دسته: بارداری و تولد

بیا نی نی: اگر سر و صورت و بدن کودکتان جوش‌های ریز قرمز‌رنگی زده و کمی تب دارد و بی‌قراری می‌کند به بیماری سرخجه مشکوک شوید و تصور نکنید که او کهیر زده است. البته واکسن این بیماری شامل یکی از همان واکسن‌های پنج‌گانه‌ای است که به کودک می‌زنند اما هنوز در بسیاری از مناطق ایران این بیماری مشاهده می‌شود.
بنابر‌این خبرنگار نی‌نی سایت در گفتگو با دکتر عطیه قره‌باغی،‌پزشک عمومی، از او درباره این بیماری و علائم آن پرسیده‌است.

علائم بیماری سرخجه

دکتر عطیه قره‌باغی، درباره بروز بیماری سرخجه می‌گوید: «عامل بیماری سرخجه ویروسی است و به صورت جوش‌های کوچک قرمز همراه با تبی 2 تا 3 روزه بروز می‌کند. ضایعات این بیماری شبیه بیماری‌سرخک است و حالت زبری دارد به همین دلیل به آن سرخک 3 روزه هم می‌گویند.»
علائم سرخجه از سر و صورت شروع شده و سپس در همه نقاط بدن گسترش می‌یابد. به همین دلیل دکتر قره‌باغی می‌گوید:« در اثر این بیماری ممکن است غدد لنفاوی عفونت کنند و یا نواحی پشت گوش و ناحیه‌ی گردن متورم شوند و کودک بی‌قراری کند و سردرد و آبریزش داشته باشند. البته در بزرگسالان این علائم خفیف‌تر هستند. این بیماری با ترشحات دهان و بینی منتقل می‌شود و چون بچه‌ها مسائل بهداشتی را زیاد رعایت نمی‌کنند، ویروس سرخجه به راحتی منتقل می‌شود.»

سرخجه؛ از ابتلا تا شروع علائم

از زمانی که فرد به سرخجه مبتلا می‌شود تا زمانی که ضایعات آن روی بدن بروز کنند، ممکن است 2 هفته‌ طول بکشد. بر همین اساس قره‌باغی می‌گوید:« ویروس سرخجه به مدت 2 هفته تا 16 روز ممکن است در بدن فرد مبتلا نهفته باشد و سپس بروز کند. دوره انتقال این بیماری از یک هفته قبل از بروز ضایعات تا 4 روز بعد از آن است اما نوزادانی که همراه با این بیماری به دنیا می‌آیند، ممکن است دوره‌ی انتقال 2 تا 3 ماهه داشه باشند.»

سرخجه در جنینی

سرخجه ممکن است در هر سنی بروز کند و حتی ممکن است مادرزادی باشد و جنین در شکم مادر به این بیماری مبتلا باشد. اما این جنین ممکن است در زمان به دنیا آمدن نابینا باشد، آب‌مروارید یا عقب‌ماندگی ذهنی داشته باشد.
مادران بارداری که قبلا به سرخجه مبتلا نشده‌اند مخصوصا در سه ماهه اول، نباید با کودکان مبتلا به این بیماری تماس داشته باشند و یا در محلی بمانند که بچه‌های زیادی به آن مبتلا شده‌اند. البته درباره این خانم‌های باردار، واکسیناسیون زمان ازدواج انجام می‌شود که واکسن سرخجه هم جزو آنها است کند.
 

سرخجه در بارداری

قره‌باغی درباره ابتلای مادران باردار به سرخجه می‌گوید: «اگر خانم بارداری که به سرخجه مبتلا شده، به موقع به بیماری خود پی ببرد و به مرکز بهداشت مراجعه کند، به او ایمونوگلوبولین تزریق می‌کنند. همچنین اگر خانمی در منطقه‌ای باشد که میزان شیوع بیماری سرخجه در آنجا بالا است، باید قبل از بارداری آزمایش خون انجام دهد تا مشخص شود چقدر در برابر این بیماری ایمن است.»
 

