دسته: بارداری و زایمان

بهترین زمان برای داشتن بچه ای دیگر، چه موقع است؟

کسی غیر از شما نمی‌تواند به این سؤال سخت پاسخ دهد. برخی می‌گویند این پرسش حتی از تصمیم گیری در مورد به دنیا آمدن اولین بچه هم مشکل‌تر است. تنها صحبت از داشتن یک بچه نیست، بلکه مسئله تغییرخانواده در میان است. با به دنیا آمدن فرزندی دیگر باید به این فکر کنید که چطور حضور او سبک زندگی، اقتصاد، کار، روابط و البته سایر فرزندانتان را تحت تاثیر قرار خواهد داد. و اگر حرف‌های کوچه و بازار را گوش کنید، اضافه شدن یک نفر به اعضای خانواده به معنای دوبرابر شدن وظایف مادر و پدر است.

البته، به عدد تمام آدم ها، از پزشکان و دانشمندان گرفته تا دوستان و همسایه‌هایتان، در خصوص زمان مناسب بچه‌دار شدن و تعداد مطلوب افراد خانواده اختلاف نظر وجود دارد. مزایا و مضرات را سبک سنگین کنید و بعد تصمیم خود را بگیرید. جهت مشورت با دیگران راجع به این موضوع مهم، به یکی از این تابلوهای اعلانات ما سری بزنید: بهترین زمان برای بچه دار شدن؛ زندگی با خانواده بزرگ؛ والدین تک فرزند. این مطالب را بخوانید تا بهتر دریابید که قبل از بچه دار شدن چه چیزهایی را باید در نظر گرفت.

اغلب مردم بیشتر از آن که نگران داشتن یا نداشتن فرزندی دیگر باشند، در تصمیم‌گیری برای زمان بچه‌دار شدن مجدد دچار تردید می‌شوند. بسیاری نیز می‌خواهند بدانند فاصله زمانی مناسب (برای والدین و کودکان) میان تولد دو بچه چقدر است. آیا بهتر این است که بچه¬ها بلافاصله یکی پس از دیگری متولد شوند و همبازی باشند و شما در کمترین زمان از مسئولیت بزرگ کردن آنها فارغ شوید، یا اینکه میان تولد آنها فاصله بیندازید تا بتوانید در حق هر یک توجه کافی و مراقبت لازم را به عمل آورید؟
محققین سعی کرده‌اند به این سؤال پاسخ دهند. البته با قاطعیت نمی‌توان گفت که هر زن باید دوتا سه سال میان تولد بچه‌ها فاصله بیندازد، اما مطالعات بسیاری این فاصله زمانی تقریبی را مناسب می‌دانند. از این رو اغلب خانواده‌ها فاصله زمانی فوق را در تولد فرزندانشان رعایت می‌کنند: طبق آمار مؤسسه آلن گوتماخر در زنان آمریکایی، متوسط فاصله زمانی میان اولین و دومین تولد حدود 30 ماه است.

