برچسب: کودک

بد غذایی ها و عادات های تغذیه ای غلط در کودکان پیش دبستانی

کودکان 1 تا 5 سال همچنان دوران رشد را سپری می کنند، بنابراین نیاز به مقدار انرژی و پروتئین و سایر مواد مغذی با افزایش سن کودک بیشتر می شود. برای تأمین کلیه مواد مغذی مورد نیاز کودکان، برنامه تغذیه آنان باید شامل ترکیبی از مواد مغذی مختلف از 4 گروه اصلی غذایی باشد.

بد غذایی و مشکلات تغذیه ای در کودکان پیش دبستانی شایع و میزان بروز آن در این دوره بین 16% تا 75% است. اکثر مشکلات تغذیه ای و بدغذایی ها، جزئی بوده و بر رشد و وزن گیری کودک اثری ندارند اما ندرتا ممکن است بسیار جدی و بر رشد کودک تاثیرگذار باشند. در این مطلب برخی از مشکلات تغذیه در کودکان پیش دبستانی و راه حل های مناسب را برای شما ارئه می دهیم با ما همراه باشید.

برخی مشکلات تغذیه در کودکان پیش دبستانی و راه حل های مناسب آن به شرح زیر است:

مشکلات شایع در تغذیه کودکان پیش دبستانی:

1) از خوردن گوشت امتناع می کند.
2) به اندازه کافی شیر نمی نوشد.
3) بیش از اندازه معمول شیر می نوشد.
4) از خوردن سبزی و میوه امتناع می کند.
5) بیش از حد شیرینی می خورد.

نقش والدین در برخورد با رفتارهای تغذیه ای کودک

– دوران پیش دبستانی همانطور که قبلا ذکر شد اغلب دوران دشوار برای والدین است چرا که آنها نگران کم شدن اشتهای کودک خود هستند. باید به خاطر داشت که جدال بر سر غذا خوردن کودک جدالی بی حاصل است. هیچ کودکی را نمی توان به زور وادار به غذا خوردن کرد. کافی است پدر و مادر به خاطر داشته باشند که این دوره بخشی از سیر تکاملی کودک بوده و گذرا است.
به این ترتیب نه یک رویکرد سخت گیرانه صحیح است و نه رفتاری بیش از حد سهل گیرانه.

– اندازه وعده های غذایی ممکن است به نظر بالغین کم و ناکافی برسد. به عنوان یک قانون سرانگشتی میتوان گفت اگر کودک از یک یا دو نمونه غذایی که از همه گروه های غذایی تهیه و به او عرضه می شود، حداقل یک قاشق غذاخوری به ازای هر سال سن خود، مصرف کند مناسب است و اگر اشتهای بیشتری دارد میتوان مقدار بیشتری غذا به او داد. اکثر کودکان در این سن کلا 4 تا 6 بار در روز غذا می خورند.
– در کودکان پیش دبستانی، به جز طعم غذا عوامل دیگری نیز در پذیرش غذا توسط کودک نقش دارند. آنان در این سن میل ندارند غذاهای مختلف را در ظرف غذایشان بریزند و با هم مخلوط کنند. همچنین بیشتر تمایل دارند غذا ولرم باشد. غذاهای خیلی سرد یا خیلی گرم را نمی پسندند. بسیاری از غذاها به علت بویشان و نه طعمشان توسط کودک رد می شوند. کودکان اغلب دوست دارند طعم غذا ملایم باشد.