سرخجه در کودکی

اگر کسی در بچگی به سرخجه مبتلا شده باشد، در تمام عمرش نسبت به آن مصون می‌ماند. اما درمان سرخجه و اکثر بیماری‌های ویروسی به صورت درمان حمایتی است و بیمار باید تنها با استراحت، مراقبت‌های بهداشتی، پاشویه و خوردن مایعات، دوره‌ی بیماری را بگذراند تا بدن به‌طور خودکار آنتی‌بادی مربوط به این بیماری را بسازد.

بیا نی نی به نقل از فارس: سید ضیاءالدین مظهری در رابطه با مصرف میوه‌های نوبرانه بهاری گفت: در این روزها مصرف چغاله‌بادام و گوجه سبز زیاد شده که باید در مصرف این میوه‌ها نکات بهداشتی رعایت شود. آبی که برای حفظ طراوت آنها استفاده می‌شود یا دستمالی که روی این میوه‌ها گذاشته می‌شود احتمال انتقال آلودگی زیادی دارد.
هنگامی که فروشنده برای حفظ طراوت این میوه‌ها را آب‌پاشی می‌کند باید احتیاط‌های لازم را از نظر بهداشتی رعایت کند و مردم نیز در منزل به خوبی آنها را شستشو داده و ضد عفونی کنند.
در زمان سم‌پاشی این میوه‌ها گاهی از سمومی استفاده می‌شود که با توجه به زمان شکوفه کردن و زمانی که میوه رسیده می‌شود عمر سم به پایان می‌رسد بنابراین چیدن زودهنگام این میوه‌ها باعث می‌شود که سم روی آنها باقی مانده و هنگام مصرف به بدن منتقل شود.چغاله بادام و گوجه‌سبز با نمک زیادی مصرف می‌شود این در حالی است که در کشور ما مصرف نمک 3 تا 4 برابر بیش از حد مجاز و توصیه شده سازمان بهداشت جهانی است.
خانواده‌های ایرانی به مصرف غذاهای شور عادت کرده و غذاهایی می‌خورند مانند نان که 2 درصد نمک اضافه شده دارد یا فست‌فود و غذاهای فرآوری شده مصرف می‌کنند که نیترات و نیتریت زیادی دارند.
بنابراین مصرف این میوه‌ها به دلیل نمک فراوان برای بیماران قلبی عروقی، مبتلا به فشار خون و زنان باردار مناسب نیست.
همچنین گوجه‌سبز دارای هسته‌های نرمی است که معمولاً به هنگام مصرف از سوی کودکان و جوانان خورده می‌شود که باعث سوء هاضمه شده یا در ترکیبات آن طعم تلخ اسید سیانیتریت وجود دارد که مصرف بالای آن باعث مسمومیت می‌شود.
این متخصص تغذیه در مورد خواص تغذیه‌ای این میوه‌ها گفت: مصرف آنها به دلیل ذائقه مردم است وگرنه خواص تغذیه‌ای قابل توجهی ندارند البته برخی ویتامین‌ها و ترکیبات فیبری دارند که در صورت عدم رعایت بهداشت در نحوه تهیه، نگهداری و توزیع اثر عکس خواهد داشت.

نی‌نی سایت: فصل بهار با خودش میوه‌های نوبرانه می‌آورد. نوبرانه‌هایی که شکل اولیه و نرسیده میوه‌های دیگر هستند و در همان حالت نرسیده و کال خود خاطرخواهان زیادی دارند. تا جایی که باید قیمت‌های بالایی برای چشیدن طعم آنها پرداخت کرد. یکی از این نوبرانه‌ها که این روزها هم فراوان این طرف و آن طرف روی چرخ دستی‌ها و سینی‌های کوچک و بزرگ فروخته می‌شود، چغاله بادام است.
اما خوردن این نوبرانه‌ها خوب است یا خیر؟ اصلا این میوه‌ها خاصیت دارند یا فقط برای طعم و تردی‌شان این همه هواخواه دارند؟ این سوالات را با مهدیه عالی، کارشناس تغذیه مطرح می‌کنیم.