در اینجا خلاصه‌ای از تحقیقی که در خصوص فاصله زمانی مناسب میان تولد بچه‌ها به عمل آمده، ارایه می‌شود:
• بر اساس تحقیقی که اخیراً در ژورنال انجمن پزشکی آمریکایی به عمل آمده است، اگر فاصله دو بارداری کمتر از 18 ماه یا بیشتر از پنج سال باشد، احتمال اینکه فرزند دوم نارس یا کم وزن به دنیا بیاید یا به دلیل کوچک بودن، مادر نتواند او را در رحم خود نگه دارد، افزایش می‌یابد. محققین چنین استدلال می‌کنند که اگر فاصله زمانی بین دو تولد خیلی کوتاه باشد، ممکن است بدن مادر نتواند فشار روانی و مواد غذایی از دست رفته در حاملگی اول را جبران کند؛ و اگر فاصله زمانی زیاد باشد، مشکل این است که زنان پس از وضع حمل به تدریج قدرت باروری خود را از دست می‌دهند.
• طبق نتایج تحقیقی که در ژورنال پزشکی نیو اینگلند انتشار یافته، به نظر می‌رسد که بهترین فاصله زمانی برای آبستنی مجدد پس از تولد آخرین فرزند، 18 تا 23 ماه باشد. پزشکان دریافته‌اند نطفه ی نوزادانی که ظرف کمتر از شش ماه پس از تولد بچه ماقبل خود بسته می شود، 40 درصد بیشتر احتمال تولد نارس یا کم وزنی دارد. همچنین نوزادانی که نطفه شان بیش از 10 سال پس از تولد کودک ماقبل خود بسته می‌شود، دو برابر بیشتر با خطر تولد زودرس مواجه هستند.
• تحقیقی مشابه در دانشگاه کالیفرنیا در سان فرانسیسکو به این نتیجه رسیده که فاصله زمانی مناسب میان تولد نوزادان، 24 تا 35 ماه است. نوزادانی که کمتر از این زمان نطفه شان بسته می‌شود، بیشتر با کم وزنی در هنگام تولد مواجه شدند.
• طبق نظر جنی کیدویل، پروفسور مطالعات خانواده در دانشگاه تنسی در ناکس‌ویل، با در نظر گرفتن روابط کودکان با والدین بهترین زمان برای تولد مجدد هنگامی‌ است که اولین فرزند یک یا چهار سال سن دارد. وی می‌گوید بچه‌هایی که کمتر از یک سال سن دارند، هنوز هیچ حسی نسبت به جایگاه انحصاری خود ندارند، بنابراین کمتر نسبت به کودک نورسیده ابراز خشم می‌کنند و کودکان بالای چهار سال از زمان کافی برای لذت بردن از توجه مادر و پدر به خود بهره مند بوده‌اند. به علاوه آنها به سنی رسیده‌اند که دیگر زندگی خود را دارند.  

برای تصمیم گیری درمورد داشتن فرزندی دیگر، چه موارد دیگری را باید در نظر گرفت؟

البته علم و دانش تمام انتخاب¬هایی را که می‌کنیم، به ویژه آنهایی را که با عشق و علاقه در ارتباط هستند، به ما تحمیل نمی‌کند. بنابراین در اینجا موارد دیگری ذکر می‌شود که بهتر است برای تصمیم گیری در این خصوص مورد توجه قرار گیرد.

دیگر فرزند یا سایر فرزندانتان چند سال سن دارند؟

هر چند محققینی که در بالا از ایشان سخن رفت، پیشنهاد می‌کنند در صورتی که کودک زیر 6 سال دارید، بهتر است که حامله نشوید. با این وجود، برخی افراد حد میانه را پیش می‌گیرند. برخی دوست دارند تا حد ممکن میان تولد فرزندان فاصله بیفتد؛ در این حالت بچه‌ها زمان کافی را با والدینشان خواهند بود و می‌توانند تاثیر تولد فرزندی دیگر را دریابند و حتی راجع به آن صحبت کنند. عده¬ای دیگر بر این باورند که اگر بچه‌ها با فاصله کمی‌ از همدیگر به دنیا بیایند، می‌توانند برای یکدیگر هم بازی شوند. همچنین در این حالت بچه‌های شما همه با هم بزرگ می‌شوند و دیگر مجبور نخواهید بود مابقی عمرتان را صرف بزرگ کردن فرزندانتان بکنید. به صحبت این مامان‌ها گوش دهید و خودتان تصمیم بگیرید.
• سوزان و.، که مدیر یک شرکت انتشاراتی است، می‌گوید “بین دو پسر من سه سال و نیم فاصله هست و فکر می‌کنم که این زمان عالی باشد. وقتی پسر کوچکم به دنیا آمد، پسر بزرگترم دیگر نیازی به عوض کردن پوشک و کهنه نداشت، بنابراین متوجه شدم که دوست دارم بچه دیگری داشته باشم. آنها کاملاً در مراحل اجتماعی و رشدی متفاوتی قرار دارند، بنابراین رقابت چندانی میان آنها وجود ندارد. آنها واقعاً از بودن با هم لذت می‌برند.”
• ژانت ل.، مدیر تبلیغات که برای بار سوم حامله شده است، می‌گوید “بین فرزند اول و دومم سه سال و نیم فاصله هست. این کار به من وقت کافی برای رسیدگی به بچه اولی را داد. به نظر من هرچه فاصله بین تولد بچه‌ها بیشتر باشد بهتر است؛ چون که در این صورت آنها به مراتب مستقل‌تر خواهند بود و می‌توانند ورود کودک تازه را به لحاظ روحی و عاطفی تحمل کنند. دلم می‌خواست بین بچه دوم و سومم فاصله بیشتری می‌افتاد. بین آنها تنها 2 سال فاصله است. از اینکه باید دو بچه را همزمان تروخشک کنم، وحشت دارم. داشتن دو بچه که مراقبت کردن ازشان وقت زیادی را می‌گیرد، می‌تواند به لحاظ فیزیکی نیز دشوار باشد و این نگرانم می‌کند.
• “بین سه فرزند بزرگم هرکدام یک سال و نیم فاصله هست. هر چند وقتی که همه آنها نوزاد بودند خیلی برایم سخت بود، اما به دلایلی این فاصله¬ی کم عالی بود. آنها واقعاً یکدیگر را سرگرم می‌کردند و با هم صمیمی‌ باقی مانده‌اند. من خودم یکی از چهار فرزند خانواده‌ام هستم و واقعاً می‌خواستم که احساس داشتن خانواده بزرگ را دوباره احیا کنم.”