 رفتارهای بد تغذیه ای کودک

– در بسیاری از موارد، از خوردن بیسکوئیت های شکسته امتناع می کنند و یا ساندویچی را که به نظر آنها به روشی نادرست برش داده شده است نمی خورند.
– سال های پیش دبستانی در شکل گیری رفتارهای مثبت غذایی کودک و آموختن نحوه انتخاب غذاهای مناسب، اهمیت ویژه ای دارد. این پدیده با ایجاد محیطی که هم از نظر فیزیکی و هم از نظر عاطفی برای کودک دلپذیر باشد فراهم می گردد. محیط از نظر عاطفی باید آرام باشد و در آن به کودک محبت و توجه فراوان شود.
– کودکان اگر خسته باشند، خوب غذا نمی خورند ولی اگر فعالیت کافی در زمان های مناسب داشته باشند اشتهایشان تحریک می شود بنابراین در زمان بندی اوقات بازی، استراحت و تغذیه آنها باید به این مسئله مهم توجه نمود.
– مصرف بیش از حد نوشیدنی ها به ویژه شیر و نوشیدنی های تهیه شده از مرکبات، سبب کاهش اشتهای کودک برای صرف غذاهای جامد و اصلی می شود.
بد غذایی ها و عادات غذایی غلط در کودکان پیش دبستانی بد غذایی ها و عادات غذایی غلط در کودکان پیش دبستانی بد غذایی ها و عادات غذایی غلط در کودکان پیش دبستانی
فقدان تنوع کافی در غذاهای عرضه شده به کودک
– برخی کودکان کم سن در انتخاب آن چه می خواهند بخورند بسیار سخت گیر هستند و ممکن است فقط طیف محدودی از غذاها را مصرف نمایند و برای والدین هم آسان تر است غذاهایی را که از پذیرش آنها توسط کودک اطمینان دارند به او عرضه نمایند.

قواعد غلط در زمان بندی وعده های غذا

– ارائه میان وعده در فواصل زمانی نزدیک به زمان صرف وعده های اصلی و یا عدم رعایت فواصل زمانی منظم در طول روز برای وعده های غذا، که ممکن است سبب بی اشتهایی شوند.

عدم جذابیت کافی غذای ارائه شده

– کودکان ممکن است با دیدن یک بشقاب خیلی بزرگ پر از غذا، سر خورده شوند. وعده های غذایی که به مقادیر کمتر و به صورت رنگارنگ و زیبا به کودک عرضه می شوند برای او جذاب تر هستند.

غذایی ها و عادات غذایی غلط در کودکان پیش دبستانی

اضطراب والدین
– اغلب نسبت به آن چه کودکان می خورند و یا نمی خورند بسیار حساس هستند و اکثرا تصوری غیر واقعی از آن چه کودک باید بخورد دارند. وقتی کودک از خوردن غذا به مقدار مورد انتظار آنان امتناع می کند این مسئله ممکن است در رفتار والدین اثر کرده و سبب اعمال فشار به کودک برای صرف غذا شود.

واکنش های نامطلوب غذایی و ناراحتی های روانی

– ممکن است یک کودک کم سن با خوردن یک ماده غذایی خاص دچار استفراغ شده و یا آن غذا به گلویش جسته و به او احساس خفگی دست داده باشد. هر تجربه منفی از خوردن یک غذای خاص که در خاطره کودک بماند می تواند منجر به امتناع از غذا خوردن گردد نیز در کودک به دنبال تولد یک فرزند جدید در خانواده و یا سایر حوادث دیده شود که کودک این کار را برای جلب توجه مجدد والدین به سوی خود، انجام می دهد.
– از سوی دیگر اگر والدین تلاش غیر معمول و بیش از حد متعارفی برای دستکاری و اصلاح غذاخوردن کودک نشان دهند ممکن است کودک احساس ناراحتی کرده و بیش از حد غذا بخورد. اختلال در روابط خانوادگی معمولا سبب کاهش عشق و محبت کافی نسبت به کودک می شود در نتیجه چون کودک احساس مثبتی درباره خود پیدا نمی کند این مسئله منجر به پرخوری عاطفی و در نتیجه چاقی او می گردد.
– باید توجه داشت که چاقی (obesity) دوران کودکی، اغلب پدیده ای خوش خیم نیست و این باور که کودکان با وزن بیشتر از حد معمول، خود به خود به وزن طبیعی برمی گردند درست نیست. هر قدر مدت زمانی که کودک در وزن بیش از حد طبیعی باقی می ماند، بیشتر باشد احتمال آنکه این وضعیت تا زمان نوجوانی و بزرگسالی ادامه یابد بیشتر خواهد بود. اگر چه فقط 15% از کودکان زیر 1 ساله چاق، تا سنین بزرگسالی نیز چاق باقی می مانند اما وقتی چاقی تا سنین پیش مدرسه ادامه داشت حدود 30% این کودکان تبدیل به بزرگسالان چاق می شوند.

