واکسن در دوران بارداری، کدام مجاز و کدام ممنوع است؟

واکسن در دوران بارداری، کدام مجاز و کدام ممنوع است؟
در این ویدئو به این سوال پاسخ داده می‌شود که واکسن‌های مجاز و غیر مجاز در دوران بارداری کدامند؟

سوال : واکسن‌های مجاز و غیر مجاز در دوران بارداری کدامند؟

پاسخ : همواره ترس از عوارض جنینی باعث می شود که از تجویز بسیاری از داروها و واکسن ها در دوران بارداری جلوگیری شود. این در حالی است که بعضی از این موارد نه تنها باعث بروز عارضه نمی گردند بلکه از بسیاری از بیماریهای خطرناک برای جنین هم پیشگیری می کنند.

برای آگاهی بیشتر از واکسن‌های مجاز و غیر مجاز در دوران بارداری به سراغ سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی یا دریافت نوبت از مطب سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی کلیک کنید.

واکسن در دوران بارداری، کدام مجاز و کدام ممنوع است؟

واکسن‌های مجاز در دوران حاملگی

بهترین زمان برای ایمن شدن بدن مادر در مقابل بیماری ها قبل بارداری است. ولی در صورت نیاز در دوران بارداری، مادران فقط مجاز به تزریق تعداد محدودی از واکسن‌ها هستند؛ یعنی واکسن‌هایی که برای جنین مشکل‌ساز نبوده و عوارضی در بارداری در پی نداشته باشند.
این واکسن‌ها شامل موارد زیر است:

  • واکسن دوگانه: در مقابل دو بیماری دیفتری و کزاز ایمنی ایجاد می‌کند و طبق دستورالعمل کشوری هر ده سال به تمامی افراد تزریق می شود. اگر در ده سال اخیر این واکسن را تزریق نکردید، لازم است تا در بارداری تزریق کنید. زیرا ایمنی حاصل از آن دائمی نیست و نیاز به تمدید دارد.
  • واکسن هپاتیت بی: این واکسن در سه مرحله تزریق می‌شود. اگر در معرض این بیماری بودید و در حال حاضر به آن مبتلا نیستید، لازم است تا در دوران بارداری با تزریق این واکسن، خود و جنین‌تان را از ابتلا به این بیماری محفوظ بدارید. این واکسن به فواصل یک و شش ماه بعد از تزریق اول تزریق می شود.
  • واکسن آنفولانزا: این واکسن معمولاً به زنانی که نیمه ی دوم بارداری آن‌ها با فصل‌های سرد سال هم‌زمان است، پیشنهاد می‌شود تا از ابتلا به آنفولانزای شدید فصلی محفوظ بمانند.

واکسن در دوران بارداری، کدام مجاز و کدام ممنوع است؟

واکسن های ممنوع در دوران بارداری

به طور معمول و اکسن های زنده به دلیل افزایش خطر انتقال بیماری ها به جنین در دوران بارداری ممنوع هستند. این واکسن ها عبارتند از:

  • واکسن زنده ضعیف شده اوریون،
  • سرخجه،
  • سل
  • و واریسلا (آبله مرغان).

واکسن در بارداری

واکسن در بارداری

واکسن در بارداری

تزریق واکسن در بارداری به نظر خطرناک می‌آید اما حقیقت این است که فقط بعضی از انواع واکسیناسیون در بارداری خطرناک است و مجاز نیست اما بعضی واکسن‌ها را حتی در دوران بارداری هم باید تزریق کنید تا سلامت خود و جنین‌تان تضمین شود.

درباره واکسن در بارداری به طور کلی می‌توان گفت واکسن‌هایی که حاوی ویروس‌های کشته شده (غیر فعال) هستند را می‌توان در دوران بارداری تزریق کرد. اما واکسن‌هایی که ویروس زنده دارند، نباید به زنان باردار تزریق شود.
البته قبلا درباره مهم‌ترین واکسن‌های دوران بارداری صحبت کرده‌ایم که می‌توانید دوباره آن را مطالعه کنید.