چغاله بادام مضر است؟

خانم عالی در پاسخ به این سوال می‌گوید: چغاله بادام، میوه کال و نارس بادام است که می‌توان گفت در این مورد یا به طور کلی در مورد میوه‌های نارس مواد مغذی کمتر از میوه‌های رسیده است و از نظر کلسیم، آهن و به طور کلی املاح معدنی در مقایسه با بادام در سطح پایین‌تری قرار دارد. بادام خواصی دارد که از بیماری‌ها و مشکلاتی مانند پوکی استخوان، افزایش کلسترول، کم‌خونی و چسبندگی روده‌ها جلوگیری می‌کند، اما این خواص در چغاله بادام وجود ندارد یا بسیار ضعیف است. بنابراین نمی‌تواند جایگزین بادام باشد.

چغاله بادام دیرهضم است

عالی با بیان اینکه زیاده‌روی در مصرف این خوراکی خوشمزه می‌تواند برای معده و دستگاه گوارش مضر باشد، توضیح می‌دهد: چغاله بادام به علت اینکه یک میوه کال است بافت فیبر آن کامل نشده است و به همین دلیل هضم آن برای دستگاه گوارش دشوار است و می‌تواند باعث مشکلات سوءهاضمه مانند دل درد، دل‌پیچه و نفخ شود. علاوه بر این به دلیل وجود ترکیبات اسیدی در این میوه به بافت معده آسیب می‌رساند.

شما نباید چغاله بادام بخورید

عالی در مورد مقدار و نحوه مصرف این میوه در این ایام اعتقاد دارد: برای کسانی که دستگاه گوارش بدن‌شان با این میوه سازگاری دارد و دچار مشکل نمی‌شود خوردن این نوبرانه به مقدار محدود ضرری ندارد. البته باید توجه داشت که این میزان بیشتر از یک پیاله کوچک در هفته نباشد و باید از مصرف روزانه و مداوم آن جلوگیری کرد چون در آن صورت گرفتار عواقب بعدی خواهید شد. نکته بعدی در مورد نحوه مصرف این میوه است که در این مورد باید به چند مورد توجه داشت. اول اینکه این میوه اصولا از دستفروشان خیابانی تهیه می‌شود و آنها هم برای تازه نگهداشتن آن، مدام در حال مرطوب کردن چغاله بادام هستند. اما از آنجایی که ممکن است آب مورد استفاده آنها بهداشتی نباشد باید حتما آن را قبل از مصرف خوب شسته و ضدعفونی کنید.
 

برای خوردن چغاله بادام عجله نکنید

برخی دچار این اشتباه می‌شوند که به محض تهیه چغاله بادام اقدام به خوردن آن می‌کنند در صورتی که ممکن است آب مصرفی دستفروشان از جوی یا فاضلاب گرفته شده باشد و چون پوست این میوه نیز همراه با آن خورده می‌شود می‌تواند مشکلات جدی و مسمومیت ایجاد کند یا حتی باعث بیماری‌هایی مانند حصبه شود. 
نکته دوم در مورد مصرف نمک همراه با این میوه است. بسیاری از افراد همراه با چغاله بادام نمک زیادی مصرف می‌کنند و طعم شور را با این میوه می‌پسندند که این مقدار زیاد نمک می‌تواند مشکلات سلامتی را برای افراد ایجاد کند. باید توجه داشت که در صورت مصرف چغاله بادام از نمک استفاده نشود یا مقدار آن محدود شود.

چغاله بادام در بارداری مضر است؟

مهدیه عالی، کارشناس تغذیه در مورد مصرف چغاله بادام در خانم‌های باردار که اصطلاحا ویار چغاله بادام دارند، می‌گوید: به علت مشکلاتی گوارشی و احتمال نفخ و اسهال در اثر مصرف زیاد توصیه می‌شود خانم‌های باردار در صورت تمایل به استفاده از این میوه در مصرف آن محتاط باشند چون دچار شدن به اسهال و مشکلات دستگاه گوارشی در دوران بارداری بیش از هر زمانی خطرناک است. همین طور در مورد مصرف نمک نیز باید توجه داشته باشند که فشار خون خود را کنترل و از مصرف نمک زیاد بپرهیزند.

