میهمان ناخوانده شد، دیگر همه خانه نشین شدند ، من هم تصمیم گرفتم در منزل با بچه ها عزاداری را برگزار کنیم . البته مقدماتی فراهم کردم تا بچه ها هم جذب شوند.

برای هر یک از آنها رحل قرآن تهیه کردم و با مفاتیح های کوچک جلویشان گذاشتم، بچه هایم دیگر یکی دبستانی (ابوالفضل) و دو تای دیگر (محمد و فاطمه) هم پیش دبستانی بودند، خواندن و نوشتن بلد بودند  به آنها گفتم که شما هم مشارکت کنید و دعا بخوانید خیلی خوشحال شدند و استقبال کردند. در خانه پرچم عزا زدم و لباس های بچه ها را عوض کردم تا متوجه شوند که شرایط تغییر کرده است و یک امام عزیزی از بین ما رفته است. برایشان داستان حضرت علی را هر سال می گویم و آنها هم با اشتیاق گوش می دهند. دیگر الان در خانه بدو بدو هم بکنند مشکلی ندارم و راحت به کارهایم می رسم. حالا بزرگ شدند  و راحت  در این مراسم شرکت می‌کنند.

 کار دیگری  که بچه ها را جذب کرد، پختن حلوا و شربت نذری بود. به بچه ها گفتم که بین همسایه ها و در کوچه نذری ها را پخش کنند و هر کس وظیفه ای را برعهده بگیرد از دو سال  پیش تا به حال هر سال منتظر هستند که به نذری شب های احیا برسیم ، الان دیگر خوشحالم که بچه ها بزرگ شدند و می توانیم در مراسم ها شرکت کنیم و با کمک آنها در هیئت نذری بدهیم.»

 

یکی از رفتارهایی که باعث می شود ما نتوانیم کنترلی بر زبان و اعضای خود داشته باشیم، عدم کنترل خشم و غضب است. اینکه در هنگام رانندگی با یک اتفاق کوچک از کوره به در می رویم و با راننده های دیگر درگیر می شویم، اینکه برای خرید یک نان در نانوایی با دیگران بحثمان می شود؛ چه بسا درگیر هم می شویم. در خانه با همسر و فرزندان یا پدر و مادرمان ،  در مواجه با همکار ها در محل کار  نمی توانیم عصبانیت خود را کنترل کنیم و دیگران را با زبانمان می آزاریم؛ خود نشانه هایی است که ما  بر غضب و خشممان کنترل نداریم.

برخی می‌گویند: روزه دارها به بهانه گرسنگی و تشنگی، بدخلق تر هم می شوند، اما این درست نیست تنها فرد  بدخلق در حالت عادی می تواند  در ماه رمضان بدخلق تر شود، این در حالی است که  ماه رمضان می تواند فرصتی باشد تا تصمیم بگیریم اگر در حالت عادی ، آستانه تحمل مان پایین است و زود خشمگین می شویم، کارهایی انجام دهیم که کنترلمان بر خودمان بیشتر شود و به تعبیری یک خودسازی داشته باشیم.

 

*چرا ماه رمضان فرصت خوبی برای ترک گناهان است؟

حجت الاسلام «محمود ریاضت»، کارشناس مذهبی و از خطبای تهران در رابطه با این موضوع به فارس می‌گوید: «در ماه مبارک رمضان از لحاظ زمانی یک پتانسیلی وجود دارد که خداوند به انسان برای ترک گناه کمک می‌کند .چرا که خداوند کریم است و در ماه رمضان کریمانه برخورد می‌کند ، یعنی اگر انسان تصمیم بگیرد که از کارهای اشتباهش توبه کند، بهترین ماه ، ماه رمضان است. 

پس به تعبیر ائمه قبل از اینکه شما بخواهید توبه کنید سعی کنید رذیله بداخلاقی را در وجودتان از بین ببرید چون اگر همه واجبات و مستحبات را هم انجام دهیم و بداخلاق باشیم، به کار نمی آید. لذا مومن خوش اخلاق درجاتش از بقیه مومنان خیلی بالاتر است، حتی کافری که بداخلاق نیست از مومن بداخلاق و تندخوی بهتر است و این را خود  پیامبر اسلام(ص) نیز تاکید کردند که بداخلاقی مومن ممکن است او را به کفر برساند, اما خوش اخلاقی کافر ممکن است او را به مسیر دین بیاورد.