انواع واکسیناسیون در بارداری

به طور مرتب انجام دو نوع واکسیناسیون در بارداری تجویز می‌شود:

  • واکسن آنفلوآنزا در بارداری (واکسن آنفولانزا در بارداری): واکسن آنفلوآنزا برای زنانی که در فصل شیوع آنفلوآنزا باردار هستند- یعنی معمولا بین اواخر آبان ماه تا اواخر اسفندماه- تجویز می‌شود. واکسن آنفلوآنزا از ویروس غیرفعال شده تهیه می‌شود و هم برای شما و هم برای جنینی که در رحم دارید، بی خطر است. البته نباید از واکسن آنفولانزا در بارداری که به صورت اسپری استنشاقی است، استفاده کنید که حاوی ویروس زنده است.
  • واکسن سه گانه در بارداری: یک دوز واکسن سه گانه در هر دوره بارداری تجویز می‌شود تا از فرزند تازه متولد شده شما در برابر سیاه سرفه محافظت کند و مهم نیست که آخرین بار چه زمانی واکسن دوگانه یا واکسن توام کزاز- دیفتری زده باشید. اما بهترین زمان تزریق واکسن سه گانه در بارداری بین هفته ۲۷ بارداری تا هفته ۳۶ بارداری است.
واکسن بارداری

واکسن آنفلوانزا در بارداری و واکسن سه گانه در بارداری می‌تواند از شما در برابر عفونت‌ها محافظت کرده و کمک می‌کند فرزندتان بعد از تولد و قبل از اینکه بتواند واکسینه شود، سلامت بماند.
تزریق واکسن آنفلوانزا و واکسن سه گانه در بارداری بسیار مهم است چراکه این بیماری‌ها می‌توانند برای نوزاد کاملا خطرناک باشند.
اگر قصد سفر به خارج از کشور را دارید، ریسک بروز بعضی از عفونت‌های خاص افزایش می‌یابد به همین خاطر تزریق چند واکسن در بارداری توصیه می‌شود. مثلا ممکن است پزشک‌تان تزریق واکسن‌های دیگری مثل واکسن هپاتیت A و واکسن هپاتیت B را در بارداری توصیه کند.
پزشک‌تان احتمالا توصیه خواهد کرد که از تزریق واکسن ویروس‌های زنده بپرهیزید.
بعضی از واکسن‌های ممنموعه دوران بارداری این واکسن‌ها هستند:

  • واکسن آبله مرغان
  • واکسن MMR یا واکسن سه گانه سرخک-سرخجه و اوریون
  • واکسن شینگلز (واکسن آبله مرغان-زونا)

اگر قصد بارداری دارید، حتما قبل از آن درباره واکسن‌هایی که باید بزنید، با پزشک‌تان مشورت کنید. واکسن‌های حاوی ویروس‌های زنده باید حداقل یک ماه قبل از بارداری تزریق شوند.
همسر و دیگر نزدیکان‌تان هم باید واکسن آنفلوانزا را تزریق کنند تا احتمال ابتلای شما و فرزندتان به آنفلوانزا کاهش یابد.
البته نیازی نیست همسرتان و دیگر نزدیکان‌ بزرگسال شما واکسن سیاه سرفه بزنند، به شرطی که واکسن‌های سه گانه شان را سر موعدهای مقرر تزریق کرده باشند.

واکسن مننژیت در بارداری

در سفرهای زیارتی تمام بیماران مزمن قلبی، ریوی و سالمندان البته با تشخیص پزشک و در صورت نیاز باید واکسن مننژیت تزریق کنند. حالا اگر خانم بارداری قصد سفر به عتبات عالیات و مناطق پر ازدحام زیارتی را داشته باشد، از این قاعده مستثنی است.
متخصصان زنان در خصوص تزریق واکسن در بارداری معتقدند خانم‌های باردار نباید واکسن مننژیت بزنند چراکه این واکسن ویروس زنده است و هر واکسنی که از ویروس زنده یا اجزای ویروس زنده باشد برای زنان باردار ممنوع است.
صرفا به خانم‌های باردار توصیه می‌شود که قبل از سفرهای زیارتی یا مکان‌های پرازدحام که احتمال ابتلا به بیماری‌های مسری و آنفلوانزا زیاد است، با مشورت پزشک خود واکسن آنفلوانزا که از ویروس غیرفعال شده این بیماری تهیه شده، تزریق کنند.

