برچسب: روانشناسی بارداری

طی دوره بارداری، آن‌قدر از این طرف و آن طرف توصیه و راهنمایی‌های ضدونقیض به سمت شما سرازیر می‌شود که حس می‌کنید همه کارهایی که دارید انجام می‌دهید اشتباه است. ولی ما برای شما فقط یک توصیه داریم و آن این است که نگرانی و احساس گناه را کنار بگذارید.

اگر باردار هستید لازم نیست احساس شرمندگی کنید:

اگر میهمانی‌ها را خراب می‌کنید
از لحظه‌ای که یک زن باردار می‌شود، خستگی و رخوت شدید بخشی از زندگی روزمره او می‌شود. شاید دوست نداشته باشید فرد تنبل جمع باشید و ساعت 9 شب با بقیه میهمان‌ها خداحافظی کنید اما به یاد داشته باشید شما دارید به یک انسان زندگی می‌بخشید و این کاری تمام‌وقت، دشوار و بسیار خسته‌کننده است. حس بدی نداشته باشید نسبت به اینکه جمع را رها می‌کنید تا کمی بیشتر بخوابید. ممکن است تا سال‌ها پس از تولد کودک نتوانید خواب درست‌وحسابی داشته باشید بنابراین از اینکه این روزها کمی بیشتر می‌خوابید خجالت نکشید.

اگر هله‌هوله زیاد می‌خورید
گرچه باید سعی کنید در کل، یک رژیم غذایی سالم را در پیش بگیرید اما ایرادی هم ندارد اگر هر از گاهی کمی هله‌هوله خوردید. آخر دنیا که نیست، خوردن کمی شکلات بعد از ناهار هیچ‌کس را تبدیل به یک مادر بی‌فکر و وحشتناک نمی‌کند. هر چند وقت یک بار بی‌خیال همه عذاب‌وجدان‌ها بشوید و با خوراکی‌های خوشمزه و پرکالری به خودتان برسید و از آن لذت ببرید.

اگر زود از کوره در می‌روید
وقتی یک آدمیزاد دیگر دارد به معنای واقعی کلمه، خون شما را ذره‌ذره می‌مکد غیرعادی هم نیست اگر گاه‌وبیگاه از کوره در‌بروید. سعی کنید نسبت به این قضیه حس بدی نداشته باشید و به خودتان بگویید اگر هم هر از گاهی موقع رانندگی سر راننده‌های دیگر فریاد بزنید عیبی ندارد.

اگر ورزش نمی‌کنید
سلامت شما هم برای خودتان هم برای کودک بسیار مهم است. اگر پزشکتان ورزش کردن را برای شما مجاز دانسته ولی حوصله آن را ندارید نگران نباشید چون بسیاری از خانم‌های باردار همین وضعیت را دارند مخصوصا اگر کار هم می‌کنید و بچه‌های دیگری هم دارید. فکر نکنید دارید تنبلی می‌کنید. همین که طی این 9 ماه عقل خود را از دست نمی‌دهید کلی کار کرده‌اید!

اگر شکمتان به اندازه کافی بالا نیامده
شبکه‌های اجتماعی کارهای مثبت زیادی برای مادران باردار کرده‌اند، اما نیمه تاریکی هم دارند. احتمالا بعد از دیدن یک میلیون عکس از بی‌نقص‌ترین برآمدگی شکم زنان باردار، یواش‌یواش به این فکر می‌افتید که برآمدگی شکم شما با بقیه فرق دارد. اگر زودتر از موعد وزن اضافه کرده‌اید یا برآمدگی شکم شما کوچک‌تر یا بزرگ‌تر از دیگر خانم‌های باردار است، اصلا مهم نیست. این موضوع در هر بارداری و در هر مادری کاملا متفاوت است.

اگر می‌خواهید بدانید پسر است یا دختر
همه ما ادعا می‌کنیم جنسیت کودک برایمان اهمیتی ندارد و مهم فقط سلامت کودک است و در نهایت هم بله، تنها چیز مهم هم همین است. ولی کنجکاو بودن در مورد جنسیت بچه و هیجان برای درست کردن بهترین اتاق کودک و عکس گرفتن از آن و گذاشتن آن روی شبکه‌های اجتماعی اصلا خجالت‌آور نیست و هیچ‌کس به این‌که شما با تمام وجود کودکتان را دوست دارید شک نخواهد کرد.

اگر از بارداری بیزارید
عاشق بی‌قیدوشرط کودکتان بودن به این معنی نیست که باید از تک‌تک لحظه‌های بارداری آن کودک لذت ببرید. واقعیت این است که تعداد بسیار زیادی از خانم‌ها کلا از بارداری متنفرند. اگر تهوع صبحگاهی غیرقابل تحملی دارید یا از تغییرات پیش آمده در بدنتان خوشحال نیستید و یا کلا از این طرف و آن طرف بردن یک بار اضافی خسته شده‌اید، هر کدام از این‌ها که باشد شما حق دارید از بارداری بیزار باشید. یک جایی همه ما آرزو می‌کنیم می‌توانستیم دکمه‌ای را بزنیم و زمان را به جلو ببریم و به بهترین قسمت برسیم، آنجایی که کوچولویمان را برای اولین بار در آغوش می‌گیریم.

اگر  برنامه خاصی برای دوران بارداری‌تان ندارید
گرچه بسیاری از خانم‌ها برنامه‌های دوران بارداری را مفید می‌دانند و بر آن خیلی هم تکیه می‌کنند اما فکر نکنید چون برنامه‌ای برای فعالیت‌های دوران بارداری ندارید پس یک مادر بی‌فکر و تنبل هستید.  باید گفت که این بارداری شماست و آن کودک هم کودک شماست. هیچ‌کس حق ندارد به شما بگوید چه‌کار کنید و چطور آن کار را انجام دهید. اگر در کلاس مرکز بارداری شرکت نکرده‌اید مطمئن باشید که تنها نیستید.

اگر  نصیحت‌های ناخواسته دیگران اعصابتان را خرد می‌کند
بسیاری از مردم، از خویشاوندان تا غریبه‌ها با دیدن یک خانم باردار فورا احساس وظیفه می‌کنند که بهترین توصیه‌هایشان را نثارش کنند. برخی از این توصیه‌ها ممکن است مفید و بعضی نباشد ولی یک‌چیز قطعی است: هر چقدر هم که صبور باشیم دهمین باری که یک نفر شروع می‌کند به ما آموزش بدهد چطور بادگلوی کودکمان را بگیریم کلافه می‌شویم.

اگر دست از نوشیدن چای و قهوه برنداشته‌اید
بسیاری از خانم‌ها فکر می‌کنند در طول دوران بارداری باید به کل نوشیدن چای و قهوه را کنار گذاشت و تعداد بیشتری از خانم‌ها در انجام این کار به مشکل بر‌می‌خورند. شما مجبور به این کار نیستید. روزی یک فنجان چای یا قهوه برای بیشتر مادران باردار بی‌ضرر است. برای اطمینان در این مورد با پزشکتان مشورت کنید ولی فکر نکنید چون نمی‌توانید این عادت را کلا کنار بگذارید پس در امتحان مادر خوب بودن مردود شده‌اید.