شمر در جنگ صفین جزو سربازان حضرت علی (ع)  بود و زحمت هم زیاد کشید, اما یکی از چیزهایی که باعث شد او تبدیل به شمر شود، همین بداخلاقی اش بود. از قدیم هم وقتی می خواستند کسی را مثال بزنند که بداخلاق و عصبانی بوده، می گفتند مثل شمر است، اما از کسی هم اگر می خواستند تعریف کنند، می گفتند: خلق محمدی دارد، یعنی همیشه اهل بیت ما در رأس پیغمبر (ص) زبانزد خوش اخلاقی و عصبانی نشدن بودند.

1- موقع عصبانیت تصمیم نگیرید!

از آنجا که ماه مبارک رمضان فرصت مغتنمی است که انسان خودسازی داشته باشد و خشم و غضب بسیاری از بدی ها را به همراه خود دارد، لذا به گفته حجت الاسلام ریاضت در تعاریف دینی ما آمده که موقع خشم و غصب تصمیم نگیرید، چون باعث پشیمانی می شود!

2- مکان خود را تغییر دهید

زمانی که انسان به خشم خود غلبه نمی کند، عقلش کنار می رود و تصمیماتش بدون اندیشه خواهد بود، پس باید سعی کنیم بر غضب تسلط پیدا کنیم، یکی از این راه ها این است که انسان حالتش را تغییر دهد یعنی مثلا اگر نشسته، بلند شود، یا اگر ایستاده، بنشیند و نفس تازه  کند ، یا اینکه حتی محیط را تغییر دهد مثلا به اتاق دیگری برود یا خانه را ترک کند.

3- به دیگران غضب نکنید

از ائمه(ع) نقل شده که تمرین کنیم به کسی خشم و غضب نکنیم. امام سجاد و حضرت عیسی(ع) چنین روایتی نقل کرده اند، در سنن النبی هم داریم که اهل بیت(ع) غضبناک نمی شدند، ممکن بود حالت خیلی خوش اخلاقی شان در زمان هایی تعدیل شود، اما عصبانی نمی شدند چون در عصبانیت فرد هر کاری انجام دهد، گناه است چرا که عقل انسان زائل می شود. ما هم اگر پیرو اهل بیت(ع) هستیم در ماه مبارک رمضان توصیه هایشان را برای کسب فضائل می بایست انجام دهیم و کارهایی بکنیم تا ترک خشم کرده باشیم.

 

4-به پیشکسوت ها احترام و با کوچکترها مهربانی کنید

از نمونه دستورات ائمه(ع) برای ترک خشم و غضب؛ پیغمبر (ص) فرمودند به بزرگترها و پیشکسوت ها احترام بگذارید و حرمت موی سفیدشان را نگه دارید. یک جوان و نوجوان زمانی می تواند حرمت نگه دارد که پرخاشگر نباشد. 

همچنین به کوچکترها با مهربانی رفتار کنید. اگر یک پدر، مادر ، پدربزرگ  و مادربزرگی تندخو باشد، آیا می تواند به خصوص در ماه رمضان به کوچکتر از خود یا جوانش با مهربانی برخورد کند؟ خیر، نمی شود ! تنها وقتی فرد می تواند  در ماه رمضان مهربانانه و کریمانه  رفتار کند در طول همه ادوار فردی خوش اخلاق باشد. یعنی حتی اگر طرف مقابل با شما تندخو شود، جواب ندهد و کریمانه رفتار کند . 

5- فکر کردن و سکوت را تمرین کنید

یکی از با فضیلت ترین اعمال در ماه رمضان «تفکر کردن» است. وقتی می خواهیم حرف بزنیم، قبلش فکر کنیم همین باعث می شود که دیگر عصبانی نشویم. متاسفانه امروز در جامعه کرکره فکر کردن پایین آمده است، خصوصا در جمع هایی می‌بینیم  عده ای تنها دنبال نمادهای ظاهری دین هستند و اصل دین را رها کرده اند. اگر فکر کنیم که میزبانِ میهمانیِ رمضان، خداوند کریم و بهار این ماه ،قرآن است چطور ما نباید کریم باشیم؟ 

در روایات داریم خوش به حال کسی که سکوت و فکر می‌کند، وقتی قبل از هر رفتاری  فکر می‌کند،دیگر حرف و عمل دیگران نمی تواند او  را  عصبانی  کند. همینطور در روایت دیگری داریم که یاران خاص اهل بیت(ع) کثیر العبادات بودند. 

