دسته: بارداری و تولد

سوال : تشخیص کاهش رشد جنین IUGR به چه نحوی است؟

پاسخ : محدودیت رشد داخل رحمی جنین یا همان iugr به شرایطی اطلاق می‌شود که در آن جنین به دلیل رشد و تکامل نامناسب درون رحم نسبت به سن تخمین‌زده برای بارداری، کمتر رشد کرده است.

برای آگاهی بیشتر از تشخیص کاهش رشد جنین IUGR به سراغ سونوگرافی الوند تهران رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سونوگرافی الوند تهران یا دریافت نوبت از سونوگرافی الوند تهران کلیک کنید.

Iugr چیست؟

دو نوع مختلف از IUGR وجود دارد:

1. IUGR متقارن یا اولیه که با کاهش در اندازه‌ی تمامی اندام‌های جنین مشخص می‌شود. تقریباً 25 تا 20 درصد موارد IUGR از این گروه هستند.
2. IUGR نامتقارن یا ثانویه که در آن اندازه‌ی مغز و سر طبیعی بوده اما شکم کوچک‌تر است. معمولاً این گروه تا سه‌ماهه‌ی سوم بارداری تشخیص داده نمی‌شوند. در بسیاری از موارد شدید IUGR می‌تواند منجر به تولد نوزاد مرده و هم‌چنین مشکلات تکاملی کودک در بلندمدت شود.

تأخیر رشد، کودک را در معرض خطر برخی مشکلات در طول بارداری، زایمان و پس از زایمان قرار می‌دهد،

• وزن کم هنگام تولد؛
• افزایش زایمان سزارین؛
• افزایش هیپوکسی (فقدان اکسیژن در زمان تولد نوزاد)؛
• افزایش آسپیراسیون مکونیوم (جنین اولین ضایعات روده‌ی خود را می‌بلعد) که می‌تواند باعث اتساع آلوئول‌ها و عفونت پنومونی و مشکلات تنفسی شود؛
• پلی‌سیتمی (افزایش گلبول‌های قرمز خون)؛
• هیپرویسکوزیتی (کاهش جریان خون به علت افزایش تعداد سلول‌های قرمز خون)؛
• افزایش خطر بروز مشکلات عصبی؛
• مدیریت سخت مشکلات حین زایمان طبیعی؛
• هیپوگلیسمی (قند خون پایین)؛
• مقاومت کم در برابر عفونت؛
• پایین بودن نمره‌ی آپگار (تستی که بلافاصله پس از تولد، شرایط فیزیکی نوزاد را ارزیابی و نیاز به مراقبت‌های ویژه را تعیین می‌کند)؛
• وجود مشکل در حفظ درجه‌ی حرارت بدن.

علت رشد ناکافی جنین در شکم مادر چیست؟

IUGR علل مختلفی دارد. یکی از علل شایع آن وجود مشکل در جفت است. جفت بافتی است که به مادر و جنین اتصال دارد و اکسیژن و سایر مواد مغذی را به جنین رسانده و مواد زائد را از بدن جنین خارج می‌کند.
IUGR می تواند ناشی از وجود برخی مشکلات در بدن مادر باشد، مشکلاتی نظیر:

• وزن کمتر از 45 کیلوگرم؛
• تغذیه‌ی نامناسب در بارداری؛
• نقایص کروموزومی؛
• مصرف الکل، سیگار و مواد مخدر؛
• فشار خون بالای ناشی از بارداری؛
• مشکلات جفتی؛
• مشکلات بند ناف؛
• بارداری چندقلویی؛
• دیابت بارداری؛
• الیگوهیدرآمنیوس یا سطح پایین مایع آمنیوتیک؛
• بیماری قلبی؛
• عفونت‌ها مانند سرخجه، سایتومگالوویروس، توکسوپلاسموز و سیفلیس؛
• بیماری کلیوی یا ریوی؛
• سوءتغذیه یا کم‌خونی؛
• کم‌خونی سلول داسی شکل.

روش‌های تشخیص IUGR و ارزیابی سلامت جنین

• سونوگرافی

  سونوگرافی اصلی‌ترین روش ارزیابی رشد جنین درون رحم است. از سونوگرافی برای اندازه‌گیری سر و شکم جنین استفاده می‌شود و پزشک با مقایسه‌ی این اندازه‌ها با نمودار رشد جنین وزن او را تخمین می‌زند.
  همچنین سونوگرافی قابلیت اندازه‌گیری مایع آمنیوتیک درون رحم را دارد، مقدار پایین مایع آمنیوتیک می‌تواند نشانگر IUGR باشد.