اگر دلتان برای بدن خودتان تنگ شده
منظور، برگشتن فرم بدنمان به حالت سابق نیست بلکه دوباره صاحب بدنمان شدن است. اینکه آزادانه بتوانید دوباره روی شکمتان بخوابید، خم شوید و کفشتان را بپوشید و بدون اینکه شبیه خیمه بشوید کاپشنتان را تنتان کنید. بدن شما سال‌ها مال خودتان بوده است بنابراین طبیعی است اگر آن را دوباره پس بخواهید. به هیچ‌وجه خجالت‌آور نیست اگر روزشماری می‌کنید برای روزی که دوباره بتوانید جورابتان را خودتان پایتان کنید بدون اینکه مجبور باشید فقط حدس بزنید که آیا تابه‌تا هستند یا نه.

به دلیل تغییرات هورمونی در دوران بارداری، خیلی طبیعی است که زنان دستخوش تغییرات روحی و احساسی عمده‌ای شوند و شاید بتوان به جرات گفت هورمون‌ها هستند که در این دوران خلق‌وخوی زن را تحت کنترل خودشان دارند. البته این نکته را هم باید در نظر داشته باشید که نیازهای عاطفی زنان باردار از فردی به فرد دیگر متفاوت است و نمی‌توان برای همه یک نسخه مشترک پیچید. اما به‌صورت کلی نکات مهمی وجود دارد که دانستن آن برای اطرافیان یک زن باردار توصیه می‌شود.

استرس و اضطراب دوران بارداری

اغلب زنان در سه‌ماهه اول بارداری استرس و اضطراب بیشتری را تجربه می‌کنند. اگرچه بخش قابل‌توجهی از این میزان استرس را باید به تغییرات هورمونی نسبت داد اما عوامل زیادی مانند ترس از دست دادن نوزاد، نگرانی در مورد مشکلات اقتصادی، وحشت از تجربه یک زایمان سخت و … می‌تواند روی شدت بخشیدن به اضطراب و استرس مادر تاثیر قابل‌توجهی داشته باشد. با توجه به اینکه استرس و نگرانی در دوران بارداری می‌‌تواند خطر سقط جنین و یا زایمان زودرس را سبب شود، بهتر است مادران در این مورد توجه بیشتری داشته باشند و عوامل استرس‌زا را در حد توان از خود دور کنند.

افسردگی، شایع‌ترین احساس بارداری

جدا از سلطنت هورمون‌ها در دوران بارداری؛ یک سری تغییرات فیزیکی برای مثال اضافه وزن باعث می‌شود که برخی از زنان اعتمادبه‌نفس خود را از دست دهند و حتی از ایجاد رابطه زناشویی با همسرانشان امتناع کنند. این مساله نه تنها باعث تخریب احساسات مادر می‌شود بلکه در رابطه زناشویی و صمیمت بین زن و مرد تاثیرات بدی را به همراه خواهد داشت. اطرافیان مادر خصوصا همسر باید در وهله اول نسبت به بروز چنین احساساتی در مادر آگاه باشند و علاوه بر درک احساسات همسر با او همدردی کنند. به همسرتان گویید که با وجود این تغییرات نیز او را همچنان دوست دارید و به زودی با تولد فرزند می‌تواند کنترل احساساتش را به دست بگیرد.
برخی دیگر از زنانی که به صورت غیرمنتظره بارداری را تجربه می‌کنند، با ترس نگهداری کودک روبه‌رو می‌شوند. این دسته از مادران احساس می‌کنند که از عهده این کار برنمی‌آیند مخصوصا اگر اولین بارداری را تجربه کنند. در این مورد نیز همسران باید در کنار مادر باشند و قول همکاری مشترکی را برای تربیت و رشد کودک به همسرشان بدهند.

احساس پشیمانی از بارداری طبیعی است

همان‌طور که در ابتدای مقاله برایتان توضیح دادیم احساسات یک زن باردار دائم در نوسان بوده و از فردی به فرد دیگر متفاوت است. خیلی‌ها نه از تغییر ظاهر اندام خود نگرانی دارند و نه از مسئولیت‌های بعد از بارداری. اما با وجود اینکه خبر بارداری یکی از بهترین خبرهای یک زن در طول دوران زندگی‌اش است اما گاهی اوقات زنان بعد از شنیدن خبر بارداری حس متفاوتی را تجربه می‌کنند. یکی از این احساس‌ها حس پشیمانی است. زن‌وشوهری که تا دیروز در تقلای بچه‌دار شدن بودند با شنیدن خبر ورود یک تازه‌وارد به دلایل مختلف دچار استرس و تنش می‌شوند. ترس نداشتن پشتوانه مالی برای تربیت کودک، ترس زایمان و یا از دست دادن شغل که به یک باره به ذهن زن یا مرد هجوم می‌آورد، همه و همه باعث ایجاد حس پشیمانی در زن و یا هردو می‌شود.
آگاهی از این احساس باعث می‌شود که فکر نکنید تنها هستید و بدانید بروز چنین احساساتی کاملا طبیعی است. بهترین پیشنهاد صحبت کردن و همفکری با زوج‌هایی است که صاحب فرزند شده‌اند. مطمئن باشید آن‌ها هم مانند شما چنین تجربیاتی را پشت سر گذاشته‌اند. هم‌صحبتی با زوج‌هایی که صاحب فرزند هستند و شنیدن تجربیات آن‌ها می‌تواند در کمرنگ کردن احساسات منفی شما تاثیر زیادی داشته باشد.

به زن باردار بیشتر توجه کنید

اطرافیان یک زن باردار باید بدانند که یکی از نشانه‌های تغییرات هورمونی در زنان خستگی و عصبانیت است. زن در این دوران ممکن است خیلی زود از کوره در برود و گاه نسبت به کوچک‌ترین بی‌توجهی و ناملایمات واکنش تندی نشان بدهد. تنها آگاهی از چنین تغییراتی، به همسران و اطرافیان کمک می‌کند تا صبر و تحمل بیشتری را نسبت به مادر از خود نشان دهند و نسبت به او جزئی‌تر باشند. برای مثال بیشتر زنان دوست دارد در مورد حرکت جنین در بدنشان با همسر صحبت کنند. نسبت به این احساس مادر شوق و اشتیاقی همانند او نشان دهید.

نکات طلایی برای حفظ آرامش زنان باردار

• بهتر است از استراحت و خواب کافی غافل نمانید و به انجام ورزش‌هایی سبک مانند یوگا البته زیر نظر پزشک خود بپردازید. اطرافیان باید توجه کنند که از بحث و جروبحث لفظی با زنان باردار جدا بپرهیزند و اگر زن فرزند دیگری دارد حتما به او در انجام کارهای مربوط به فرزند و یا امور منزل کمک کنید.
• عده‌ای از زنان تصور می‌کنند که اطرافیان یا همسر فقط به سلامت جنین اهمیت می‌دهد و سلامتی خود او چندان مهم نیست. سعی کنید این حس را از ذهن همسرتان پاک کنید و به او عملا نشان دهید که سلامتی او نیز برایتان بسیار مهم و حیاتی است.
• ارتباط با افراد خوش‌بین و مثبت مخصوصا زنانی که تجربه زایمان داشته‌اند نیز می‌تواند تا حد قابل‌توجهی از بروز و شدت گرفتن اختلالات روانی دوران بارداری بکاهد.
• گوش دادن به موسیقی آرام‌بخش یکی دیگر از راهکارهای مفید برای کاهش استرس و نگرانی در زنان باردار است. می‌توانید با روشن کردن عود آرامش بیشتری را در حین گوش کردن به موسیقی به خودتان هدیه دهید.
• نکته مهم اینکه حتما محیط کار و یا منزل خود را تمیز و مرتب نگه دارید زیرا نوع چیدمان محیط اطراف شما نیز باعث آرامش بیشتر شما خواهد شد.