5- خودتان را هنگام عصبانیت جای دیگران بگذارید

اگر زیاد سکوت کنیم و زیاد تفکر داشته باشیم حتی اگر کسی حرف نامربوط هم به ما زد ، انگار نشنیده ایم که بخواهیم عکس العملی هم نشان دهیم، اما گاهی هم پیش می آید که ظرفیت ما در طول زندگی یا در همین ماه مبارک کم می شود در اینطور مواقع بهتر است که خودمان را جای طرف مقابل بگذاریم یعنی مثلا اگر یک تصادفی کرده ایم،  به جای عصبانیت خود را جای طرف مقابل بگذاریم و ببینیم شاید بیماری در ماشین داشته که با سرعت رانندگی کرده  و باعث تصادف شده است.

6- آستانه تحملتان را بالا ببرید

شرایط امروز  از زمان جنگ و دفاع مقدس سخت تر نیست . زمان جنگ  همه روزه می گرفتند، شرایط اقتصادی نابسامان بود، مردم عزیزانشان را از دست می دادند، اما مشکلی که پیش می آمد مردم می گفتند سلامتی رزمندگان صلوات بفرستید،  بخشی از این کم شدن آستانه تحمل به خاطر خودخواه شدن ما است کمتر به دیگران فکر می کنیم لازم است خود را هم جای دیگران بگذاریم تا تحمل مان بالا برود.

مردم در دهه شصت آسایش زیادی نداشتند، اما آرامش داشتند. کسی آن دوره تلویزیون نداشت، اما الان بیشتر مردم  تلویزیون هوشمند دارند، الان وسایل آسایش زیاد شده اما آرامش کم شده است. قالب جوانان آن دوره با والدین زندگی می کردند ،کمتر به فکر طلاق می افتادند چون آرامش داشتند و مشکلات را تاب می آوردند، اما الان جوان ها همه می خواهند خانه مستقل داشته باشند البته حقشان است اما آرامششان کم است، زود عصبانی می شوند، با پدر ، مادر، همسر درگیر می شوند، آمار طلاق به خاطر کم شدن آستانه تحمل بالا رفته است.

انشاالله  در ماه مبارک رمضان درک ما از زندگی بالاتر برود.

 

 

*** بیش فعالی یک اختلال رشدی است

طبق نظر مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری در آمریکا (CDC)، تقریباً 9 درصد از کودکان دارای ADHD(بیش فعالی) هستند اما مسئله اینجاست که مشاهده هرگونه تحرک و جنب‌وجوشی به معنای بیش فعالی نیست.

دکتر ناهید محمدی دراین‌باره می‌گوید: «بیش فعالی در کودکان یک اختلال رشدی محسوب می‌شود و ما زمانی می‌توانیم شیطنت کودک را نشانه بیش فعالی بدانیم که کودک دارای تعدادی علائم باشد. یکی از علائم بیش فعالی، جنب‌وجوش مفرط است؛ طوری که کودک تا لحظه خوابیدن مدام در تحرک است و گاهی حتی در حالت خواب هم می‌غلتد.»

محمدی به تمایز دیگر شیطنت و بیش فعالی می‌پردازد و می‌گوید: «کودکانی که بیش‌فعال هستند در بیش از دو محیط جنب‌وجوش دارند و کنترلی روی جنب‌وجوش خود ندارند؛ درواقع، این کودکان علاوه بر اینکه در خانه خودشان پرتحرک هستند، در مهمانی، مدرسه، مطلب پزشک و هرجای دیگری جنب‌وجوش دارند. این در حالی است که کودکان پرانرژی، وابسته به محیط عمل می‌کنند و اغلب تنها در خانه خودشان پرتحرک هستند.»

این روانشناس کودک با اشاره به علائم دیگر بیش فعالی می‌گوید: «کنکاش با وسایل، عدم تمرکز، پریدن وسط صحبت دیگران، گم کردن وسایل به‌طور مکرر، بی‌نظمی و بیش‌ازاندازه صحبت کردن از دیگر علائم بیش فعالی است که این علائم در کودک پرتحرک قابل‌مشاهده نیست؛ بنابراین، صرف پر جنب‌وجوشی نمی‌تواند نشانه بیش‌فعالی باشد.»

*** دلیل انرژی بالا در بعضی بچه‌ها چیست؟

دکتر محمدی در پاسخ به این سؤال می‌گوید: « ژنتیک در شیطنت کودکان بی‌تأثیر نیست. شیطنت کودکان حتی از دوران نوزادی قابل‌فهم است. بد شیر خوردن، سخت خوابیدن، واکنش نشان دادن با کوچک‌ترین محرک و…نشانه پرتحرکی کودک در دروان نوزادی است.»