بیا نی نی: هر سال تعداد قابل توجهی از مادران جانشان را به دلیل خونریزی‌های بعد از زایمان از دست می‌دهند و تعدادی دیگر هم به دلیل خونریزی، در همان ماه‌های اول جنینشان را سقط می‌کنند. به همین دلیل درباره خونریزی‌هایی که منجر به سقط جنین می‌شوند از نیلوفر ابراهیمی، کارشناس مامایی پرسیدیم.

اصلی‌ترین علت مرگ در بارداری

ابراهیمی مرگ ناشی از خونریزی را از علل اصلی مرگ و میر مادران باردار می‌داند و می‌گوید:«  خونریزی به عنوان مهم‌ترین عامل مرگ و میر مادران باردار شناسایی شده است. خونریزی زایمانی به دو دسته قبل از زایمان و بعد از زایمان تقسیم می‌شود. از دلایل و عوامل زمینه‌ساز خونریزی زایمان می‌توان به باقی‌ماندن جفت در رحم، آتونی رحم (خوب جمع نشدن رحم بعد از زایمان)، کنده شدن جفت و اختلالات انعقادی اشاره کرد.»

علت خونریزی در بارداری

این کارشناس مامایی درباره عوامل خونریزی توضیح می‌دهد:« ماندن جفت در رحم بعد از زایمان اتفاق می‌افتد و در صورتی که جفت همچنان در داخل رحم باقی بماند باعث بروز عفونت و خونریزی می‌شود. آتونی رحم (خوب جمع نشدن رحم) به دلیل ناتوانی رحم در انقباض کردن به دنبال زایمان اتفاق می‌افتد. آتونی بیشتر در خانم‌هایی که نوزادی درشت و یا دوقلو و چندقلو به دنیا آورده‌اند و همچنین خانم‌هایی که مایع آمنیوتیک زیادی دارند مشاهده می‌شود. کنده شدن جفت به جدایی قبل از موعد جفتی گفته می‌شود که به طور طبیعی لانه‌گزینی کرده است. شایع‌ترین اختلال مرتبط با کنده شدن جفت، فشار‌خون بالا است. اختلالات انعقادی هم به دنبال مشکلاتی که در فاکتور‌های انعقاد خون وجود دارد به وجود می‌آید.»

تا زمانی که خونریزی کم و قابل کنترل است می‌توان از حاد شدن شرایط و مرگ مادر جلوگیری کرد اما زمانی که خونریزی به شرایط حادی برسد،‌در نهایت به مادر شوک وارد شده و به کما می‌رود.

پیشگیری از خونریزی بعد از زایمان

نیلوفر ابراهیمی، کارشناس مامایی درباره پیشگیری از بروز خونریزی بعد از زایمان می‌گوید:« برای پیشگیری از خونریزی خانم‌ها بعد از زایمان،‌میزان ادرار آنها را اندازه‌گیری می‌کنند و اگر حجم ادرار در این خانم‌ها از میزان معینی پایین‌تر باشد مشکوک به خونریزی است و باید اقدامات درمانی برایش انجام شود. چون کلیه‌های بدن نسبت به کمبود خون حساس هستند به همین دلیل آن را در ادرار نشان می‌دهند.»
 

