برچسب: کارشناس مامایی

سوال : واکسن‌های مجاز و غیر مجاز در دوران بارداری کدامند؟

پاسخ : همواره ترس از عوارض جنینی باعث می شود که از تجویز بسیاری از داروها و واکسن ها در دوران بارداری جلوگیری شود. این در حالی است که بعضی از این موارد نه تنها باعث بروز عارضه نمی گردند بلکه از بسیاری از بیماریهای خطرناک برای جنین هم پیشگیری می کنند.

برای آگاهی بیشتر از واکسن‌های مجاز و غیر مجاز در دوران بارداری به سراغ سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی یا دریافت نوبت از مطب سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی کلیک کنید.

واکسن‌های مجاز در دوران حاملگی

بهترین زمان برای ایمن شدن بدن مادر در مقابل بیماری ها قبل بارداری است. ولی در صورت نیاز در دوران بارداری، مادران فقط مجاز به تزریق تعداد محدودی از واکسن‌ها هستند؛ یعنی واکسن‌هایی که برای جنین مشکل‌ساز نبوده و عوارضی در بارداری در پی نداشته باشند.
این واکسن‌ها شامل موارد زیر است:

• واکسن دوگانه: در مقابل دو بیماری دیفتری و کزاز ایمنی ایجاد می‌کند و طبق دستورالعمل کشوری هر ده سال به تمامی افراد تزریق می شود. اگر در ده سال اخیر این واکسن را تزریق نکردید، لازم است تا در بارداری تزریق کنید. زیرا ایمنی حاصل از آن دائمی نیست و نیاز به تمدید دارد.
• واکسن هپاتیت بی: این واکسن در سه مرحله تزریق می‌شود. اگر در معرض این بیماری بودید و در حال حاضر به آن مبتلا نیستید، لازم است تا در دوران بارداری با تزریق این واکسن، خود و جنین‌تان را از ابتلا به این بیماری محفوظ بدارید. این واکسن به فواصل یک و شش ماه بعد از تزریق اول تزریق می شود.
• واکسن آنفولانزا: این واکسن معمولاً به زنانی که نیمه ی دوم بارداری آن‌ها با فصل‌های سرد سال هم‌زمان است، پیشنهاد می‌شود تا از ابتلا به آنفولانزای شدید فصلی محفوظ بمانند.

واکسن های ممنوع در دوران بارداری

به طور معمول و اکسن های زنده به دلیل افزایش خطر انتقال بیماری ها به جنین در دوران بارداری ممنوع هستند. این واکسن ها عبارتند از:

• واکسن زنده ضعیف شده اوریون،
• سرخجه،
• سل
• و واریسلا (آبله مرغان).

سوال : شایع ترین علائم بارداری خارج از رحم چیست؟

پاسخ : وقتی تخمک بارور در جایی خارج از رحم لانه‌گزینی و رشد کند، حاملگی خارج رحم شکل می‌گیرد. هیچ راهی برای جابه‌جا کردن و انتقال تخمک بارور به درون رحم وجود ندارد، بنابراین پایان دادن به بارداری تنها راه ممکن برای برطرف کردن مشکل در حاملگی خارج رحم است. درصد کمی از زنان دچار حاملگی خارج رحم می‌شوند.

برای آگاهی بیشتر از علائم بارداری خارج از رحم به سراغ سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی یا دریافت نوبت از مطب سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی کلیک کنید.

چرا حاملگی خارج رحم رخ می‌دهد؟

بارداری خارج از رحمی برای هر خانمی می‌تواند اتفاق بیافتد. اما در بعضی از خانم‌های باردار احتمال ایجاد آن بالاتر است.
علل بروز حاملگی خارج رحم عبارت‌اند از:

