دسته: شیرخوار و نوپا

آنچه بسیاری از والدین را نگران می‌کند تب فرزندشان است، همین که کودک کمی داغ می‌شود والدین بدترین اتفاق‌ها را در ذهن‌شان می‌آورند و مدام ترس از تشنج کودک را دارند به ویژه اگر زیر یک سال باشد و نتواند صحبت کند. درست است که تب یکی از علائمی است که باید جدی گرفته شود ولی لازم نیست خودتان را نگران کنید. به نکات زیر درباره تب نوزاد دقت کنید و سعی کنید در آرامش به فرزندتان کمک کنید که زودتر بهبود پیدا کند.
 

برای دیدنش بی‌تابید. می‌خواهید دست‌هایش را نوازش کنید؛ دست‌هایی که شاید درست شبیه دست‌های خودتان باشد. می‌خواهید چهره‌اش را ببینید. بینی که مانند بینی شما تیغه‌ای صاف دارد، یا چشم‌هایی که مانند چشم‌های همسرتان روشن و درخشانند. می‌خواهید به تمام این جزئیات خیره شوید و باور کنید که تکه‌ای از وجودتان را در آغوش گرفته‌اید.
چهره فرزند شما، در گذر زمان تغییرات بسیاری خواهد کرد. ممکن است در ابتدای تولد، همه بگویند که فرزند شما درست شبیه خودتان است اما بعد از چند ماه یا چند سال، احساس کنید که او بیشتر به همسرتان شباهت دارد. ممکن است او ابتدا با موهای طلایی به دنیا بیاید و آرام آرام، رنگ قهوه‌ای تیره روی صورتش بنشیند و البته ممکن است در روز به دنیا آمدنش، چشم‌هایی آبی داشته باشد اما بعد از چند هفته، چشم‌هایش رنگ فندقی به خود بگیرد.

همه بچه‌ها با چشم آبی به دنیا می‌آیند؟

شاید شما هم شنیده باشید که همه نوزادان، در زمان تولد چشم‌های آبی دارند. اما متخصصان می‌گویند این جمله، یک ادعای بی‌اساس است. به گفته آنها، چشم همه نوزادان در زمان تولد یک رنگ نیست و گرچه برخی‌شان با چشم‌هایی روشن به دنیا می‌آیند، اما برخی دیگر از همان ابتدا چشم‌هایی به رنگ قهوه‌ای تیره دارند. آنها می‌گویند نوزادان قفقازی، چشم‌هایی روشن دارند و کسانی که تبار آمریکایی، آسیایی و اسپانیایی دارند، معمولا با چشم‌های قهوه‌ای متولد می‌شوند.

رنگ چشم نوزادان تغییر می‌کند؟

گرچه نوزادان با رنگ چشم متفاوت متولد می‌شود، اما رنگ چشم حقیقی آنها، چیزی نیست که در لحظه تولد می‌بینید. شما برای تشخیص رنگ چشم‌های فرزندتان، باید 6 تا 12 ماه منتظر بمانید. قاعده کلی این است که رنگ چشم نوزادان، در صورتی که تغییر کند، به سمت تیره شدن می‌رود. برای مثال اگر فرزندتان در لحظه تولد چشم‌هایی آبی داشته باشد، به مرور ممکن است رنگ چشم‌هایش سبز یا قهوه‌ای شود، اما اگر چشم‌های او فندقی رنگ باشد، بعید است که این رنگ از گروه رنگ قهوه‌ای فراتر برود.

چرا این اتفاق می‌افتد؟

برای تغییر کردن رنگ چشم نوزادان، دو دلیل وجود دارد؛ ژنتیک و ملانین.

• ژنتیک: ترکیب ژن‌هایی که از هر دو والد به نوزاد می‌رسد، در تعیین رنگ چشم او دخیل است. متخصصان می‌گویند تقریبا 15 ژن مسئول تعیین رنگ چشم نوزادان است. به گفته آنها اگر رنگ چشم هر دو والد آبی باشد، فرزند آنها هم ممکن است چشم‌هایی با رنگ آبی، سبز یا قهوه‌ای پیدا کند. اما اگر یکی از والدین یا هر دوی آنها چشم قهوه‌ای داشته باشند، بعید است که رنگ چشم فرزندشان چیزی جز قهوه‌ای شود؛ چراکه رنگ قهوه‌ای، ژن غالب است. البته نباید این نکته را از یاد برد که ژن‌ها تنها از پدر و مادر به فرزند نمی‌رسند، بلکه ممکن است یک نوزاد، رنگ چشم‌هایش را از اجداد خود که چند نسل پیش از او می‌زیسته‌اند به ارث ببرد.
• ملانین: عامل دیگر تعیین رنگ چشم کودک، ملانین است. یعنی همان رنگدانه‌هایی که بر رنگ پوست، مو و چشم تاثیر می‌گذارد. مهمترین دلیلی که چشم‌ها رنگ‌های مختلفی پیدا می‌کنند، میزان رنگدانه در پشت عدسی آنهاست. کودکانی که مقدار زیادی ملانین در عنبیه خود دارند، چشم‌هایی قهوه‌ای پیدا می‌کنند، در حالی که اگر میزان این رنگدانه در عنبیه کم باشد، رنگ چشم کودکان آبی یا سبز می‌شود.

گذشته از این، باید بدانید که میزان ملانینی که پشت عدسی چشم فرزندتان است، با افزایش سن او ممکن است افزایش پیدا کند و به همین دلیل ممکن است در طول سال‌ها، رنگ چشم‌های او رو به تیره شدن برود. البته این اتفاق قطعی نیست و ممکن است برخی از کودکان، با بزرگتر شدن تغییری را در رنگ چشم خود مشاهده نکنند.

