علل درد دنبالچه (کوکسینی) در بارداری و درمان آن برای زنان حامله
دنبالچه یا کوکسین یک ساختار استخوانی مثلثی شکل در قسمت بالای لگن می باشد که باعث استقامت بدن هنگام نشستن، استقامت بیشتر عضلات، تاندون ها و ربات هایی می شود که از دنبالچه عبور کردند.
درد دنبالچه یا کوکسین یا قسمت پایین کمر به کوکسیدینی معروف است که یک درد شدید و تیز در انتهای ستون فقرات می باشد.
اگر درد شدید باشد ، به آن دنبالچه کبود گفته می شود . بعضی از خانم های باردار این درد را به دلایل مختلف تجربه می کنند.
اگرچه هیچ درمانی برای این درد وجود ندارد اما بعضی از تمرین های کششی ساده می تواند به کاهش درد در این شرایط کمک کند.
اگر این درد به مدت چند روز وجود داشت و یا بدتر شد ، بهتر است که حتماً به پزشک مراجعه کنید.
در این قسمت از بارداری و نوزاد بیا نی نی در مورد این که چرا بعضی از خانم ها درد دنبالچه را در دوران بارداری تجربه می کنند و اینکه چگونه می توانیم آن ها را کاهش دهیم، صحبت خواهیم کرد.
چرا دنبالچه در دوران بارداری آسیب می بیند و دچار درد می شود ؟
همزمان که جنین رشد می کند ، فشار به قسمت پایین کمر افزایش پیدا می کند که عاملی برای ایجاد درد است . اگرچه می توان با حرکات کششی آرام و ملایم این درد را کاهش داد . علل زیادی برای این درد در دوران بارداری وجود دارد که این علت ها شامل موارد زیر هستند :
1. هورمون های بارداری
در سه ماهه اول ، بدن هورمون های ریلاکسین و استروژن را آزاد می کند که باعث ریلکس کردن ربات ها در ناحیه لگن می شوند.
این عضلات در اطراف ناحیه شکم تکان می خورند و یک فضا برای کودک ایجاد می کنند . در طول این فرآیند دنبالچه نیز تکان می خورد که عاملی برای درد خواهد شد.
2. رشد کودک
در سه ماهه دوم و سوم رشد کودک به گونه ای است که نیاز به فضای بیشتری دارد. در نتیجه به دنبالچه فشار وارد می کند که دقیقاً در پشت رحم است.
این فشار باعث ایجاد درد شده و با پیشرفت دوره بارداری افزایش پیدا می کند.
3. علت های دیگر
در مراحل آخر بارداری زمانی که فرد سرفه و عطسه می کند ، فشار بیشتری به دنبالچه وارد می شود که عامل ایجاد درد است.
افزایش وزن می تواند به کمر هنگام نشستن فشار زیادی وارد کند و بنابراین چرخش یا نشستن در مدت زمان طولانی عاملی برای درد دنبالچه مخصوصا در دوران بارداری است.
عوامل خطر برای درد دنبالچه در دوران بارداری
اگر از درد دنبالچه در دوران قبل از بارداری رنج می برید ، احتمالا این درد کم کم در حاملگی هم افزایش پیدا کند.
عواملی که باعث شدید شدن درد در دوران بارداری می شوند، شامل موارد زیر هستند :
وضعیت SPD :
در این وضعیت ربات هایی که درد استخوان لگن قرار دارند، حالت کشسانی و ریلکس پیدا می کنند که عامل ایجاد درد در ناحیه شرمگاهی و افزایش درد دنبالچه می شود.
آسیب دیدگی قسمت پایین کمر:
مشکلات مربوط به دیسک کمر می تواند عاملی برای درد دنبالچه شود . معمولاً چپ و راست باسن را درگیر می کند و گاهی اوقات تا ساق پا هم کشیده می شود و باعث احساسی شبیه به فرو رفتن تیغ در پا می شود.
در چنین شرایطی اگر درد شدید شد یا چند روز طول کشید، حتما باید به درمانگر مراجعه کنید تا آزمایش های مورد نیاز را انجام دهد.