• جراحی لوله‌های فالوپ: شایع‌ترین عامل ایجاد بارداری خارج از رحم، جراحی لوله‌های فالوپ هستند. این جراحی‌ها به دلایل مختلفی از جمله از بین بردن اختلال ایجاد شده در لوله‌ها، بازکردن مجدد لوله‌های رحمی، سزارین و غیره انجام می‌شود؛
• داشتن سابقه‌ی قبلی حاملگی خارج از رحم: با داشتن سابقه بارداری خارج رحمی، احتمال تکرار آن در بارداری بعدی، حدود 1 مورد در هر 10 بارداری است. در صورت داشتن سابقه 2 بار و یا بیشتر بارداری خارج رحمی احتمال بروز آن در بارداری‌های بعدی حداقل 1 مورد در هر 4 بارداری است؛
• بیماری التهابی لگن :داشتن عفونت در قسمت فوقانی دستگاه تناسلی که به علت عفونت‌های جنسی (مقاربتی) مانند سوزاک یا کلامیدیا ایجاد می‌شود باعث افزایش احتمال بارداری خارج‌رحمی می‌شود؛
• داشتن شرکای جنسی متعدد: بروز بیماری‌های منتقله از راه جنسی (STI) و بیماری‌های التهابی لگن (PID)، خطر ابتلا به بارداری خارج رحمی را افزایش می‌دهد؛
• مصرف مواد مخدر در دوران بارداری: مصرف مواد مخدر احتمالاً به علت ایجاد اختلال در لوله‌های فالوپ و رحم، خطر بارداری خارج رحمی را بیشتر می‌کند؛
• اندومتریوز: به رشد قسمتی از بافت اندومتر (لایه‌ی داخلی حفره رحم) در بافت‌های خارج از رحم می‌گویند، این اتفاق به علت ایجاد زخم در لوله‌های فالوپ موجب افزایش احتمال بارداری‌های خارج رحمی می‌شود؛
• بارداری در سن بالای 35 سال: این امر به علت عملکرد نادرست لوله‌ی فالوپ و یا به علت بیماری التهابی لگن (PID) موجب افزایش آسیب در خانم‌های مبتلا به عفونت شده و احتمال بارداری خارج رحمی را افزایش می‌دهد؛
• بارداری علی‌رغم داشتن IUD: این بارداری در موارد نادر و با وجود استفاده از وسیله‌ی جلوگیری داخل رحمی یا همان آیودی صورت می‌گیرد. احتمال بارداری خارج رحمی در این شرایط نیز افزایش پیدا می‌کند؛
• کشیدن سیگار در دوران بارداری: به نظر می‌رسد استعمال سیگار در دوران بارداری عملکرد طبیعی لوله‌های فالوپ را مختل کرده و باعث افزایش احتمال بارداری خارج رحمی می‌شود.
• قرص های ضدبارداری حاوی پروژسترون : بعضی تحقیقات نشان داده‌‌اند که استفاده از این نوع قرص‌ها احتمال بارداری‌های خارج رحمی را افزایش می‌دهد؛
• شکل غیر نرمال لوله‌ی فالوپ: در صورتی که لوله‌های رحمی شکل طبیعی نداشته باشند احتمال بارداری خارج رحمی افزایش می‌یابد.

حاملگی خارج رحم چه علائمی دارد؟

علایم بارداری خارج رحمی در خانم‌های باردار متفاوت است. این علایم اوایل بارداری مشاهده می‌شود. هر چند در بعضی از خانم‌های باردار تا زمان پاره شدن لوله‌ی فالوپ علایم بالینی مشاهده نمی‌شود.
در بارداری خارج رحمی نیز همانند بارداری‌های طبیعی، علایمی مانند قطع عادت ماهانه، درد در ناحیه‌ی سینه، خستگی و حالت تهوع مشاهده می‌شود. با انجام تست تشخیص بارداری در منزل (بی بی چک) جواب مثبت بارداری مشاهده می‌شود. در ابتدا ممکن است علایمی مانند حساسیت در شکم یا درد و خونریزی از واژن به صورت خفیف مشاهده شود. با مشاهده‌ی هر یک از علایم زیر، خانم باردار باید فوراً به پزشک مراجعه کند.