جلوگیری از سر رفتن حوصله کودکان با این روش ها

«مامان، بابا، من حوصله م سررفته!!» اگر همیشه از شنیدن این جمله می ترسید، پس حتما این مطلب را بخوانید. بچه ها به راحتی حوصله شان سرمی رود و خیلی زود کسل می شوند و البته، به جنب و جوش های زیاد هم نیاز دارند. سرگرم نگه داشتن بچه ها واقعا چالش برانگیز است، مخصوصا اگر مشغله و مسئولیت های دیگری هم داشته باشید.

شاید هم وسوسه شوید آنها را جلوی تلویزیون بنشانید اما این راهکاری نیست که در بلندمدت کمکی به شما بکند. کودک شما می تواند یاد بگیرید که خودش را سرگرم کند، البته با یک کمک کوچک از طرف شما. راههایی را به شما پیشنهاد می کنیم که با کمک آنها، بچه های تان کمتر از حوصله سررفتگی و یکنواختی گله کنند و به شما هم فرصتی برای آرامش داشتن بدهند.

وقتی فرزندتان به راحتی حوصله اش سر می رود، ورزش کنید

آیا کودک تان معمولا زمان های خاصی از روز یا در شرایطی مشنخص، کسل و بی حوصله می شود؟ شاید وقتی زمان زیادی را در اتومبیل نشسته یا وقتی که به دیدار بزرگ ترهای فامیل می روید، حوصله اش سر می رود. سعی کنید این شرایط را شناسایی کنید تا ببینید برای بهبود اوضاع چه می توانید بکنید. مثلا سعی کنید در ساعات پرترافیک شهری، تردد نکنید یا تا حد ممکن، زمان اتومبیل سواری تان را کاهش دهید.

اگر راهی برای بهتر کردن شرایط تان ندارید، سعی کنید فعالیت هایی را برنامه ریزی کنید تا فرزندتان سرگرم باشد. مثلا، اگر همیشه در خانه ی مادربزرگ، حوصله ی فرزندتان سر می رود، حتما چند اسباب بازی همراه خود داشته باشید. آماده بودن و پیش بینی کردن، اولین قدم به سمت غلبه بر حوصله سررفتگی فرزندتان است.

چه کنیم حوصله کودکمان سر نرود؟

برنامه های روزمره ی کودک تان را مفرح تر کنید

اگر به نظر می رسد که حوصله سررفتگی، پای ثابت هر روز ِ فرزندتان شده، به جای اینکه هر بار بنشینید و فکر کنید چه کار باید بکنید، بهتر است دنبال راههایی باشید که فعالیت های روزمره اش را مفرح تر کنید. چند نمونه به شما ارائه می دهیم:

. برای سریع تر بلند شدن از رختخواب و لباس عوض کردن و … تایم بگیرید و این فعالیت های هر روزه را تبدیل به یک رقابت کنید.

. هنگام انجام کارهای خانه، موزیک پخش کنید و با فرزندتان برقصید.

. در حمام بازیهای آبی برایش تدارک ببینید.

. در موقعیت هایی که امکانش هست، انتخاب ها را به عهده ی او بگذارید، مثلا اینکه صبحانه چه بخورد یا چه لباسی بپوشد. این دیگر بستگی به خودتان دارد که چگونه کارهای تکراری و روزمره تان را شادتر و مفرح تر کنید تا هم شما خسته و کلافه نشوید و هم فرزندتان از بودن در کنار شما و لذت بردن از لحظات، کمتر احساس بی حوصلگی کند، ضمنا همکاری با شما را هم یاد می گیرد و همین هم برایش سرگرم کننده است.