بعد از اینکه کوچولویتان به دنیا می‌آید، مدام باید او را بغل کنید چون به خصوص در یک سال اول زندگی و همچنین سال‌های بعد کودک نیاز به آغوش والدین دارد تا احساس امنیت کند. اما همین کار ممکن است سلامت مادر را به خطر بیندازد. اگر ندانید که چطور باید نوزاد را از زمین بلند کنید، این احتمال وجود دارد که به کمرتان آسیب زیادی وارد کنید که در طولانی مدت می‌تواند مشکلات زیادی برایتان ایجاد کند.
  

هیچ کس به درستی نمی‌داند اولین بوسه یا اولین آغوش از چه کسی الگوبرداری شد. اینکه ما انسانها با این مکانیزم به صورت غریزی به دنیا آمده‌ایم که یکدیگر را از سر محبت ببوسیم یا در آغوش بگیریم، مساله ساده‌ای نیست. حالا علم ثابت کرده حتی بوسیدن مادر روی گونه‌های کوچک فرزند نوزادش باکتری‌‌های غیرمفید را از روی پوستش جذب می‌کند. روز جهانی بوسه بهانه‌ای است تا بدانید جدا از تاثیری که بوسیدن و نوازش بر روی جسم کودک دارد تاثیرات بسیار مثبت دیگری در روح و روان فرزندتان ایجاد می‌کند که دانستن آن شما را بار دیگر در مقابل عظمت خلقت پروردگار تسلیم می‌کند.

تاثیر نوازش بر هوش کودکان

تحقیقات نشان می‌دهد بوسیدن و بغل کردن بچه ها باعث افزایش هوش در آنها می‌شود. کودکی که تحت حمایت عاطفی والدین قرار می‌گیرد چه این محبت را از طریق کلامهای محبت‌آمیز دریافت کرده باشد و چه از طریق بوسه یا نوازش، از هرگونه استرس در امان می‌ماند. برای او که غرق احساساست والدین شده، جهان خانه امنی است که با دو فرشته نگهبان از او محافظت می‌شود. در چنین شرایطی کارایی مغز بالاتر رفته و قدرت درک فرزندان افزایش می‌یابد. بوسیدن کودکان توسط مادر و پدر آنها را با تجربه عشق مواجه می‌کند. تاثیر نواشش بر کودکان در درک و بینش او در آینده نیز تاثیر می‌گذارد. کودکانی که در معرض ابراز محبت والدین از طریق بوسه و یا نوازش هستند احساسات و نیاز‌های افراد دیگر را بهتر درک کرده و حس همدردی بیشتری با آنها دارند.

فواید بغل کردن کودک

بغل کردن کودک باعث افزایش ترشح هورمون اکسی‌توسین می‌شود‌ این هورمون باعث تقویت سیستم ایمنی فرزندتان شده و سطح پلاسمای هورمون تیروئید را کاهش می‌دهد. پیامد این تغییرات در بدن نوزادتان این است که اگر خدایی ناکرده جراحت و زخمی به فرزندتان وارد شد خیلی زود کودکتان بهبود پیدا کند. اما جدا از تاثیرات مثبتی که بغل کردن کودکان بر روی آنها دارد از لحاظ روحی و روانی کودکانی که از نوازش والدین خود بهره‌مند هستند حرکات تهاجمی کمتری نسبت به دیگر کودکان دارند. حتی مطالعات و شواهد تجربی نشان می‌دهد که این دسته از کودکان کمتر گریه می‌کنند و نسبتا کودکان آرام‌تری هستند.

بغلی شدن کودکان تصور اشتباهی است

متاسفانه در دنیای امروز هر شخصی تصور می‌کند با چند جستجوی کوچک اینترنتی برای خودش کارشناس شده است. مثلا به مادرانی که فرزندان خود را زیاد در آغوش می‌گیرند این هشدار را می‌دهند که ممکن است فرزندشان به اصلاح «بغلی» شود. در حالیکه این گفته غیرکارشناسی و فاقد پایه علمی را هیچ روانشناس نمی‌پذیرد. اگر از آن دسته مادرانی هستید که فرزند کوچکتان را زیاد در آغوش می‌گیرد از بغلی شدن و یا لوس شدن فرزندتان به هیچ وجه نترسید. مخصوصا از زمانی که فرزندتان به دنیا می‌آید، تا سن 2 سالگی بیشترین نیاز را به نوازش و بوسه والدین خصوصا مادر دارد.
برخلاف تصور اشتباه عامه مردم که چنین کودکانی را بغلی می‌نامند باید بدانید که این قضیه کاملا برعکس است. زیرا تحقیقات نشان می‌دهد کودکانی که بیشتر تحت حمایت عاطفی والدین خصوصا در معرض نوازش و بوسه قرار گرفته‌اند در آینده دچار وابستگی‌های شدید عاطفی و احساسی نخواهند شد.