شاید پس از تولد اولین فرزند خود، تصور کنید که درزمینه حاملگی، اطلاعات کاملی داشته و برای بارداری دومتان نیازی به مشاوره یا حمایت ندارید، اما بارداری دوم، تجربه کاملاً متفاوت و جدیدی است.
در ابتدای دوران بارداری دوم، احساس می‌کردم که صاحب دختر خواهم شد. فکر می‌کردم ویار بیشتر به میوه‌های گرمسیری مثل آناناس و تهوع ممتد صبحگاهی در مقایسه با بارداری اول و تولد پسرم، نشانه‌های فرزند دختر است. تا قبل از تعیین جنسیت جنین، به لباس‌های رنگارنگ و اتاق صورتی و جذاب نوزادی فکر می‌کردم ولی وقتی متوجه شدم که برای دومین مرتبه، صاحب فرزند پسر خواهم شد، متعجب شدم.
حاملگی اول و دوم کاملاً متفاوت هستند، پس اگر شما هم در انتظار دومین فرزند خود هستید به این نکات توجه کنید:

این بار، نشانه‌های بارداری مشخص‌تر هستند:

ممکن است تغییرات ظاهری در اندامتان را در بارداری اول به‌خوبی مخفی کرده باشید ولی بار دوم چنین فرصتی ندارید. شاید در هفته هشتم دیگر نتوانید دکمه شلوارهای قدیمی‌تان را ببندید. این تغییرات به دلیل کشیده شدن عضلات و پوست شکم و رحم در حاملگی اول است، به همین دلیل سریع‌تر چاق می‌شوید و تغییرات جسمی بیشتری را احساس می‌کنید. شاید هم مجبور شوید لباسی‌های بارداری قبلی را دور بریزید.
نکته مهم دیگری که این بار توجه شمارا جلب می‌کند، لگدزدن زودهنگام جنین است. مادرانی که تجربه بارداری دوم رادارند اغلب احساس می‌کنند که جنین در هفته شانزدهم یعنی دو هفته زودتر از فرزند اول، شروع به لگدزدن کرده است. نگران نباشید این به دلیل افزایش آگاهی شما نسبت به نشانه‌های بارداری است و تغییری در رشد جنین وجود ندارد.

تغییرات بدن و دردهای شدیدتر:

در بارداری دوم، عضلات شکمی، قدرت کافی برای پنهان نگه‌داشتن علائم بارداری را ندارند. این بار، شکم خیلی زودتر بزرگ می‌شود و ماهیچه‌های ناحیه کمر، کشیدگی بیشتری را احساس می‌کنند. برای جلوگیری از کمردرد، کفش‌های پاشنه‌کوتاه (کفش تخت نپوشید) پوشیده و در هنگام خواب، حتماً بالشی بین زانوهای خود قرار دهید.
اگر در حاملگی اول به رگه‌ های واریسی و یا بواسیر مبتلا شده‌اید، این بار ممکن است با شدت بیشتر، این مشکلات را تجربه کنید، فرایند بهبود هم در بارداری دوم طولانی‌تر است. چون رگ‌ها از قبل کشیده شده‌اند و حساس‌تر هستند. بهترین راهکار برای پیشگیری از بواسیر، نوشیدن آب فراوان، رژیم غذایی سرشار از سبزی‌ها و فیبر است و برای کاهش مشکلات ناشی از واریس، از ایستادن طولانی‌مدت اجتناب و به‌طور منظم ورزش کنید تا حد امکان از افزایش وزن جلوگیری کرده و پاهای خود را آویزان و یا روی‌هم جمع نکنید. در صورت نیاز هم می‌توانید به کمک پزشک خود، از تجهیزات کمک درمانی و ارتوپدی مثل کمربند یا مچ بند استفاده کنید.

خستگی بیشتر:

حتماً در بارداری اول، روزهای خوبی را تجربه کرده‌اید، پس از یک سفر کوتاه یا رفتن به سینما، چُرت زده و از این اوقات لذت برده‌اید؛ اما این بار فرزند اولتان ساعت 6 صبح، از شما صبحانه می‌خواهد و یا ساعت سه نیمه‌شب، برای خواب به اتاق شما می‌آید. پس تعجبی ندارد که در حاملگی دوم، خستگی بیشتری احساس کنید.
تا حد امکان، این قبیل مسائل را به همسرتان واگذار کنید و از او کمک بخواهید تا زمان بیشتری برای استراحت داشته باشید. حتی کارهای کوچک مثل پُر کردن ماشین لباسشویی یا خریدهای روزانه را به همسرتان بسپارید. با تولد فرزند دوم، زمان شما بسیار محدودتر خواهد بود، پس سعی کنید از شروع بارداری، از اطرافیان خود، یاری بگیرید تا فرزندتان را به مدرسه یا مهدکودک ببرند یا در حمام کردن به او کمک کنند، این کار، پیش‌زمینه‌ای برای تولد نوزاد است و به فرزند اول کمک می‌کند تا به حضور این تازه‌وارد کوچک سریع‌تر عادت کند.

نگرانی‌های بیشتر:

مسئولیت‌های شما در بارداری دوم بسیار بیشتر است. علاوه بر اینکه باید نگران تغییرات ناشی از تولد نوزاد خود باشید، باید فرزند اول را آماده ورود خواهر یا برادر جدید کنید. می‌توانید با واگذاری مسئولیت‌ها و کارهای کوچک به فرزند اول، به او نشان دهید که همچنان مادرش هستید و به نیازهای وی توجه دارید. علاوه بر این باید به‌سلامت جنین و خودتان دقت کنید و برای پس از تولد فرزند دوم، برنامه داشته باشید.

زایمان راحت‌تر و بهبودی سریع‌تر:

شاید کشیدگی عضلات رحم، در دوران بارداری دوم، به مشکلات شما اضافه کرده باشد اما این مسئله در هنگام زایمان، به شما کمک می‌کند. بااحساس درد کمتر در هنگام زایمان و بهبودی سریع‌تر، می‌توانید به‌سرعت به شرایط نرمال خود بازگشته و به کارهایتان رسیدگی کنید.
با شناخت این تفاوت‌ها، می‌توانید اقدامات لازم برای پیشگیری و یا مواجهه با چالش‌های جدید را انجام داده و بارداری دوم را نیز به یک تجربه دلپذیر تبدیل کنید.
 

شاید در دوران بارداری، این سؤالات برای شما هم پیش‌آمده باشد: چرا از زمان بارداری، فراموش‌کار شده‌ام؟ یا می‌خواستم از دوستم سؤالی بپرسم ولی کاملاً فراموش کردم که چه سؤالی بود؟
آیا وضعیت مغزی در دوران بارداری متفاوت است؟
شکی نیست که بدن زنان در دوران بارداری، تغییرات بی‌شماری را تجربه می‌کند اما چطور این تغییرات روی عملکرد مغز اثر می‌گذارند؟
اولین بخش از راهنمای زنان باردار درباره عصب‌شناسی دوره بارداری را مطالعه کنید تا پاسخ این سؤالات را بیابید.

