بیا نی نی

ازدواج دختر آمریکایی با یک پسر ایرانی حتما با ماجرا‌ها و داستان‌های متفاوتی همراه خواهد شد. جملاتش را با بسم‌الله‌شروع می‌کند و چاشنی آن الحمدالله رب العالمین است. در آمریکا متولد شده و کاتولیک بوده است. در جوانی با کمک برادرش مطالعات فراوانی درباره دین انجام داده تا اینکه ابتدا برادرش به این نتیجه می‌رسد که دین اسلام کامل‌ترین دین است و او هم پس از بررسی‌های دقیق، دین برادر را می‌پذیرد. پس از ازدواج با یک مرد ایرانی به ایران سفر می‌کند و حالا نزدیک ۴۰ سال است که مسلمان شده است.

جالب اینکه او در حسینیه بیت‌الزهرا (س) تهرانپارس به تدریس قرآن و در برخی مراکز فرهنگی به تدریس زبان انگلیسی مشغول است. به سوره یاسین علاقه ویژه‌ای دارد و اکنون می‌خواهد فقط به نام «صدیقه جمیله الفرقان»، نامی که پس از انتخاب آگاهانه اسلام انتخاب کرده شناخته شود نه نامی دیگر. با زبان فارسی آمیخته به زبان مادری به کنجکاوی‌هایم پاسخ می‌دهد.

 پیش از هر چیزی دوست دارم بدانم در دین اسلام چه چیزی دیدید که این‌طور جذب و در نهایت مسلمان شدید؟ 

قبل از من برادرم مسلمان شد و زمانی که دید من در پی گم‌گشته‌ای هستم راهنمایی‌ام کرد و اسلام را برایم خیلی زیبا توضیح داد. به من پیشنهاد داد که به انجمن‌های اسلامی در آمریکا بروم، همین کار را انجام دادم و در آنجا هم به مطالعه درباره دین‌های مختلف پرداختم. با مطالعاتی که انجام دادم دریافتم که اسلام جای هر شک و شبهه‌ای را بر من بسته است و یکی از آرامش بخش‌ترین دین‌هاست. آنجا بود که آن را انتخاب کردم. اسلام جذابیت‌های زیادی دارد. همین که روزی ۵ دفعه با خدای خود صحبت می‌کنیم و او همواره در هر جا همراه ما است یکی از جذابیت‌های بی‌نظیرش است. در آمریکا هر یکشنبه ما در کلیسا جمع می‌شدیم و همانجا یادی از خدای خود می‌کردیم و تا هفته بعد دیگر یادمان می‌رفت که خدایی داریم. 

 خانواده در برابر مسلمان شدن شما چه واکنشی نشان دادند؟ مخالف کارشما نبودند؟ 

چون قبل از من برادرم مسلمان شد، خانواده هیچ مخالفتی نشان ندادند. حتی وقتی حجاب کامل بر سر کردم پدرم با لبخند و تشویق به من گفت که این لباس حضرت مریم مقدس (س) است و چقدر من در این پوشش زیباتر شده‌ام. 

 چطور با یک ایرانی ازدواج کردید؟ 

چند روز هفته به انجمن اسلامی که در آمریکا فعالیت می‌کرد می‌رفتم و به تحقیق و مطالعه می‌پرداختم. همانجا بود که با همسرم آشنا شدم و پس از اینکه بیشتر همدیگر را شناختیم با یکدیگر ازدواج کردیم.

خیلی هم خوشحال بودم که با یک ایرانی مؤمن و معتقد این پیمان را بسته‌ام؛ و احتمالاً تصمیم گرفتید به ایران سفر کنید تا در یک کشور مسلمان زندگی کنید؟ 

من ۴۰ سال است که مسلمان شده‌ام و ۲ سال پس از مسلمان شدن با همسرم ازدواج کردم. از آنجا بود که علاقه پیداکردم به ایران سفر کنم و یک کشور کاملاً اسلامی را از نزدیک ببینم. پس از اینکه نخستین فرزندم متولد شد به همراه او و همسرم به ایران آمدیم. آن زمان هنوز انقلاب نشده بود و در آن شرایط زندگی برای من سخت بود. چند سال را در مشهد و تهران زندگی کردیم و در ایران ۲ فرزند دیگرم هم به دنیا آمدند. تا اینکه بر اثر تصادف بسیار سختی که داشتیم، صدمات زیادی دیدم و مدت‌ها بستری بودم. از طرفی خانواده‌ام در آمریکا می‌گفتند که مدتی برای استراحت و مداوای بیشتر به آمریکا برگردم و دوباره به کشورم سفر کردم. فکر می‌کردم که دیگر دوست ندارم به ایران سفر کنم، اما وقتی راهپیمایی‌ها و اعتراضات مردمی نسبت به رژیم شاهنشاهی شروع شد و انقلاب اسلامی به پیروزی رسید به همسرم گفتم که ایران الان جای زندگی برای ماست. کم‌کم کارهایمان را انجام دادیم و همراه ۵ فرزند پسرم به ایران سفر کردیم و از آن تاریخ تا به حال من در ایران مانده‌ام و اینجا مشغول فعالیت هستم. 

 نگاهتان به پیروزی انقلاب چگونه بود؟ 

الحمدالله رب العالمین مردم ایران با انقلاب خود سبب شدند که از گمراهی که رژیم گذشته برایشان رقم زده بود نجات پیدا کنند و به تبعیت از ایران، مسلمانان کشور‌های دیگر هم بیدار، هوشیار و قوی شدند. 

 شما در آمریکا به دنیا آمده‌اید، اما سال‌های زیادی از عمرتان را در ایران گذرانده‌اید؟ کدام کشور را وطن اصلی خود می‌دانید؟ 

 آمریکا فقط زادگاه من است، ولی ایران وطن من است. به این دلیل که من چیزی را که در ایران مشاهده کرده‌ام فقط می‌شود در ایران دید. من مسلمان شده‌ام و زندگی در ایران را که مناسب‌ترین فضا برای اسلام است انتخاب کرده‌ام. به عبارتی معتقدم که این مردم راست‌ترین پیروان حضرت رسول اکرم (ص) هستند. 

 پس شما زمان جنگ تحمیلی میان ایران و عراق وارد ایران شدید؟ 

بله. ما زمانی که جنگ شروع شد به ایران آمدیم. جنگ ناعادلانه‌ای که علیه ایران صورت گرفت و آمریکا که کشور من است با ناجوانمردی این جنگ را هدایت و به عراق کمک‌های تسلیحاتی می‌کرد و سبب شد که جوان‌های زیادی به شهادت برسند. 

 اینجا به چه‌کاری مشغول شدید؟ 

زمانی که به ایران آمدم در محافل قرآنی شرکت کردم و سعی من بر این بود که قرآن خواندن به زبان انگلیسی را فرا بگیرم. تا اینکه در خواندن قرآن مهارت پیدا کردم و از آن پس در مراکز قرآنی مناطقی که زندگی می‌کردم به آموزش قرآن به زبان انگلیسی پرداختم. طی چند سال اخیر هم در حسینیه بیت‌الزهرا (س) واقع در تهرانپارس قرآن را آموزش می‌دهم. البته من در این مرکز، کنار استادان بزرگی که تدریس می‌کنند شاگردی می‌کنم و خیلی مطالب گرانبهایی از این دوستان فرا گرفته‌ام. مدتی هم هست که به من پیشنهاد داده شده که در برخی مراکز فرهنگی زبان انگلیسی تدریس کنم و اگر شرایط مهیا شود حتماً این کار را انجام می‌دهم. 

 بیش از ۴۰ سال است که ساکن ایران هستید آیا دوست ندارید به وطنتان بازگردید؟ 

نه! دوست ندارم. با اینکه ۲ پسر به همراه عروس و نوه‌هایم آنجا هستند، اما دوست ندارم که دیگر به آمریکا برگردم. من در اینجا در کنار دیگر فرزندانم روزگار را با آرامش می‌گذرانم و از این انتخابم راضی هستم. 

 آیا آشپزی ایرانی را یاد گرفته‌اید؟ 

بله، اما اگر خورشت بپزم سعی می‌کنم با نان آن را بخوریم و برعکس دوستان خوب ایرانی که زیاد از سبزیجات و حبوبات در وعده‌های غذایی استفاده نمی‌کنند من رژیم غذایی را در خانواده رعایت می‌کنم. آبگوشت را هم خیلی خوب درست می‌کنم. 