تکالیف یا کارهایی را که باید انجام دهد، به بخش های کوچک تر تقسیم کنید

اگر کارهایی هست که فرزندتان از انجام آنها واقعا لذت نمی برد اما مجبور به انجام شان است، سعی کنید آنها را به چند قسمت کوچک تر تقسیم کنید. در ازای انجام هر قسمت، به او وعده ی پاداش بدهید و مجبورش نکنید به یکباره همه ی آنها را کامل کند. بهتر است برنامه ای با پاداش ها کوچک اما مشخص، ترتیب دهید، مثلا:انجام کار اول؛ یک شکلات، انجام سه کار؛ رفتن به پارک، انجام پنج کار؛ یک ساعت بازی مورد علاقه. اگر بچه ها به دنبال به دست آوردن چیزی باشند، انگیزه ی خیلی بیشتری برای انجام کاری خواهند داشت، و تقسیم کردن کارها به بخش های کوچک تر، باعث می شود گیج و خسته نشوند و با کامل کردن کارشان، اعتماد بنفس هم پیدا کنند.

لیستی از فعالیت هایی که برای رفع حوصله سررفتگی خوبند تهیه کنید

وقتی کودک تان حوصله اش سررفته، این مهم است که بداند چطور خودش حالش را خوب کند. گذشته از اینها، شما همیشه کنارش نیستید تا سرگرمش کنید، بنابراین باید مهارت ِ استفاده از وقت را یاد بگیرد، که مهارتی ارزشمند در زندگیست. اما این بدین معنا نیست که شما نمی توانید کمکی به او بکنید. با هم بنشینید و لیستی بلند و بالا از فعالیت هایی تهیه کنید که هردوی شما معتقدید برای برطرف کردن بی حوصلگی مفیدند، سپس هر کدام را روی یک تکه کاغذ بنویسید و در یک بطری یا جعبه بریزید، از کودک تان بخواهید هر بار که حوصله اش سر رفت، یکی از کاغذها را درآورده و همان کار را انجام دهد.

چه کنیم حوصله کودکمان سر نرود؟

 
چند ایده:نقاشی بکش، در حیاط بازی کن، یک داستان بنویس، با حباب سازت بازی کن، جدول حل کن، با لگوهایت بازی کن، برقص، ترانه و آهنگ بخوان. این لیست می تواند پُر از فعالیت های خاصی باشد که فرزندتان دوست دارد. هر چند وقت یکبار هم فعالیت های جدیدی به این لیست اضافه کنید تا همیشه تازه و جالب و مهیج بماند.

بررسی کنید که حوصله سررفتگی و بیحالی فرزندتان ناشی از افسردگی نباشد

حوصله سررفتگی به طور کلی، مضر نیست اما گاهی اوقات می تواند علامتی از افسردگی باشد. اما از کجا بدانید و چطور این دو را ازهم تشخیص دهید؟ بچه ای که حوصله اش سررفته معمولا با شرکت در یک فعالیت جدید یا با انجام یک بازی مهیج، سر شوق می آید و شاد می شود، یعنی به زودی حالت طبیعی خود را مجددا به دست می آورد. اما از آن طرف، کودکی که افسرده است، حتی با چیزهایی که معمولا دوست دارد هم شاد و راضی نمی شود و با شرکت در فعالیت های جدید هم، حوصله سررفتگی و احساس کسل بودنش ادامه دارد.
اگر نگران هستید که چرا حوصله سررفتگی های فرزندتان، مدام و با فواصل کم تکرار می شود یا با هیچ کار و سرگرمی، حالش را نمی توانید خوب کنید، حتما به یک متخصص مراجعه کنید تا او بررسی های لازم را انجام دهد.

تاثیر خواب در افزایش کارایی ذهنی و جسمی کودک

خواب کافی برای کودک در طول شبانه روز باعث افزایش کارایی ذهنی و جسمی در او می شود.

یک روان شناس و مشاور اظهار داشت:میزان هوش کودک و افزایش آن به مجموعه ای از عوامل بستگی دارد که یکی از این عوامل رفتن به رختخواب در ساعت معینی از شب است.

وی افزود:در واقع یادگیری زبان، خواندن و حل مسائل در درس های مختلف در کودکانی که خواب منظمی دارند نسبت به بچه هایی که بطور بی نظم در ساعات متفاوتی به خواب می روند، آسان تر است.