واکسن های دوران بارداری

واکسن آنفلوانزا در بارداری

شاید شنیده باشید که تزریق واکسن آنفلوآنزا در بارداری می‌تواند ریسک سقط جنین یا بروز اتیسم را در نوزاد افزایش دهد اما مطالعات بزرگ‌تر و تکمیلی، اشتباه بودن هر دوی این نتایج را به اثبات رسانده است؛ به گفته متخصصان، تزریق واکسن آنفلوآنزا حتی در دوران حساس بارداری منافع بسیار زیادی دارد که به سادگی می‌توان از خطرات کم و احتمالی آن چشم پوشید.
بنابر مطالعاتی که در مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) انجام شده، زنان باردار به خاطر تغییراتی که در سیستم ایمنی، قلب و ریه‌هایشان در طول بارداری رخ می‌دهد، بیش از دیگران مستعد آنفلوآنزای شدید هستند.

به عبارت دیگر ابتلا به بیماری آنفلوآنزاست که می‌تواند ریسک سقط جنین، زایمان زودرس، کمبود وزن تولد، معلولیت‌های مادرزادی و حتی مرگ جنین را افزایش دهد، نه واکسن آن.

شواهد علمی زیادی، ایمن بودن واکسن آنفلوآنزا را در هر یک از سه ماهه بارداری تایید می‌کند اما بهترین زمان برای تزریق این واکسن در هفته بین 27 تا 36 بارداری است.

واکسن آنفولانزا در بارداری

واکسن هپاتیت در بارداری

هپاتیت B نوعی عفونت حاد و جدی کبدی است که توسط ویروس HBV به وجود می‌آید. اگر این بیماری مزمن شود، باعث بروز مشکلات کبدی، سرطان کبد یا سیروز کبدی می‌شود اما اکثر افراد مبتلا به هپاتیت ب بعد از طی مراحل درمان، کاملا بهبود پیدا می‌کنند.
به همین خاطر است که توصیه می‌شود تمام افراد جامعه با تزریق واکسن هپاتیت B خود را در برابر این بیماری ایمن کنند. از آنجا که نوزادان و کودکان بیشتر از دیگران در خطر ابتلا به نوع مزمن هپاتیت B هستند و با اشاره به نقش ۴۵ درصدی انتقال هپاتیت از مادر به فرزند در شیوع هپاتیت B در ایران ، توصیه می‌شود خانم‌هایی که قصد بارداری دارند، این واکسن را تزریق کنند.
البته واکسن هپاتیت B در زمان بارداری هم منع مصرف ندارد، اما با توجه به شرایط خاص مادر در زمان بارداری و دوری از استرس و حتی رفت و آمدهایی که برای دریافت هر سه دوز واکسن لازم است، بهتر است واکسن هپاتیت پیش از بارداری تزریق شود.

تزریق واکسن ام ام آر در بارداری چه عوارضی دارد؟

تزریق واکسن ام ام آر در بارداری چه عوارضی دارد؟

تزریق واکسن ام ام آر در بارداری چه عوارضی دارد؟

ابتلا به سرخجه در بارداری میتواند باعث سقط جنین و سایر مشکلات شود. بنابراین به زنان توصیه میشود واکسن سه گانه ام ام آر یا همان واکسن سرخک، اوریون و سرخجه را برای کاهش خطرات تزریق کنند. اما آیا تزریق واکسن ام ام آر در بارداری عوارضی به دنبال دارد؟

چرا عفونت سرخجه در بارداری خطرناک است؟

برای زنان در سن باروری، تزریق واکسن ام ام آر بسیار مهم است. عفونت با ویروس سرخجه که می‌تواند باعث علائم خفیف آنفلوآنزا و بثورات در کودکان و بزرگسالان شود، جدی نیست و به لطف واکسیناسیون در دوران کودکی موارد ابتلا نادر است. اما اگر مادر باردار باشد و جنین در حال رشد در رحم داشته باشد می‌تواند آسیب جدی به جنین وارد کند.