البته آزمایش های سی تی اسکن و اشعه ایکس در دوران بارداری ممنوع است اما در هر صورت پزشک می تواند تشخیص مناسبی داشته باشد.
درمان های درد دنبالچه در بارداری
درمان؛ حرکات کششی و یوگا برای آرام کردن درد دنبالچه
حرکات ملایم و کشش های بسیار سبک می تواند به کاهش درد در دنبالچه کمک کند اما پیشنهاد می کنیم که قبل از انجام هر گونه حرکت ورزشی در دوران بارداری به درمانگر مراجعه کنید.
فیزیوتراپ می تواند در انجام این حرکات ورزشی برای بهبود درد دنبالچه به شما کمک بسیار زیادی کند.
1. حرکت تورسو توئیست یا توییست شکم
برای انجام این حرکت پاهایتان را خم کرده و روی زمین بنشینید.
پای چپ خود را با دست راست بگیرید و کف دست چپ را از پشت بدن روی زمین قرار دهید و بالا تنه خود را به آرامی به سمت راست بچرخانید.
چند ثانیه در همان حالت باقی بمانید و سپس به نقطه شروع برگردید و دوباره این حرکت را برای سمت دیگر بدن تکرار کنید و تا 10 بار این حرکت را انجام دهید.
2. پوزیشن گربه گاو
این پوزیشن باعث تقویت لگن و قسمت پایینی کمر می شود و فشار را از روی دنبالچه برمی دارد و حرکت ستون فقرات را بهبود می بخشد.
این نوع تمرین باعث تقویت بازو ، کمر و عضلات شکم می شود. دست ها و زانوهای خود را خم کنید و آن ها را زیر شانه و زانو نگه دارید یا به عبارت ساده تر چهار دست و پا شوید.
زمانی که دم انجام می دهید ، سر خود را بالا بگیرید ، شکمتان را داخل بدهید ، چانه و قفسه سینه را بیرون بدهید و شانه هایتان را به سمت گوش حرکت دهید که به این پوزیشن گاو گفته می شود.
هنگام بازدم سرتان را به آرامی آزاد کنید. به دستانتان فشار وارد کنید ، کمی کمرتان را منحنی کنید و سپس خود را به سمت قفسه سینه نزدیک کنید که به این پوزیشن، پوزیشن گربه گفته می شود.
زمانی که به پوزیشن گاو تبدیل می شوید ، دم انجام دهید و هنگام پوزیشن گربه بازدم انجام دهید. این حرکت را 10 بار تکرار کنید.
3. پل
این کشش آرام و ساده باعث تقویت عضلات لگن می شود.
همچنین عضلات شکم و قسمت پایین کمر را تقویت کرده و باعث می شود که هرگونه درد از قسمت پایینی کمر و لگن از بین برود.
بعد از هفته بیستم بارداری نباید این تمرین را انجام دهید. پاهایتان را صاف روی زمین گذاشته و به کمر دراز بکشید و سپس زانوهایتان را خم کنید.
دستانتان را با کف دست روی زمین، زیر کمر بگذارید.
سپس کمی پاهایتان را از یکدیگر فاصله دهید. سپس لگن را با فشار آوردن به قسمت پایینی کمر در برابر زمین به سمت بالا هل دهید.
یک دقیقه در این پوزیشن مانده و نفس بکشید. اکنون باید با انجام بازدم حرکت خود را آغاز کنید و به آرامی به زمین برگردید. 10 بار این حرکت را تکرار کنید.
5. پوزیشن سگ با صورت به سمت زمین
این حرکت کششی باعث تقویت قسمت پایین کمر و پشت ساق پا می شود و ستون فقرات شما و شکل آن را بهبود می بخشد. همچنین روی عضلات با ، عضلات سه سر و لت ها کار می کند.
چهار دست و پا روی زمین قرار بگیرید و کمر خود را پایین بیاورید . تکیه گاه شما باید روی ساق پا و بازو باشد. زمانی که عمل دم را انجام می دهید، به آرامی باسن خود را بالا بیاورید و به کمر خود کشش وارد کنید.