• سونوگرافی داپلر

  داپلر، تکنیکی است که با استفاده از امواج صوتی مقدار و سرعت جریان خون داخل رگ‌های جنین را اندازه‌گیری می‌کند. پزشکان ممکن است از این تکنیک برای ارزیابی جریان خون موجود در بند ناف و رگ‌های مغز جنین نیز استفاده کنند.

• ارزیابی وزن

  پزشکان به صورت منظم در هر مراقبت بارداری وزن مادر را اندازه‌گیری و ثبت می‌کنند. اضافه شدن به وزن مادر می‌تواند به عنوان نشانه‌ای برای اندازه‌گیری رشد جنین استفاده شود. اگر وزن مادر به اندازه کافی اضافه نباشد می‌تواند هشداری برای وجود مشکلی در رشد جنین قلمداد شود.

• ارزیابی جنین

  این تست با گذاشتن الکترودهای حساس بر روی شکم مادر انجام می‌شود. این الکترودها با کش، خیلی آرام بر روی شکم مادر ثابت می‌شوند و از طرف دیگر به مانیتور وصل می‌شوند که الگو و تعداد ضربان قلب جنین را اندازه‌گیری کرده و اعداد را روی مانیتور نشان می‌دهد.

• آمنیوسنتز

  در این روش سوزن سر بلندی را از روی شکم مادر با کمک سونوگرافی وارد رحم کرده و مقداری مایع آمنیوتیک خارج می‌کنند. این روش عفونت‌ها و مشکلات کروموزومی جنین را که می‌تواند منجر به IUGR شود کشف می‌کند.

رشد ناکافی جنین را چگونه درمان می‌کنند؟

علی‌رغم تحقیقات انجام شده هنوز درمان IUGR (محدودیت رشد داخل رحمی) با مشکلات بسیاری همراه است و بهترین راهکار درمانی بر اساس شدت محدودیت رشد جنین داخل رحم و زمان شروع این مشکل در بارداری صورت می‌گیرد.
به طور کلی هر چقدر IUGR زودتر شروع شود و شدتش بیشتر باشد خطرات بیشتری برای جنین خواهد داشت.
اگر سن بارداری 34 هفته و بالاتر باشد، ممکن است توصیه به القای زایمان و ختم حاملگی شود، زیرا نوزاد توانایی زندگی خارج رحم را خواهد داشت.
اگر سن بارداری کمتر از 34 هفته باشد معمولا با تحت نظر گرفتن مادر، ارزیابی سلامت جنین و مقدار مایع آمنیوتیک سعی می‌شود ختم حاملگی را تا 34 هفته به تعویق بیاندازند. در صورت مشکل در جنین یا مادر توصیه‌ی فوری به ختم بارداری می‌شود. البته قبل از زایمان تکامل ریه‌های جنین نیز بررسی می‌شود.
اگر چه درمان IUGR ممکن نبوده اما با انجام موارد زیر می‌توانید بروز عوارض آن را کُند کرده یا به حداقل برسانید:

• بهبود وضعیت تغذیه

  برخی مطالعات نشان داده‌اند که دریافت کافی غذا توسط مادر، ممکن است باعث افزایش وزن جنین و رشد آن درون رحم شود

• استراحت

  استراحت در بیمارستان و یا در خانه می‌تواند به گردش خون جنین کمک کند.

• زایمان

  اگر IUGR (تأخیر رشد داخل رحمی) باعث به خطر افتادن سلامت جنین شود، ممکن است پزشک دستور ختم سریع بارداری را دهد. اگر پزشک معتقد باشد که جنین بسیار ضعیف است و ممکن است طی زایمان طبیعی دچار مشکل شود، انجام جراحی سزارین در این مواقع ایمن‌تر است.

سوال : زایمان فیزیولوژیک چه فرقی با زایمان طبیعی دارد؟

پاسخ : زایمان طبیعی و زایمان فیزیولوژیک هر دو زایمان واژینال است، با این تفاوت که در زایمان فیزیولوژیک پزشک هیچ دخالتی در روند زایمان نخواهد داشت. زمانی که مادر باردار برای زایمان به بیمارستان مراجعه می‌کند، پزشک ممکن است بر اساس دلایل مختلف، با تزریق آمپول فشار یا درد، دردهای زایمان طبیعی را القا یا تشدید کند. در زایمان طبیعی می‌توان از روش‌های کاهش درد زایمان هم استفاده کرد.