درمان خونریزی در بارداری

متخصصان بر اساس علت خونریزی، آن را درمان می‌کنند. خونریزی قبل از زایمان به دو دسته سقط و مول (بچه‌خوره) تقسیم می‌شود. بر همین اساس ابراهیمی درباره دلیل بروز مول می‌گوید:« مول (بچه‌خوره) به تغذیه بیش از حد جفت گفته می‌شود که بسیار وضعیت خطرناکی است و به سقط شدن جنین ختم می‌شود. درواقع مول تومور جفتی است و خانم‌هایی که دچار این وضعیت می‌شوند، احتمال اینکه در حاملگی‌های بعدی هم دچار مول شوند زیاد است. همچنین خانم‌هایی که به مدت‌طولانی قرص ضد‌بارداری مصرف می‌کنند، سابقه‌ی سقط جنین دارند، دخانیات استعمال می‌کنند و کمبود ویتامین دارند، شانس ابتلا به مول در آنها افزایش می‌یابد. در صورتی که سن پدر بچه بالا باشد و سن مادر بچه هم بالا و یا خیلی پایین باشد، احتمال بروز مول زیاد است.»

علت خونریزی اوایل بارداری

نیلوفر ابراهیمی به دلایل خونریزی در ماه‌های اول و آخر بارداری اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد:« در 3 ماهه‌ی اول، خونریزی خارج از رحمی ممکن است باعث ختم بارداری و سقط جنین شود. چون جنین در جایی خارج از حفره‌ی رحم لانه‌گزینی کرده که ممکن است با رشد جنین، تخمدان و  کیسه‌ی تخمدان پاره شوند. خونریزی در 3 ماهه‌ی آخر بارداری هم ممکن است به 4 دلیل کنده‌شدن جفت، جفت سرراهی، مشکلات انعقادی و پارگی رحم اتفاق بیفتد.»
عفونت‌های باکتریایی، کم‌کاری تیروئید، دیابت کنترل نشده، مصرف الکل و استعمال دخانیات،‌ضربه به شکم و بدن منجر به سقط جنین می‌شوند. بر همین اساس این کارشناس مامایی توصیه می‌کند:« خانم‌های باردار حتما 3 تا 4 ماه قبل از اقدام برای بارداری سونوگرافی، آزمایش تکمیلی و تست پاپ‌اسمیر انجام دهند تا در صورت وجود مشکل بتوانند آن را درمان کنند.» 

خیلی از خانم‌های بارداری که هفته‌های آخر بارداری‌شان را سپری می‌کنند  وتصمیم گرفته‌اند تا بچه‌شان را به‌طور طبیعی به دنیا بیاورند،‌به شدت کنجکاوند تا بدانند برای اینکه زایمان طبیعی خوبی داشته باشند، دهانه‌رحم‌شان تا چه اندازه‌ای باز می‌شود؟ آیا دهانه‌ی رحم در هنگام زایمان طبیعی باز می‌شود و یا کمی قبل از زایمان؟ به همین بهانه به گفتگو با دکتر فاطمه سمامی، جراح ومتخصص زنان و زایمان و دارای برد تخصصی، پرداختیم.
 

باز شدن دهانه رحم در همه یکسان نیست

باز شدن دهانه‌ رحم در همه‌ی خانم‌ها یکسان نیست و فرق دارد. خانم‌هایی که قبلا یک‌بار زایمان طبیعی داشته‌اند، ممکن است از همان ابتدای بارداری دهانه‌ رحمشان به اندازه‌ 1 تا 2 انگشت باز باشد. اما خانم‌‌های بارداری که قرار است برای اولین‌بار زایمان کنند معمولا زمانی که در فاز زایمان قرار می‌گیرند، دهانه‌ رحم‌شان اندازه 3 انگشت باز می‌شود و در این حالت درد زایمان هم دارند. در بعضی موارد کسانی که برای اولین‌بار زایمان می‌کنند، دهانه‌ رحم‌شان دیرتر باز می‌شود.
 

