وزن نوزاد و نکات مربوط به آن
بیا نی نی | بخش مادر و کودک – همان گونه که ظاهر و چهره هر نوزادی، نسبت به نوزادان دیگر متفاوت است، کیفیت رشد و نمو هر نوزاد نیز با دیگری فرق خواهد داشت. هر یک از زنان، دوران بارداری خود را متفاوت تجربه میکنند و به همین دلیل در نهایت نوزادانی با قد و وزن متفاوت، به دنیا میآورند. در این مقاله سعی شده تا اطلاعاتی در مورد قد و وزن نوزاد تازه متولد شده به شما بدهیم.
وزن طبیعی نوزاد
وزن نرمال نوزادان در بدو تولد بین ۲/۵ تا ۴ کیلو گرم در نظر گرفته میشود. اگر وزن نوزاد کمتر از ۲ کیلو و پانصد گرم باشد کم وزن تلقی میشود و نوزادانی که بیشتر از ۴ کیلو گرم وزن داشته باشند، با عنوان بچه های بزرگ در نظر گرفته میشوند.وزن نوزاد پسر، به طور معمول کمی بیشتر از نوزاد دختر است. وزن نوزاد به عوامل متعددی، از جمله وزن شما، وزن همسر تان، اضافه وزنی که در هنگام بارداری داشته اید و سلامت عمومی شما بستگی دارد.
نوزادان کم وزن به دو گروه تقسیم میشوند: نوزادان نارس و کم وزن؛ یعنی آنهایی که زمان حضورشان در رحم کمتر از ۳۷ هفته بوده است و نوزادان رسیده اما کم وزن؛ یعنی آنهایی که به دلیل مشکلات داخل رحمی در طول بارداری یا اواخر بارداری، عواملی سبب نرسیدن آنها به وزن دلخواه شده است. یکی از مسائلی که مادران به ویژه در بارداری اول با آن مواجه میشوند، نگرانی از وزن نگرفتن نوزاد است. از جمله توصیههای مهمی که پزشکان به مادران دارند و تاثیر زیادی در رشد و کاهش مرگ و میر نوزادان دارد، توصیه به تغذیه با شیر مادر است.
اتفاقی که معمولا برای نوزادان طبیعی میافتد این است که طی چند روز اول ممکن است حتی تا ۱۰ درصد وزن تولد خود را از دست بدهند که این در پایان هفته اول جبران میشود. وزن نوزاد یکی از معیارهایی است که میزان کفایت شیردهی مادر و میزان دریافت شیر و موادمغذی لازم برای نوزاد را تا حدی مشخص میکند.
مادر میتواند ارزیابی روزانهای از کیفیت تغذیه نوزادش داشته باشد. کار غلطی که گاهی مادران انجام میدهند، وزن کردن هر روز نوزاد است. میزان وزن گیری در شرایط خوب، یعنی روزی ۲۵ تا ۳۰ گرم که با وزنههای معمولی ممکن است شناسایی نشود.
ممکن است نوزادی یک روز کمتر و یک روز بیشتر وزن بگیرد، به همین دلیل بهتر است هر ۳ تا ۴ روز یکبار یا به صورت هفتگی نوزاد را وزن کرد. بهتر است والدین روش صحیح شیر دادن به نوزاد را رعایت کنند، به طوری که سر و تنه در یک خط قرار بگیرد و نوزاد کاملا به سینه مادر چسبیده و دهان او کاملا باز باشد و تنها نوک سینه در دهان نوزاد قرار نگیرد، بلکه نوک و بخش زیادی از هاله پررنگ اطراف نوک پستان در دهان نوزاد قرار بگیرد چون حوضچههای شیر دقیقا زیر هاله رنگی پستان قرار دارند و خود نوک حاوی شیر نیست.
اگر نوزاد به این طریق شیر میخورد و به خواب میرود و در فواصل بیداری خیلی بیقراری نمیکند، نشانه کفایت شیردهی است.
توصیه میشود حداقل ۸ بار در روز و دو بار در شب شیردهی صورت بگیرد. میزان خیس کردن کهنه یکی از معیارهایی است که به مادر کمک میکند متوجه شود شیر کفایت میکند یا خیر. اما حتی اگر مادر احساس کرد شیرش کفایت نمیکند، بدترین کار در قدم اول، روی آوردن به شیرخشک و تغذیه کمکی است.
نمودار رشد وزن نوزاد، نموداری است که از همه بیشتر استفاده میشود و در ایران نیز از آن استفاده میکنند. نمودار رشد وزن نوزاد شاخص وزن بر اساس سن کودک را میسنجد. این شاخص تحت تاثیر تغییرات اخیر در وضعیت تغذیه یا سلامتی میباشد. با این شاخص نمیتوان کودکان و نوجوانان را به دستههای کم وزن و یا بیش وزن طبقه بندی کرد. شاخص وزن نوزاد بر اساس قد نیازی به دانستن سن ندارد و میتواند کم وزنی، لاغری و یا بیش وزنی کودکان را مشخص کند.