این روانشناس کودک ادامه می دهد: «سیستم‌های پردازش حسی نیز در انرژی بالا کودک تأثیرگذار است. ما 7 حس اصلی داریم؛ حس بویایی، چشایی، بینایی، لامسه، شنوایی، عمق و دهلیز. حس عمق نیاز ما به حرکت و فشار است که بعضی از بچه‌ها نیازشان به حرکت بیشتر است و بعضی از بچه‌ها نیازشان کمتر. حس دهلیزی هم نیاز ما به جنب‌وجوش و تعادل است که در برخی از بچه‌ها بهم خوردن تعادل، لذت‌بخش است. بچه‌هایی که نیازشان به حس عمق و برهم خوردن تعادل بیشتر است، معمولاً بچه‌های پرتحرک و پرانرژی هستند و باید فضاهای مناسبی برای فعالیت و تخلیه انرژی این بچه‌ها در نظر گرفته شود.»

کنجکاوی نیز از دیگر علل پرتحرکی در بعضی کودکان است: «کجکاوی گاهی باعث می‌شود تا کودک نتواند یکجا بنشیند؛ در اینصورت جهت دادن به حس کنجکاوی کودک می‌تواند باعث شود تا رفتارهای آزارگرانه ناخواسته‌ در این بچه‌ها کاهش یابد.»

 *** عوامل تحریک‌کننده شیطنت در کودکان

اگرچه سطح بالای انرژی در کودکان نشانه بیش فعالی نیست اما گاهی می‌بینیم که میزان شیطنت در کودک به‌صورت مقطعی بیش‌ازاندازه می‌شود تاجاییکه کودک حتی در رفتار شبیه کودکان بیش‌فعال عمل می‌کند؛ دکتر محمدی در این رابطه می‌گوید: «تعدادی از  عوامل می‌تواند باعث تحریک شیطنت در کودکان شود. به‌عنوان‌مثال، غذاهایی که کافیین، شیرینی و کالری بالاتری دارند، می‌توانند جنب‌وجوش در کودکان را زیادتر کند.»

علاوه بر این، تحقیقات نشان داده که یکسری عوامل دیگر می‌تواند زمینه‌ساز تحرک بالا در کودکان شود که این عوامل عبارت‌اند از:

استرس کنترل نشده

کودکان اغلب زمانی که یک اتفاق استرس‌زا را در زندگی تجربه می‌کنند، بیش‌فعال می‌شوند. حتی تغییرات مثبت مانند رفتن سفر یا نقل‌مکان به محله دیگر می‌تواند استرس زیادی برای کودک ایجاد کند؛ لذا قبل از اینکه تصمیمی بگیرید یا کاری انجام دهید، هرگز کودکتان را در جریان مسائل قرار ندهید.

به یاد داشته باشید که استرس والدین نیز به کودکان منتقل می‌شود؛ بنابراین، اگر استرس دارید به‌احتمال‌زیاد فرزندتان دچار استرس می‌شود. در چنین مواردی، به کودکتان حس اطمینان و حمایت بیشتری دهید.

 عدم تخلیه انرژی

بچه‌ها اغلب انرژی زیادی برای سوزاندن دارند. آن‌ها دائماً به فعالیت بدنی مانند دوچرخه‌سواری، پریدن، دویدن یا بازی در بیرون از خانه نیاز دارند. بنابراین، زمانی که دیدید کودک در زمان خوابیدن مقاومت نشان می‌دهد و بی‌قرار و فعال است، این نشانه آن است که او باید با بازی و فعالیت، انرژی‌اش را بسوزاند.

برای تخلیه انرژی کودک به دنبال فعالیت‌هایی باشید که به کودک شما اجازه می‌دهد بدود، بپرد یا حرکت کند. به‌جای ثبت‌نام کودک در کلاس نقاشی، کودکتان را به کلاس‌های پرتحرک مثل شنا یا ژیمناستیک بفرستید تا انرژی‌اش را تخلیه کند. همچنین فعالیت‌های حسی مانند خمیربازی یا بازی با ماسه می‌توانند بسیار آرام‌بخش باشند.

کمبود خواب

درحالی‌که بزرگ‌سالان هنگام خستگی خیلی تنبل و بی‌حوصله هستند، کودکان اغلب بیش‌فعال می‌شوند. اغلب می‌بینیم که برخی از والدین تعجب می‌کنند که چطور باوجوداینکه کودکشان صبح زود از خواب بلند شده و ظهر استراحت کافی نداشته اما 12 شب همچنان پرانرژی است؟!

وقتی کودک به‌اندازه کافی استراحت نمی‌کند، بدن او با تولید کورتیزول و آدرنالین بیشتر پاسخ می‌دهد تا بتواند بیدار بماند؛ درنتیجه انرژی بیشتری خواهند داشت. بنابراین برای کنترل شیطنت کودک، زمان استراحت و خواب کودکتان را تنظیم کنید و مطمئن شوید که کودک شما به‌اندازه کافی می‌خوابد.