 به‌عنوان آخرین سؤال برایمان از رفتار همسایه‌ها و کسانی که شما را می‌شناسند بگویید. 

خدا را شکر من در محله‌هایی که زندگی کرده‌ام دوستان و همسایگان خوبی داشته‌ام. الان هم همسایه‌ای دارم که مرا همیشه برای خرید همراهی می‌کند و افراد محل هم به من خیلی احترام می‌گذارند. این رفتار‌ها در همه جای دنیا دیده نمی‌شود.

 فکر نمیکردم تا این حد با برادر شوهرم صمیمی شوم. برادر شوهرم حرکاتی نشان داد که من فهمیدم او عاشق من است و حتی بعد از مدتی با او رابطه جنسی داشتم. اما بعد از مدتی کار به جاهای باریک کشید…

 غیاب فرشید بخاطر مشغله های کاری موجب شد تا رفته رفته برادرش جای او را بگیرد و نقش شوهر را برای همسرش ایفا کند.

در یک خانواده متوسط بزرگ شده و پس از دیپلم گرفتن به دلیل قبول نشدن در کنکور و چند سالی در پشت کنکور ماندن، سرانجام با فرشید که او نیز مانند خودم از جامعه ای نه چندان مرفه بود، برخلاف میل باطنیم به دلیل اصرارهای مکرر پدرم و مادرم مبنی بر همان طرز فکر همیشگی که دختر باید زود ازدواج کند وگرنه باید ترشیش را گرفت، ازدواج کرده و وارد دنیای ناخواسته ای شدم که چندان میل وارد شدن به آن را نداشتم.

دیگر چاره ای نبود، بنابراین پس از این ازدواج ناخواسته، پیوسته سعی کردم به اشکال مختلف از قبیل این که دارای همسر خوبی هستم و تا اندازه ای نیز با این درآمد بگیر و نگیر ساخت و ساز ساختمانیش یا به قول خودش بساز و بفروش، به دهانش می رسد، به خودم دلگرمی داده و سعی می کردم مدار زندگیم را بر اساس امید به آینده به پیش ببرم.

اما چه سود که به هر دری که زدم راه به جایی نبردم وهرگامی که برای گرم شدن فضای مه آلود زندگیم طی می کردم، همواره آب در هاونگ کوبیدن و به تمامی بی فایده بود.

فرشید پیوسته از این شهر به آن شهر در حال سفر بود ودر هرجایی که می توانست زمین می خرید و با دیگر همکارانش شروع به ساختن آن می کرد.

گرچه مجبور بودم به دلیل موقعیت شغلی او گاهی مدت ها از او به دور باشم ولی چندان دوری او آسیبم نمی داد زیرا ما تنها از نظر جسمی با یکدیگر در ارتباط بودیم و از ابتدا روح از کالبد زندگی ما رخت بر بسته بود وبسان ساختمان هایی که همسرم می ساخت جنسش از سنگ و سیمان شده بود.

چند سالی گذشت تا در فراسوی گذشت زمان خدا فاطیما دخترم را به ما ارزانی داشت و من باز هم خود را برای اندک زمانی به خواب خرگوشی زده و به امور تربیتی فرزندم و نیازهای مختلف او سرگرم شده تا شاید روح گم گشته زندگی خود را بار دیگر دریافته و در بستر گرمابخش عاطفه های مهربانیش دلگرم بشوم.

روزها همچنان می گذشت و من هنوز در اندر خم کوچه های سرگردانی روز به روز از همسر و روند جاری زندگیم دورتر می شدم و فرشید نیز که شاید خود دریافته بود چندان علاقه ای به او ندارم چندان توجهی به من نداشت و به جای عشق ورزیدن به زندگی تنها سرگرم ساخت و ساز آسمان خراش های بی انتهای خود بود.

در غیاب و نبود فرشید، در بیشتر اوقات این سهیل برادر او که دانشجو و مجرد بود که گاهی به من و برادر زاده اش سری می زد و در برخی از موارد که دخترم بیتابی می کرد ما را با خود به سینما وسایر مراکز تفریحی و گردشی می برد و و همسرم نیز خود از این موضوع با خبر بود و چندان بدش هم نمی آمد که از انجام تکالیفش در قبال خانواده خود شانه خالی کرده و خود را به کوچه های ندیدن و نفهمیدن سراب گونه بزند.

روزها به سرعت در حال عبور از زندگی ناخوشایند من بودند که ناباورانه از نوع نگاه ها و رفتار سهیل دریافتم که او به من علاقمند است و پنداری که چندان بی رغبت نیست که در نبود برادرش، جای خالی او را برای من پر کرده و نقش همسر نداشته ام را برایم بازی کند.

او چندین بار حضوری وغیر حضوری سعی کرد به من بفهماند که باید با او رابطه داشته باشم و من که مدتی بود در شک و تردید رابطه ای پنهانی با او به سر می بردم، سرانجام دل به سرابی دیگر زدم و با او رابطه پنهانی و ویرانگر خود را آغاز کردم.

رفته رفته حس کردم که گویی این بار حسی دیگر به سراغم آمده و در وجودم طنین عشق و محبت به سهیل را طنین انداز کرده است.

دیگر ارتباطم با سهیل بسیار صمیمی و گرم شده بود تا جایی که از هر فرصتی و نبود همسرم سعی می کردیم بیشترین استفاده را کرده و روزها را در کنار یکدیگر بگذرانیم و فکر می کردم چون اغلب بستگان نیز به مانند دیگران فکر می کنند که او به دلیل نبود برادرش با ما در ارتباط است و سعی می کند جای خالی برادرش را در نبود او برای ما پر کند، کسی هرگز به رابطه نامشروع و پنهانی من و سهیل، هرگز پی نخواهد برد و من می توانم هر آنچه را که در مسیر زندگی با همسرم از دست داده بودند در روزهای با او بودن بار دیگر یافته و در آن سوی آسمان خوشبختی با رویاها و آرزوهای زیبایم.

در گذشت زمان چندان درنگی حاصل نمی شد و من خود را به عشق سهیل سرگرم و همسرم نیز که شاید از فضای مه آلود زندگیش خسته شده بود، دل به اعتیاد داده و به تدریج خود را غوطه ور در گرداب مصرف غول آسای مواد مخدر می دید.

دریغ و هزار افسوس که مصرف مواد چه بلای خانمان سوزی است باور پذیر نبود ولی فرشید چنان در سراب مصرف مواد مخدر گرفتار شده که کارش از ساخت وساز به مسافر کشی با ماشینی اوراقتر از خودش رسید و چوب حراج را به تمامی به داشته های زندگی خود زد.

من شاید از سخت تر شدن شرایط زندگیم از نظر مادی اندکی در مضیقه قرار گرفته بودم ولی چندان از اعتیاد همسرم ناراحت نبودم زیرا می دانستم هر اندازه که او در افیون مصرف مواد مخدر فرو رود، من خواهم توانست به آسانی و با فراغ بال بیشتری دلدادگی های خود را با سهیل تقسیم کنم.

گویی گذشت زمان دیگر وجود فرشید را که اکنون چندین بار سابقه زندان وانجام کارهای خلاف را نیز در کوله بار ننگین خود داشت، برایم غیر قابل تحمل کرده بود تا جایی که سعی کردم به هر ترفندی شده سهیل را طعمه خود قرار داده و برای از بین بردن فرشید و رهایی از دست او و رسیدن به سهیل، نقشه ای بکشم، نقشه ای که هرگز در بستر افکار هوس آلود، دیگر چندان به این نمی اندیشیدم که چه فرجامی را برای من و دخترم به ارمغان خواهد اورد.

آری، به سهیل پیشنهاد دادم که اگر علاقمند است که از این نقشه های عروسکی رها شده و برای همیشه در زیر یک سقف با یکدیگر زندگی کنیم، بهتر است وجود برادرش را از صفحه روزگار پاک کند.