نوازش بیشتر اعتماد به نفس بیشتر

لازم نیست که همه چیز را علم ثابت کند. همینکه به تجربه کودکی‌تان برگردید کافی است تا عمق حس یک کودک را هنگامی که از طریق والدینش مورد محبت و نوازش قرار می‌گیرد درک کنید. فرزندانی که توسط والدینشان به صورت مرتب در آغوش گرفته می‌شوند اعتماد به نفس بیشتری دارند. اما فرزندانی که به ندرت از این موهبت برخوردار هستند در آینده اعتماد به نفس کافی برای انجام کارهای مختلف ندارند. این خیلی مهم است که فرزند شما ارتباط لمسی از طریق در آغوش گرفتن و یا بوسیدن داشته باشد. اگر دنبال دلایل علمی ثابت شده هستید باید گفت که حتی علم امروز شواهدی را به دست آورده که نشان می‌دهد از طریق نوازش و بوسیدن هورمونی در بدن کودکان ترشح می‌شود که باعث نزدیکی فرزندان با والدین می‌گردد. اما تحیقات نشان داده است مادرانی که بعد از سن 2 سالگی از تماس و لمس کردن فرزندانشان به صورت در آغوش گرفتن دوری کرده‌اند، فرزندانشان در سنین بلوغ که بیشتر از هر سن دیگر به حمایت والدین نیاز دارند، از آنها دوری جسته‌اند.
بنابراین باز هم با یک باور اشتباه دیگر مواجه می‌شویم که با بزرگ‌تر شدن بچه‌ها آنها نیازی به نوازش و بوسیدن ندارند در حالیکه این باور عامه کاملا اشتباه است. چه جایگاهی امن‌تر از کانون خانواده می‌تواند فرزندان را از محبت و توجه خالصانه و بی‌ریا سیراب کند؟
مشکل اینجاست فرزندانی که برای مدتها از آغوش و نوازش والدین خود دور مانده‌ا‌‌‌‌ند حتی اگر بعد از مدت‌ها توسط والدینشان در آغوش گرفته‌ شوند واکنش سردی نشان داده و گاه تمایلی به اینکار از خود نشان نمی‌دهند.

نوازش کودکان هوش هیجانی آنها را بالا می‌برد

دنیای امروز فقط دنیای نابغه‌هایی که در ریاضی و هندسه نمرات بیست می‌گیرند نیست. دنیای امروز به نسلی نیاز دارد که هوش هیجانی لازم برای کنترل موقعیت‌های بحرانی و از همه مهمتر نحوه ارتباط درست و هدفمند را با دیگران داشته باشد. تحقیقات نشان داده است کسانی که هوش هیجانی بالایی دارند نسبت به کسانی که تنها ضریب هوشی بالایی دارند، موفقیت‌های بیشتری را به دست آورده‌اند. فرزندانی که در کودکی از نوازش و بوسه والدین خود محروم نبوده‌اند در محیط‌های کوچکی مانند مدرسه نیز خوش درخشیده‌اند.
این دسته از کودکان به راحتی احساسات خود را ابراز می‌کنند و در صورت داشتن مشکل ارتباطی با دیگران می‌توانند به خوبی به یک راه حل خوب برسند. مدیریت حل مساله در این دسته از کودکان بسیار بیشتر از کودکانی است که از نوازش والدین خود محروم بوده‌اند. این مساله اهمیت هوش هیجانی را برای ما روشن‌تر می‌کند. بنابراین بدون توجه به اینکه فرزند شما در چه رده‌سنی قرار دارد هرگز با باورهای عامه، عزیزتان را از نوازش و بوسه مادرانه و پدرانه‌تان محروم نکنید. این خالص‌ترین و کمیاب‌ترین هدیه‌ای است که هر پدر و مادری می‌تواند به فرزندشان ببخشند. این همان گنج و دارایی است که تا خودتان نخواهید هرگز تمام نخواهد شد.

تا به حال کسی را با دو رنگ چشم متفاوت دیده‌اید؟ شاید در اولین دیدار متوجه این موضوع نشوید و فقط با خودتان شک کنید که یک چیزی درست نیست تا اینکه نزدیکتر شده و دقتتان را بیشتر می‌کنید. ممکن است ندانید اما دو رنگ چشم متفاوت می‌تواند یک ویژگی فیزیکی بسیار زیبا و منحصر به فرد باشد. به همین دلیل است که روز 12 ژوئیه یا همان 21 تیر روز ملی دورنگی چشم نامگذاری شده است. درست است که فقط حدود 11 نفر از هر هزار آمریکایی این ویژگی را دارند اما همین ویژگی خاص که به آن هترکرومیا (Heterochromia) میگویند، گاهی شاخص زیبایی ویژه‌ای به حساب می‌آید. این اتفاق گاهی ربط به DNA دارد و برخی اوقات نه! بنابراین بهتر است درباره آن بیشتر بدانید.

رنگ چشم از کجا می‌آید؟

رنگ چشم را رنگدانه‌ای به نام ملانین تعیین می‌کند که معمولا هشت هفته بعد از تولد ایجاد می‌شود.

• افرادی که مقداری زیادی ملانین دارند رنگ چشم قهوه ای پیدا می‌کنند.
• افرادی که ملانین بسیار کمی دارند رنگ چشم آبی یا خاکستری دارند.
• افرادی که مقدار متوسط از ملانین دارند رنگ چشم سبز دارند.

رنگ چشم نوزادان در بدو تولد به نظر آبی می‌آید زیرا چند هفته طول می‌کشد تا مقدار تعیین شده ژنتیکی ملانین، رنگ را مشخص کند. دانشمندان امروز بر این باورند که دو ژن کنترل رنگ چشم را برعهده دارند اما این ژن‌ها در تعامل با یکدیگر طیف گسترده‌ای از رنگ‌ها را در افراد ایجاد می‌کنند. در این میان افرادی هستند که دچار رنگ چشم‌های متفاوت در دو چشم می‌شوند. وقتی که یک انسان مقدار متفاوتی ملانین در هر یک از عنبیه هایش باشد، رنگ دو چشم او متفاوت خواهد بود. جالب است بدانید که علاوه بر انسانها این اتفاق در سگ، گربه و اسب‌ها نیز مشاهده می‌شود.