هنگامی که پاشنه پا و سر خود را آزاد می کنید ، عمل بازدم انجام دهید . اگر در ناحیه ساق پا احساس فشار زیادی داشتیدک از محافظ های مخصوص برای پا استفاده کنید. زمانی که انجام این حرکت تمام شد، به آرامی زانو هایتان را باز کنید.
**احتیاط :این حرکت را نباید بعد از سه ماه سوم بارداری که تقریباً هفته 33 به بعد است ، انجام دهید . بدون صحبت با درمانگر نیز هرگز این حرکت را انجام ندهید .
6. پوزیشن بچه
یکی دیگر از حرکت های کششی برای تقویت کمر و لگن پوزیشن بچه است که به شدت می تواند به احساس راحتی بیشتر در قسمت پایین کمر، لگن و دنبالچه کمک کند .
روی زانو های خود قرار بگیرید و کمی بین آن ها فاصله ایجاد کنید و سپس روی پاشنه بشینید و کمی پیشانی خود را به سمت جلو و پایین خم کنید.
اگر احساس می کنید فشار زیادی روی انگشتان پا آمده، کمی آنها را از هم فاصله دهید تا فضای کافی برای شکم شما وجود داشته باشد.
همچنین می توانید یک بالشت بین زانو های خود قرار دهید . بازو ها را کنار بدن نگه دارید و کف دست نیز باید به سمت بالا باشد.
به آرامی قفسه سینه را به سمت ران ببرید و حداقل پنج نفس عمیق بکشید و اکنون هنگام بازدم است. به آرامی فشار را از روی پاشنه پا بردارید و به پوزیشن قبل برگردید.
ورزش های مفید برای درمان درد دنبالچه در بارداری
بعضی از ورزش ها که در این دوران کمک کننده خواهند بود :
شنا
شنا روی کمر با کم ترین حرکت ران ، به شدت در کاهش درد کمر و دنبالچه موثر است و یک تمرین خوب برای مبارزه با این دردها در دوران بارداری می باشد.
اگر چه که حتماً باید از پزشک اجازه بگیرید و وارد یک استخر کاملاً تمیز و بهداشتی شوید.
پیاده روی
پیاده روی فشار را از روی دنبالچه بر می دارد و می تواند مانعی برای اضافه وزن باشد . عقیده و باور افراد بر این است که پیاده روی منظم به مدت حداقل 30 دقیقه باعث از بین بردن فشار زیاد از روی ناحیه لگن می شود.
راهکار هایی برای رفع درد دنبالچه در دوران بارداری بدون ورزش و دارو
برای رفع درد ها دنبالچه در بارداری الزما نیاز به انجام ورزش های کشششی و یا سخت و همچنین استفاده از دارو نیست بلکه می توان بدون این موارد هم نیز درد دنبالچه را درمان کرد.
1. وضعیت بدنی مناسب
سعی کنید همیشه حالت بدنی مناسبی داشته باشید . همیشه صاف بنشینید و روی مرکز بدن خود تمرکز کنید. پاهایتان را صاف روی زمین قرار دهید و گردنتان را صاف بگیرید و کمرتان را به گونه ای قرار دهید که حالت منحنی ستون فقرات حفظ شود و همیشه تکیه دهید . اگر هر گونه ناراحتی را احساس کردید، پوزیشن خود را تغییر دهید.
2. پوزیشن خوابیدن
یکی از موارد پیشنهادی برای رفع درد دنبالچه (کوکسینی) در بارداری در این قسمت از بیا نی نی رعیت حالت صحیح خوابیدن است.
خوابیدن روی پهلو ها راحت تر از خوابیدن روی کمر است ؛ مخصوصا برای افرادی که درد دنبالچه دارند.
بهترین پوزیشن برای خوابیدن، به پهلوی سمت چپ است که نه تنها در را از بین می برد، بلکه باعث بهبود جریان خون می شود. البته چه بهتر که یک عدد بالشت بین زانو ها قرار دهید.