سهیل در ابتدا این پیشنهاد من برایش غیر قابل هضم بود و به هیچ عنوان حاضر نبود که تن به کشتن برادرش بدهد اما امان از هوای نفس امارّه که او را نیز به زانو درآورد، تا جایی که من توانستم سرانجام با ترفندهای مختلف، او را به کشتن برادرش راضی کنم.

شبی دخترم فاطیما را بر داشته و به خانه پدرم رفتم و با سهیل نیز از قبل هماهنگ کردم که در نبود من از فرصت نهایت استفاده را کرده و کار را تمام کند، سهیل بیچاره نیز که در برابر عشق هوس آلود من، مدت ها بود که سخت به زانو درآمده بود، آمپول هوا را در رگ های دور از احساس برادرش جاری کرده و پس از آن او را در باغی در اطراف حومه شهرشان دفن کرده بود.

دیری نگذشت که پس از آن که خبر فقدان فرشید در کوچه های شهر پیچید و همگان از فقدان او با خبر شدن، پلیس توانست با سرنخ هایی که از روابط نابه هنجار من وسهیل بدست آورد، هر دوی ما را دستگیر کرده وطبل هوس آلود رسوایی ما در سراسر گیتی طنین انداز و نفرین دوست و غریبه به سوی ما روانه شد.

اکنون دیر زمانیست که هر دوی ما در پشت میله های زندان روز گار تلخ و گناه آلود خود را سپری کرده و در حسرت های بی انتها تنها چشم به آینده مبهم خود دوخته و روزی هزاران بار در درون ناخودآگاه وجدان خود، به محاکمه افکار پلیدمان می اندیشیم که چرا در نامنتهای هوس های پی در پی، تمامی پل های آینده را خراب و دیگران را نیز به اجبار با این گناه نابخشودنی به بازی گرفتیم.

هوای خانه‌تان را داشته باشید

کاری نداشته باشید به این‌که «خواهرم چی خریده»، «اون پیج معروف اینستاگرام دارد تبلیغ این گل را می‌کند» و «توی گلفروشی محله یه گل خیلی شیک دیدم» شما شرایط محیطی خانه و اوضاع جیب خودتان را در نظر بگیرید. نه معماری خانه‌های ما از لحاظ نور، دما و… مثل هم است، نه سطح درآمد و اولویت‌هایمان. هرکس باید هوای خانه خودش را داشته باشد.

نقاط مناسب خانه‌تان را کشف کنید

شما اگر آدم گرمایی‌ای باشید کمتر لباس گرم می‌پوشید و همیشه دنبال جای خنک می‌گردید. سرمایی‌ها بر عکس شما هستند. گل‌ها هم گرما دوست و سرما دوست دارند یا نورپسند و سایه‌پسند. پس انتخاب جای مناسب در خانه برایشان خیلی مهم است. جای مناسب هم یعنی در نظر گرفتن نور، دما، تهویه و رطوبت. هر چه این شرایط برای گیاه ایده‌آل‌تر باشد، کمتر دچار تنش می‌شود و شاداب‌تر است.

نکته تستی: همه گل‌ها چسبیدن به پنجره‌های پر نور را دوست ندارند. همیشه استثنا وجود دارد.

تشنگی گیاه را تقویم تعیین نمی‌کند

آبیاری گیاه مثل شرایط نور و دمای خانه نیست که به معماری خانه مربوط بوده و از پیش تعیین شده باشد. تنظیم این عامل کاملا دست خودمان است. برگردیم سر مقایسه انسان و گیاهان. محبت زیادی به گیاهان هم مایه دردسر است. فکر نکنید هر چه بیشتر به آنها آب بدهید برایشان خوب است. مهم این است بدانید چه زمانی و چقدر آبیاری کنید. جملات هفته‌ای یک‌بار، هفته‌ای دوبار و یک روز در میان، نشان‌دهنده نیاز آبی گیاهان نیستند. تشنگی گیاه را تقویم تعیین نمی‌کند. بهترین کسی که می‌تواند آن را تعیین کند خودتان هستید که تمام نوع گیاه و شرایط محیطی آن را در نظر می‌گیرید.

استفاده از این روش ساده است: انگشت‌تان را در خاک گلدان فروکنید ببینید چقدر مرطوب است. یک بند انگشت یا پایین‌تر؟ اگر رطوبت خاک بالاتر از آن بود، یک هشدار است تا آبدهی را کاهش دهید. با بیلچه، چوب و میخ هم می‌توانید این کار را انجام دهید. وقتی میخ را بیرون می‌کشید، اگر خاک به آن نچسبیده بود یعنی خشک است، ولی اگر خاک خیس باشد مقداری از آن به میخ می‌چسبد. البته با کم و زیاد شدن آب، گیاه خودش هشدارهای لازم را به ما می‌دهد. مثلا در این فصل اگر جای گل سرد باشد و زیاد به آن آب بدهید برگ‌های بالایی شروع می‌کنند به زرد شدن. زرد شدنی که همراه با خشک شدن برگ نیست، بلکه نشانه‌های پرآبی در بافت برگ کاملا واضح است.

لذت بردن از گل به کوچک و بزرگی گلدان ربطی ندارد

درست است گل و گیاه هم جزئی از دکوراسیون خانه به حساب می‌آیند، ولی دوباره تأکید می‌کنم در مورد این اجزا خیلی دنباله‌رو مد نباشید. این که حتما گلدان‌های بزرگ و خاص داشته باشید تا بیشتر توی چشم باشند یا برعکس گلدان‌های کوچک گرانقیمتی مثل بونسای. در برنامه‌ریزی‌ها، علاقه خودتان، مساحت خانه، شرایط محیطی آن، مدیریت فضاهای خالی و البته برآورد هزینه‌های مالی تعیین‌کننده‌اند. مهم چیدمان مناسب گل و گیاه به نحوی است که بیشتر لذت را از حضور آنها در خانه ببرید.

گل‌ها هم غذا می‌خواهند

همیشه که نباید برای خودمان دست به آشپزی شویم. گل‌ها هم غذا می‌خواهند. هر گلدانی که می‌خریم لازم است به فکر تغذیه‌اش هم باشیم، به‌خصوص در گل‌های خانگی. گل‌های باغچه‌ای نیاز غذایی کمتری دارند، چون می‌توانند از طریق نور مستقیم، خاک بیشتر، آب باران و‌… دسترسی بیشتری به مواد غذایی داشته باشند. برای گل‌هایتان قبل از این که آشپز خوبی باشید، مادر خوبی باشید. مثل نوزادتان با آنها رفتار کنید. آنها نمی‌توانند گرسنگی‌شان را به زبان بیاورند، پس قبل از نشان دادن علائمش خودتان بروید سراغ‌شان.

این کار مستلزم این است که قبل از خرید به فکرشان باشید و نکات لازم را درباره تغذیه گل و گیاهان آپارتمانی یاد بگیرید. متأسفانه برای گل و گیاهان زینتی کمتر بسته‌بندی‌های کوچک وجود دارد، چه برای کودهای جامد و چه مایع. اما اگر خواستید کود بخرید حتما به فروشنده بگویید برای چه گلی و چه سایز گلدانی می‌خواهید آن را استفاده کنید. کودها مواد غذایی مکمل هستند. انتظار نداشته باشید اثرات‌شان مشابه باشد. مثلا در علم تغذیه گیاهی هر کودی که نیتروژن بیشتری داشته باشد به رشد شاخ و برگ کمک می‌کند و برای گلدهی مناسب نیست.

تمیز کردن گل‌ها یادتان نرود

اگر سلامت و شادابی گل‌ها برایتان مهم است، نظافت همیشگی آنها را جزو برنامه‌های خانه‌داریتان بگذارید. برگ گل‌ها هم مثل هر سطح دیگری، گرد و خاک را جذب می‌کنند. این را به‌راحتی با کشیدن انگشت روی سطح برگ می‌توانید حس کنید. برگ‌ها منبع تغذیه گیاهند. هر چه راه روزنه‌های آنها بسته‌تر باشد فتوسنتز (تبادلات هوایی برای دریافت نور و تبدیل آن به غذا) کمتر می‌شود؛ در نتیجه ممکن است گیاه زرد و بی‌حال به نظر برسد، به‌ویژه در فصل زمستان که هوای خانه خشک‌تر است. بهتر است با گل‌ها مثل یک ظرف تزئینی رفتار و تمیزشان کنید. درخشش برگ‌ها رابطه مستقیمی با انتقال حس خوب حاصل از نگهداری‌شان دارد.