برای آگاهی بیشتر از تفاوت زایمان طبیعی با فیزیولوژیک به سراغ دکتر مریم بافی، متخصص زنان زایمان و زیبایی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر مریم بافی یا دریافت نوبت از مطب دکتر مریم بافی کلیک کنید.

زایمان فیزیولوژیک به قدرت بدنی و قابلیت های مادر بستگی دارد و براساس آن زایمان انجام می شود. درصورتیکه در زایمان طبیعی ممکن است دکتر داروهایی برای کنترل درد استفاده کند. در ادامه مطلب با مراحل و روند زایمان فیزیولوژیک، آموزش و شرایط لازم و تفاوت زایمان فیزیولوژیک و طبیعی آشنا خواهیم شد:

زایمان فیزیولوژیک یعنی چه؟

بارداری و زایمان هر دو از قابلیت های طبیعی بدن هر خانم است که با شروع بارداری، شرایط بدنی مطابق با آن تغییر می کند. در هر ماه از بارداری شما شرایط بدنی جدیدی را تجربه می کنید و رفته رفته علاوه بر رشد فرزندتان، بدن آماده ی زایمان می شود. زایمان فیزیولوژیک نوعی زایمان طبیعی یا واژینال است که بدون هیچ مداخله ی دارویی در صورتی که شرایط مادر و جنین مناسب باشد، انجام می شود. شاید به گوش خانم ها این نوع زایمان خیلی آشنا نباشد زیرا هنوز تعداد زایمان های فیزیولوژیک در ایران زیاد نیست و خیلی از مادران اطلاعات کافی از آن ندارند. زایمان فیزیولوژیک نیاز به صبر و تکنیک دارد و اهمیت حضور همراه در هنگام زایمان زیاد است. خبر خوب این است که این زایمان روال طبیعی بدن شماست و کاملا بی خطر است

زایمان فیزیولوژیک چه فرقی با زایمان طبیعی دارد؟

زایمان طبیعی و زایمان فیزیولوژیک هر دو زایمان واژینال است، با این تفاوت که در زایمان فیزیولوژیک پزشک هیچ دخالتی در روند زایمان نخواهد داشت.
زمانی که مادر باردار برای زایمان به بیمارستان مراجعه می‌کند، پزشک ممکن است بر اساس دلایل مختلف، با تزریق آمپول فشار یا درد، دردهای زایمان طبیعی را القا یا تشدید کند. در زایمان طبیعی می‌توان از روش‌های کاهش درد زایمان هم استفاده کرد.

زایمان فیزیولوژیک مخصوص افرادی است که هیچ مشکل و بیماری خاصی ندارند و تمامی روند بارداری آنها طبیعی بوده است. همچنین در طول بارداری با تغذیۀ مناسب و ورزش کردن، بدن خود را برای زایمان آماده کرده‌اند. در زایمان فیزیولوژیک پزشک هیچ دخالتی در روند زایمان شما نخواهد داشت. به این معنا که هیچ دارویی برای کاهش درد یا تسریع زایمان به شما تزریق نشود. در این نوع زایمان، ماما با روش‌های غیردارویی درد شما را کاهش می‌دهد. زایمان در آب نیز یکی از انواع زایمان فیزیولوژیک است.

سوال : آیا امکان تشخیص شکل لب و کام در دوران بارداری وجود دارد؟

پاسخ : شکاف لب، شکاف کام و یا شکاف کام و لب به صورت همزمان یکی از اختلالات مادرزادی محسوب می شود. این اختلال به علت رشد غیر طبیعی صورت جنین در طول دوره بارداری ایجاد می گردد. شکاف کام و لب گاهاً سایر قسمت های صورت نظیر چشم ها، بینی، گوش ها، گونه ها، پیشانی و حتی نحوه قرارگیری دندان ها را تحت تأثیر قرار می دهد. شکاف کام در بعضی موارد فقط بر روی نواحی کام نرم تأثیر می گذارد ولی این امکان وجود دارد که این شکاف به کام سخت و زبان کوچک نیز سرایت کند و سبب ایجاد زبان کوچک دو تکه شود.

برای آگاهی بیشتر از تشخیص شکل لب و کام در بارداری به سراغ سونوگرافی الوند تهران رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سونوگرافی الوند تهران یا دریافت نوبت از سونوگرافی الوند تهران کلیک کنید.