میزان هوش کودکان

 اگر کودکی زودتر از همسالان خود به رختخواب برود و در ساعت مشخصی از شب بخوابد به همان نسبت در یادگیری موفق تر خواهد بود و معیار اصلی برای پیش بینی رشد مثبت در کودکان، داشتن خواب منظم در طول شبانه روز است.

این روان شناس در پایان بیان کرد:خواب کافی برای کودک نه تنها باعث افزایش یادگیری و کارایی ذهنی در او می شود بلکه در خلق و خوی وی نیز نقش مهمی دارد و کودکانی که کمتر از 11 ساعت در طول شبانه روز می خوابند موجب عقب ماندگی تحصیلی نسبت به سایر همسالانشان خواهند شد.

انس با قرآن در کودکان

بسیاری از دانشمندان و بزرگان اندیشه، وقتی از خاطرات کودکی خود می گویند خواندن قرآن مادر یا دعاهای او سر سجاده را از تأثیرگذارترین اتفاقات آن دوران می دانند.

انس کودکان با قرآن

خیلی شده که فازمان منفی بوده و سراغ قرآن رفتیم. کتاب را باز کردیم و آیه ای موجب قرار دلمان شده است. اما راستی، آیا وقتی که فازمان مثبت بوده هم سراغ قرآن رفته ایم؟ آیا قرآن را همه کارۀ زندگی خود می دانیم؟ برای کسانی که دغدغۀ انس بچه ها با قرآن دارند، باید متذکر شویم که خود والدین، لازم است این انس را با قرآن داشته باشند و در منفی و مثبت روزگارشان، به قرآن رجوع کنند تا بچه ها هم الگو بگیرند.
خودمان را مخاطب واقعی قرآن بدانیم تا برکت این نگاه در زندگی مان جاری و سرریز شود.

1. آموزش به چه شکل باشد؟
بچه ها را دیده اید که وقتی یک کارتون را هزار بار از تلویزیون دیده اند می توانند همۀ آهنگ ها و شعرهایش را از بر بخوانند؟ هوش خاصی نمی خواهد؛ این تنها نتیجۀ تکرار زیاد آن آهنگ از تلویزیون و شنیده شدنش توسط بچه هاست. وقتی قرآن در فضای خانه طنین انداز شود و دائم تکرار گرددد، در ذهن بچه ها می ماند. در حال حاضر آیات سه بار تکرار هم به شکل سی دی موجود است که برای بچه ها قابل استفاده است. هنگام تکرار آیه، حتی می توانید به شکل بازی، معنی آیه را هم بگویید.

2. چه کنیم خسته نشوند؟
مراقب باشیم بچه ها خسته نشوند. همیشه آموزش های مستقیم بچه ها را زود خسته می کند. لازم نیست قرآن را بیخ گوش فرزندتان روشن کنید. توی گوشی تلفن همراهتان باشد و از آن یکی اتاق هم پخش شود، کافی است. هر وقت احساس کردید بچه ها از شنیدن صدای قرآن خسته اند فورا فضا را عوض کنید.

3. کی پخش کنیم؟
هیچ وقت وسط بازیِ هیجانی بچه ها، اقدام به پخش قرآن نکنید. هم شان قرآن باید محفوظ بماند و هم اینکه ریتم تلاوت و همراهی آن با هیجانات کودکانه، ممکن است کلافگی به بچه ها بدهد. وقتی آرامند، وقتی داریم غذا می خوریم، وقتی کم کم چشمانشان گرم خواب می شود. اینها را رصد کنید. اوقات آرامش بچه ها وقت مناسبی است.

4. با کی ارتباط بگیریم؟
جلسات قرآن معمولا جدی هستند و از سر و صدای بچه ها جلوگیری می کنند و دائم تذکر سکوت می دهند. شاید این گونه جلسات برای سنین کم مناسب نباشد. دنبال یک جلسۀ سادۀ خودمانی بگردید. بالاخره در شهرتان یک جایی هست که بچه ها با انرژی هستند و در جلسۀ قرآن هم آرام و قرار ندارند، اما مربی قرآن صبوری می کند و همراه بازی و مسابقه، با بچه ها قرآن کار می کند. این وظیفۀ والدین است که همانطورکه برای درد جسمی، بهترین طبیب را می یابند، برای آموزش های دینی هم بهترین فضاها را پیدا کنند.