تهوع صبحگاهی چیست؟

بیش از 50% (تا 90%) از زنان باردار، تهوع و استفراغ را در دوران بارداری به‌خصوص در اوایل صبح تجربه می‌کنند. حدود 1% از زنان باردار نیز این مشکل را با شدت بیشتری احساس می‌کنند که به آن تهوع صبحگاهی مداوم می‌گویند. این مسئله می‌تواند منجر به کمبود آب در بدن و کاهش وزن شود و نیازمند توجه جدی پزشکی است؛ اما برای اغلب زنان، تهوع صبحگاهی در حدود هفته 18 ام بارداری از بین می‌رود.
هرچند دلیل تهوع صبحگاهی هنوز کاملاً مشخص نشده اما ازآنجاکه بین میزان ترشح هورمون‌های دوران بارداری (hCG) و دفعات تهوع رابطه مثبتی وجود دارد، برخی پژوهشگران، این مسئله را با واکنش بدن به این هورمون‌ها مرتبط می‌دانند.
تحقیقات انجام‌شده روی مادران باردار، نشان داده که شروع تهوع صبحگاهی مقارن با زمان مهمی در رشد جنین یعنی دوره شکل‌گیری شبکه مرکزی عصبی است.
تعدادی از نظریات هم این مسئله را به وجود مواد شبه سمی در جریان خون مادر نسبت می‌دهند و معتقدند سیستم ایمنی بدن در تلاش برای دفع این شبه سموم، دستگاه گوارش را وادار به تهوع می‌کند. از سوی دیگر بر اساس آمارها، تهوع و احتمال سقط‌جنین با یکدیگر رابطه مثبت دارند که این ارتباط، نظریه مطرح‌شده را تائید می‌کند.
در دایره المعارف های پزشکی ازجمله Gray’s Anatomy، تهوع به ناحیه پشت مغز نسبت داده می‌شود که به‌شدت به هورمون‌های hCG حساس بوده و به وجود مواد سمی در جریان خون واکنش نشان می‌دهد. البته منظور از مواد سمی در اینجا، غذاهایی است که برخی ویژگی‌های سمی بودن مانند طعم تلخ را دارا هستند.
بسیاری از زنان در دوران بارداری تمایل کمی به مصرف گوشت، ماهی و برخی سبزی‌های خاص دارند. مصرف این غذاها برای افراد عادی، بدون مشکل است اما به دلیل وضعیت حساس مادر در دوران بارداری، بدن این مواد را سمی دانسته و برای دفع آن‌ها اقدام می‌کند.
  

چرا حس بویایی در دوران بارداری بسیار قوی‌تر است؟

بر اساس گفته بسیاری از زنان، افزایش حس شامه یا هایپرسومیا یکی از نشانه‌های اولیه بارداری است. بااینکه افسانه هایپرسومیا از قرن‌ها پیش وجود داشته، تحقیقات علمی روی این موضوع جدید است. به‌طورکلی حدود دوسوم زنان، حس بویایی خود را در دوران بارداری قوی‌تر گزارش کرده‌اند. برخی مطالعات نشان داده که زنان باردار در مقایسه با سایر زنان، نسبت به بوهایی مانند غذاهای پخته و سوخته، بوی سیگار، عطر و ادویه‌ها حساس‌تر هستند.
درباره آستانه بویایی (کمترین میزان بوی موجود در هوا که می‌تواند توسط سلول‌های بویایی کشف شود) مطالعات کمی انجام‌شده که به دلیل نتایج ضدونقیض آن‌ها، اکثر محققان معتقدند که زنان باردار قدرت بویایی قوی‌تری ندارند بلکه احتمالاً در شناسایی بوها بهتر عمل می‌کنند.
به‌عنوان‌مثال در یک پژوهش که احساس شامه زنان باردار و غیر باردار در شش بوی مختلف آزموده شده بود، تفاوتی دیده نشد.
برخی پژوهشگران معتقدند همان‌گونه که در ابتدای دوران بارداری، دستگاه گوارش، اقدام به دفع غذاهای شبه سمی می‌کند، سلول‌های بویایی نیز با ایجاد احساس انزجار و تهوع کمک می‌کنند تا مادر از مواد خاصی که احتمال سمی بودن رادارند اجتناب کند. به همین دلیل است که بوی دود سیگار یا غذای سوخته برای زنان باردار تا این حد ناخوشایند است.
از طرفی، بین سطح hCG و زمان ترشح آن و تغییرات حس بویایی زنان رابطه مستقیم وجود دارد (مانند رابطه تهوع صبحگاهی و سطح هورمون‌های دوران بارداری).
جالب‌توجه است که این تغییرات هورمونی، روی بویایی ما اثر نمی‌گذارند. پژوهشگران سوئدی، بوهای مختلفی را به زنان باردار و غیر باردار ارائه کرده‌اند و پاسخ‌های مغزی آن‌ها را اندازه گرفته‌ و دریافتند که زنان باردار، امواج مغزی بزرگ‌تر و با دامنه کوتاه‌تری دارند. این نشان می‌دهد که تغییرات هورمونی روی فرآیندهای شناختی و ادراک بوها اثرگذار است نه روی قدرت بویایی.
 

چرا زنان در دوران بارداری احساس فراموشی می‌کنند؟

درحالی‌که برخی زنان باردار، از کاهش قدرت حافظه و فراموشی شکایت می‌کنند، سایرین هیچ تغییری در این دوران احساس نمی‌کنند.
یک پژوهش بزرگ در سال 2008 نشان داده که زنان باردار در مقایسه با زنان غیر باردار و زنانی که به‌تازگی زایمان کرده‌اند، در برخی شاخص‌های ذهنی با مشکلات بیشتری مواجه هستند. زنان باردار، در زمینه‌هایی که نیاز به قدرت شناخت بالایی دارد مانند حافظه کاری (کوتاه‌مدت) و بازیابی اطلاعات بیشتر چالش دارند.
مطالعه دیگری که توسط دیان فارِر و همکارانش اجراشده نشان داده که به‌طور متوسط زنان باردار در مقایسه با زنان غیر باردار 11.7% عملکرد ذهنی ضعیف‌تری دارند. بااین‌حال وقتی نمرات آزمون حافظه را با سطح شش هورمون در پلاسمای خون آن‌ها مقایسه کردند، رابطه‌ای دیده نشد.
تحقیقی که در سال 2008 روی موش‌های باردار انجام شد، نشان داده که میزان تکثیر و تعداد نورون‌های ناحیه هیپوکمپوس در مغز موش طی این دوران کاهش پیدا می‌کند. هیپوکمپوس در انسجام و ارتباط بین حافظه کوتاه‌مدت با بلندمدت مؤثر است. پژوهش مشابه دیگری هیچ تفاوتی در اندازه مغزی موش‌های باردار و غیر باردار به‌جز در ناحیه هیپوکمپوس نشان نداده است. هیپوکمپوس در موش‌های باردار کوچک‌تر بود که این مسئله به نقص حافظه مکان‌یابی مرتبط است. هرچند هیچ مطالعه‌ای روی تغییرات هیپوکمپوس در زنان باردار انجام‌نشده است.
برخی محققان کم‌خوابی یا استرس‌های ناشی از این تغییر بزرگ را در کاهش قدرت حافظه در دوران بارداری مؤثر می‌دانند. مطالعات دیگری هم این مسئله را به فاکتورهای فرهنگی نسبت داده‌اند و معتقدند بر اساس یک باور فرهنگی به نام مغز دوران بارداری، برخی زنان در دوران بارداری برای اولین بار از مشکلات حافظه خود، آگاه می‌شوند. البته تغییر در برنامه‌های عادی روزانه هم ممکن است بر توانایی مغزی اثر بگذارد.
هرچند دانشمندان هنوز اطلاعات کاملی از تغییرات مغز در دوران بارداری ندارند، یک نکته کاملاً واضح است: کودکان برای اینکه حضور خود را قبل از تولد به دنیا اعلام کنند، تغییرات متعددی را رقم می‌زنند.
 

