«در زیر آفتاب سوزان سرزمین خشک و در روی ریگهای تفتیده عراق، روح حسین فنا ناپذیر است. ای پهلوان و ای نمونه شجاعت و ای شهسوار، ای حسین!» این حرف من و ما نیست. نقل قول مداح و روضه خوان هم نیست. این جملات را از زبان« واشنگتن ایرونیگ»؛ تاریخ نگار آمریکایی میشنویم. هر کس به درک و معرفتی از قیام امام حسین (ع) برسد حتی اگر آن سر دنیا باشد، حتی مسیحی، زرتشتی، اصلاً بچه ناف آمریکا. کلمه کم میآورد در وصف اباعبدالله (ع)، وصف عاشورا، پیام کربلا و عظمت رنجی که بر حسین بن علی (ع) و خاندانش رفت. در میان همه مصیبتها اما رنج علی اصغر رنج دیگری است و طفل شش ماهه یکی از پیامبران کربلا در طول تاریخ.
شاید در منابع تاریخی مطالب چندانی در مورد حضرت علی اصغر(ع) نوشته نشده باشد. برخی منابع تاریخی میگوید ایشان وقتی همراه مادرش رباب به کربلا میرسد، شش ماههشان تمام شده و اصلاً سنی نداشتند که بخواهد تاریخی برایشان متصور باشد. اما از زوایای مختلفی میتوان به واقعه شهادت حضرت علی اصغر (ع) پرداخت.
تصاویر همایش شیرخوارگان حسینی تهران محرم ۱۴۰۲
* دانشمند و محقق آلمانی از مصیبت کربلا چه گفت؟
در آن سالها اگر کسانی شهادت حضرت علی اصغر (ع) را سندی بر حقانیت امام حسین (ع) و راه امام حسین نمیدانستند قطعاً شهادت حضرت علی اصغر(ع) را سندی بر باطل بودن دشمنان آن حضرت دانستند و از همین رهگذر بود که حقانیت اباعبدالله الحسین (ع) درتاریخ به اثبات رسیده است.
حجت الاسلام «مهدی مهدوی نژاد»؛ پژوهشگر دینی ابعاد مختلف پیام های شهادت حضرت علی اصغر(ع) را روایت میکند: «فقط انسانی که بدون دین و وجدان و فاقد سجایای انسانی است میتواند طفل شیرخواره را از آب منع کند یا به شکل فجیعی بکشد. این حجم از سبعیت از یک انسان معمولی بر نمیآید. شهادت حضرت علی اصغر بزرگترین سند است بر بطلان جریانی که در مقابل امام حسین (ع) صف کشیده بود.»
عظمت این رنج را پژوهشگران اروپایی هم فهمیدند.«مسیو ماربین»؛ دانشمند و محقق آلمانی میگوید:«مصائبی که حسین علیه السلام در راه احیای دین جدّش برخود وارد ساخت، بر شهیدان پیش از او برتریاش داد و بر هیچ یک از گذشتگان چنین مصائبی وارد نشده است … در تاریخ دنیا، هجوم این گونه مصائب مخصوص حسین (ع) است.»