ضمن این‌که هر چه برگ‌ها تمیزتر باشند، هم دیرتر به آفات و بیماری‌ها مبتلا می‌شوند و هم اگر چنین مسأله‌ای برایشان پیش بیاید زودتر متوجه می‌شویم و آن را مدیریت می‌کنیم. از طرف دیگر باور کنید گل‌ها موجوداتی زنده هستند. آنها را به چشم یک ظرف تزئینی بلوری یا فلزی نبینید که اگر یک هفته هم دستی به سر و رویش نکشید اتفاقی برایشان نمی‌افتد. گل باید راه نفسش باز باشد تا بتواند هم به زندگی‌اش ادامه دهد، هم هوای خانه‌تان را تمیز کند و هم با شادابی‌اش نشاط محیط دور و برتان را چند برابر کند. یادتان باشد یک گیاه تمیزتر، گیاه سالم‌تری است.

چه گلدانی به آن می‌آید؟

گلدان، برای گل مثل لباس است. هم جنسش مهم است، هم اندازه‌اش و هم تناسب آن با نوع گل. اگر دوست دارید گل‌های آویز داشته باشید مسلما بهتر است سبک‌ترین نوع گلدان را انتخاب کنید یا اگر فضای منزل‌تان کوچک است و خیلی نمی‌توانید گلدان‌ها را جا‌به‌جا کنید بهتر است همان اول با یک انتخاب قطعی و مناسب اندازه گلدان از دردسرهای بعدی پیشگیری کنید یا اگر هنوزصاحب خانه نشده‌اید و هر سال مجبور به اثاث‌کشی هستید گلدان‌های کوچک و سبک را برای خانه بخرید تا حمل و نقل‌شان برایتان راحت‌تر باشد.

اگر هم از آن دسته افرادی هستید که گل دوست دارید، ولی یادتان می‌رود آبش بدهید بهتر است بروید سراغ گلدان‌های ریزه میزه‌ ساکولنت. آنها با کم‌آبی رفیق‌اند. در ضمن گیاهان کم رشدی مثل ساکولنت‌ها و کاکتوس‌ها، هرسال نیاز به تعویض گلدان ندارند.

نکته کنکوری: همیشه زیباترین گلدان‌ها بهترین‌شان نیستند. تناسب بین گل و گلدان مثل تفاهم بین آدم‌هاست.

تنوع بدهید

اگر عاشق گل و گیاه هستید کمی تلاش‌تان را بیشتر کنید؛ مثلا گاهی جای گلدان‌ها را عوض کنید. اگر تراس یا حیاط دارید چند ساعت آنها را به هوای آزاد منتقل کنید. البته قبل از هر چیز مطمئن شوید هوای بیرون اختلاف زیادی با شرایط نگهداری گل در داخل خانه ندارد، به‌خصوص در زمستان و تابستان. بهار برای اجرایی کردن این ایده مناسب‌تر است.

من همیشه عاشق سفر بوده‌ام و خوشبختانه به اندازه‌ی کافی در زندگی‌ام سفر رفته‌ام و بسیاری از سرزمین‌های شگفت انگیز را دیده‌ام؛ از نایروبی تا نوادا و نیواورلئان. اما از همان شروع سفر و رسیدن به مقصد و … گاهی آنقدر استرس برانگیز می‌شود که حتی وسوسه می‌شوم به طور کل قید سفر را بزنم.

طبق مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۲ که توسط نشریه‌ی Travel Analysis منتشر شد، مرحله‌ی آماده شدن برای سفر برای بسیاری از افراد، استرس برانگیزترین بخش از سفر است.

اصلا سفر کردن بدون استرس ممکن است؟

من در آماده کردن وسایل سفر افتضاحم! باید بار‌ها و بار‌ها فکر کنم چه چیز‌هایی را باید بردارم و چه چیز‌هایی لازم می‌شوند. همیشه می‌ترسم چیز‌هایی که ضروری هستند را فراموش کنم، دیر به فرودگاه یا ایستگاه قطار برسم و استرس‌های من همینطور زنجیروار ادامه دارند و شدت می‌گیرند. از چند روز قبل سفر هم دچار این فشار و اضطراب می‌شوم که باید قبل از رفتن یک سری از کارهایم را تمام کنم و در میان تمام مشغله‌ها باید به این هم فکر کنم که کارم را درست انجام بدهم.

خوشبختانه راه‌های خوبی برای غلبه بر استرس پیش از سفر وجود دارد تا کمک‌تان کنند این لحظات به شما سخت نگذرند.

قبل از رفتن، جسم و جان‌تان را تغذیه کنید

در برابر وسوسه‌ی غفلت از کار‌های اساسی و بی‌توجهی به مراقبت‌های شخصی به این بهانه که وقت بیشتری برای آماده شدن برای سفر داشته باشید و مقدمات آن را فراهم کنید مقاومت کنید. اتفاقا در این زمان نیاز دارید بیشتر بخوابید، غذای سالم بخورید و ورزش کنید. فکر نکنید که: «وقتی سفرم شروع بشود دیگر راحت و ریلکس خواهم بود!» و با همین توجیه خودتان را غرق استرس و اضطراب پیش از سفر نکنید، چون این احساسات بد و آشفته کننده تا آخر سفر دست از سرتان برنخواهند داشت.

بیخوابی قبل از سفر قابل پیشگیری است

ترس از اگر‌ها و هر پیشامدی که ممکن است طی سفر روی بدهد می‌تواند منجر به بیخوابی‌های شبانه شود. وقتی افکار درهم و برهم و اضطراب برانگیزتان شروع می‌شود، بهتر است دارو مصرف کنید، چون شما به این خواب و آرامش واقعا نیاز دارید. من هر وقت درگیر افکار وسواس برانگیز می‌شوم به خودم یادآوری می‌کنم که بار‌ها و بار‌ها به مسافرت رفته‌ام و حتی وقتی مشکلی هم به وجود آمده، همیشه نتیجه بسیار خوب بوده است و من تجربیات و خاطرات شیرین و جذابی از سفرهایم جمع کرده‌ام.

با فوبیا‌های مرتبط با سفر مبارزه کنید

ترس از پرواز دارید؟. یک متصدی پرواز توصیه می‌کند: پرواز با هواپیما را مانند قایق سواری تجسم کنید. در قایق سواری با موج‌هایی مواجه می‌شوید که باعث بالا و پایین رفتن قایق می‌شوند. هواپیما نیز همینطور است: روی امواج نامرئی هوا بالا و پایین می‌شود.. چیز‌هایی را که به شما آرامش می‌دهند با خود داشته باشید، مثلا عکس کسی که دوستش دارید، دستمالی که بوی عطر محبوب‌تان را می‌دهد و یا حتی بالشتک مورد علاقه‌تان!. به مهماندار هواپیما بگویید که ممکن است نیاز به توجه و مراقبت بیشتری داشته باشید.. اپلیکیشن‌های زیادی هستند که برای کمک به آرامش شما حین پرواز طراحی شده‌اند.

از شلوغی و ازدحام هراس دارید؟. به حالت شدید ترس (ترس مرضی) از شلوغی و مکان‌های پُرازدحام، فوبیای ازدحام گفته می‌شود. سعی کنید آرام و عمیق نفس بکشید؛ با بینی نفس‌های آرام و منظم بگیرید، چند ثانیه مکث کنید و سپس با دهان هوا را بیرون بدهید.. به هدف‌تان فکر کنید. مجبور نیستید به جمعیت در حال آمد و رفت و یا شتاب زده نگاه کنید و به آن‌ها دقیق شوید، مثلا در سالن انتظار فرودگاه می‌توانید کتاب بخوانید یا به موسیقی گوش دهید.. تا جایی که ممکن است از مکان‌های شلوغ اجتناب کنید.

اضطراب اجتماعی دارید؟

به خودتان بگویید با آدم‌هایی مواجه خواهید شد که هرگز قبلا ندیده‌اید و می‌توانید با آن‌ها آشنا شوید. ضمنا سفر کردن فرصتی است برای گپ زدن با مسافر بغل دستی‌تان، پرسیدن آدرس، به اشتراک گذاشتن نظرات و اطلاعات و شاید هم پیدا کردن یک دوست جدید که می‌تواند تبدیل به رابطه‌ی دوستانه‌ی بادوامی هم بشود!