استرس همیشه هست و هیچ‌‌وقت هم نمی‌شود مانع به ‌وجود آمدنش نشد اما وقتی صحبت بر سر بارداری می‌شود دیگر کوچک‌ترین تنش‌ها واسترس‌ها هم به چشم می‌آید چون بحث بر سر بقا و سلامت یک موجود زنده کوچک است که با کوچک‌ترین احساسات مادر درست مثل یک جزر و مد دریا بالا و پایین می شود. به این بهانه مصاحبه‌ای با آقای مشفق کارشناس ارشد روانشناسی بالینی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

 

• تعریف شما از استرس چیست و آیا همه استرس‌ها برای مادر خطرناک است؟

بحث استرس موضوع بسیار مهمی در بارداری است. اما قبل از آن باید تفاوت بین واژه استرس و اضطراب را بدانیم. استرس فشاری است که از بیرون بر ما وارد می‌شود اما اضطراب احساس تنشی است که در وجود خودمان حس می‌کنیم. بنابراین استرس‌ها لزوما سبب ایجاد اضطراب در ما نمی‌شوند. یعنی ممکن ‌است فشارهای بیرونی زیاد باشد اما افراد یاد گرفته باشند که این فشار‌ها را کنترل کرده و دچار اضطراب نشوند. اما در بسیاری موارد استرس باعث ایجاد فشار درونی و اضطراب در افراد می‌‌‌شود.

• آیا کنترل استرس فقط مربوط به مادر می‌شود یا دیگران نیز سهیم هستند؟

مساله عوارض استرس مادر بر روی جنین بسیار قابل توجه است. نکته اینجاست که موضوع بارداری و تولد نوزاد یک مقوله شخصی نیست زیرا فرزندی که قرار است به دنیا بیاید عضوی از جامعه آینده است.
اگر مسیر بچه‌‌دار شدن زن و مرد یعنی از بدو تولد تا مراحل بالاتر رشد، در یک سمت‌‌‌و‌‌سوی نرمال باشد، یعنی فرزندمان یک‌ فرد سالم بار آمده باشد، یک‌‌ جامعه سالم خواهیم ‌داشت. اما اگر فرزندمان مسیر پرتنش و استرس‌‌زایی را طی کرده باشد، تاثیر منفی بر روی جامعه خواهد‌ داشت. بنابر‌این تولد یک فرزند بحث فردی نیست و مادر و پدر نمی‌توانند با گفتن این جمله که: « بچه، بچه خودمان است و …» از زیر‌ بار مسئولیت شانه خالی کنند. در‌‌واقع فارغ از‌اینکه حقوق فردی کودک از بدو تولد باید حفظ شود ما با یک بحث اجتماعی نیز رویارو هستیم.
با همین رویکرد تمامی اطرافیان از دوستان و اعضای خانواده تا همکاران باید به این ‌موضوع توجه کنند که تولد کودک در دراز مدت می‌تواند بر روی زندگی اجتماعی آنها در آینده تاثیر بگذارد. در‌نتیجه استرس مادر و فشارهای وارده بر او یک مساله شخصی نیست.
 

• نقش شوهر در آرام کردن و برطرف کردن استرس زن باردار تا چه اندازه است؟

زن و شوهرها باید به این ‌موضوع توجه کنند که این تنها زن نیست که باید فشار بارداری را تحمل کند، چون ما در مورد یک زندگی مشترک صحبت می‌کنیم. زن ‌و ‌مرد با یکدیگر تصمیم می‌‌‌گیرند که فرزندی را به دنیا بیاورند بنابراین مردان باید در طول دوران بارداری با همسرانشان مشارکت داشته ‌باشند. یکی از مهمترین وظایف شوهر در دوران بارداری تامین آرامش زن در طول این ‌دوران است. البته بهتر است قبل از اقدام به بچه دار شدن هر دو به یک آرامش نسبی رسیده باشند؛ به ‌صورتی که تنش‌های بیرونی و اختلافات تا حد قابل توجهی کمتر شده باشد.
 

• جنین چگونه از احساسات مادر تاثیر می‌گیرد؟

از زمانی که جنین شکل می‌گیرد تا زمان بارداری، مرحله بسیار مهمی است. اگر فشار عصبی در دوران بارداری بر روی مادر زیاد باشد و مادر دچار اضطراب شود، این موضوع روی جنین تاثیر خیلی بدی می‌گذارد.بر‌اساس آزمایش‌‌هایی که انجام شده، جنین در ماه‌های آخر بارداری می‌تواند صدای مادر را تشخیص دهد. البته منظور این نیست که کودک مفاهیم کلمات را می‌فهمد بلکه کودک از تن صدای مادر متوجه حالات شادمانی یا تنش و فشار او می‌شود. بنابر‌این خیلی مهم ‌است که مادر و پدر در این ‌دوران فضای امنی را برای کودک به وجود بیاورند.
 

• بزرگسالانی که پرخاشگر یا پرتنش هستند به خاطر دوران بارداری پرتنش مادر به این حالت دچار شده اند؟

با‌ اینکه استرس و فشار مادر در دوران بارداری تاثیر منفی بر روی کودک و حتی در دوران بزرگسالی او می‌گذارد اما این ‌موضوع به معنای سلب مسئولیت یک سری از افراد در مورد اصلاح اختلالات ناشی از افسردگی یا تنشی که ریشه در کودکی دارد نیست. اما به صورت قطعی می‌توان گفت که استرس و تنش مادر بر روی جنین تاثیرات منفی را به‌‌ دنبال دارد. شاید در روزها و ماه‌های اول تاثیر خیلی کمتر باشد، اما هرچقدر مادر وارد ماه‌های دیگر ‌شود این‌ تاثیر بیشتر خودش را نشان می‌دهد.
 

• بیماری‌هایی که به خاطر استرس مادر گریبانگیر نوزاد می‌شود چیست؟

کودکانی که در ‌نتیجه دوران بارداری پرتنش متولد شده‌اند ممکن است به بیماری « ADHD » یا همان «بیش فعالی» و کمبود تمرکز مبتلا شوند. در‌واقع یکی از پیامدهای استرس مادر در دوران بارداری می‌تواند تولد یک کودک بیش‌فعال باشد. در‌نظر داشته باشید که اختلالات روانی یک ‌فرایند بسیار پیچیده است، یعنی اختلالات روانی در نتیجه عوامل مختلفی مانند ژنتیک، محیط و یا اجتماع روی می‌دهد. به همین‌ خاطر قاطعانه نمی‌توان تشخیص داد که کدامین عامل، بیشترین تاثیر را در اختلالات روانی دارد.
 

• با این تعریف،تاثیر کدام بیشتر است؛ژن یا محیط؟

چیزی که به‌ یقین می‌توان گفت این‌ است که در دوران بارداری همراهی ژن و محیط با یکدیگر بر روی جنین تاثیر می‌گذارد. در بسیاری اوقات ما نمی‌دانیم که اختلالات روانی در کودک در نتیجه ژن بوده یا عامل محیطی را دلیل بروز اختلالات نام ببریم. برای مثال با اینکه کودکی که تازه متولد می‌شود در یک محیط جدید وارد شده اما تاثیراتی را از محیط دوران جنین خود گرفته ‌است.
 