شروع درد زایمان با باز شدن دهانه رحم

معمولا در بیشتر موارد، خانم‌هایی که برای اولین‌بار زایمان می‌کنند، پس از هفته‌ 36 بارداری و شروع درد‌های زایمانی کاذب، دهانه‌ رحم‌شان کم‌کم باز می‌شود اما هنوز در فاز فعالیت‌های زایمانی قرار نگرفته‌اند. اما در هفته‌های آخر و زمانی که خانم‌های باردار در فاز فعالیت‌های زایمانی قرار می‌گیرند، دهانه‌ رحم‌شان حداقل تا 3 انگشت باز شده، درد‌های زایمانی دارند و انقباضات رحم‌شان خبر از این می‌دهد که حداقل تا چند ساعت بعد زایمان می‌کنند.
 

وضعیت جسمانی و زایمان زودرس یا دیررس

براساس وضعیت جسمانی و ساختار بدن، خانم‌ها روند زایمانی متفاوتی دارند. بعضی خانم‌ها ممکن است زایمان زودرس و بعضی دیگر زایمان دیررس داشته باشند. در حالت طبیعی و نرمال،‌ بعد از هفته 38 یا 39 بارداری، دهانه‌ رحم برای زایمان طبیعی باز می‌شود. در صورتی که در زایمان‌های زودرس، بعد از 36 هفتگی دهانه‌ رحم ممکن است 1 تا 2 سانتی‌متر باز شود و حتی در بعضی موارد در هفته 30 بارداری هم ممکن است که دهانه‌ رحم تا 2 سانتی‌متر باز شود.
 

زمان بارداری طولانی و دیر باز شدن دهانه رحم

هرچقدر زمان بارداری طولانی شود، دهانه‌رحم دیرتر باز می‌شود به‌طوری که ممکن است تا هفته‌ 40 هم دهانه‌ رحم باز نشود. بعضی از خانم‌ها دهانه‌ رحم‌شان سفت است و برای زایمان طبیعی باز نمی‌شود به همین دلیل برای باز شدن دهانه‌ رحم این خانم‌ها از دارو‌های مخصوصی برای نرم کردن دهانه‌ رحم استفاده می‌شود. اما اگر دهانه‌ رحم این خانم‌ها به این دارو‌ها هم جواب نداد، او را برای انجام عمل سزارین به اتاق عمل می‌فرستند. همچنین در مواردی که زایمان خانم‌ها با وجود درد‌های زایمانی خوب، پیشرفت نکند، آنها را برای سزارین راهی اتاق عمل می‌کنند.

ورزش به باز شدن دهانه رحم کمک می‌کند

خانم‌ها با انجام ورزش‌های ویژه دوران بارداری می‌توانند به باز شدن به‌موقع دهانه‌ رحم و روند زایمان‌شان کمک کنند. چون بعضی از خانم‌هایی که تمام وقت در خانه در حال استراحت هستند، دهانه‌ رحم‌شان برای زایمان به خوبی باز نمی‌شود و دچار مشکل می‌شوند.

باز نشدن دهانه رحم چه مشکلی ایجاد می‌کند؟

گاهی باز نشدن دهانه‌ رحم با بعضی از اختلالات و بیماری‌ها ارتباط دارد. در برخی از بیماری‌ها، بافت همبند دهانه‌ رحم بسته است و یا در زایمان قبلی عمل سرکلاژ انجام داده‌اند که به دنبال آن یک حلقه‌سفت در دهانه‌ رحم‌شان مشاهده می‌شود. بنابر‌این برای این خانم‌ها یا از دارو‌های مخصوص برای شل شدن دهانه‌ رحم استفاده می‌شود یا آنها را سزارین می‌کنند. به‌هر‌حال باز شدن  دهانه‌ رحم به بافت آن و همچنین ساختمان لگن خانم‌ها مربوط می‌شود.
مهم‌ترین نکته برای یک زایمان راحت به ویژه زایمان طبیعی، تصمیم‌گیری و آمادگی کامل یک خانم برای آن زایمان است. چون آرامش روحی و همکاری مادر در پیشرفت روند زایمان بسیار مهم است و بر روی باز شدن دهانه‌ رحم تأثیر می‌گذارد. در موارد زیادی مشاهده شده زنانی که از همان ابتدای زایمان داد و فریاد راه می‌اندازند زایمان سختی خواهند داشت.