برنامه ریزی خیلی خیلی مهم است

آدم لحظه آخری نباشید!. در تلفن همراه یا کامپیوترتان لیستی از وسایل مورد نیازتان تهیه کنید تا هر وقت به آن نیاز داشتید فورا در دسترس‌تان باشد.. در میان تمام وسایل مورد نیازتان این موارد را فراموش نکنید: کیت کمک‌های اولیه، صابون مسافرتی، شماره تماس‌های اضطراری، دستمال آنتی باکتریال، چند بطری آب، خمیردندان و مسواک سفری، قرص مسکّن، دارو‌هایی که مصرف می‌کنید و …. اگر با بچه‌ها سفر می‌کنید چند اسباب بازی کوچک، حوله و ملافه، خوراکی و … را فراموش نکنید.

هر کاری که فکر می‌کنید ممکن است انجامش را فراموش کنید یادداشت کنید، از بستن پنجره‌ها خانه و خاموش کردن وسایل الکتریکی گرفته تا خریدن وسایلی که هنوز تهیه نکرده‌اید، در یادداشت کردن دست و دلباز باشید و کوچک‌ترین چیز‌ها را نیز روی کاغذ بیاورید.. اگر بیماری حرکتی یا ماشین گرفتگی دارید، هر دارویی را که با توصیه‌ی پزشک‌تان می‌توانید مصرف کنید در کیف دستی‌تان بگذارید.

چرا که این اتاق مظهری از اختلال در جهان است و می‌تواند به آن‌ها انرژی منفی بدهد. اما برخی از مردم دوست دارند که اتاق یا محل زندگی شان را با وسایل خود پر کنند تا بتوانند به نهایت خلاقیت شان برسند.

سازماندهی و نظم در دنیای امروزه یکی از مهم‌ترین صفات انسان است. از نویسنده‌ی کتاب‌های روانشناسی بگیرید تا سمینارها، همه‌ی انسان‌ها به دنبال راهی هستند که بتوانند از طریق آن، تمام ابعاد زندگی شان را سر و سامان بدهند. بی نظمی اصولا به عنوان یک صفت بد شناخته می‌شود و نشانه‌ای از تنبلی است. اما مرتب و منظم بودن نشانی از موفق بودن است و به عنوان یک صفت ایده آل شناخته می‌شود.

اما آیا کسانی که به طور ذاتی به این بی نظمی علاقه دارند، دلیلی به جز تنبلی دارند؟ آیا علم روانشناسی جنبه‌ی جدیدی از این نوع افراد را شناسایی کرده است؟ اگر شما هم مشتاق دیدن پاسخ این سوالات هستید، در ادامه با ما همراه باشید.

سلامت روانی

بی نظم بودن در چینش خانه و اتاق می‌تواند به خاطر دلایل زیادی اتفاق بیفتد. مثلا ممکن است بدین دلیل باشد که سرتان بیش از حد مشغول است و زمان کافی برای تمیزکاری و مرتب کردن وسایلتان را ندارید. ممکن است نشانه‌ای از این باشد که وسایل بسیاری زیادی را در خانه نگه می‌دارید. یا ممکن است به خاطر بچه‌های کوچکی باشد که درون خانه خراب کاری می‌کنند، اما دست گلشان را جمع نمی‌کنند.

اما اگر اتاق شما به طور طبیعی و ذاتا بی نظم است، پس شاید ریشه‌ای روانی پشت تمام این ماجرا‌ها باشد، این طور نیست؟

در برخی از موارد، مشکلات و اختلالات روانی می‌توانند بر روی چینش اتاق شما تاثیرگذار باشند. به طور مثال افرادی که به اختلال وسواس فکری دچار هستند، در نظم افراط شدیدی دارند و هیچ چیز نباید حتی یک سانت از جای خودش تکان بخورد. اگر هریک از وسایل این افراد از جای خود خارج شود، می‌توان گفت که فرد مورد نظر ما تحت استرس و اضطراب شدیدی است. در بخش دیگر ماجرا، برخی از افراد دوست دارند از تمام وسایلی که به چشمشان می‌خورد نگهداری کنند. از این رو، خانه‌ی این افراد شدیداً شلوغ است و از شیر مرغ تا جان آدمیزاد در آن پیدا می‌شود.

آیا بی نظمی اتاق می‌تواند تاثیرات روانی داشته باشد؟

اگر شرایط ذکر شده در سطر قبل را فراموش کنیم، پس دلیل روانیِ پشت این بی نظمی می‌تواند تحت تاثیر چندین عامل مهم باشد:

• آیا بی نظمی شما عادتی است که به تازگی ایجاد شده؟

• آیا این بی نظمی واقعاً شما را آزار می‌دهد؟

• یا ممکن است بی نظمی نشان از چیز عمیق تری در زندگی تان داشته باشد

بی نظمی می‌تواند امری کاملاً طبیعی باشد

آیا بی نظمی شما برحسب عادت است؟

برخی از افراد مرتب و منظم بودن را در اولویت هایشان قرار نمی‌دهند، و به همین دلیل چینش اتاق هایشان نامنظم است. به همین سادگی. در برخی از موارد هم، بی نظمی فقط راهی برای ابراز علاقه است. اگر خانه‌ی شما به طور طبیعی نامنظم است و از اول هم همین بوده، پس شاید این نوع چینش در شخصیت شما نیز نهادینه شده و به همین دلیل است که علاقه‌ای به تغییرِ آن ندارید.

بی نظمی می‌تواند نشانی از آشفتگی باشد

اگر شما به خاطر بی نظمی ناامید، عصبانی یا آشفته باشید، پس ممکن است مشکل خاصی برایتان پیش آمده باشد و شما حتی متوجه آن نشده باشید. برخی مواقع بی نظمی واقعاً سبب ناامیدی انسان می‌شود، اما باید بدانیم که از کجا شروع کنیم و چگونه مشکلاتمان را حل و فصل کنیم. این کار با یاد گرفتن تکنیک‌های جدید سازماندهی یا شریک شدن خانه با یک فرد دیگر قابل انجام است.

بی نظمی می‌تواند نشانی از افسردگی باشد

آیا بی نظمی اتاق یا خانه‌ی شما پدیده‌ی غیرعادی و تازه‌ای است؟ اگر شما به طور معمول فردی مرتب و منظم هستید، و ناگهان دیگر به مسائل نظم و این جور چیز‌ها در خانه اهمیت نمی‌دهید، پس شاید مشکلی جدی در زندگی شما پیش آمده است. برای مثال، بی نظمی می‌تواند نشانی از افسردگی باشد. افراد افسرده اصولاً انگیزه‌ی کافی برای انجام وظایف خانه داری را ندارند.

افسردگی همچنین می‌تواند همه چیز را برای انسان سخت‌تر کند. چگونه؟! الان به شما توضیح می‌دهم. بدین صورت که تمرکز، انرژی و انگیزه‌ی لازم برای انجام کار را از انسان می‌گیرد. پس افراد افسرده با این که به وسیله‌ی دیدن بی نظمی اذیت می‌شوند و یا قصد تمیز کردن خانه را دارند، اما انرژی، انگیزه و تمرکز لازم برای انجام آن را ندارند.

اگر بی نظمیِ مشکوک شما نشانی از افسردگی است، اصلاً وحشت نکنید. شما می‌توانید در این باره با دکتر یا مشاور روانی تان صحبت کنید و از او طلب مشورت کنید. یک مشاور، روانشناس یا پزشک می‌تواند به خوبی شما را به عمق مشکلاتتان ببرد و وضعیت شما را ارزیابی کند و برایتان نسخه‌ای مناسب بپیچد.

شخصیت

چه چیزی می‌تواند وجه تمایز بین افراد مرتب و افراد بی نظم باشد؟ آیا افراد منظم به طور مادرزادی با این گرایش به نظم و ترتیب به دنیا آمده اند؟ ممکن است برخی از افراد معتقد باشند که یک اتاق بی نظم و آشفته نشانی از ذهن آشفته و بی نظم است. اما کسانی که به بی نظمی عادت دارند، لزوماً ذهن بی نظمی ندارند. شاید میز آن‌ها شبیه به یک کپه‌ی زباله باشد، اما وقتی به یک خودکار یا منگنه نیاز دارند، مکان دقیق آن را می‌دانند. همان طور که زیگموند فروید به اطرافیانش می‌گفت: میز و اتاق مرا تمیز نکنید. من می‌توانم هر چیزی را در این بی نظمی شناسایی کنم.