*** نحوه کنترل و مدیریت کودکان پرانرژی

«دکترمحمدی» مهم‌ترین راه کنترل شیطنت در کودک را شناسایی دلیل آن دانست و اظهار کرد: «والدین ابتدا باید متوجه شوند که دلیل جنب‌وجوش زیاد در فرزندشان چیست. آیا در فرزندشان علائم بیش فعالی را مشاهده می‌کنند یا خیر، آیا فرزندشان تنها در محیط خانه پرتحرک است یا همه‌جا این‌گونه است. چنانچه متوجه علائم بیش فعالی در فرزندتان شدید لازم است به پزشک اطفال مراجعه کنید. این اختلال با مصرف دارو و یا حتی گاهی بدون دارو قابل کنترل است.»

چنانچه شیطنت کودک به دلیل عوامل ژنتیکی و یا مشکل سیستم پردازش حسی بود در این صورت والدین باید به دنبال فعالیت‌هایی مثل بازی در محیط‌های باز، شرکت در ورزش‌های مختلف و جنب‌وجوش در فضاهای ایمن باشند تا کودک انرژی‌اش را تخلیه کند:« اگر شیطنت کودک مبتنی بر کنجکاوی است، والدین باید با فراهم کردن امکان ارضای کنجکاوی به شکل صحیح، رفتار شیطنت‌آمیز کودکشان را مدیریت کنند.»

بچه‌ها دوست دارند روزه را تقلید کنند

اتفاقی که در مناسبت‌ها می‌افتد این است که یک ظرف زمان و مکانی به صورت ناخودآگاه به وجود می‌آید که در همه شهر و رسانه و اطراف کودک دیده می‌شود که در نوع سبک زندگی‌ها مؤثر است. در این شرایط خود بچه‌ها (حتی ۴-۵ ساله‌ها) را که می‌بینید می‌گویند که (الکی) ما روزه‌ایم. یا پسرهای دوم و سوم دبستانی را می‌بینیم که غذا نمی‌خورند و می‌گویند که چون بقیه روزه‌اند ما نمی‌خوریم و ما روزه‌ایم. در حالی که کسی هم به آنها توضیح نداده است، ولی همین بستر روزه‌داری و محیطی که در آن هستند و علاقه بچه‌ها به الگو گرفتن باعث می‌شود که آنها از این الگو تبعیت کنند.

روزه برای بچه‌ها یک چیز خاص است. در نگاه بچه‌ها روزه یک کار ویژه‌ای است که فقط آدم بزرگ‌ها انجام می‌دهند. بچه‌ها احساس می‌کنند که اگر آنها هم روزه بگیرند، خیلی خاص می‌شوند و بزرگ نمایش داده می‌شوند. به همین خاطر سعی می‌کنند که روزه را تقلید کنند. این را باید غنیمت شمرد و در سن قبل از تکلیف که هنوز این کار اجبار نشده برای‌شان و انتخاب خود آن‌هاست باید از سمت ما محترم شمرده شود و مهم در نظر گرفته شود.

دقت کنید! متأسفانه ما خانواده‌هایی را می‌بینیم که با این مطلب می‌جنگند. به بچه می‌گویند: «تو که هنوز بهت واجب نشده» «تو هنوز زوده برات» «تو هنوز نمی تونی روزه بگیری» و.. در شرایطی که بچه می‌تواند روزه بگیرد. و جلوی روزه گرفتنش را می‌گیرند و این اصلاً کار خوبی نیست.

در روایت داریم که بچه‌ها را در ۸ سالگی توصیه کنید به روزه‌داری. حتی وقتی کودکی پیش معصوم می‌آید و می‌گوید که روزه نگرفته، معصوم تعجب می‌کنند و مذمت می‌کنند و می‌فرمایند که یک روز در میان روزه بگیرد. این خودش نشان دهنده این است که بچه‌ها قبل از اینکه به سن تکلیف برسند باید تمرین کرده باشند و باید عادت کرده باشند و در آن سنین ویژگی‌ای که بچه‌ها دارند این است که با علاقه خودشان انتخاب کرده باشند و این خصلت، کار را جلو می‌اندازند.