انواع مختلف دو رنگی چشم یا هتروکرومیا

هتروکرومی یک اصطلاح لاتین به معنی رنگ‌های مختلف است که کاملا این ویژگی را توصیف می‌کند. در واقع سه دسته مجزا هتروکرومیا وجود دارد:

• هتروکرومیا کامل (هر چشم یک رنگ متفاوت دارد)
• هتروکرومیای بخشی (بخشی از یک یا هر دو چشم رنگ متفاوت دارند)
• هتروکرومیای مرکزی (یک رنگ متفاوت دور مردمک چشم را احاطه می‌کند)

دلیل دو رنگ بودن چشم چیست؟

دو رنگ بودن چشم دلایل مختلفی دارد. در بیشتر مواقع افراد با رنگ چشم‌های متفاوت به دنیا می‌آیند اما زمانی هم هتروکرومیا یا همان دو رنگی چشم به دلیل دیگری ایجاد می‌شود. آیا شما در اطرافیانتان کسی را می‌شناسید که رنگ چشم متفاوت داشته باشد؟ اگر اینطور است این ویژگی منحصر به فرد به احتمال زیاد به یکی از دلایل زیر اتفاق می‌افتد:

• DNA خانوادگی: معمولا اگر این صفت از کودکی در فرد باشد می‌توان گفت از ژن خانواده به دست می‌آید. در حقیقت از آنجا که این ویژگی اتوزومال غالب است این احتمال وجود دارد که این ژن از یکی از والدین به کودک برسد.
• تروما هنگام تولد: اگر در طول زمان زایمان و تولد ترومایی در صورت اتفاق بیفتد ممکن است در ناحیه‌ای که صورت تحت تاثیر قرار گرفته مانع از این شود که ملانین که مسئول رنگ چشم است، تولید شود.
• جهش ژنتیکی: گاهی اوقات جهش در یکی از ژن‌های تنظیم کننده رنگ چشم ممکن است در طول رشد جنین رخ دهد.
• بیماری: بیماری‌های خاصی مانند سندرم هورنر وجود دارد که ممکن است باعث ایجاد هتروکرومی یا دورنگی چشم در طول عمر فرد شود.
• آسیب: دورنگی چشمی که بعدها در طول زندگی اتفاق می‌افتد معمولا به علت آسیبهای چشم یا انواع خاصی از داروها ایجاد می‌شود.
• کیمرا (شیمر): در موارد بسیار نادر فرد می‌تواند کیمر باشد (زمانی که فرد DNA ای از دو زیگوت متفاوت دارد) در نتیجه رنگ‌ چشم متفاوت بروز می‌کند.
• سندرم واردنبرگ: وضعیت ژنتیکی است که می‌تواند باعث کاهش شنوایی، تغییرات مو، پوست و رنگ چشم شود.
• سندرم استورگ وبر: علامت مشخص آن وجود یک لکه بنفش روی صورت است که در اثر مشکلاتی که در عروق ایجاد می‌شود، بروز می‌کند. در این سندرم هتروکرومیا نیز ممکن است اتفاق بیفتد.
• سندرم پری رامبرگ: یک بیماری نادر است که باعث می‌شود یک طرف صورت چروکیده شود.

از جمله دلایل غیر ژنتیکی بروز این اختلال دیابت، جراحی چشم، گلوکوم، سندرم پراکندگی رنگدانه چشم، تورم چشم‌ها و توموردراثر امواج پرتو‌های رادیو اکتیو است.

همه اش تقصیر پدر مادرها نیست

به یاد داشته باشید که ویژگی دو رنگی چشم یا سایر خصوصیات فیزیکی به طور مطلق از پدر و مادر به ارث نمی‌رسد. تست DNA پدر و مادر منبعی بسیار عملی و قابل اعتماد برای تعیین یک رابطه بیولوژیکی است. بدن ما بسیار شگفت‌انگیز است و یک تغییر بسیار کوچک در DNA ممکن است عواقب فیزیکی مانند دوبرابر شدن مژه داشته باشد. با گذشت زمان جهش‌های ژنتیکی تنها یک جهش نیستند و می‌توانند منجر به اتفاقی طبیعی مانند رنگ چشم آبی شوند.

دو رنگی چشم نوزاد

اگر چه اغلب موارد دو رنگی چشم یا هتروکرومیا مادرزادی و خوش خیم است اما اگر فرزندتان رنگ چشم‌های متفاوت داشت با چشم پزشک مشورت کنید تا یک معاینه کامل از چشمهایش انجام دهد تا علت آن را مشخص کند. بعد از اینکه چشم پزشک تایید کرد چشم‌های کوچولویتان سالم است از این ویژگی ظاهری منحصر به فرد لذت ببرید! اما چند اختلالی که ممکن است دلیل این اتفاق باشد شامل موارد زیر است:

درمان دورنگی چشم

اگر دو رنگی چشم به دلیل یک مشکل پزشکی باشد، درمان آن مشکل می‌تواند درمان دورنگی چشم نیز باشد. هرچند در مورد آسیب‌های چشم رنگدانه اغلب دائمی است حتی بعد از اینکه آسیب چشم از بین برود.
اگر دورنگی چشم به دلیل توزیع غیرمستقیم ملانین ایجاد شده باشد، درمان خاصی ندارد چون تهدیدی برای سلامت چشم شما ایجاد نمی‌کند و بنابراین هیچ دلیلی برای درمان آن وجود ندارد.
با این حال اگر این وضعیت باعث احساس ناراحتی شود می‌توان از لنزهای تماسی تزئینی یا رنگی برای تطبیق با یکی از چشم‌ها استفاده کرد. اما باید دقت کنید که این لنزها اگر درست استفاده نشوند ممکن است برای سلامت چشم خطرناک باشند.
به طور کلی زندگی با دورنگ چشم غیرطبیعی نیست و رنگدانه‌های درون چشم هیچ مشکلی در بینایی ایجاد نمی‌کنند. پس سعی کنید این موضوع را بپذیرید و با این تفاوت زندگی کنید.
 