به طور کلی علایم بارداری خارج از رحم عبارتند از:

• حساسیت و درد در ناحیه‌ی شکم و لگن: در این شرایط دردهای ناگهانی و پیوسته در ناحیه‌ی شکم و لگن مشاهده می‌شود که ابتدا خفیف بوده و سپس تشدید می‌شود. این دردها با انجام فعالیت یا سرفه و حرکات روده افزایش پیدا می‌کند. درد در یک ناحیه حس می‌شود اما در همه‌ی قسمت‌های شکم و لگن می‌تواند وجود داشته باشد؛
• لکه‌بینی یا خونریزی واژینال در صورت اطمینان از بارداری: لکه‌بینی یا خونریزی مانند آغاز یک دوره‌ی قاعدگی، خفیف است. در این شرایط خون به رنگ قرمز یا قهوه‌ای (مثل رنگ خون خشک‌شده) مشاهده می‌شود. خونریزی ممکن است پیوسته یا متناوب و شدید یا خفیف باشد؛
• درد در ناحیه‌ی کتف و گردن: گرفتگی عضلانی و خونریزی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. اما درد در ناحیه‌ی کتف به خصوص زمانی که خانم باردار در حال استراحت است، از علایم بارز برای تشخیص بارداری خارج رحمی به شمار می‌رود. چرا که درد به علت خونریزی داخلی ایجاد می‌شود که در اثر تحریک عصبی در کتف بروز می‌کند؛
• پارگی لوله‌ی فالوپ: علایمی مانند شوک، ضعف، تپش قلب، پوست رنگ پریده و سرگیجه یا غش مشاهده می‌شود؛
• حالت تهوع و استفراغ همراه با درد؛
• درد در یک سمت بدن؛
• انقباض و گرفتگی عضلات شکم.

سوال : مصرف مکمل در بارداری ضروری است؟

پاسخ : اگر قصد بارداری دارید و یا باردار هستید، احتمالأ اسم مکمل های مولتی ویتامین دوران بارداری (مولتی ویتامین پریناتال) به گوشتان خورده است. مصرف این مکمل ها تا چه حد لازم است؟ این مکمل ها حاوی چه موادی هستند و نخوردن آن ها چه ضرری برای مادر و نوزاد خواهد داشت؟

برای آگاهی بیشتر از ضرورت مصرف مکمل در بارداری به سراغ سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی یا دریافت نوبت از مطب سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی کلیک کنید.

بهره گرفتن از یک تغذیه سالم شرط موفقیت در بارداری و تأمین سلامت مادر و نوزاد است و استفاده از مکمل های مولتی ویتامین دوران بارداری ایده عاقلانه و مناسبی است تا هرگونه کمبود مواد مغذی در رژیم غذایی مادر به کمک آن ها برطرف گردد.

اسید فولیک، آهن، ید و کلسیم 4 ماده مغذی مهم و پر فایده هستند که برای تأمین مقادیر کافی از آن ها در بارداری، علاوه بر رژیم غذایی مناسب، مصرف مکمل های مولتی ویتامین پریناتال هم ضروری است. این مواد نقش بسیار مهمی در رشد و تکامل صحیح کودک در دوران بارداری ایفا می کنند.

اسید فولیک

میزان مناسب اسید فولیک به طور ویژه ای مانع از ایجاد نقایص لوله عصبی هنگام تولد (مادرزادی) که بر روی مغز و نخاع اثر می گذارند، می شود. نقایص لوله عصبی در 28 روز نخست پس از لقاح و پیش از اینکه مادر متوجه بارداری اش شده باشد، رخ می دهند. از آنجا که در اغلب مواقع برنامه ریزی دقیقی برای بارداری صورت نمی گیرد و بسیاری از بارداری ها بدون برنامه قبلی اتفاق می افتند، بنابراین توصیه ما و پزشکان این است که برای پیشگیری از بروز مشکلاتی نظیر نقایص لوله های عصبی، هر خانمی که احتمال باردار شدن دارد (تمام زنان متأهل در سنین باروری)، مصرف روزانه 400 میکروگرم اسید فولیک را آغاز نموده و تا 12 هفته اول بعد از بارداری اش به مصرف آن ادامه دهد.

البته خانم هایی که فرزندی با نقص لوله عصبی داشته اند در رابطه با تعیین دوز مصرفی اسید فولیک می بایست است با پزشک خود مشورت نمایند. اما تحقیقات نشان داده است که مصرف دوز بالای اسیدفولیک (بیش از 4000 میکروگرم) حداقل یک ماه قبل از بارداری و در طی سه ماهه اول بارداری برای این زنان می تواند مفید باشد.

سبزیجات با برگ های سبز، آجیل خصوصد گردو و بادام، انواع لوبیاها، مرکبات و غذاهای غنی شده حاوی اسید فولیک هستند و بهتر است در رژیم غذایی روزانه زنان باردار مقادیری از این مواد گنجانده شود. با این وجود استفاده از مکمل های حاوی مقادیر مناسب از اسیدفولیک برای پشتیبانی از مادران باردار و کودک شان ضروری است.