• چرا بعضی از نوزادان آرام و یک سری دیگر از بدو تولد ناآرام هستند؟

بچه‌‌های تازه تولد یافته را به دو دسته بچه‌های خوب و بچه‌های بد تقسیم می‌کنند. این ترجمه‌ای است که از معادل فارسی
« Good child» و «bad chi‌ld » به دست می‌آوریم؛ هرچند معادل فارسی آن چندان خوشایند نیست. منظور از بچه های بد، آن‌ دسته از کودکانی است که از شروع تولد بسیار گریه می‌کنند و همچنین بسیار ناسازگار هستند. اصطلاح بچه‌‌های خوب هم به کودکانی تعلق می‌گیرد که از همان ابتدا بسیار آرام هستند. این ‌موضوع را می‌توان از زبان بسیاری از والدین شنید که چنین تجربیاتی را پشت سرگذاشته‌اند. اینکه یک سری بچه ها آرام هستند و یک عده دیگر ناآرام به همین موضوع بر می‌گردد.
اما نمی توانیم به قطعیت بگوییم که این ‌مساله به ژن مربوط است یا خیر زیرا از دوره جنینی تاثیر محیط بر روی جنین شروع می‌‌شود. وقتی مادر در معرض استرس و فشار قرار بگیرد، باعث ترشح هورمون کورتیزول شده و تاثیر این هورمون بر روی جنین هم وارد می‌شود؛ در نتیجه کودک آمادگی بیشتری دارد که دچار اضطراب شود.

 

• منظور شما این است که مادران مطلقا باید از هرگونه استرس دور باشند؟

باید این‌ نکته را در نظر داشت که ما هرگز نمی‌توانیم یک زندگی بدون اضطراب داشته باشیم. استرس‌های بیرونی همیشه وجود دارند و در بیشتر موارد نمی‌توان مانع به‌‌‌وجود آمدن آنها شد. شاید نتوان مانع بروز استرس شویم اما می‌توان آن را با روش‌های متعددی مهار و کنترل کنیم. هر چقدر زنان روش‌های مدیریتی برای مهار استرس را بیاموزند، تاثیرات منفی اضطراب و فشار مادر بر روی جنین بسیار کمتر خواهد ‌شد.
اما استرس همیشه هم بد نیست. برای مثال یک اتفاق خوب مانند قبولی در رشته دانشگاهی، ازدواج نزدیکان و یا هر چیزی که در شخص ایجاد هیجان کند باز هم نوعی فشار و استرس تلقی می‌شود. بنابراین ما باید یاد بگیریم که هر نوع هیجان و استرس را در طول دوران بارداری کنترل کنیم.
 

• مهمترین فاکتوری که می‌تواند آرامش مادر را با وجود استرس کم کند چیست؟

مهم‌ترین نکته در کاهش استرس و فشار مادر داشتن یک رابطه زناشویی خوب است که در آن تمامی مشکلات به‌‌خوبی مدیریت می‌شود. هرچقدر زن و شوهر توانایی بیشتری در فیلتر کردن مشکلات داشته باشند و اجازه ورود آن را به درون ندهند، مشکلات ناشی از فشار و استرس کمتر خواهد شد.
اما همه انسان‌‌‌ها به‌صورت نرمال تحت تاثیر این فشارها قرار می‌گیرند و در واقعیت نمی‌توان یک محیط ایزوله‌ای را برای مادر فراهم کرد که هیچ‌گونه آسیب و فشاری به او وارد نشود. منظور ما از اضطراب نوعی است که از حد معمول آن خارج می شود و فرد را دائما دچار تنش و هیجان کند.
 

• آیا اپلیکیشن و یا تستی برای سنجش آرامش زنان باردار وجود دارد؟

تست‌هایی در این ‌مورد وجود دارد که زن می‌تواند میزان استرس و تنش خود را بسنجد اما نمی‌توانیم آن را ملاکی برای تعیین مقدار استرس بدانیم. مسلما هر شخصی می‌تواند میزان استرس خود را بدون این تست‌ها نیز بسنجد.

• چه تکنیک‌هایی برای آرامش مادران در دوران بارداری وجود دارد؟

راه‌های آرامش مادر در بارداری مختلف است، اما به‌صورت کلی هر فعالیت یا کاری که مادر بتواند با کمک آن آمادگی بیشتری برای رویارویی با مشکلات داشته باشد، یکی از راه‌های آرامش مادر در دوران بارداری است. برای مثال ورزش شنا که می‌تواند تاثیرگذار باشد؛ منتها بهتر است قبل از بارداری تمامی این اقدامات صورت گیرد؛ البته این اقدامات تنها مختص زن نیست و همسر نیز باید در کنار زن در انجام آن مشارکت داشته باشد.
تمرین‌‌هایی مانند ریلکسیشن، یا مهارت حل مساله به کنترل فشار و استرس مادر کمک زیادی می‌کند. در مهارت حل مساله می‌آموزیم که‌ هیچ چیزی فاجعه نیست. هر مشکلی یا راه حلی دارد، یا اگر ندارد باید آن را پذیرفت. ما خدا نیستیم که هر مشکلی را حل کنیم.

 

• مادرانی که تجربه سقط جنین داشته اند چگونه با این ترس رو به رو شوند؟

دیدی که نسبت به بچه‌دار شدن وجود دارد ابتدا باید اصلاح شود. برای مثال اگر شخصی سابقه سقط جنین داشت و یا فرزندش را از دست داده ابتدا باید این مشکل را در ذهن خود حل کند و فشاری که در نتیجه افکار منفی در ذهن مادر وجود دارد باید از بین برود. این مشکل ابتدا باید با روانشناس حل شود و بعد از بهبودی اقدام به بارداری شود. ترس‌هایی مانند ترس از جراحی، ترس از خون و… قبل از بارداری باید برطرف شوند.
 

• در مقابل حوادث یا مشکلات غیرمنتظره چه توصیه‌ای برای حفظ آرامش مادران دارید؟

اما در مقابل مشکلات غیرمنتظره توصیه من به مادران این است که حتما به یک مشاور یا روانشناس مراجعه کنند. در نظر داشته ‌باشید که در زندگی هیچ چیزی مهم‌تر از روان نیست.
تمام فعالیت‌های فرد مانند: تحصیل، کار و… در نهایت هدفی جز کسب آرامش و شادی و لذت برای او ندارد. بنابراین بهتر است بیش از هر چیزی به روان توجه کنیم. یک سری از افراد در لحظات آخر که کاری از دست کسی ساخته نیست، به روانشناس و یا مشاور بارداری مراجعه می‌کنند. مشاور یا روانشناس چوب جادویی ندارد که با آن معجزه کند. همچنین او راه‌‌حل تمامی مشکلات را نیز ندارد، بلکه به ما کمک می‌کند که احساسات خود را بیشتر بشناسیم و توان مدیریت امور زندگی‌مان را به‌دست بیاوریم.

این نامه از زبان یک زن باردار به همسرش نوشته شده است. اگر باردار هستید و فکر می‌کنید تنها زنی هستید که احساساتی خاص را در این دوران تجربه می‌کند خوب است این نامه را بخوانید. شاید شما هم نیاز داشته باشید که نامه ای مشابه این را برای همسرتان بنویسید. چرا که نه!

