چه عواملی در رشد و افزایش قد کودکان تاثیر دارد؟
پزشکان متخصص معتقدند ژنتیک مهمترین عامل تعیین کننده قد است. یعنی وراثت حرف اول را در بلند قد شدن یا کوتاه قد شدن فرزند شما میزند. یعنی اگر والدینی خودشان قد کوتاهی داشته باشند احتمالا فرزندشان هم چندان قد بلند نمیشود. اگر قد پدری ۱۶۵ سانتی متر و قد مادر ۱۵۵ سانتی متر باشد، قد فرزند آنها هیچ وقت ۱۸۵ سانتی متر نمیشود مگر اينکه فرد دچار بيماریهايی مانند هيپوگوناد شده باشد. اما پدر و مادر قد بلند میتوانند در آینده فرزند قد بلندی داشته باشند و البته اگر عوامل محیطی جلوی رشد مناسب کودک را نگیرد.
اما عوامل محیطی چیست؟ عوامل محیطی تاثیر زیادی بر رشد جسمانی کودک بعد از تولد دارند. تغذیه مناسب و علمی،خواب و استراحت،آب و هوا، فعالیت بدنی ارتفاع، وضعیت اجتماعی،اقتصادی و…
بیشتر بخوانید: راهکارهای طب سنتی برای افزایش قد کودکان
قد نهایی کودک چگونه محاسبه میشود؟
قد نهايی کودک براساس ميانگين قد پدر و مادر در نظر گرفته میشود. براي پسرها ۵/۶ سانتی متر به عدد ميانگين بدست آمده اضافه و برای دخترها ۵/۶ سانتی متر از عدد ميانگين بدست آمده کم میکنند. سپس برای تعيين قد نهايی، عدد بدست آمده را برای پسرها، در محدوده منفی ۷ تا مثبت ۷ و براي دخترها در محدوده منفی ۵ تا مثبت ۵ تعيين میکنند. اين محدوده اطمينان، به علت ژنتيک در نظر گرفته شده است که تغذيه، محيط زندگی و زمان بلوغ در آن تاثيرگذار است.
چه عواملی باعث کاهش قد کودکان میشود؟
گاهی کودک تحت تاثیر عوامل محیطی و بیماریها ممکن است دچار کوتاهی قد شود. این عوامل عبارت است از:
- تغذیه نامناسب
- آسیبهای دوران کودکی قبل از بسته شدن صفحه رشد که میتواند باعث توقف رشد، کوتاهی قد، انحراف محور طولی استخوان، پای پرانتزی یا پای ضربدری شود.
- بیماریهای متابولیک و مادرزادی، مثل راشیستیم، آکرومگالی و آکندروپلازی و…
- وضعیت بدنی و عادتهای نادرست. مثل بد ایستادن، بدنشستن و راه رفتن به صورت خمیده یا کج.
چه ورزشهایی برای افزایش قد کودکان مفید است؟
محققان معتقدند در بدن ما انسان ها و در استخوانهای بلند، ناحيهای غضروفی وجود دارد که به مرور تبديل به استخوان میشوند. در دوران بلوغ، به علت بالا رفتن مقدار هورمونهای جنسی غضروف رشد بسته میشود. يعنی بلوغ يک مرحله فيزيولوژيک است که فرد جهشی در رشد قد پيدا میکند و بعد از کامل شدن بلوغ، سرعت اين جهش کم میشود. معمولاً در دخترها، ۲ سال بعد از اولين عادت ماهيانه و در پسرها، ۲ تا ۳ سال بعد از اولين انزال، غضروف رشد بسته میشود و رشد قدی متوقف میشود. پس ورزشهای هوازی و تمرینهایی که باعث رشد غضروفها میشود باید در لیست ورزشهای دروان کودکی قرار بگیرد مانند:
- والیبال و بسکتبال
اگر کودک روزانه ۳۰دقیقه ورزشهای والیبال، بسکتبال یا فوتبال انجام دهد، باعث تحریک صفحات رشدیاش میشود و به رشدش کمک میکند.
- شنا
- دوچرخه سواری
- ژیمناستیک بعد از ۹ سالگی
ژیمناستیک و سایر ورزشهای پرشی بعد از سن ۹ سالگی برای کودکان مناسبتر است. چون پرشهای این ورزش و ورزشهایی از این دست در سن پایینتر میتواند به محلهای رشد استخوانی فشار وارد کند و باعث زود بسته شدن محلهای رشد استخوانی شود و باعث کوتاهی قد کودکان شود.
- تمرینهای کششی
- بارفیکس
- طناب بازی
- پیاده روی و دوی آهسته
برای افزایش قد کودک هر روز مسافتی را با سرعت آهسته در کنارش بدوید و یا پیاده روی انجام بدهید.
چه ورزشهای قبل از سن بلوغ ممنوع است؟
- ورزشهايی مثل وزنه برداری و کشتی که همراه با وزنه زدن و فشار روی غضروف رشد است جلوی رشد قدی کودک را می گيرند.
- فعالیت ورزشی شدید مثل فوتبال یا دو و میدانی دو تا سه ساعت در رو فشارهای شدیدی بر صفحات رشد کودک وارد می کند.
- ورزش رزمی، رشد قدی را کند میکند.