چرا نام همه پسران امام حسین(ع) علی است؟
* روش امام حسین(ع) در مبارزه با تهاجم فرهنگی
زندگی امام حسین (ع) سراسر درس است. راه دور نرویم. چرا نام سومین اولاد ذکور اباعبدالله هم علی اصغر است؟ نام اولاد اول ذکور امام حسین (ع) علی اکبر است، اولاد دوم، علی اوسط(علی بن الحسین) و اولاد سوم علی اصغر. راز و رمز این نامگذاری درسها دارد برای این روز و روزگار ما که حجت الاسلام مهدوی برایمان روایت میکند؛ «شخصی از امام حسین (ع) سؤال میکند که چرا اسم همه فرزندان پسرتان را علی میگذارید؟
ایشان میگوید اگر خدا صد پسر هم به من عطا کند اسم همه را علی میگذارم. علت این نامگذاری ها مبارزه علیه جریانی بود که به دنبال حذف نام مبارک علی (ع) در آن برهه از تاریخ بوده است. در زمان بنی امیه، شخص معاویه برای حذف نام علی تلاشهای گستردهای کرد و یکی از ابزارهایی که امام حسین (ع) به وسیله آن با تهاجم فرهنگی علیه تشیع مبارزه میکرد، همین نامگذاری پسرانش به نام علی بود. این تهاجم علیه اسامی مقدس همین حالا هم وجود دارد. در دوران جولان داعش فیلمهایی منتشر شد که در آن افرادی را نشان میداد که بازداشت شدهاند و دلیل بازداشتشان نام علی در کارت شناسایی بود. درس اول همین جاست. ما برای زنده نگه داشتن نام علی (ع) چه کردیم؟»
*تنها شهید کربلا که به دست امام حسین (ع) دفن شد
اگر چه حضرت علی اصغر مثل قاسم نبود یا مثل علی اکبر یا دیگر یاران اباعبدالله (ع) که پا به پای امام حسین (ع) جنگیدند تا پای جان، اما شهادت طفل شش ماهه حرفها داشت. حضرت علی اصغر که خیلیها به او در کربلا طفل رضیع یا شیرخواره میگفتند به گفته کتب مقتل، تنها شهید کربلا بود که توسط خود امام حسین (ع) به خاک سپرده شد و حجت الاسلام مهدوی نژاد در خصوص دلیلش، اینطور میگوید: «یکی از دلایلی که مرحوم حضرت آیت الله شیخ جعفر شوشتری ذکر میکنند این است که امام حسین (ع) خوف این را داشتند که در عصر عاشورا که لشکر یزید بی رحمانه به خیمهها حمله میکنند و بر بدن شهدا میتازند بدن طفل شش ماهه هم مورد حمله قرار بگیرد و برای همین خودشان حضرت را به خاک سپردند که این موضوع باز هم سندی هست بر سبوعیت بنی امیه.»
*وقتی امام حسین (ع) عاشق میشود
«بعد از اینکه در کربلا حضرت علی اصغر(ع) به شهادت میرسد در مقاتل هر چقدر بگردی گلایهای، شکایتی، کنایهای در کلام رباب، مادر علی اصغر (ع) نسبت به شهادت فرزندشان خطاب به امام حسین (ع) نمیبینی.» شهادت حضرت علی اصغر و ارتباط امام حسین (ع) و رباب برای ما امروزیها کم درس زندگی ندارد و حجت الاسلام مهدی مهدوی نژاد از این درسها برای ما میگوید؛ درسهایی که برای زوجهای امروزی غنیمت است.
برای زنانی که تا اوضاع بر وفق مراد نیست و سه تای زندگی میشود دوتا سرناسازگاری بر میدارند. برای زنانی که برای دفاع از حق پا به پای همسرانشان نمیایستند و البته از حق نگذریم کم نداریم زنان وفاداری مثل همسران شهدای دفاع مقدس و مدافع حرم که زینب وار و رباب وار ایستادند به پای دفاع از آرمانها.
شهادت حضرت علی اصغر و ارتباط امام حسین (ع) و رباب برای ما زوج های امروزی درس زندگی دارد
*وفادار تو خواهم ماند
القصه؛ بشنوید از یک بعد دیگر از زندگی امام حسین (ع) از زبان حجت الاسلام مهدوی؛ «حضرت علی اصغر و حضرت سکینه محصول زندگی مشترک و عاشقانه امام حسین (ع) و حضرت رباب بودند. عاشقانههای زندگی امام حسین (ع) و رباب نقل تاریخ است. حضرت رباب بانویی مؤمنه، عفیفه، با سواد و اهل هنر و ادبیات و شعر بودند و امام حسین(ع) شیفته او و او شیفته امام حسین. اباعبدالله (ع) شعری در وصف رباب گفتهاند که این شعر به طور مستقیم از طرف امام حسین (ع) نقل شده است و هیچ یک از مورخان نسبت این شعر را به امام حسین (ع) تکذیب نکردهاند.
لعَمرک انّنی لأحب داراً… تحلّ بها سکینه و الرباب
احبّهما و أبذل جلّ مالی… و لیس للائمی فیها عتاب
به جان تو سوگند! من خانهای را دوست دارم که سکینه و رباب در آن باشند. آنها را دوست دارم و تمامی داراییام را به پای آنها میریزم و هیچ کس نباید در این باره مرا عتاب کند.
شخصیت حضرت رباب شخصیت برجسته ای است که معرفتش نسبت به امام معرفت یک زن نسبت به شوهرش نیست. معرفت یک مأموم نسبت به امامش هست. رباب، کودکی نوزاد و شیرخوار داشت اما عارفانه همراه امام و کاروان امام راهی شد؛ سفر سختی که فرجام آن هم معلوم نبود.»