بازی با بچه‌ ها خیلی مهم است. یک بازی مناسب، فقط یک سرگرمی صرف نیست بلکه می‌تواند یک فعالیت جذابِ آموزشی و تجربی باشد؛ برای همین اول باید یاد بگیریم چطور با یک نوزاد تازه متولدشده یا چندماهه و به‌طور کلی در هر سنی، ارتباط درست و مناسبی برقرار کنیم. به همین خاطر ما این راهنمای مفید را تنظیم کردیم تا بتوانید سرگرمی‌ها و فعالیت‌های مفیدی را از بدو تولد تا یک‌سالگی با فرزندتان تجربه کنید.
قبل از اینکه ادامه متن را بخوانید این نکته را در نظر بگیرید: اگر فکر می‌کنید بعضی از این فعالیت‌ها برای فرزندتان مناسب نیست و کودکتان در حال حاضر ازلحاظ جسمی آمادگی لازم را ندارد، یکی دو ماه دیگر برای رسیدن به شرایط بهتر صبر کنید. علاوه بر این امکان دارد فرزندتان بعضی از فعالیت‌هایی را که اینجا معرفی می‌کنیم، دوست نداشته باشد که البته این امری طبیعی است. چیزهای مختلف را امتحان کنید تا نهایتاً هم شما و هم کودکتان از فعالیتی که انجام می‌دهید احساس رضایت داشته باشید.

قبل از یک‌ماهگی: تاب‌بازی

مطمئن باشید منظورمان آن نوع تاب‌بازی که بچه‌ها در پارک‌ها بازی می‌کنند، نیست. تا زمانی که نوزاد کنترل مناسبی روی سرش پیدا کند، بهتر است یک ملحفه یا روتختی را تا کنید، آن را روی زمین پهن کنید و کودک را وسط آن قرار دهید. دو نفر در دو طرف روتختی بایستید و بااحتیاط انتهای آن را بگیرید و بلند کنید. مطمئن باشید که نوزاد در امن‌وامان وسط آن در حال استراحت است. اطمینان حاصل کنید که بخشی از ملافه یا روتختی روی صورت نوزاد نباشد و بینی و دهانش را نگرفته باشد. در این بازی با بچه ها خیلی آرام نوزاد را تاب دهید و با دقت ببینید که واکنش نوزاد چطور است. اگر فرزندتان لذت می‌برد می‌توانید به همراه تاب خوردن، لالایی هم برایش بخوانید تا با آرامش بیشتری از تاب خوردنش لذت ببرد.

نکته مهم:
این فعالیت برای استخوان‌ها و عضلات نوزاد خوب است و آن‌ها را قوی می‌کند. یکی دیگر از مزایای این فعالیت این است که نوزادانی که زیاد گریه می‌کنند با این روش آرام شده و به خواب می‌روند. فقط نوزاد خیلی به‌آرامی و بااحتیاط تکان دهید. دقت کنید که فاصله ملحفه با زمین زیاد نباشد.

یک‌ماهگی: آغوشی

نوزادان عاشق این هستند که بغلشان کنیم؛ اما مطمئناً شرایط زندگی‌تان طوری نیست که کل روز او را در آغوش بگیرید. به همین دلیل آغوشی می‌تواند هم برای شما و هم برای فرزندتان گزینه خیلی خوبی باشد؛ چون درعین‌حال که او احساس بودن در آغوش شما را دارد، شما نیز با آزاد بودن دست‌هایتان می‌توانید به کارهایتان برسید.
نکته مهم:
ازآنجایی‌که نوزادان کنترل کمی روی حرکات سرشان دارند، بهتر است به‌جای استفاده از آغوشی‌هایی که رو به بیرون است، از آغوشی‌هایی استفاده کنید که روی نوزاد به سمت شما باشد، در این حالت سر نوزاد در وضعیت بهتری قرار خواهد گرفت. نکته دیگر اینکه مطمئن باشید که نوزاد از فضای لازم برای نفس کشیدن برخوردار است.

دوماهگی: نقاشی

رنگ‌های متضاد نوزادان را به خودشان جذب می‌کنند. چند شکل ساده با ماژیک سیاه بر روی کاغذ سفید بکشید و آن را بالای تخت نوزاد بیاویزید و یا آن‌ها را بر روی دیواری که در زاویه دید نوزاد قرار دارد، بچسبانید.
نکته مهم:
زمان تولد، دید نوزاد محدود است؛ به همین دلیل دقیق شدن روی چیزهایی که فاصله زیادی از صورتش دارند برایش سخت است. قرار دادن چیزهایی جذاب در زاویه دیدش او را تشویق می‌کند تا بر روی این چیزها متمرکز شود و همین تمرکز، باعث تقویت بینایی‌اش خواهد شد. یکی از جذاب‌ترین چیزها برای کودک، صورت شماست پس زمان‌های زیادی در طول روز می‌توانید به ‌صورت او نزدیک شوید تا او تمرکز و دقت بیشتری پیدا کند.

سه‌ماهگی: توپ بازی

نوزادان در این سن نیاز دارند برای تقویت عضلات کمر، گردن و شکم زمانی را در وضعیت دمر قرار بگیرند؛ اما خیلی از آن‌ها دوست ندارند که صورتشان به سمت زمین قرار بگیرد. به‌جای آن سعی کنید بدن کودک را در همان حالت بر روی یک توپ فوتبال قرار دهید. خیلی بااحتیاط کودک را روی توپ پیلاتس قرار دهید و آرام به سمت عقب و جلو حرکت دهید. می‌توانید یک اسباب‌بازی یا آینه جلوی او بگذارید تا تشویق شود به آن سمت حرکت کند.
نکته مهم: مطمئن شوید که زمین زیر توپ نرم باشد.