بستر را فراهم کنیم

بیشتر از این‌که برای بچه‌ها توضیح دهیم و شناخت ایجاد کنیم برای‌شان در این مورد، باید محیط و بستر را فراهم کنیم، برای اینکه بچه‌ها همراه شوند. یک‌سری از فضاها هستند مثل سحر و افطار. ما می‌گوئیم که این فضاهایی است که باید بچه‌ها را در این فضا همراه کرد. بچه‌هایی که می‌توانند بیدار شوند و یا بچه‌های ۷-۸ ساله را برای سحری بیدار کنیم، سحر بخورند و اگر می‌بینیم اگر هر روز را روزه بگیرند، اذیت می‌شوند و نمی‌توانند، بعضی از روزه‌ها را کله گنجشکی بگیرند. یا مثلاً بچه‌هایی که ضعیف‌ترند و سن کمتری دارند، در ماه رمضان چند روز فقط روزه بگیرند. بعد از گذشت مدت زمان، برای‌شان یک روز در میان قرار روزه بگذاریم و به مرور به عادت تبدیل شود و به سیستم روزه داری عادت کنند و برای‌شان جا بیافتد که این مسئله روزه گرفتن جز وظایف‌شان هست. هیچکدام از این موارد با توضیح دادن برآورده نمی‌شود.

خود قرآن هم به‌عنوان مرجع و منبع موضوعات دین، در آیاتش خیلی روزه را برای ما باز نمی‌کند. فقط می‌گوید: «کتب علیکم الصیام» یعنی «برای شما روزه داری را واجب کردیم.» خدا گفته که در ماه رمضان روزه بگیرید و ما هم باید اطاعت کنیم. در روایات آمده در مورد گرسنگی و فلسفه روزه گرفتن، این‌که روزه یاد فقراست و از آدم‌های ضعیف و کم بضاعت برای‌مان حرف می‌زند. آدم خودساخته می‌شود و روزه خودش یک سپر است برای انسان. ولی هیچکدام از این‌ها آن هدف اصلی نیست، مخصوصاً برای بچه‌ها راهبرد اصلی این‌ها نیست. همان نکته ایست که ذکر شد.

برنامه را تنظیم کنیم

به خصوص برای دختران روزه اولی این مهم است که ساعت خواب و بیداری‌شان را تنظیم کنیم، بالاخص در روزهای بلند سال. در روزهای ماه رمضان امسال که همین شرایط هم هست، به خصوص که مدرسه‌ها هم باز شده است، اگر ممکن باشد بهتر است بچه‌ها ساعت‌های شب را تا زمان بیشتری (نسبت به روزهای عادی) بیدار بمانند و حتماً سحر را بیدار باشند و طی این زمان بیداری، تغذیه مناسب مثل مایعات کافی و سبزیجات و غذا و میوه و… بخورند. از طرفی بعد از ظهرها هم بخوابند تا دم افطار، نزدیک افطار هم بیدار شوند. این خودش کمک می‌کند به بچه‌ها کمتر فشار بیاید. در ایام ماه مبارک رمضان، برنامه‌های ورزشی و فعالیت‌های بدنی و فیزیکی که باعث می‌شود به بچه‌ها فشار بیاید را سعی کنیم کمتر داشته باشیم.

در مدرسه‌ای که مشغول هستیم، برنامه دانش‌آموزان را به‌گونه‌ای تنظیم کردیم که صبح‌ها دیرتر به مدرسه بیایند. اگر مدارس بتوانند شروع کلاس‌ها را دیرتر داشته باشند تا بچه‌ها شب را راحت تر بیدار بمانند و صبح دیرتر بیدار شوند خوب است. از طرف دیگر بچه‌ها بعد از ظهر هم یک زمان خوبی دارند که استراحت کنند. بار تکلیف و کارهایی که معمولاً برای بعد از مدرسه داده می‌شود، اگر مدرسه سبک تر کند بسیار کمک کننده است که همه به تدبیر مدارس و آموزش و پرورش برمی‌گردد.

رمضان جذاب‌تر

برنامه افطار و غذا و سحر و این‌ها را به گونه‌ای بچینیم که غذای مورد علاقه بچه‌ها باشد و به حضور سر سفره سحر و افطار رغبت داشته باشند. خواهرزاده‌ای دارم که علاقه زیادی به غذا داشت. بعد از ظهرها نزدیک افطار زمان زیادی می‌گذاشت برای درست کردن غذا. می‌گفت من از اینکه مشغول درست کردن غذا می‌شوم و بوی غذا بهم می‌خورد و غذا را می‌بینم خیلی لذت می‌برم و حالم با روزه داری خوب است. بچه‌ها را -اگر دوست دارند- درگیر افطار درست کردن و چیدن و … کنیم که ثواب هم دارد که برای روزه دار افطار آماده کنیم. خود اطعام دادن و مهمانی دادن و مهمانی رفتن باعث می‌شود که شور و شوق و حال و هوای ماه مبارک بیشتر در بین بچه‌ها ایجاد شود و حال خوب بیشتری برای‌شان دارد.