واکسن mMR

خطرات احتمالی بارداری و عفونت سرخجه

  • نقایص هنگام تولد یا سندرم سرخجه مادرزادی: در طول سه ماهه اول خطر این مشکل 85 درصد است. عفونت بین هفته سیزدهم و شانزدهم بارداری منجر به سندرم مادرزادی سرخجه در حدود 54 درصد نوزادان می‌شود. این خطر در سه ماهه دوم به 25 درصد کاهش می‌یابد و عفونت‌های سه ماهه سوم به ندرت منجر به نقایص مادرزادی هنگام تولد می‌شود. این سندرم اغلب شامل کوری، کاهش شنوایی، نقص قلب، میکروسفالی و عقب ماندگی ذهنی است.
  • سقط جنین
  • مزده زایی
  • تولد زودرس

حتی با این که سرخجه در حال حاضر نادر است پزشکان معمولا همه خانم‌ها را آزمایش می‌کنند تا ببینند که در اولین مراجعه در بارداری از عفونت مصون باشند.

پزشکان چه زمانی تشخیص تزریق واکسن ام ام آر می‌دهند؟

واکسن ام ام آر به منظور محافظت در برابر سرخجه، سرخک و اوریون طراحی شده است. این ماده با ویروس‌های زنده ضعیف شده تهیه شده است. بنابراین پزشکان معمولا توصیه می‌کنند حداقل یک ماه بعد از دریافت واکسن از بارداری خودداری کنند تا خطر ابتلا به عفونت کاهش یابد.
با وجود این برخی اوقات ممکن است خانمهایی که از واکسیناسیون آگاهی ندارند باردار شوند. محققان در مطالعاتی که برای واکسیناسیون در بارداری انجام دادند دریافتند:

  • هیچ یک از این افراد نوزاد با سندرم سرخجه مادرزادی به دنیا نیاوردند.
  • میزان سقط جنین بالاتر از جمعیت عمومی نبود
  • محققان نتیجه گرفتند که به نظر نمی‌رسد واکسیناسیون سرخجه در اوایل بارداری خطرناک باشد.

اگر در بارداری واکسن ام ام آر دریافت کردید…

اگر واکسن ام ام آر را در بارداری دریافت کردید، نگران نباشید. توصیه برای باردار شدن بعد از دریافت واکسن براساس یک خطر نظری است و مدرکی مستند از این خطرات وجود ندارد و احتمال اینکه بارداری سالمی را پشت سر بگذارید بسیار است.

واکسن MMR در بارداری

چه کسی باید واکسن ام ام آر را دریافت کند؟

طبق نظر مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها بزرگسالانی که در سال 1957 یا بعد از آن متولد شده‌اند باید حداقل یک بار تزریق واکسن سه گانه را داشته باشند مگر اینکه:

  • آزمایشگاه نشان دهد که فرد نسبت به هر سه بیماری سرخک، سرخجه و اوریون مصون است.
  • ایمن سازی برای آنها مشکل است به طور مثال حساسیت دارند.

چه زمانی باید واکسن دریافت کرد؟

اگر به دنبال زمان ایده‌آل برای بارداری هستید باید بدانید در صورتی که به فکر بارداری هستید قبل از اقدام بهتر است واکسن را دریافت کنید. اگر قصد بارداری دارید و هنوز واکسن را دریافت نکرده‌اید میتوانید آزمایش دهید تا ببینید در صورتی که در گذشته به آن مبتلا شده‌اید در حال حاضر مصون هستید یا خیر.
اگر باردار هستید و قبل از بارداری واکسن ام ام آر را دریافت کرده اید در این صورت مصون هستید و لازم نیست نگران باشید. اگر واکسن را در دوران بارداری دریافت کرده اید نیز نباید وحشت کنید اگر لازم به بررسی باشد پزشک به شما اطلاع خواهد داد.