5. چطور تشویق کنیم؟
یادگیری حتی یک آیه از قرآن هم باید با تشویق همراه باشد. هیچ وقت نگویید دیگر بی خیال تشویق! بچه ها دلگرمی لازم دارند و اگر این دلگرمی برایشان فراهم باشد، تا آخر عمر دست از انس با قرآن برنمی دارند.

6. به بقیه هم بگویید
در جمع فامیلی و دوستانه، از فرزندتان بخواهید سوره ای که بلد است را بخواند. یا مثلا سوالات مفهومی بکنید و او پاسخ دهد. تشویق دیگران هم برای او معجزه آساست و غیر از این، موجب بالا رفتن اعتماد به نفسش هم می شود.

7. برایشان از قصه های قرآنی بگویید
کودکان عاشق شنیدن قصه هستند، به خصوص قبل از خوابیدن. چه فرصتی بهتر از این؟ برایشان از قصه های قرآنی بگویید و تمام سعی تان را بکنید که قصه ها را جذاب تعریف کنید. بگذارید قصه ها در روح و جان فرزندتان بنشیند. توجه داشته باشید که در قصه ها بیشتر از مهربانی و رحمت خدا بگویید، نه از عذاب و خشم الهی.

8. فعالیت های قرآنی را فراموش نکنید
می توانید بچه ها را همراه خودتان به نمایشگاه قرآن ببرید یا به کلاس های خطاطی و نقاشی مرتبط که با آیات قرآن مرتبط هستند. آنها را تشویق به حضور در مسابقه های قرآنی کنید. حس رقابت باعث می شود انگیزه بیشتری برای یادگیری قرآن پیدا کنند.

غذا دادن به کودک در حمام

بد غذا بودن کودک همیشه برای والدین چالش و دردسری بزرگ است تا حدی که گاهی ما به عنوان مادر یا پدری دلسوز، راههای نامتعارف و عجیبی برای تغذیه ی کودک بدغذای مان در پیش می گیریم، بدون اینکه اهمیتی به درست یا نادرست بودن این روش ها بدهیم.

تشویق کودک به غذا خوردن می تواند استرس برانگیز و وقت گیر باشد. ساعت 5، غذا دادن به کودک تان را شروع می کنید و ساعت 6، هنوز مشغول همین کار هستید، در حالیکه باید لباس پوشیده بودید و آماده ی رفتن به خرید! ضمنا، غذا خوراندن به بچه ها در حمام می تواند از یک جهت راحت تر هم باشد چون می توانید صورت و دور دهان شان را تمیز کنید و لباسی هم در کار نیست که کثیف شود.

تغذیه کودک در حمام

اما چیزهایی وجود دارد که غذا دادن به کودک در حمام آنها را بهم می ریزد. شما سعی می کنید خانواده ای شاد داشته باشید و زمان غذا خوردن هم فرصتی است برای دور هم بودن و ارتباط برقرار کردن. اگر به کودک تان در حمام غذا بدهید روالی را در پیش می گیرید که این فرصت از کودک تان سلب خواهد شد و احتمالا به تنها و مجزا غذا خوردن عادت خواهد کرد. کودک با خود فکر می کند:«خیلی خوب است، من در اینجا می توانم تمام توجه مادرم را فقط به خودم جلب کنم!»

ضمنا غذا دادن به کودک در حمام، خطراتی هم دارد. خطر خفه شدن چیزی است که ممکن است واقعا از کنترل شما خارج باشد، چون کودک نمی تواند در وان، در وضعیتی ایمن جهت غذا خوردن بنشیند. البته اگر از این شیوه، گهگاه و به دلایلی خاص استفاده کنید ایرادی ندارد، اما مراقب باشید غذا خوردن در حمام، برای کودک تان تبدیل به یک عادت نشود.