چگونه تولد یک تازه وارد سبک زندگیتان را تغییر خواهد داد؟
آیا با دیگر فرزندانتان زندگی آرامی‌دارید؟ آیا به خوبی به بچه‌هایتان می‌رسید؟ آیا همگی در طول شب به راحتی می‌خوابند؟ شاید با همسرتان به نقطه‌ای رسیده‌اید که می‌توانید دوباره برای با هم بودن وقت صرف کنید. شاید مجدداً به سر کار برگشته‌اید و آن را دوست دارید. وقتی به داشتن بچه‌ای دیگر فکر می‌کنید، این عوامل مهم را در نظر بگیرید. فراموش نکنید که یک نو رسیده کنترل زندگی شما را به دست خواهد گرفت. ببینید وقت و انرژی کافی برای یک نوزاد را دارید و فرزندانتان نیز آمادگی روبرو شدن با واقعیت حضور یک نوزاد در خانه را دارند یا خیر. شاید در نهایت تصمیم بگیرید که همان یکی کافی است.

وضعیت مالی تان چگونه است؟
حرفی در این نیست که پول همه چیز نیست، اما بی گمان وقتی مجبور هستید خانواده‌ای را اداره کنید به آن نیاز خواهید داشت. با توجه به این که هزینه تامین غذا، پوشاک، مسکن و بهداشت هر کودک مبلغ چشمگیری را بخود اختصاص می دهد، قبل از اینکه تصمیم بگیرید حامله شوید به مقداری پول بیشتر در بودجه ماهانه خود نیاز دارید. همچنین لازم است وضعیت کاری خود را نیز در نظر بگیرید. وقتی بچه دوم یا سوم به دنیا می‌آید، برای بسیاری از زنان ادامه کار تمام وقت یا پاره وقت مشکل تر می‌شود. اگر لازم باشد، آیا می‌توانید کارتان را رها کنید یا در صورت حفظ شغلتان می‌توانید هزینه پرستار بچه را بپردازید؟
استفانی ن.، مدرس کالج می‌گوید “دخترم تقریباً 4 سالش است و ما به دلیل نگرانی برای تامین هزینه‌ها هنوز بچه دیگری نداریم. وقتی بچه اولمان به دنیا آمد پول چندانی نداشتیم؛ بنابراین، معنی نداشتن عایدات کافی برای پرداخت هزینه‌ها را خوب درک می‌کنیم. به همین دلیل می‌خواهیم برای فرزند دوممان خود را بهتر از قبل آماده کنیم. وقتی پای بچه دیگری در میان است، پول بسیار حائز اهمیت است. شغل، دیگر مسأله مهمی‌است که باید در نظر گرفت. من یک سال تمام بعد از تولد دخترم را در خانه ماندم. باز هم دوست دارم همین کار را برای فرزند دومم انجام دهم. ما تصمیم داریم باز هم بچه دار شویم؛ فقط درباره زمان آن مطمئن نیستیم. حس می‌کنم برای این کار کمی‌دیر شده است.”