چهارماهگی: حرف زدن

در چهارماهگی کودکان صداهای متفاوت و جدیدی را ابداع می‌کنند و دوست دارند آن‌ها را تکرار کنند. پس ایده خوبی است که در این سن این صداها را مرکز توجه قرار دهیم. یکی از صداهایی را که کودکتان تکرار می‌کند، انتخاب کنید و آن را در طول روز هنگام حرف زدن با او به کار ببرید. مثلاً اگر کودک حرف «ب» را تکرار می‌کند، عکس پدرش را به او نشان دهید و کلمه «بابا» را تکرار کنید. این کار باعث می‌شود گوش کودک با واژه‌های جدید آشنا شود و آن‌ها را تکرار کند.
نکته مهم:
تقلید صدای کودک و تکرار واژه‌هایی که می‌گوید او را تشویق می‌کند تا آن‌ها را تکرار کند. زمانی که کودک صدای شما را می‌شنود، ترغیب می‌شود تا آواهای جدید را با آواهایی که از قبل تکرار می‌کرده، ترکیب کند.

پنج‌ماهگی: هواپیما بازی

بچه‌ها عاشق این بازی هستند. در ضمن این بازی با بچه ها ورزش خوبی نیز برای عضلات پای خودتان است. روی زمین درحالی‌که زانوها را به سمت جلو خم کرده‌اید و کف پا روی زمین و جلوی شما قرار دارد بنشینید. کودک را به‌صورت دمر روی ساق پا قرار دهید. در این حالت وقتی به پشت روی زمین دراز می‌کشید کودکتان مثل هواپیما به سمت بالا می‌آید. وقتی پایتان را بالا و پایین می‌برید، کودک نیز بالا پایین می‌رود.
نکته مهم:
وضعیت دمر باعث تقویت عضلات مرکزی کودک می‌شود.

شش‌ماهگی: زبان اشاره

کودکان، کلمات را خیلی قبل از آنکه بتوانند ادا کنند، می‌فهمند. تقریباً در همین زمان، فرزند شما می‌آموزد چطور با استفاده از حرکاتش، به شما چیزی بگوید. این حرکات نشان می‌دهد او مشتاق است به هر طریق ممکن، ارتباط برقرار کند. بچه‌ها در این سن می‌توانند زبان اشاره را یاد بگیرند. درواقع این سن، زمان ایده آلی برای یادگیری این زبان است. ازجمله نشانه‌های زبان اشاره در کودکان می‌توان به تکان دادن دست در هنگام خداحافظی یا سلام اشاره کرد. همچنین او ممکن است وقتی بخواهد بغل شود، بازوانش را باز کند و یا به شی‌ء موردعلاقه‌اش اشاره کند. شما نیز می‌توانید با زبان اشاره با او ارتباط برقرار کنید و چیزهای جدیدی به او یاد دهید.

هفت‌ماهگی: علت و معلول

آیا متوجه شده‌اید که در این سن بچه‌ها دوست دارند چیزها را از بالای صندلی به پایین پرت کنند؟ یکی از دلایلی که آن‌ها دوست دارند این بازی را انجام دهند (اگرچه برای شما این کار اصلاً شکل بازی ندارد و امکان دارد عصبانی‌تان کند) این است که می‌خواهند ببینند زمانی که چیزها به اطراف پرت می‌شوند، چه اتفاقی برایشان می‌افتد. از شش‌ماهگی تا یک‌سالگی بچه‌ها شروع به درک این می‌کنند که کنش‌هایشان چه واکنشی را به همراه خواهد داشت. در این سن کودکان مدت‌ها مشغول بازی با چیزهای خیلی ساده می‌شوند تا راز آن‌ها را کشف کنند.

هشت‌ماهگی: موسیقی

بچه‌ها عاشق تجربه کردن صداهای مختلف هستند. یک روز را که اعصابتان آرام است، انتخاب کنید و تعدادی دیگ و تابه و بشقاب را از آشپزخانه بیاورید و کنار کودکتان بگذارید. سپس به دستش یک قاشق چوبی یا یک ملاقه پلاستیکی دهید و بگذارید هنرنمایی کند. وقتی کودک روی اشیای مختلف می‌کوبد صداهای تولیدشده، برایش خیلی جذاب است و از شنیدنش لذت می‌برد. در حین این بازی با نوزاد می‌توانید برای فرزندتان موزیک بگذارید؛ بچه‌ها دوست دارند هم‌زمان با نوازندگی‌شان موزیک بشنوند و خودشان را همراه با آن تکان دهند.
نکته مهم:
می‌توانید لوبیا و برنج خام را در ظرف‌های درب دار پلاستیکی متفاوت بریزید و در آن‌ها را به‌طور کامل ببندید و اجازه دهید فرزندتان تا با تکان دادن آن‌ها از صدایی که تولید می‌کند، لذت ببرد. فقط مطمئن شوید که در ظرف‌ها را محکم کرده باشید.

نه‌ماهگی: عروسک بازی

بچه‌ها در این سن دوست دارند با عروسک بازی کنند. خود عروسک‌ها زیاد مهم نیستند؛ بلکه تصویرسازی و تخیلی که بچه‌ها هنگام بازی با این عروسک‌ها به کار می‌برند، مهم است. در این سن آن‌ها دوست دارند به عروسک‌هایشان غذا دهند و از آن‌ها مراقبت کنند. همچنین بچه‌ها در 9 ماهگی دوست دارند وانمود کنند در حال صحبت کردن با تلفن هستند.
نکته مهم:
شاید این نوع بازی کردن بچه‌ها برایتان عجیب باشد؛ اما همین تصویرسازی و تخیل برای رشد فکری کودک ضروری است. وقتی آن‌ها مشغول این بازی‌های تخیلی هستند در حقیقت مشغول تقویت مهارت حل مشکل، ارتباطات اجتماعی، اعتمادبه‌نفس و مهارت‌های کلامی هستند.