کلسیم

کلسیم از آن جهت مهم و ضروری است که هم نوزاد برای رشد استخوان هایش به میزان مناسبی از آن نیاز دارد و هم می تواند مانع از دست رفتن تراکم استخوان مادر شود.

ید

وجود ید برای عملکرد صحیح تیروئید مادر در حین بارداری لازم است. کمبود ید در بدن مادر می تواند منجر به بروز مشکلات جدی مانند ناشنوایی، توقف رشد فیزیکی و ناتوانی ذهنی شدید در نوزادان شود و در موارد کمبود شدید حتی سقط جنین و تولد نوزاد مرده را در پی داشته باشد.

آهن

وجود مقادیر کافی از آهن به اکسیژن رسانی مناسب هم در مادر و هم در جنین کمک می کند.

از آن جهت که خانم های باردار برای حفظ سلامت خود و کودک شان در حین بارداری می بایست از کافی بودن میزان ویتامین مصرفی اطمینان حاصل نمایند، بنابراین بهتر است تا از میزان مواد معدنی و ویتامین های موجود در مکمل های مولتی پریناتال آگاه شوید.

مقادیر ویتامین ها و مواد معدنی موجود در مکمل های مولتی ویتامین دوران بارداری

• 400 میکروگرم اسیدفولیک
• 400 واحد ویتامین D
• 70 میلی گرم ویتامین C
• 3 میلی گرم تیامین (ویتامین ب 1)
• 2 میلی گرم ریبوفلاوین (ویتامین ب2)
• 20 میلی گرم نیاسین (ویتامین ب3)
• 6 میکروگرم ویتامین ب 12
• 10 میلی گرم ویتامین E
• 15 میلی گرم روی
• 200 تا 300 میلی گرم کلسیم
• 17 میلی گرم آهن
• 150 میکروگرم ید

البته در رابطه با مصرف این مکمل ها چند نکته مهم را به خاطر داشته باشید:

1. مصرف این مکمل های به تنهایی کافی نیستند، بلکه رعایت یک رژیم غذایی متعادل و متنوع به همراه مصرف مکمل های مولتی ویتامین دوران بارداری تأمین کننده نیاز مادران باردار خواهد بود.
2. چنانچه مصرف این مکمل ها باعث ایجاد حالت تهوع می شود، می توان با نظر پزشک نوع و میزان مصرف آن ها را تغییر داد. اما به هیچ عنوان نباید به طور خودسرانه مصرف آن ها را قطع نمود.

سوال : آیا امکان زایمان طبیعی بعد از سزارین وجود دارد؟ چه مزایایی دارد؟

پاسخ : بسیاری از مادرانی که سابقه زایمان سزارین قبلی داشته اند، می توانند پس از سزارین، زایمان طبیعی داشته باشد. به زایمان طبیعی بعد از سزارین، VBAC (Vaginal birth after Cesarean) نیز گفته می شود. اما نکته حائز اهمیت این است که عوامل مختلفی وجود دارند که در تصمیم گیری پزشک جهت انتخاب زایمان طبیعی بعد از سزارین موثر هستند.

برای آگاهی بیشتر از امکان زایمان طبیعی بعد از سزارین به سراغ سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی یا دریافت نوبت از مطب سیده مهدیه علوی کارشناس مامایی کلیک کنید.

مهمترین نکته در زایمان طبیعی بعد از سزارین، حفظ سلامتی مادر و کودک است.

انجام زایمان طبیعی بعد از سزارین در همه زنان روش ایمنی برای ختم بارداری نیست. زایمان طبیعی بعد از سزارین ممکن است برای مادر و کودک، خطرات جدی از قبیل خونریزی شدید و پارگی رحم به همراه داشته باشد و یا بیمار را در شرایط هیسترکتومی قرار دهد. گاهی حتی انجام زایمان طبیعی بعد از سزارین می تواند به دلیل ایجاد خونریزی شدید، پارگی رحم و هیسترکتومی، حیات مادر و کودک را تهدید نماید. به همین دلیل بیمار باید در مورد عوارض و مزایای زایمان طبیعی بعد از سزارین با پزشک خود صحبت کند.