چند سالتان است؟
متاسفانه سن والدین و به ویژه زنان در بچه‌دار شدن حائز اهمیت است. اگر سنتان 38 سال است و می‌خواهید دو بچه دیگر داشته باشید، از این نعمت بی‌بهره هستید که بتوانید بین تولد آنها سه سال فاصل بیندازید. اما اگر 30 ساله هستید و مشکل سلامتی خاصی ندارید که حاملگی را با مشکل مواجه کند، در آن صورت از زمان بیشتری برخوردار هستید. با همسر خود راجع به مسأله سن صحبت کنید: بسیاری از مردم تصویر روشنی از اینکه تا چند سالگی می‌خواهند بچه دار شوند، در ذهن خود دارند.

آیا با همسر خود توافق دارید؟
گاهی اوقات یکی از زوجین آمادگی بچه دار شدن را دارد و دیگری آماده این کار نیست. مشکل است که زوجین بتوانند همیشه با هم موافق باشند. حل این مسأله کار ساده‌ای نیست، اما گام اول این است که در مورد تفاوت‌هایتان صحبت کنید. بنشینید و با همدیگر در خصوص دیدگاه¬هایتان بحث کنید. ممکن است نتوانید در همان لحظه چیزی را حل کنید، اما در عوض به درک بیشتری از همدیگر نائل می‌شوید. همچنین در این موقعیت مشورت کردن با دیگران نیز می‌تواند سودمند واقع شود.

قلبتان چه می‌گوید؟
حتما می‌توانید بنشینید و حساب و کتاب کنید که می‌خواهید بچه‌دار شوید یا نه. اما این مورد از آن نوع تصمیم گیری هایی است که توسط قلب آدم گرفته می‌شود، بنابراین به صدای قلبتان گوش کنید. اگر بچه دیگری می‌خواهید و همسرتان نیز با شما موافق است (در صورتی که قبلاً صاحب یک فرزند هستید)، هیچ زمانی بهتر از حالا نیست.

برای برخی افراد این ساده‌ترین سوأل جهان است. آنها همیشه خود را درنقش والدین دیده‌اند، زندگیشان همان‌طور پیش رفته است که آرزو داشته‌اند و حالا آماده عمل هستند. عده‌ای دیگر از آدم ها هستند که سال ها همه جوانب این موضوع را سبک سنگین می‌کنند، یا احساس می‌کنند قبل از دست زدن به این کار خطیر، به تأمل بیشتری نیاز دارند. برخی هرگز به نتیجه نمیرسند. هرگاه در سوی این تصمیم سرگردان شدید، حتی اگر می‌دانید که تصمیم خود را عملی می‌کنید، بهتر است آگاهانه به تصمیم خود برای پدر یا مادر شدن فکر کنید.

اگر در تصمیم گیری برای بچه دار شدن مشکل دارید یا صرفاً در اینکه بتوانید این پروژه مادام العمر را آغاز کنید، با مشکل روبرو شده‌اید، امیدواریم که با مطالعه این بخش به تصمیم درست نزدیک ترشوید. آنچه مسلم است، این که هیچ کس ملزم به بچه دار شدن نیست. جمعیت جهان کم نیست که بخواهید به آن اضافه کنید و تصمیم به فرزنددارشدن کاملاً به خودتان امیدها و انتظاراتی که از زندگی‌تان دارید بستگی دارد. 

عامل دشواری

تصمیم بزرگی است که نباید آن را دست کم گرفت. پدر یا مادر بودن واقعاً سرگرم‌کننده است و می‌تواند آنقدر لذت بخش باشد که تا بچه‌دار نشوید درک نخواهید کرد. و البته بچه داشتن مستلزم کار خستگی ناپذیر است، کاری بیشتر از آنچه بتوانید تصور کنید مگر آنکه خود آن را عملاً تجربه کرده باشید. بچه داشتن کار سختی است، چون که به میزان قابل توجهی وقت و انرژی شما را به خود صرف می‌کند در حالی که به ندرت می‌توانید استراحت کرده یا به تجدید قوا بپردازید؛ کار سختی است چون والدین تقریباً هیچ گاه زمان کافی، حمایت عاطفی، آموزش، یا آماده شدن برای انجام کاری که می‌خواهند انجام دهند، ندارند؛ وقتی کودکان‌تان بی‌وقفه شما را با درخواستهای خود تحت فشار می‌گذارند، نقش والدینی دشوار می‌شود چون مجبور می‌شوید احساسات خودتان را نادیده بگیرید. و این کاری است بس دشوار زیرا اگر اشتباهاتی مرتکب شوید، و خطاهایی از شما سر زند ، بر زندگی کسانی تاثیر خواهد گذاشت که بیشتر از هر چیزی دوستشان دارید، یعنی فرزندانتان.