در حقیقت، برخی از مردم قابلیت رشد و پیشرفت در محیط‌های بی نظم را دارند.

اگر داشتن یک اتاق مرتب و منظم سبب افزایش و بهبود عملکرد شما می‌شود، پس شاید شما تیپ شخصیتی الف را دارا هستید. تیپ شخصیتی الف شامل افرادی کمال گرا است که دوست دارند هرچیزی در جای دقیق خودش باشد.

اما اگر شما اهمیتی به مکان وسایل نمی‌دهید و نظم جزو اولویت‌های شما نیست، پس شاید شما هم جزو تیپ شخصیتی ب باشید. این افراد ذهن و روح آرامتر و ریلکس تری نسبت به تیپ الف دارند. آن‌ها به جای این که بر روی کمال گرایی تمرکز داشته باشند، بیشتر به ایده، تجربه و خلاقیت توجه می‌کنند.

فواید بی نظمی

اما تحقیقات اخیر دانشمندان نشان داده که بی نظمی جنبه‌های مثبتی هم دارد. محققین متوجه شده اند که اگرچه کار کردن در یک اتاق منظم سبب ایجاد انگیزه و افزایش میزان بخشندگی و مهربانی شما می‌شود، اما کار کردن در یک محیط آشفته می‌تواند خلاقیت شما را افزایش دهد.

افزایش بخشندگی

در یک آزمایش جالب، از دو گروه از افراد خواسته شد تا پرسشنامه‌ای را در حین نشستن در یک اتاق پر کنند. گروه اول در یک اتاق تمیز و گروه دوم در یک اتاق آشفته مشغول به کار شدند. سپس از دو گروه درخواست شد تا اگر بخواهند می‌توانند مقداری پول به موسسات خیریه اهدا کنند و همچنین یک میان وعده به آن‌ها پیشنهاد شد: یک دانه سیب و یک شکلات. افرادی که در اتاق مرتب مشغول به پر کردن پرسشنامه شدند، گرایش بیشتری برای اهدای پول به موسسه‌ی خیریه داشتند و همچنین علاقه‌ی بیشتری به سیب پیدا کردند!

افزایش خلاقیت

محققین باور دارند که کار کردن در یک فضای مرتب و منظم می‌تواند عرف جامعه را برای ما تداعی کند و از این رو، ما فقط در حدی ظاهر می‌شویم که از ما انتظار می‌رود. اما در سمتِ دیگر ماجرا، کار کردن در یک فضای آشفته و بی نظم می‌تواند انسان را از این قید و بند‌ها آزاد کند، تا انتظارت مخصوصِ خودش را بسازد.

در یک آزمایش دیگر، دوباره از شرکت کنندگان درخواست شد که در اتاق آشفته و اتاق مرتب بنشینند و کاربرد جدیدی برای توپ پینگ پونگ پیدا کنند. شرکت کنندگانی که در اتاق‌های آشفته قرار گرفتند خلاقیت بسیار زیادی از خودشان نشان دادند و توانستند کارکرد‌های بیشتری را نسبت به گروه دیگر پیدا کنند.

چنین یافته‌های علمی‌ای می‌تواند بر روی فضای کاری شرکت‌های بزرگ تاثیرگذار باشد. مثلا مدیران این گونه شرکت‌ها می‌توانند به کارمندانشان، اجازه‌ی شخصی سازی دفترشان را بدهند، اگرچه شاید این امر به بی نظمی دفتر منجر شود.

واضح است که با توجه به نتایج آزمایش ها، صرفاً همه‌ی افراد با قرار گرفتن در محیط‌های نامنظم با افزایش خلاقیت مواجه نمی‌شوند. ممکن است برخی از افراد با قرار گرفتن در محیط‌های منظم خلاقیت خود ر افزایش دهند. چنین موقعیت‌هایی به نوع عملکرد و شخصیت فرد بستگی دارد.

برای مثال اگر کسی که کار کردن در یک فضای منظم را دوست دارد، با اعمال زور به فضای نامنظمی انتقال دهیم، آن وقت با کاهش کیفیت عملکرد وی رو به رو خواهیم شد. اما در برخی موارد می‌توان از این نتایج بهره برد. مثلاً اگر کارمندان شرکتی نیازمند قوه‌ی تصمیم گیری خود هستند، پس فضای کلی اداره باید منظم باشد. اگر شرکتی خلاقیت را از کارمندانش طلب کند چه؟ فکر می‌کنم همه ما جواب را بدانیم.

پس در حالی که همه‌ی مردم فکر می‌کنند نظم یک صفت بسیار عالی و مفید است، محققین به کشف لایه‌های زیرین و مثبت نامنظم بودن دست پیدا کرده اند. در ادامه چند مورد از فواید بی نظمی را با یکدیگر بررسی می‌کنیم.

افزایش علاقه و میل برای امتحان چیز‌های جدید

یکی از تحقیقات اخیر دانشمندان نشان داد افرادی که در اتاق‌های نامنظمی قرار دارند، قابلیت و ظرفیت بیشتری برای حل معما دارند. برای مثال، آلبرت انیشتین ریاضیدان معروف که به ذهن برجسته اش مشهور است، می‌گوید: «اگر یک میز آشفته نشان از یک ذهن آشفته دارد، پس نظر شما راجع به یک ذهن خالی چیست؟!» فضای کاری او همیشه آشفته بود.

در یک آزمایش دیگر، شرکت کنندگان به صورت تصادفی در اتاق‌های آشفته و منظم نشانده می‌شدند. به آن‌ها منو‌هایی شامل اسموتی‌های مختلف داده می‌شد و دانشمندان به آن‌ها گفتند که شما در یک آزمایش انتخاب اسموتی قرار دارید و باید یکی از این اسموتی‌ها را انتخاب کنید: سلامتی، خوشی، یا پر ویتامین.

نیمی از اسموتی‌های این منو با نام کلاسیک برجسته شده و نیم دیگر آن نام مدرن را در صدر خودش داشت. نتیجه این شد که افراد قرار گرفته در اتاق‌های نامنظم علاقه‌ی بیشتری به انتخاب موارد تازه داشتند و برعکس این موضوع برای گروه دیگر نیز صادق است. نتیجه‌ی این آزمایش مشخص می‌کند که افراد نامنظم گرایش بیشتری به مدرنیته دارند.

مضررات بی نظمی

در حالی که بی نظمی ممکن است فوایدی داشته باشد، اما نمی‌تواند مضرات خود را هم پنهان کند. مثلا یک اتاق نامنظم می‌تواند احتال گم شدن وسایل را چندین برابر کند. از این بدتر، گم شدن اسناد و مدارک مهمی است که در لحظات حساس به آن‌ها نیاز داریم. اما مضررات دیگری نیز هستند که از چشم ما دور مانده اند.

کاهش گرایش به کمک به موسسات خیریه

آزمایش‌های متعدد نشان داد که ۸۲ درصد از افرادی که در اتاق‌های منظم قرار گرفته بودند، مبلغی را برای اهدا به موسسه خیریه اهدا کردند. اما این عدد برای افرادِ حاضر در اتاق‌های آشفته تنها به ۴۷ درصد می‌رسد.

کاهش گرایش به رعایت قانون

همچنین آزمایشات پیشین ثابت کرده اند کسانی که در مکان‌های آشفته زندگی می‌کنند، گرایش کمتری به رعایت قانون دارند. این بدین معنی نیست که تمام افراد منظم، فرشته‌های وحی هستند. خیر. این فقط بدین معنی است که وقتی یک فرد در یک فضای بدون نظم زندگی کند، گرایش او به بی نظمی بیشتر می‌شود.