3. لباس مناسب
لباس های تنگ مخصوصاً شلوارهای تنگ ، عاملی برای افزایش درد هستند . به جای آن بهتر است از لباس های گشاد استفاده کنید که هیچ فشاری به دنبالچه وارد نمی کنند.
4. استفاده از بالشت و کوسن برای نشستن
روی سطوح سخت ننشینید. از یک بالشت U شکل یا رینگ های طبی برای نشستن استفاده کنید.
صندلی های ارگونومیک می تواند گزینه مناسبی برای نشستن های طولانی در محل کار باشد.
5. استفاده از کمربند بارداری
در مراحل آخر کمربند بارداری از شکم شما محافظت می کند، خستگی را از بین می برد و این کار از طریق کاهش درد در قسمت پایین کمر انجام می دهد.
می توانید در اواخر سه ماهه دوم این کمربند را استفاده کنید و این کار را تا سه ماهه سوم هم انجام دهید.
6. تغییر دادن پوزیشن ها
نباید در مدت زمان طولانی به یک شکل بخوابید یا بنشینید. پوزیشن خود را تغییر دهید و پیاده روی های کوتاه مدت داشته باشید.
بیش از حد برای برداشتن اجسام از روی زمین خم نشوید.
7. پد های گرما
ممکن است روی پد گرم کننده بنشینید یا یک کمپرس گرم را روی ناحیه دنبالچه تا قسمت پایین کمر برای از بین بردن درد قرار دهید.
از کمپرس کردن به مدت 20 دقیقه و چهار بار در روز استفاده کنید.
8. استفاده از کفش های راحت
بهتر است کفش های طبی و راحت پا کنید و از کفش های پاشنه دار استفاده نکنید.
9. روده خود را به طور منظم خالی کنید
حرکات روده باعث افزایش درد می شود. در نتیجه نباید اجازه دهید که شکم شما پر شود.
غذاهای حاوی فیبر استفاده کنید، پیاده روی داشته باشید و حرکات کششی انجام دهید تا دچار یبوست نشوید.
10. از انجام حرکات خشن خودداری کنید
هنگام نشستن یا ایستادن پوزیشن خود را به یک حالت ملایم و راحت تغییر دهید.
آرام بنشینید و آرام بلند شوید و خشن رفتار نکنید. از انجام حرکت های ناگهانی که به قسمت پایین کمر فشار وارد می کنند، جدا خودداری کنید.
11. ماساژ دنبالچه
می توانید به فیزیوتراپ مراجعه کنید و ماساژ دنبالچه در این ناحیه انجام دهید که به از بین بردن درد کمک بسیار زیادی می کند.
دارو های تجویزی برای درد دنبالچه
معمولاً پزشکان برای شما فیزیوتراپی را تجویز می کنند.
اگرچه در بعضی از موارد داروهای استامینوفن می تواند مسکن موثری محسوب شود.
البته قبل از مصرف استامینوفن حتما باید شرایط خود را به پزشک اطلاع رسانی کنید تا درد افزایش پیدا نکند.
در مورد دردهای شدید تر که از بین نمی رود، ممکن است پزشک یک بی حسی موقتی مثل استروئید یا ترکیبی از استروئید های بی حسی تجویز کند.
قرص های ضد افسردگی نیز می تواند عامل موثری برای کاهش درد باشد اما در هر صورت حتما باید پزشک گزینه مناسبی برای شما انتخاب کند.
نکات مهم در مورد درد دنبالچه و زایمان
سزارین را انتخاب کنید
سزارین فشار شدیدی به دنبالچه وارد نمی کند. پس بهتر است به جای زایمان طبیعی در صورت درد دنبالچه سزارین را انتخاب کنید که البته پزشک باید اجازه این کار را بدهد.
اگر درد دنبالچه بعد از زایمان درمان نشد چه
درد دنبالچه بسیار کلافه کننده است و هیچ درمانی برای آن وجود ندارد و خود به خود بعد از چند هفته یا چند ماه بعد از زایمان از بین می رود.
اگر این درد بیشتر طول کشید و شدید بود، احتمالاً علامت یک وضعیت غیر معمول است که باید با پزشک در مورد آن صحبت کنید.