بارداری چیست؟

دلم می‌خواهد در این نامه با تو روراست باشم. پس من را به‌خاطر این صداقت و اینکه خیلی راحت احساسات خود را با تو در میان می‌گذارم قضاوت نکن. راستش را بخواهی من هنوز هم دوست دارم مانند گذشته وقتی از سر کار به خانه می‌آیی برایم از همان هله هوله‌های خوشمزه بخری.
اگر نظر مرا بخواهی می‌گویم بارداری سفر بسیار زیبایی است که در آن دو نفر به هم پیوند می‌خورند. اما این بارداری تنها مربوط به من نیست و تو هم در آن سهیم هستی. در این دوران که گاه با خشونت، استرس و آشفتگی همراه است ما لحظاتی را خواهیم داشت که دریای آرام زندگی‌مان مواج و طوفانی است. من نشانه‌ها و احساساتی را تجربه کرده‌ام که هرگز در گذشته آن را تجربه نکرده بودم. البته می‌خواهم بدانی که همه چیز تنها در مورد من و نیازها و انتظاراتی که در این دوران دارم نیست بلکه دغدغه من علاوه بر بارداری در مورد رابطه وعشقمان و مهم‌تر از همه معجزه‌ای است که در درون من و توسط ما خلق شده است.

من در این دوران بیش از هر زمانی که فکر می‌کنی به حمایت و محبت تو نیاز دارم. برای طی کردن هر قدم از این راه من به پشتیبانی و محبت تو نیاز فراوانی دارم چون ما یک تیم دونفره هستیم. اما می‌خواهم این حقیقت را از زبان من بشنوی همانطور که بارداری برای من همراه با چالش‌ها و تجربیات جدید و گاه سخت است من به خوبی درک می‌کنم که این دوران برای تو هم شرایطی سخت را به همراه دارد. ممکن است من به خاطر تغییرات هورمونی صبر و تحمل گذشته را نداشته باشم و گاه ناخواسته از تو فاصله بگیرم. در این شرایط انگار من همان زنی نیستم که تو زمانی عاشقش شده ای و با او ازدواج کرده ای. اما حقیقت این است که هورمون‌های من گویی خشمگین هستند و باید درک کنی که تمامی تغییراتی که درخلق و خوی من ایجاد شده بیشتر آن به خاطر تغییرات هورمونی مخصوص این دوران است.

تغییرات هورمونی من

همسر عزیزم! حتی خود من نیز متوجه شده‌ام که این شخصیت جدید من همان شخصیتی که قبلا آن را می‌‌‌شناختم نیست گویی شخص دیگری شده‌ام. این مشکل باز هم به‌خاطر همان تغییرات هورمونی است. می‌خواهم صادقانه به تو بگویم که انگار خودم هم نمی‌توانم این شخصیت جدید را کنترل کنم. گاهی اوقات احساسات متضادی نسبت به تو دارم. در یک لحظه از تو متنفر هستم و حتی دلم می خواهم صورتت را مچاله کنم و در لحظه‌ای دیگر آنقدر به تو احساس نزدیکی و صمیمت می‌کنم که دوست دارم تو را در آغوش بگیرم. کاملا می فهمم اینکه تو فکر می‌کنی من تبدیل به یک زن سخت و مشکل‌آفرین شده ام. اما می‌خواهم این موضوع را نیز کاملا درک کنی که من اغلب خسته، متورم و همیشه گرسنه‌ام و مهم‌تر از همه تغییرات هورمونی دلیل اصلی این اتفاقات است. گاهی اوقات بر سر چیزهای کوچک گریه‌ام می‌گیرد گاهی اوقات هم سر هیچ و پوچ گریه‌ام می‌گیرد. اما در تمامی این لحظات می‌خواهم بدانی که من همیشه دوستت دارم.

تغییرات فیزیکی در بارداری من

اغلب اوقات به خاطر تغییرات فیزیکی جدید که تجربه کرده‌ام احساس زیبا بودن نمی‌کنم و گاهی اوقات حتی نمی‌دانم که چه حسی دارم. اما تنها چیزی که می‌دانم و مطمین هستم این است که من به تو نیاز دارم. من به جملات عاشقانه و«دوستت دارم» هایت نیاز دارم.
دلم می‌خواهد گاهی اوقات مرا شگفت‌زده کنی. نیازی نیست که برای اینکار درگیر هزینه و یا زحمت زیادی شوی. شاید درست کردن یک شام دونفره که توسط خودت آماده شده باشد بیش از هر چیزی مرا غافلگیر کند و به وجد بیاورد.
یک انسان کوچک در درون من است که انرژی زیادی را از لحاظ جسمی و روحی از من می‌گیرد. من تغییرات فیزیکی زیادی را در دوران بارداری‌ام تجربه کرده‌ام.
من مرتب گرسنه می‌شوم و به غذا نیاز دارم. هرچند نمی‌توانم غذایم را با تو قسمت کنم اما باز هم می‌خواهم که مراقب من باشی. با هیجانات من سهیم شو و بگذار زایمان خوبی را تجربه کنم.
گاهی اوقات دلم می‌خواهد از زبانت بشنوم که به من می‌گویی:«عزیزم به چیزی نیاز داری تا برایت فراهم کنم؟» اما افسوس که این جمله را نمی‌شنوم.
دلم می‌خواهد زمانی که من مشغول استراحت هستم تو بیشتر مراقب بچه‌های دیگرمان باشی. آیا این چیز زیادی است که انتظار دارم؟

همراهی همسر بارداری مرا آسان می‌کند

من تنبل و چاق نیستم فقط به‌خاطر تغییر هورمون‌ها کمی تغییرکرده‌ام و به مراقبت و کمک بیشتری از سمت تو نیاز دارم. از تو می‌خواهم که حامی و همراه من در دورن بارداری باشی. برای مثال هنگام قرار ملاقات با دکتر مرا همراهی کنی، یا با یکدیگر فیلم تماشا کنیم، غذایی که دوست دارم را بخوریم و یا به تعطیلات آخر هفته برویم. دوست دارم تو هم مانند من نسبت به بچه‌ای که درشکمم است احساس داشته باشی و همانند من از اینکه با پاهای کوچکش به شکم من ضربه می‌زند هیجان‌زده شوی و لذت ببری. همسر عزیزم دوست دارم قبل از اینکه همه چیز مجددا تغییر کند بیش از همیشه با تو وقت صرف کنم.من به همراهی همسرم در بارداری نیاز وافری دارم.
به‌خاطر داشته باش که روزهای خوب و روزهای بد همیشه وجود دارند اما من از تو انتظاردارم که در هرشرایطی کنار هم باشیم و در کنار هم این روزها را پشت سر بگذاریم.

همه ما می‌دانیم خوردن غذاهای چرب و ورزش نکردن، بخشی از یک سبک زندگی ناسالم است؛ چیزی که نمی‌دانیم رفتارها و انتخاب‌هایی است که ممکن است اشتباه به نظر نرسند؛ اما در حقیقت برایمان دردسرساز شوند. در این مقاله با 12 سبک زندگی اشتباه در بارداری که ممکن است برایتان خیلی عادی جلوه کند، آشنا خواهید شد.

1. سبک زندگی بدون جای خالی

هر روز شامل کارهایی است که باید به آن‌ها رسیدگی کرد. به همین دلیل داشتن فهرست کارهای مهم ضروری به نظر می‌رسد، این فهرست به خصوص در هفته نوزدهم بارداری که ممکن است به علت تغییرات هورمونی فراموش کار شده باشید، به کارتان می‌آید تا انجام کاری را فراموش نکنید. مهم این است توجه داشته باشید چه در زمان بارداری و چه بعد از آن، قرار نیست دنیایی کار سر خودتان بریزید و برای ریلکس کردنتان وقت نگذارید. کارهای انجام نشده‌ای مثل خرید سیسمونی، خرید لباس بارداری و غیره ممکن است باعث ایجاد استرس شوند و استرس اگر مزمن شود، منجر به ایجاد مشکلاتی مثل اضافه وزن، افسردگی، مشکلات قلبی، مشکلات گوارشی و عدم تمرکز خواهد شد. به همین دلیل هر روز بخشی از زمانتان را برای آرامش خودتان خالی کنید و به استراحت بپردازید.