ده‌ماهگی: شمردن

در این سن می‌توانید شمردن را به‌عنوان یک بازی با بچه ها تمرین کنید. شروع به شمردن چیزها کنید؛ هر چیزی در هرکجا را بشمارید. می‌توانید تعداد ماشین‌ها، توپ، بچه‌ها، سیب و پله‌ها را بشمارید. چیزی که می‌شمارید اصلاً مهم نیست، مهم این است که فرزند شما، «شمارش یک‌به‌یک» را که یک مفهوم بسیار مهم ریاضی است، یاد بگیرد.
نکته مهم:
شمارش یک‌به‌یک یک به معنای تطبیق یک عدد با یک شی است. شاید برای ما این موضوعی پیش‌پاافتاده باشد؛ اما بچه‌ها این مفاهیم را درک نمی‌کنند و ممکن است برای آن‌ها کمی دشوار و زمان‌بر باشد.

یازده‌ماهگی: لباس بازی

این میل بچه‌ها به بازی کردن با لباس‌ها و سرک کشیدن در کمد شاید برایتان عجیب به نظر برسد؛ اما بچه‌ها عاشق هر چیزی هستند که در ارتباط با لباس باشد. اگر در خانه سبد بزرگ لباس دارید، اجازه دهید کودک با نظارت خودتان داخل سبد برود و لباس‌ها را بررسی کند. اگر به دنبال سرگرمی بیشتری هستید می‌توانید او را داخل سبد بزرگ لباس‌ها بگذارید و دور اتاق روی زمین بکشید.
نکته مهم:
لمس کردن لباس‌ها و بررسی آن‌ها کمک می‌کند تا محرک‌های لمسی کودکتان تحریک و تقویت شود.

دوازده‌ماهگی: جورچین

در این سن جورچین‌های آسانِ چوبی می‌تواند گزینه خوبی برای بازی با بچه ها باشد. این جورچین‌ها مهارت هماهنگی بین دست و چشم کودکان را بالا می‌برند و همچنین مهارت درک ابعاد و فضا را در آن‌ها تقویت می‌کند. بهتر است با جورچین‌های خیلی ساده و قطعات خیلی کم شروع کنید. جورچین‌های چوبی برای بچه‌ها مناسب‌تر هستند.

برای اینکه از دست و پای ظریف و دوست‌داشتنی نوزاد قالب گیری کنید به یک خمیر نرم و مناسب نیاز دارید که چسبندگی نداشته و درعین‌حال برای قالب گیری مناسب باشد. در مورد قالب گیری از کف پا یا دست نوزاد سادگی کار در این است که اگر در روند کار به هر دلیلی خمیر خراب شود، قبل از سفت شدن می‌توانید آن را دوباره به حالت اولیه برگردانده، خمیر را پهن کرده و قالب گیری را از نو اجرا کنید. بعد از قالب گیری امکان رنگ‌آمیزی خمیر هم به‌سادگی ممکن است. این قالب ها و تزئینات ایجادشده با اثر دست و پای کودک هدایای مناسبی برای دوستان و اقوام نزدیک هستند و می‌توانند سالیان سال جاودانه بمانند. پس در تهیه این خمیر تعلل نکنید و تهیه این کاردستی جالب را به تعویق نیندازید.

طرز تهیه خمیر برای قالب اثر دست و پای نوزاد

مواد لازم:

• نصف پیمانه آرد
• نصف پیمانه نمک
• یک‌چهارم پیمانه آب گرم
• رنگ خوراکی (در صورت دلخواه)
• روبان یا نخ محکم برای آویزان کردن خمیر بعد از اتمام کار

 

طرز تهیه:

• همه مواد بالا را داخل کاسه‌ای ریخته و باهم مخلوط‌کنید. در ابتدا مواد خشک را باهم ترکیب کنید.
• در این مرحله می‌توانید رنگ خوراکی را اضافه کنید تا خمیر به رنگ دلخواه شما دربیاید. در غیر این صورت می‌توانید بعد از سفت شدن خمیر، آن را با رنگ دلخواه غیرخوراکی رنگ کنید.
• خمیر را کمی ورز دهید تا نرم شود. اگر احساس کردید که خمیر چسبناک است، کمی آرد اضافه کنید. اگر خشک بود، مقداری آب بیفزایید.
• خمیر را به قطر 2 سانتی‌متر بازکنید. گوشه‌های خمیر را به شکل دلخواه خود درآورید. پای نوزاد را روی خمیر قرار داده و بالای خمیر یک حفره کوچک ایجاد کنید تا بعد از پخت بتوانید نخی از داخل آن عبور دهید. در صورت تمایل می‌توانید با یک شی فلزی نوک‌تیز نوشته‌هایی مانند سال تولد و نام کودک را روی خمیر ایجاد کرده یا تصاویر موردنظرتان را در کنار اثر دست یا پای نوزاد یا کودک نقاشی کنید.
• خمیر را به مدت 3 تا 4 ساعت داخل فر با درجه حرارت 100 درجه سانتی‌گراد قرار دهید تا حسابی سفت شود. پس از سرد شدن خمیر می‌توانید آن را با رنگ دلخواهتان رنگ آمیزی کنید.