داشتن فرزند تغییری عمده در زندگی محسوب می‌شود و از آنجا که همه‌جا مسئولیت عمده بزرگ کردن فرزندان به عهده زنان است، این تغییر به طور کلی زندگی زنان را بیشتر از زندگی مردان تحت تأثیر قرار می‌دهد. پاتی ویپفلر، بنیانگذار مؤسسه رهبری والدین در پالو آلتوی کالیفرنیا می‌گوید که از لحاظ اقتصادی  فرزند‌پروری-کار مهم و حیاتی پرورش نسل آینده- نوعی سرگرمی تلقی می‌شود. “زنان از حقوق، حمایت یا قدردانی کافی بابت مشارکتشان در اجتماع و قبول مسئولیت والدی برخوردار نیستند” به طور کلی، امروزه مردان بیشتر از هر زمان دیگری به عنوان پدر در بزرگ کردن فرزندان مشارکت می‌کنند، اما کار روزانه خانه، درست کردن غذا، حمایت عاطفی، مراقبت از کودک، خرید و رسیدگی به جزئیات و مدیریت خانوار هنوز هم بر دوش زن خانه است (بدون مزد). این بدان معنا نیست که بچه دار شدن برای مردان تصمیمی آسان است.

هم زن و هم مرد در جامعه مدرن با دشواری هایی در برقراری توازن میان کار و نقش والدی مواجه می‌شوند که در این میان زنان معمولاً بیشتر فرزندپروری را که به بهای شغلشان تمام می‌شود، انتخاب می‌کنند و مردان معمولاً کار را انتخاب می‌کنند که به نقش پدری آنها آسیب می‌رساند. الگوی کار شبانه روزی که مورد حمایت بیشتر ادارات و کارخانجات است، نیروی کار خود را از احساس مسؤلیت فرد در قبال خانواده تأمین می‌کند. ساعات کار طولانی احساس انزوای عاطفی را که اغلب مردان به نوعی با آن درگیرند، افزایش داده و بسیاری از آنها از اینکه نتوانستند آن پدری باشند که آرزویش را داشته اند، دچار یاس و نا امیدی می‌شوند.

یک ارزیابی واقع بینانه

با این همه تصویر رمانتیک که درباره بچه‌ها و نقش والدی در محیط پیرامون ما به چشم می‌خورد، به ندرت کسی بتواند قبل از آن که در حقیقت پدر یا مادر شده باشد تصوری واقع بینانه از چندوچون فرزندداشتن پیدا کند. اگر هیچ گاه مجبور نبوده اید یک گونی 5 پاوندی آرد را را به مدت یک هفته در دبیرستان حمل کنید، در آن صورت کتابِ رقص مادر: چگونه بچه‌ها شما را تغییر می‌دهند نوشته روانشناس هریت لرنرِ را بخوانید تا با نمونه‌ای از زندگی با مسئولیت فرزندان آشنا شوید، یا می‌توانید با مراقبت از نوزاد یک دوست یا یکی از اقوام تصویری واقعی از بچه‌داشتن به دست بیاورید. یا فرض کنید که تصمیم گرفته‌اید بچه‌دار شوید، آنگاه یک هفته را با این فکر که این رویداد بر احساس شما چه تاثیری خواهد گذاشت و تامل در تمام راه‌هایی که زندگی  شما را دستخوش تغییر می‌کند بگذرانید؛ سپس فرض کنید که تصمیم گرفته‌اید بچه دار نشوید و یک هفته با این تصمیم زندگی کنید.