بررسی سلامت مادر و جنین

اگر مادری تمایل دارد که بعد از سزارین، زایمان طبیعی داشته باشد، تنها در صورت تائید و بررسی سلامتی مادر توسط پزشک می تواند این کار را انجام دهد. در صورتی که علت سزارین قبلی عللی غیر از تنگی لگن بوده و شامل مواردی مانند بارداری دوقلویی، وضعیت بریچ جنین و… باشد، پس از تائید سلامت مادر و جنین توسط پزشک، مادر می تواند زایمان طبیعی بعد از سزارین را تجریه نماید. البته ممکن است وجود بعضی از عوامل، انجام زایمان طبیعی بعد از زایمان سزارین را با خطر مواجه کنند. عوامل خطر زایمان طبیعی بعد از سزارین عبارتند از:

• چاقی مادر باردار (BMI بالای 30)؛
• پره اکلامپسی؛
• سن بیش از 35 سال مادر؛
• سابقه سزارین قبلی در 19 ماه گذشته؛
• جنین بسیار درشت؛
• برش عمودی سزارین قبلی.

یکی از مسائل اساسی در انجام زایمان طبیعی بعد از سزارین، نوع برش سزارین قبلی است. پزشک می تواند سزارین را با دو نوع برش انجام دهد:

• برش عمودی: برشی که از بالا به پایین ایجاد می شود.
• برش عرضی: برشی است که از یک سمت شکم تا طرف دیگر، ایجاد می شود.

در صورت برش عمودی، مادر باردار نمی تواند زایمان طبیعی بعد از زایمان سزارین را تجربه نماید، زیرا در صورت زایمان طبیعی احتمال باز شدن جای برش سزارین قبلی، پارگی رحم و خونریزی شدید وجود دارد که می تواند صدمات زیادی را برای مادر و کودک به همراه داشته باشد؛ در این موارد مادر باید مجددا زایمان سزارین انجام دهد. اما چنانچه سزارین قبلی با برش عرضی کوچک انجام شده باشد و سایر خطرات مربوط به زایمان از قبیل وضعیت بریچ اندک باشد، ممکن است پزشک زایمان طبیعی را انجام دهد.

مزایای زایمان طبیعی بعد از سزارین

از جمله مزایای انجام زایمان طبیعی بعد از سزارین می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افزایش شانس زایمان طبیعی بدون عارضه در بارداری های بعدی؛
• کاهش مدت بستری در بیمارستان؛
• درد شکمی کمتر پس از زایمان؛
• عدم نیاز به عمل جراحی؛
• شیردهی آسان تر.

معایب زایمان طبیعی بعد از سزارین

زایمان طبیعی بعد از سزارین، ممکن است با عوارضی نیز همراه باشد که عبارتند از:

• زایمان سزارین اورژانسی: در 25 درصد موارد در هنگام ایجاد دردهای زایمان، ممکن است در نهایت زایمان سزارین اورژانسی انجام شود.
• نیاز به انتقال خون و احتمال ایجاد عفونت رحم: در 1 درصد موارد زایمان طبیعی بعد از سزارین، ممکن است به انتقال خون نیاز بوده و در نتیجه، احتمال ایجاد عفونت نیز وجود داشته باشد.
• پارگی محل برش قبلی: در هنگام زایمان طبیعی بعد از سزارین، احتمال دارد که جای برش قبلی سزارین باز شود که در این صورت ممکن است عواقب جدی از قبیل پارگی رحم، خونریزی شدید و نیاز به انجام عمل هیسترکتومی را برای مادر و کودک به همراه داشته باشد. احتمال پارگی جای برش قبلی، حدود 2 تا 8 از هر 1000 زایمان، یعنی حدود 5/0 درصد می باشد. در صورت پارگی محل برش سزارین قبلی، نوزاد باید با سزارین اورژانسی به دنیا آید.
• خطرات جنینی: خطر مرگ کودک در زایمان طبیعی بعد از سزارین، بسیار اندک و در حدود 2/0 درصد است. خطر مرگ جنینی در موارد زایمان طبیعی بعد از سزارین، کمتر از زمانی که برای اولین بار سزارین انجام می شود نیست، اما با این حال بیشتر از زمانی است که زایمان سزارین مجدد انجام شود.