 

نکته 1: در کنار اثر کف پا، می‌توانید اثر دست کودک را به‌طور جداگانه یا در کنار آن داشته باشید و داخل یا اطراف آن‌ها را رنگ آمیزی کنید.
نکته 2: توصیه می‌کنیم این ایده را برای فرزندان بزرگ‌ترتان هم اجرا کنید و در هر مرحله از رشد کودک اثر دست و پای کودک را به‌عنوان یک کاردستی زیبا داشته باشید. حتی می‌توانید اثر دست یا پای هر دو فرزندتان را کنار هم قرار داده، قاب کنید تا بین دو کودک صمیمیت بیشتری ایجاد شود.

برای تهیه اثر دست و پای نوزاد خلاقیت به خرج دهید

یکی از ساده‌ترین روش‌های ایجاد این قالب های دوست داشتنی را برایتان توضیح دادیم. درصورتی‌که می‌خواهید با این قالب اشکال متنوعی از دست و پای کودک داشته باشید کمی خلاقیت به خرج دهید. تصاویر زیر به شما کمک می‌کند که برای این تهیه این کاردستی زیبا، ایده بگیرید و فقط به ایجاد یک مستطیل یا دایره ساده بسنده نکنید.

یکی از مشکلات تازه مادران این است که فکر می‌کنند نوزاد تازه به دنیا آمده باید کلی شیر بخورد در حالی که هیچ تصور درستی از حجم معده نوزاد ندارند. این مادران مدام نگران آن هستند که شیرشان برای تغذیه نوزاد کافی نباشد و مرتب این سوال را از خودشان و دیگران می‌پرسند که آیا فرزندم کامل سیر شده است؟ اما حتی اگر کلستروم یا همان اولین شیری که تولید می‌کنید چند روز بعد از تولد نوزاد در حد چند قطره باشد باز هم این شیر بهترین تغذیه برای نوزاد شماست. کلستروم غنی از مواد مغذی است و درصد بالایی آنتی بادی دارد که به کمک آن روده نوزاد پاکسازی می‌شود. دانستن اینکه چقدر باید شیر داشته باشید و نوزاد شما چه چیزی نیاز دارد می‌تواند ذهنتان را آرام کند که دلبندتان به اندازه کافی شیر می‌خورد. اگر هنوز شک دارید می‌توانید سوالات زیر را از خودتان بپرسید.

آیا فرزند شما به طور مرتب از شیر مادر تغذیه می‌کند؟

به طور کلی برای چند روز تا چند هفته اول نوزاد باید در طول 24 ساعت 8 تا 12 بار شیر بخورد. مرتب شیر خوردن نوزاد به شما کمک می‌کند ذخیره شیرتان حفظ شود زیرا سینه به اندازه‌ای که نوزاد تغذیه کند، شیر تولید می‌کند.

آیا طول زمان شیر خوردن نوزاد مشخص است؟

بهتر است اجازه دهید نوزاد خودش مشخص کند چه زمانی شیر خوردن را قطع کند و هرگز پیش از آنکه نوزاد خودش سینه مادر را رها نکرده، شیر دادن را قطع نکنید. زمانی که نوزاد سینه را رها می‌کند یا به خواب می‌رود در اصل سیر شده است. در عین حال حواستان به علامت‌های گرسنگی نوزاد هم باشید.

با توجه به حجم معده نوزاد، او چقدر وزن می‌گیرد؟

تا 14-10 روزگی نوزاد باید وزنی را که هنگام تولد از دست داده بازیابد. بعد از آن در 4 ماه اول زندگی میانگین وزنی که نوزاد اضافه می‌کند بین 140 تا 200 گرم در هفته است. اگر نوزاد به طور طبیعی رشد کند می‌توانید مطمئن باشید که شیر شما مواد مغذی لازم را دارد و نیاز کودک را تامین می‌کند.

نوزاد شما چطور به نظر می‌رسد و چقدر فعالیت می‌کند؟

به طور کلی اگر کودک شما به اندازه کافی شیر دریافت کند چهره سلامتی خواهد داشت و به اندازه سنش فعالیت خواهد کرد. بنابراین به این علائم دقت کنید چون می‌تواند به شما اطمینان دهد دلبندتان سالم است.

فرزندتان هر روز چقدر پوشکش را کثیف می‌کند؟

دقت کنید که نوزاد تا روز پنجم بعد از تولد باید در روز 6 بار پوشکش را خیس کند و 3 بار در روز هم مدفوع زرد رنگ داشته باشد. همین الگو تا 6 ماه اول زندگی باید ادامه داشته باشد.

آیا صدای قورت دادن را هنگام شیر دادن می‌شنوید؟

در طول شیر دادن شما باید بتوانید صدای قروت دادن شیر فرزند دلبندتان را بشنوید. ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که نوزاد به اندازه کافی شیر از سینه شما می‌گیرد یا نه اما شیر شما براساس نیاز نوزاد تغییر می‌کنید و اینکه معده کوچکش نمی‌تواند حجم زیادی شیر را هضم کند.
اگر می‌خواهید بدانید معده نوزاد در دو هفته بعد از تولد چه اندازه است و چه مقدار شیر می‌تواند در خود جا دهد به شکل زیر دقت کنید:

درست بعد از گذراندن ماه‌های اول تولد نوزاد، وقتی می‌خواهید یک نفس راحت بکشید که بالاخره کولیک دست از سر کوچولویتان برداشت، گریه‌ و ناآرامی‌اش شروع می‌شود اما این بار به خاطر دندان درآوردن. شاید در ابتدا ندانید که این ناآرامی دلیلش چیست اما کافی‌است با دستان تمیزی دستی روی لثه‌اش بکشید تا متوجه سفتی دندانی که زیر آن قرار گرفته بشوید. ولی اگر نمی‌دانید که در چند ماهگی نوزاد باید منتظر چه تعداد دندان باشید، بهتر است راهنمای تصویری زیر را بخوانید تا هم از تعداد دندان‌ها و هم جایی که باید برویند، در هر سن مطلع شوید.