همه قرار نیست روزی نقش والدینی را بر عهده بگیرند. شاید شما هیچ وقت بچه نخواسته‌اید؛ شاید برای خود آرزوهایی در سر دارید که مراقبت از فرزندان رسیدن به آنها را غیر ممکن بسازد. میندی تومی، نویسنده داستان و آشپز و معلم که کاملاً از تصمیمش مبنی بر بچه دارنشدن راضی و خرسند است می‌گوید “ما به طرز شگفت انگیزی موجودات خلاقی هستیم. اما خیلی از افراد نمی‌توانند پتانسیل خلاق یا معنوی خود را کشف کنند بدین دلیل که مطالبات خانواده بر سر راهشان قرار می گیرد.

من احساس می‌کردم که خانواده مانعی برای من است، همانطور که برای بسیاری از مردم و به ویژه زنان چنین بوده است.” و مسلماً نمونه‌هایی از افراد وجود دارند که پدر یا مادر شده اند و در نهایت از تصمیم خود پشیمان گشته اند. از طرف دیگر بعضی از افراد تعجب می‌کنند از اینکه می‌فهمند چقدر دلشان می‌خواسته پدر یا مادر شوند. سالی وب که اکنون مادر دو پسر کوچک است می‌گوید “من در دبیرستان برای فرار از نگهداری کودک، غذا سرو می‌کردم. اما متوجه شدم که واقعاً مادر شدن را دوست دارم.”

اغلب مردم و به ویژه زنان طوری بزرگ شده‌اند که انتظار داشته باشند روزی پدر یا مادر شوند. دختران و زنان از عروسکهای نوزاد گرفته تا مادران بچه‌به بغل با تصاویر و انتظاراتی احاطه شده‌اند که والدین، همسالان، مذهب، تبلیغات و رسانه‌ها برای آنها ساخته‌اند. اما تصمیم گیری در خصوص اینکه مادر یا پدر شوید ربطی به مادر، پدر، دوستانتان یا حتی هر انتظاری که ممکن است با آن بزرگ شده باشید، ندارد. این زندگی شما است و فقط به خودتان ربط دارد.

آیا این آمادگی را دارید که بچه دار شوید؟

مجموعه سؤالات خود را با همسر خود مطرح کنید و خودتان خوب به آنها فکر کنید. در باره این سؤالات در دفترچه خاطرات روزانه خود بنویسید، آنها را نزد دکتر و یا مشاورتان ببرید. هر کاری که باعث شود به خوبی آنها را ارزیابی کنید، انجام دهید. اگر قرار است بچه دار شوید، این سؤالات را به همسرتان نشان دهید. سپس ببینید آیا پاسخ های او خوشایند شما هست یا خیر. این سؤالات طوری طراحی شده‌اند که هم توسط زنان و هم مردان پاسخ داده شوند.

دیوید مان رهبری گروه های حمایت گر زنان و مردان را تحت عنوان “مادر شدن: آیا باید تجربه اش کنم؟” و “پدر شدن: آیا باید تجربه اش کنم؟” به عهده دارد که هدفش کمک به مردم است تا به تصمیم گیری در خصوص این موضوع مهم نزدیکتر شوند. دیوید مان می‌گوید “بخش اعظم کار ما این است که به مردم کمک کنیم به تردیدهای خود پی ببرند تا بتوانند به گام بعدی برای تصمیم گرفتن برسند. ما پی برده¬ایم که ترید و دو دولی می‌تواند نتیجه مسائل عاطفی باشد که فرد به طور کامل از آنها آگاه نیست، مسائلی همچون اندوه لاینحل.”

آنها پیشنهاد می‌کنند که کار خود را با این پرسش آغاز کنید برای خود چه می‌خواهید؟ این سؤال کاری به وضعیت فعلی‌تان ندارد همچنین کاری به این ندارد که چگونه می‌خواهید به هدفتان برسید، مثلاً پیدا کردن همسر برای بچه دار شدن. اگر فکر می کنید دلتان بچه می‌خواهد، در این لحظه هیچ از خود نپرسید که چگونه به آن تحقق ببخشید،چه از طریق ازدواج، فرزند خواندگی یا هرچیز دیگری که می‌خواهد باشد. تنها بر روی آرزوها و خواست¬های شخصی خود تمرکز کنید.