اگر بشود افطاری‌های ساده‌ای داد. این اطعام کردن که خیلی هم توصیه شده و سنت بسیار پسندیده‌ای هم هست به خصوص این‌که در ماه مبارک رمضان هم آن را تجربه کنند، خیلی برای‌شان جذاب است و در ذهن‌شان می‌ماند و انگیزه‌شان را برای روزه گرفتن بیشتر می‌کند. خیلی وقت‌ها بچه‌ها در روزهایی که مهمان دارند یا مهمانی دعوت‌ند، دوست دارند روزه باشند.

چند توصیه دیگر

مجموعه‌های مختلفی محصولات خوبی هم در این فضا طراحی داشته‌اند. مثلاً «اسلام فور کیدز» Islamformykids بسته‌های خوبی برای ماه رمضان بچه‌ها طراحی کرده است. یک سری کتاب‌ها و فعالیت‌ها و کاربرگ‌ها که قابل استفاده است. کتاب «نامه‌های آسمانی» که چند سال پیش تولید شد هم ایده خوبی دارد. هر روز یک نامه داشت که فعالیت مرتبط با ماه مبارک بود. درست کردن افطاری، درست کردن صندوق صدقات، دو صفحه از قرآن (اغلب سوره حمد یا یکی از سوره‌های کوتاه) که آماده کنند برای این‌که بچه‌ها شب‌های قدر روی سرشان بگذارند.

یکی از ایده‌های خوب تهیه هدیه برای بچه‌های روزه اولی است، آن‌هم به صورتی که غافل گیر شوند و برای‌شان جذاب باشد و به آن‌ها انگیزه بدهد. در حس‌شان نسبت به روزه بسیار مؤثر است. نکته قابل تأمل در روزه گرفتن بچه‌ها و بالاخص روزه اولی‌ها، عدم استفاده از جملات ضعیف و منفی، این‌که «اگر نمی‌توانی نگیر» و… در برابر آن‌هاست. از بیان این عبارات و مشابه آن باید پرهیز کنیم. اتفاقاً باید برایش جا بیافتد که اگر این روزه را الان و در این لحظه نگیرد، به گردنش می‌ماند و بعداً باید قضایش را بگیرد و کفاره بدهد. این کار هم چون فضای جریمه‌ای و حس و حال منفی برای بچه‌ها دارد پس قطعاً خوب نیست، چه بهتر که از ابتدا با انجام تکلیف در زمان مقرر خودش حتی با تحمل شرایط سخت پیش برویم. تا جایی که می‌شود ما باید زمینه را فراهم کنیم که این بچه روزه‌هایش را بگیرد. البته در نظر بگیریم که برای ما بزرگ‌ترها هم روزه گرفتن سخت است. گاهی اوقات سرگیجه داریم. گاهی اوقات حال بد داریم. گاهی اوقات بی جان و بی حال می‌شویم. باید زمینه برای روزه گرفتن به بهترین شکل ممکن از سمت ما فراهم شود. روزه گرفتن یک تکلیف است و تکلیف همراه با سختی است. یک چیزی را هم بگویم که تاکید شود و بدانیم: «اتفاقاً برای بچه‌ها تحمل این سختی‌ها بسیار راحت‌تر است.» بهتر است به جای آیه یاس خواندن و دائماً شانه خالی کردن و فرار کردن و … سعی کنیم به بچه‌ها کمک کنیم که به بهترین شکل ممکن از پس این کار بربیایند. نتیجه انجام کار به شکل خوب، خودش یک اعتماد به نفس و خاطره خوب می‌گذارد در ذهن بچه‌ها.

مناسبت‌های ماه مبارک

قطعاً ظرفیت زیادی هست. از جنس همان ظرفیت‌هایی که ابتدای صحبتم گفتم. برای مشارکت بچه‌ها ظرفیت‌های خوبی داریم. مهمانی، تزئین فضا و به خصوص در ایام شاد عید فطر و آدابی که دارد. در کشورهای اسلامی عید فطر را مانند عید نوروز در ایران جدی می‌گیرند و به گونه‌ای جدی به آن می‌پردازند که کودکان ناخودآگاه در جوی قرار می‌گیرند که خوشحالی به آن‌ها القا می‌شود. دورهم جمع می‌شوند و عیدی می‌دهند و مهمانی می‌روند و مهمان دعوت می‌کنند و… این‌ها همه برای بچه‌ها پررنگ می‌شود. ما هم می‌توانیم علاوه بر این کارها همان‌طور که گفتیم به بقیه هدیه بدهیم و به دیدن پدر و مادر و اقوام نزدیک برویم و دورهم تجربه خوبی داشته باشیم و فضای جشن و شادی و حس خوشایند برای بچه‌ها فراهم کنیم.