گرایش کمتر به انتخاب‌های سالم

با توجه به آزمایشاتی که در این مقاله ذکر کردیم، خاطرتان هست که افرد قرار گرفته در اتاق‌های منظم، انتخاب‌های سالم بهتری داشتند. مثلاً به جای شکلات، سیب را انتخاب کردند. پس اگر شما هم به دنبال نقطه‌ی شروعی در جهت بهبود سلامتی تان هستید، می‌توانید از تمیز کردن اتاقتان شروع کنید.

سخن آخر

هر کدام از این خصوصیت‌های انسانی می‌توانند تحت تاثیر شرایط مختلفی شکل بگیرند، رشد کنند یا سرکوب شوند. در این مقاله آموختیم که هر یک از این خصوصیات، مضرات و فواید خودش را دارد. پس به جای انتخاب بین این دو، با تحقیقات بیشتر متوجه شوید که کدامیک از آن‌ها می‌توانند خلاقیت و عملکرد شما را بهبود ببخشد. موفق باشید.

چرا که این اتاق مظهری از اختلال در جهان است و می‌تواند به آن‌ها انرژی منفی بدهد. اما برخی از مردم دوست دارند که اتاق یا محل زندگی شان را با وسایل خود پر کنند تا بتوانند به نهایت خلاقیت شان برسند.

سازماندهی و نظم در دنیای امروزه یکی از مهم‌ترین صفات انسان است. از نویسنده‌ی کتاب‌های روانشناسی بگیرید تا سمینارها، همه‌ی انسان‌ها به دنبال راهی هستند که بتوانند از طریق آن، تمام ابعاد زندگی شان را سر و سامان بدهند. بی نظمی اصولا به عنوان یک صفت بد شناخته می‌شود و نشانه‌ای از تنبلی است. اما مرتب و منظم بودن نشانی از موفق بودن است و به عنوان یک صفت ایده آل شناخته می‌شود.

اما آیا کسانی که به طور ذاتی به این بی نظمی علاقه دارند، دلیلی به جز تنبلی دارند؟ آیا علم روانشناسی جنبه‌ی جدیدی از این نوع افراد را شناسایی کرده است؟ اگر شما هم مشتاق دیدن پاسخ این سوالات هستید، در ادامه با ما همراه باشید.

سلامت روانی

بی نظم بودن در چینش خانه و اتاق می‌تواند به خاطر دلایل زیادی اتفاق بیفتد. مثلا ممکن است بدین دلیل باشد که سرتان بیش از حد مشغول است و زمان کافی برای تمیزکاری و مرتب کردن وسایلتان را ندارید. ممکن است نشانه‌ای از این باشد که وسایل بسیاری زیادی را در خانه نگه می‌دارید. یا ممکن است به خاطر بچه‌های کوچکی باشد که درون خانه خراب کاری می‌کنند، اما دست گلشان را جمع نمی‌کنند.

اما اگر اتاق شما به طور طبیعی و ذاتا بی نظم است، پس شاید ریشه‌ای روانی پشت تمام این ماجرا‌ها باشد، این طور نیست؟

در برخی از موارد، مشکلات و اختلالات روانی می‌توانند بر روی چینش اتاق شما تاثیرگذار باشند. به طور مثال افرادی که به اختلال وسواس فکری دچار هستند، در نظم افراط شدیدی دارند و هیچ چیز نباید حتی یک سانت از جای خودش تکان بخورد. اگر هریک از وسایل این افراد از جای خود خارج شود، می‌توان گفت که فرد مورد نظر ما تحت استرس و اضطراب شدیدی است. در بخش دیگر ماجرا، برخی از افراد دوست دارند از تمام وسایلی که به چشمشان می‌خورد نگهداری کنند. از این رو، خانه‌ی این افراد شدیداً شلوغ است و از شیر مرغ تا جان آدمیزاد در آن پیدا می‌شود.

آیا بی نظمی اتاق می‌تواند تاثیرات روانی داشته باشد؟

اگر شرایط ذکر شده در سطر قبل را فراموش کنیم، پس دلیل روانیِ پشت این بی نظمی می‌تواند تحت تاثیر چندین عامل مهم باشد:

• آیا بی نظمی شما عادتی است که به تازگی ایجاد شده؟

• آیا این بی نظمی واقعاً شما را آزار می‌دهد؟

• یا ممکن است بی نظمی نشان از چیز عمیق تری در زندگی تان داشته باشد

بی نظمی می‌تواند امری کاملاً طبیعی باشد

آیا بی نظمی شما برحسب عادت است؟

برخی از افراد مرتب و منظم بودن را در اولویت هایشان قرار نمی‌دهند، و به همین دلیل چینش اتاق هایشان نامنظم است. به همین سادگی. در برخی از موارد هم، بی نظمی فقط راهی برای ابراز علاقه است. اگر خانه‌ی شما به طور طبیعی نامنظم است و از اول هم همین بوده، پس شاید این نوع چینش در شخصیت شما نیز نهادینه شده و به همین دلیل است که علاقه‌ای به تغییرِ آن ندارید.

بی نظمی می‌تواند نشانی از آشفتگی باشد

اگر شما به خاطر بی نظمی ناامید، عصبانی یا آشفته باشید، پس ممکن است مشکل خاصی برایتان پیش آمده باشد و شما حتی متوجه آن نشده باشید. برخی مواقع بی نظمی واقعاً سبب ناامیدی انسان می‌شود، اما باید بدانیم که از کجا شروع کنیم و چگونه مشکلاتمان را حل و فصل کنیم. این کار با یاد گرفتن تکنیک‌های جدید سازماندهی یا شریک شدن خانه با یک فرد دیگر قابل انجام است.

بی نظمی می‌تواند نشانی از افسردگی باشد

آیا بی نظمی اتاق یا خانه‌ی شما پدیده‌ی غیرعادی و تازه‌ای است؟ اگر شما به طور معمول فردی مرتب و منظم هستید، و ناگهان دیگر به مسائل نظم و این جور چیز‌ها در خانه اهمیت نمی‌دهید، پس شاید مشکلی جدی در زندگی شما پیش آمده است. برای مثال، بی نظمی می‌تواند نشانی از افسردگی باشد. افراد افسرده اصولاً انگیزه‌ی کافی برای انجام وظایف خانه داری را ندارند.

افسردگی همچنین می‌تواند همه چیز را برای انسان سخت‌تر کند. چگونه؟! الان به شما توضیح می‌دهم. بدین صورت که تمرکز، انرژی و انگیزه‌ی لازم برای انجام کار را از انسان می‌گیرد. پس افراد افسرده با این که به وسیله‌ی دیدن بی نظمی اذیت می‌شوند و یا قصد تمیز کردن خانه را دارند، اما انرژی، انگیزه و تمرکز لازم برای انجام آن را ندارند.

اگر بی نظمیِ مشکوک شما نشانی از افسردگی است، اصلاً وحشت نکنید. شما می‌توانید در این باره با دکتر یا مشاور روانی تان صحبت کنید و از او طلب مشورت کنید. یک مشاور، روانشناس یا پزشک می‌تواند به خوبی شما را به عمق مشکلاتتان ببرد و وضعیت شما را ارزیابی کند و برایتان نسخه‌ای مناسب بپیچد.

شخصیت

چه چیزی می‌تواند وجه تمایز بین افراد مرتب و افراد بی نظم باشد؟ آیا افراد منظم به طور مادرزادی با این گرایش به نظم و ترتیب به دنیا آمده اند؟ ممکن است برخی از افراد معتقد باشند که یک اتاق بی نظم و آشفته نشانی از ذهن آشفته و بی نظم است. اما کسانی که به بی نظمی عادت دارند، لزوماً ذهن بی نظمی ندارند. شاید میز آن‌ها شبیه به یک کپه‌ی زباله باشد، اما وقتی به یک خودکار یا منگنه نیاز دارند، مکان دقیق آن را می‌دانند. همان طور که زیگموند فروید به اطرافیانش می‌گفت: میز و اتاق مرا تمیز نکنید. من می‌توانم هر چیزی را در این بی نظمی شناسایی کنم.

در حقیقت، برخی از مردم قابلیت رشد و پیشرفت در محیط‌های بی نظم را دارند.

اگر داشتن یک اتاق مرتب و منظم سبب افزایش و بهبود عملکرد شما می‌شود، پس شاید شما تیپ شخصیتی الف را دارا هستید. تیپ شخصیتی الف شامل افرادی کمال گرا است که دوست دارند هرچیزی در جای دقیق خودش باشد.