2. نوشابه رژیمی نخورید

احتمالا شما هم از مضرات شکر و نوشیدنی‌های شیرین باخبر هستید. نکته‌ای که احتمالا از آن بی‌خبر هستید تحقیقی است که در مورد نوشیدنی‌های رژیمی انجام شده است. این تحقیقات نشان داده استفاده از نوشیدنی‌های رژیمی باعث ایجاد سردرد، مشکلات قلبی و عروقی، چاقی و افسردگی می‌شود؛ بنابراین به جای استفاده از مواد قندی و نوشیدنی‌های رژیمی سعی کنید نوشیدنی‌های مفید برای بارداری را به فهرست خوراکی‌های مجازتان اضافه کنید یا با مشورت پزشک میوه‌های مناسب برای بارداری را داخل آب بریزید و از طعم سالمشان لذت ببرید.

3. بلافاصله مسواک نزنید

یکی از قوانین داشتن سبک زندگی سالم، مراقبت از دندان‌هاست؛ این مراقبت به خصوص در دوران بارداری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. تا همین چند وقت پیش توصیه پزشکان این بود که بلافاصله بعد از خوردن غذا مسواک بزنید تا اسید موجود در غذا فرصت رسوخ به دندان‌ها را پیدا نکند. تحقیقات جدید نه تنها یافته‌های قدیمی را رد می‌کنند؛ بلکه توصیه می‌کند بعد از خوردن غذا، به خصوص مواد غذایی حاوی اسید مثل پرتقال یا نارنگی، ابتدا دهانتان را با آب بشویید و بعد از 40 دقیقه مسواک بزنید؛ در غیر این صورت ممکن است به دندان‌هایتان آسیب وارد کنید.

4. صدایش را پایین بیاورید

احتمالا درباره فواید شنیدن موسیقی در بارداری شنیده‌اید و چندین موزیک آرامش‌بخش برای این دوره سراغ دارید؛ با وجود این فواید بهتر است هیچ وقت خودتان را در معرض موزیکی با صدای بیش از 90 دسی‌بل قرار ندهید؛ چون تحقیقات نشان داده‌اند قرار داشتن در معرض این شدت صدا برای حدود هشت ساعت در طول روز می‌تواند باعث آسیب‌های جبران‌ناپذیر به سیستم شنوایی شود.

5. هرطور شده خوب بخوابید

بی‌خوابی در بارداری از جمله مسائلی است که می‌تواند باعث آزار مادران شود. تحقیقات نشان داده است برای داشتن یک سبک زندگی سالم باید هر شب به مدت شش الی هشت ساعت خوابید. نداشتن خواب کافی ریسک ابتلا به افسردگی، سرطان، از دست دادن حافظه، اضافه وزن و ابتلا به بیماری‌های قلبی را بالا می‌برد. برای از بین بردن بی‌خوابی در بارداری از این مقاله کمک بگیرید.

6. شیشه‌ها را بالا بکشید

بالا رفتن ضربان قلب در بارداری نیاز بدن به اکسیژن را افزایش می‌دهد. اگر مجبور هستید مسافتی را با اتومبیل طی کنید، ترجیحا شیشه را پایین ندهید. ممکن است فکر کنید پایین دادن شیشه باعث می‌شود بیشتر هوا بخورید؛ اما تحقیقات نشان داده‌اند گازهای موجود در بزرگراه‌ها خطرناک هستند و ممکن است منجر به ایجاد سرطان و مشکلات قلبی شوند. به همین دلیل اولا سعی کنید به ویژه در روزهای آلودگی هوا از خانه خارج نشوید و بعد هم اگر در هر شرایطی مجبور به سفر شدید، شیشه‌ها را بالا نگه دارید.

7.استفاده بیش از حد از پروبیوتیک‌ها

در دوران بارداری استفاده از هر چیزی که روند طبیعی بدن را به هم بزند، نیاز به مشورت با پزشک دارد. چنانچه به هر دلیلی پزشک شما استفاده از مواد غذایی حاوی پروبیوتیک‌ها را برایتان تجویز کرده است، مصرف این مواد را محدود کنید؛ چون تحقیقات جدید نشان داده‌اند با اینکه استفاده از مواد پروبیوتیک ممکن است باعث بهبود وضعیت گوارشی شود؛ اما میزان زیاد آن منجر به نفخ و گیجی خواهد شد.

8. اول گرم کنید

ممکن است به انجام ورزش در بارداری علاقه داشته باشید و پزشکتان هم مشکلی در انجام حرکت‌های ورزشی سبک برای شما ندیده باشد. در این صورت به خاطر داشته باشید ورزش کردن بدون گرم کردن بدن یکی از اشتباهات بزرگی است که ممکن است در مورد سبک زندگی ورزشی‌تان مرتکب شوید. زمانی که با استفاده از حرکت‌های سبک بدنتان را گرم کنید، بدن آمادگی بیشتری برای انجام حرکات مهم پیدا خواهد کرد.

9. قدم مورچه‌ای بردارید

اگر قبل از به دنیا آمدن فرزندتان مرتب فکر این را می‌کنید که طی چند سال بعد باید او را به کدام مهد ببرید یا برای پیشرفت خلاقیتش چه کارهایی انجام دهید، لطفا دست از این کار بردارید. یکی از اشتباهات سبک زندگی برنامه‌ریزی‌های کلان است. این برنامه‌ها معمولا انرژی زیادی می‌برند و ذهن را خسته می‌کنند. بهترین کار این است که هدف‌های بزرگ را به هدف‌های کوچکتر تقسیم کنید و به خودتان زمان بدهید.

10. خداحافظی با دکتر گوگل!

اگر در دوران بارداری هر روز در حال جستجوی حالت‌هایتان روی گوگل هستید، بهتر است دست از این کار بردارید. گوگل، پزشک متخصص نیست و بعضی از علائمی که معرفی می‌کند نتیجه‌ای جز ایجاد وحشت در افراد ندارد. به همین دلیل مراجعه به این پزشک مجازی را کم‌کم متوقف کنید و در صورت لزوم به یک پزشک متخصص مراجعه کنید.

11. زود به دستشویی بروید

نگه داشتن دستشویی برای همه سخت است؛ اما برای خانم‌های باردار سختتر. تحقیقات نشان داده‌اند، همه افراد باید به محض احساس دفع به دستشویی بروند؛ در غیر این صورت ممکن است به مرور دچار یبوست شوند و به سلامتشان آسیب برسانند.

12.  با این شرایط ساعت کوک نکنید

خیلی از ما عادت داریم وقتی صدای زنگ ساعت را شنیدیم، دکمه اسنوز را فشار دهیم، دوباره بخوابیم و 10 یا 20 دقیقه بعد با صدای دوباره زنگ بیدار شویم. با توجه به نتیجه تحقیقات جدید وقتش رسیده که دست از این عادت بردارید؛ چون همین تکرار زنگ ساعت با ایجاد مشکلات قلبی، سرطان و گیجی مرتبط است. به جای تکرار زنگ ساعت، بهتر است در طول شب خوب بخوابید و صبح با اولین صدای زنگ بیدار شوید یا از همسرتان بخواهید با آرامش شما را بیدار کند.