شب‌های قدر

وقتی خودمان به صورت فردی برنامه‌ای را شرکت می‌کنیم، یک نوع برنامه داریم، اما زمان همراهی با خانواده هم به گونه دیگری باید برنامه داشته باشیم. در طراحی برنامه باید سلیقه همراهان را نیز در نظر گرفت. اگر بچه‌ای همراه داریم باید فضایی برای بازی و آزادی بچه‌ها در نظر گرفت تا بچه‌ها بازی کنند و فضای بزرگی داشته باشند. مثل مصلی، که بازی کنند و استراحت کنند و حتی می‌توانند چیزی بخورند. برنامه در فضای خانوادگی برای بچه‌ها خوشایندتر است تا برنامه‌ای که در مساجد محلی و در فضای جداگانه زنانه و مردانه که بچه‌ها برای بازی هم محدود هستند و بیرون رفتن از محیط برای‌شان سخت است و ساعت برنامه طولانی است و سرو صدا بیشتر اذیت کننده می‌شود و اغلب در همین صدا از یک ساعتی به بعد هم می‌خوابند. بهتر است بچه‌ها را طوری بیدار نگه داریم که همراه خودمان برنامه قرآن به سر گرفتن را تجربه کنند و در آن زمان حتماً بیدار باشند. برای زمان خواندن دعای جوشن کبیر یا هر دعای دیگری، بعضی اوقات می‌شود در مورد آن دعا به بچه‌ها توضیح داد. بچه‌ها را همراه کنیم با خودمان. تا چند فراز می‌توانند دعای جوشن کبیر را با ما همراهی کنند و تا چند فراز با ترجیع بندها تکرار کنند: «سبحانک یا لااله الا انت…» در مورد خود دعای جوشن و معنایش و حرف‌هایی که داریم در این دعا می‌گوئیم، می‌شود به بچه‌ها توضیح داد.

این فضایی که توصیف کردیم، فضای خوب و قابل استفاده‌ای است که بچه‌ها می‌توانند بخشی از آن را همراه ما باشند و بخشی دیگر را بازی بکنند. یادمان باشد خوراکی ببریم و در خوش گذشتن به بچه‌ها و شادابی بچه‌ها خیلی دقت کنیم.

در نوع برنامه انتخابی و دقت در مدت زمان برنامه و کیفیت‌ش هم باید توجه داشت. مثلاً بعضی اوقات پدر تنها می‌رود مراسم و می‌گوید مادر با بچه‌ها هر جا می‌خواهند بروند. این کار را برای مادر سخت می‌کند. برای بچه‌ها هم جذابیت حضور خانوادگی در مراسم بسیار بیشتر است.

بچه‌ها افطار بدهند

خودمان تجربه‌ای که در مدرسه داشتیم این بود که مؤثر و خوب هم بود «شب افطار با بچه‌ها» بود. از چند ساعت قبل از اذان مغرب با بچه‌ها در مدرسه حضور داشتیم و افطار را با هم دیگر می‌خوردیم و فعالیت‌های جمعی‌ای را می‌کردیم. از صحبت‌های مختلف می‌شود اسم برد تا مثلاً برنامه‌ای که ما تجربه اجرای آن را داشتیم. این‌که: بخشی از برنامه شب احیا را با بچه‌ها برگزار کردیم. بچه‌ها هم خیلی خوب همراهی کردند و برنامه پرشور بود. برای آمادگی بچه‌ها برای شب‌های احیا کار خوبی بود. برای افطار هم سفره‌ها را خودشان آماده می‌کردند. بعضاً می‌شد که ذغال و جوجه هم درست می‌کردیم. با بچه‌ها مشغول آماده کردن می‌شدیم. یا حتی یک سال نذری نان و پنیر را آماده می‌کردند و به کسبه و همسایه‌های محل می‌دادند. از این دست تجربه‌ها اگر بشود با همکاری مدارس برای بچه‌ها رقم بخورد بی‌نظیر است.

برای ماندگارتر شدن این فضای قشنگ حتی می‌توان مراسم‌های ویژه‌ای مثل جشن تکلیف را هم در ماه مبارک رمضان گرفت که هم حال و هوای زیبایی دارد و هم از برکات معنوی این ماه استفاده کرده‌ایم.

محدث تک‌فلاح