اما اگر شما اهمیتی به مکان وسایل نمی‌دهید و نظم جزو اولویت‌های شما نیست، پس شاید شما هم جزو تیپ شخصیتی ب باشید. این افراد ذهن و روح آرامتر و ریلکس تری نسبت به تیپ الف دارند. آن‌ها به جای این که بر روی کمال گرایی تمرکز داشته باشند، بیشتر به ایده، تجربه و خلاقیت توجه می‌کنند.

فواید بی نظمی

اما تحقیقات اخیر دانشمندان نشان داده که بی نظمی جنبه‌های مثبتی هم دارد. محققین متوجه شده اند که اگرچه کار کردن در یک اتاق منظم سبب ایجاد انگیزه و افزایش میزان بخشندگی و مهربانی شما می‌شود، اما کار کردن در یک محیط آشفته می‌تواند خلاقیت شما را افزایش دهد.

افزایش بخشندگی

در یک آزمایش جالب، از دو گروه از افراد خواسته شد تا پرسشنامه‌ای را در حین نشستن در یک اتاق پر کنند. گروه اول در یک اتاق تمیز و گروه دوم در یک اتاق آشفته مشغول به کار شدند. سپس از دو گروه درخواست شد تا اگر بخواهند می‌توانند مقداری پول به موسسات خیریه اهدا کنند و همچنین یک میان وعده به آن‌ها پیشنهاد شد: یک دانه سیب و یک شکلات. افرادی که در اتاق مرتب مشغول به پر کردن پرسشنامه شدند، گرایش بیشتری برای اهدای پول به موسسه‌ی خیریه داشتند و همچنین علاقه‌ی بیشتری به سیب پیدا کردند!

افزایش خلاقیت

محققین باور دارند که کار کردن در یک فضای مرتب و منظم می‌تواند عرف جامعه را برای ما تداعی کند و از این رو، ما فقط در حدی ظاهر می‌شویم که از ما انتظار می‌رود. اما در سمتِ دیگر ماجرا، کار کردن در یک فضای آشفته و بی نظم می‌تواند انسان را از این قید و بند‌ها آزاد کند، تا انتظارت مخصوصِ خودش را بسازد.

در یک آزمایش دیگر، دوباره از شرکت کنندگان درخواست شد که در اتاق آشفته و اتاق مرتب بنشینند و کاربرد جدیدی برای توپ پینگ پونگ پیدا کنند. شرکت کنندگانی که در اتاق‌های آشفته قرار گرفتند خلاقیت بسیار زیادی از خودشان نشان دادند و توانستند کارکرد‌های بیشتری را نسبت به گروه دیگر پیدا کنند.

چنین یافته‌های علمی‌ای می‌تواند بر روی فضای کاری شرکت‌های بزرگ تاثیرگذار باشد. مثلا مدیران این گونه شرکت‌ها می‌توانند به کارمندانشان، اجازه‌ی شخصی سازی دفترشان را بدهند، اگرچه شاید این امر به بی نظمی دفتر منجر شود.

واضح است که با توجه به نتایج آزمایش ها، صرفاً همه‌ی افراد با قرار گرفتن در محیط‌های نامنظم با افزایش خلاقیت مواجه نمی‌شوند. ممکن است برخی از افراد با قرار گرفتن در محیط‌های منظم خلاقیت خود ر افزایش دهند. چنین موقعیت‌هایی به نوع عملکرد و شخصیت فرد بستگی دارد.

برای مثال اگر کسی که کار کردن در یک فضای منظم را دوست دارد، با اعمال زور به فضای نامنظمی انتقال دهیم، آن وقت با کاهش کیفیت عملکرد وی رو به رو خواهیم شد. اما در برخی موارد می‌توان از این نتایج بهره برد. مثلاً اگر کارمندان شرکتی نیازمند قوه‌ی تصمیم گیری خود هستند، پس فضای کلی اداره باید منظم باشد. اگر شرکتی خلاقیت را از کارمندانش طلب کند چه؟ فکر می‌کنم همه ما جواب را بدانیم.

پس در حالی که همه‌ی مردم فکر می‌کنند نظم یک صفت بسیار عالی و مفید است، محققین به کشف لایه‌های زیرین و مثبت نامنظم بودن دست پیدا کرده اند. در ادامه چند مورد از فواید بی نظمی را با یکدیگر بررسی می‌کنیم.

افزایش علاقه و میل برای امتحان چیز‌های جدید

یکی از تحقیقات اخیر دانشمندان نشان داد افرادی که در اتاق‌های نامنظمی قرار دارند، قابلیت و ظرفیت بیشتری برای حل معما دارند. برای مثال، آلبرت انیشتین ریاضیدان معروف که به ذهن برجسته اش مشهور است، می‌گوید: «اگر یک میز آشفته نشان از یک ذهن آشفته دارد، پس نظر شما راجع به یک ذهن خالی چیست؟!» فضای کاری او همیشه آشفته بود.

در یک آزمایش دیگر، شرکت کنندگان به صورت تصادفی در اتاق‌های آشفته و منظم نشانده می‌شدند. به آن‌ها منو‌هایی شامل اسموتی‌های مختلف داده می‌شد و دانشمندان به آن‌ها گفتند که شما در یک آزمایش انتخاب اسموتی قرار دارید و باید یکی از این اسموتی‌ها را انتخاب کنید: سلامتی، خوشی، یا پر ویتامین.

نیمی از اسموتی‌های این منو با نام کلاسیک برجسته شده و نیم دیگر آن نام مدرن را در صدر خودش داشت. نتیجه این شد که افراد قرار گرفته در اتاق‌های نامنظم علاقه‌ی بیشتری به انتخاب موارد تازه داشتند و برعکس این موضوع برای گروه دیگر نیز صادق است. نتیجه‌ی این آزمایش مشخص می‌کند که افراد نامنظم گرایش بیشتری به مدرنیته دارند.

مضررات بی نظمی

در حالی که بی نظمی ممکن است فوایدی داشته باشد، اما نمی‌تواند مضرات خود را هم پنهان کند. مثلا یک اتاق نامنظم می‌تواند احتال گم شدن وسایل را چندین برابر کند. از این بدتر، گم شدن اسناد و مدارک مهمی است که در لحظات حساس به آن‌ها نیاز داریم. اما مضررات دیگری نیز هستند که از چشم ما دور مانده اند.

کاهش گرایش به کمک به موسسات خیریه

آزمایش‌های متعدد نشان داد که ۸۲ درصد از افرادی که در اتاق‌های منظم قرار گرفته بودند، مبلغی را برای اهدا به موسسه خیریه اهدا کردند. اما این عدد برای افرادِ حاضر در اتاق‌های آشفته تنها به ۴۷ درصد می‌رسد.

کاهش گرایش به رعایت قانون

همچنین آزمایشات پیشین ثابت کرده اند کسانی که در مکان‌های آشفته زندگی می‌کنند، گرایش کمتری به رعایت قانون دارند. این بدین معنی نیست که تمام افراد منظم، فرشته‌های وحی هستند. خیر. این فقط بدین معنی است که وقتی یک فرد در یک فضای بدون نظم زندگی کند، گرایش او به بی نظمی بیشتر می‌شود.

گرایش کمتر به انتخاب‌های سالم

با توجه به آزمایشاتی که در این مقاله ذکر کردیم، خاطرتان هست که افرد قرار گرفته در اتاق‌های منظم، انتخاب‌های سالم بهتری داشتند. مثلاً به جای شکلات، سیب را انتخاب کردند. پس اگر شما هم به دنبال نقطه‌ی شروعی در جهت بهبود سلامتی تان هستید، می‌توانید از تمیز کردن اتاقتان شروع کنید.

سخن آخر

هر کدام از این خصوصیت‌های انسانی می‌توانند تحت تاثیر شرایط مختلفی شکل بگیرند، رشد کنند یا سرکوب شوند. در این مقاله آموختیم که هر یک از این خصوصیات، مضرات و فواید خودش را دارد. پس به جای انتخاب بین این دو، با تحقیقات بیشتر متوجه شوید که کدامیک از آن‌ها می‌توانند خلاقیت و عملکرد شما را بهبود ببخشد. موفق باشید.