شهادت حضرت علی اصغر برای ما زیباترین الگوی تبدیل تهدیدها به فرصت است
*تهدیدها را تبدیل به فرصت کنیم
ما چقدر میتوانیم در زندگی روزمره و مراوداتمان تهدیدها را تبدیل به فرصت برای تحقق اهداف و آرمانهایمان کنیم؟ اصلاً این روزها که بحث حجاب داغ داغ است ما چقدر پای امربه معروف و نهی از منکر از راه درستش ایستادهایم؟ اباعبدالله (ع) و ماجرای شهادت علی اصغرش برای ما زیباترین الگوی تبدیل تهدیدها به فرصت است. حجت الاسلام مهدوی چطور و چرایش را میگوید: «امام حسین برای امر به معروف و نهی از منکر قیام کردند و حتی در سختترین لحظات زندگی هم از این آرمان دست بردار نبودند. در ماجرای شهادت حضرت علی اصغر (ع) طبق یکی از نقلها، امام وقتی نگاهشان به طفل شیرخواره افتاد که از فرط عطش در حال جان سپردن بود، برای اتمام حجت و امر به معروف و نهی از منکر خطاب به لشکر دشمن صدا زدند: «یا قَومُ، إِن لَم تَرحَمُونی فَارحَمُوا هذَا الطّفلَ؛ [4] ای قوم! اگر به من رحم نمیکنید به این طفل رحم کنید. اگر به فهوای این پیام دقت کنید میبینید که این شدیدترین نوع خطاب عاطفی است برای بیدار کردن وجدان خفته تا شاید دشمن متوجه و متنبه شود.»
*نگذارید برایمان تصمیم بگیرند
هر اتفاق در عاشورا برای ما پیامی دارد. تک تک لحظات در صحرای کربلا دنیا دنیا حرف دارد برای امروز ما، اگر بخواهیم حسینی باشیم. حجت الاسلام مهدوی میگوید: «اگر بخواهیم زندگی هدفمندی داشته باشیم ابتدا باید آسیبهای زندگیمان را شناسایی کنیم. یکی از آسیبهای زندگی امروز ما وجود دشمنانی است که برای زندگی ما تصمیم میگیرند. امروز میبینیم که دشمنان در فضای مجازی برای سبک زندگی ما، پوشش، رتفار و کنشهای اجتماعی ما تصمیم میگیرند. ترویج میکنند، تبلیغ میکنند. یک چیزی را زشت و یک چیزی را زیبا جلوه میدهند و ما فکر میکنیم که اینها پیشنهادات فرهنگ مدرن جامعه بشری به ما است و گاهی ممکن است اصالت خودمان را فراموش میکنیم و مقلد این رفتارها شویم. قطعاً باید بدانیم فلسفهای پشت این طراحیها هست تا حواسمان را بیشتر جمع میکنیم. میبینیم که این روزها چهرههایی برجسته میشوند سلبریتی هایی الگو میشوند که با فرهنگ ما مغایرت دارند. پوششها و اسامی رایج میشود که ضربه می زند به تربیت اسلامی ایرانی بچهها ما. ما پوشش امن و عفیفانهای داریم که مانع سوء استفاده از زنان ما است اما خیلیها در تلاشند تا این پوشش عفیفانه را از دختران ما بگیرند.»
* دنیا همه هیچ و اهل دنیا همه هیچ….
تاثیرگزارترین پیام عاشورا برای ما یادآور این شعر است؛ دنیا همه هیچ و اهل دنیا همه هیچ، ای هیچ برای هیچ بر هیچ مپیچ. دنیایی که نهایت هدف عاشقان آن رسیدن به پول و جایگاه و مقام است، آنقدر که حاضرند برای کسب آن، جان طفل معصوم تشنهای را اینطور وحشیانه بگیرند خودمانیم ارزش دل بستن ندارد که ندارد…
چنان که قرآن کریم میفرماید: «أَرَضِیتُمْ بِالْحَیَاةِ الدُّنْیَا مِنَ الْآخِرَةِ فَمَا مَتَاعُ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا فِی الْآخِرَةِ إِلَّا قَلِیلٌ؛ آیا به جای آخرت به زندگی دنیا دل خوش کردهاید متاع زندگی دنیا در برابر آخرت جز اندکی نیست.»