انواع شکاف لب و کام

شکاف ها بسته به محل ایجاد به سه دسته تقسیم می شوند:

• شکاف لب: اگر شکاف تنها در ناحیه لب وجود داشته باشد، اصطلاحاً جنین به اختلال لب شکری یا شکاف لب دچار شده است.
• شکاف کام: اگر شکاف تنها در ناحیه کام وجود داشته باشد، اصطلاحاً جنین به اختلال کام شکری یا شکاف کام دچار شده است.
• شکاف کام و لب: اگر شکاف در ناحیه لب و کام وجود داشته باشد، اصطلاحاً جنین به اختلال لب و کام شکری یا شکاف لب و کام دچار شده است.

البته باید توجه داشت که ممکن است این شکاف ها به صورت یک طرفه یا دوطرفه ایجاد شود.

عوامل بروز لب شکری یا کام شکری

• عوامل محیطی
• عوامل روانی – هیجانی
• وراثت
• بیماری های عفونی مادر
• اختلال هورمونال (دیابت، هیپوتیروئیدیسم و درمان با داروهای کورتونی)
• داروها (داروهای آرام بخش، ضد صرع، ضد تشنج)
• کمبود ویتامین هایی نظیر ویتامین B6 ،A، اسیدفولیک و ریبوفلاوین

لازم به ذکر است که وراثت تأثیر فراوانی در احتمال وقوع این اختلال در جنین دارد. اگر در یک خانواده کودکی با شکاف دهان یا صورت متولد شود، احتمال ابتلا در فرزند دوم ۵ درصد افزایش می یابد. همچنین ابتلای یکی از والدین به این اختلال نیز احتمال ابتلای جنین را تا ۱۵ درصد افزایش می دهد. اگرچه کمبود ویتامین هایی نظیر ویتامین A می تواند سبب بروز شکاف لب یا کام شود؛ اما مصرف بیش از حد این ویتامین نیز یکی از دلایل بروز شکاف دهان یا صورت می باشد.
از جمله عوامل محیطی که سبب بروز شکاف در ناحیه دهان یا صورت می شود، سیگار کشیدن مادر است. استعمال دخانیات توسط مادر سبب بروز هیپوکسی در جنین می شود و هیپوکسی احتمال وقوع شکاف کام را به شدت افزایش می دهد.

نحوه تشخیص شکاف لب و کام

در طول دوره بارداری می توان با مشاوره ژنتیکی میزان احتمال ابتلای جنین به شکاف دهان یا صورت را مشخص نمود؛ اما برای تشخیص دقیق آن می توان از روش آمنیوسنتز استفاده کرد. البته در موارد شدید، در ماه های آخر بارداری برخی از سونولوژیست های ماهر از طریق سونوگرافی قادر به تشخیص این اختلال هستند. برای اطلاعات بیشتر مطلب سونوگرافی های ضروری دوره بارداری را مطالعه کنید.

درمان شکاف لب و کام

درمان این اختلال توسط یک تیم پزشکی انجام می پذیرد. اغلب در هفته سوم پس از تولد، جراح به کمک روش های مخصوص بین قطعات لب و کام، یک اتصال اولیه ایجاد می کند. این جراحی سبب تسهیل در روند عمل ترمیمی در سه ماهگی نوزاد خواهد شد.

ترمیم کام نرم و پس از آن کام سخت، حدود ۹ تا ۱۱ ماهگی انجام می شود. در صورت وجود اختلالات گفتاری و فرار هوا به داخل بینی، در سه سالگی پزشک اقدام به ترمیم اسفنکترها خواهد کرد. در صورت وجود شکاف در ناحیه آلوئول در بازه ۶ تا ۹ سالگی پزشک اقدام به پیوند استخوان این ناحیه می کند و در نهایت در سن ۱۸ سالگی جراحی های ترمیمی فک و اسکارها انجام می شود.

بطور کلی در طول دوره درمان تیم پزشکی شامل جراح اطفال، پزشک اطفال، دندانپزشک اطفال، روانشناس کودک، متخصص گفتار درمانی، جراح دهان و فک و صورت، متخصص ارتودنسی، جراح گوش و حلق و بینی و نیز جراح پلاستیک و ترمیمی با یکدیگر همکاری می کنند.

سوال : اگر در اکوی قلب جنین در دوران بارداری جنین دارای بیماری قلبی باشد چه کنیم؟

پاسخ : داشتن اطلاعات کافی در مورد بیماری مادرزادی قلب به والدین کمک میکند تا با آگاهی بیشتر گام برداشته و برای پیشگیری از آنها اقدامات لازم را انجام بدهند. بیماری قلبی مادرزادی یکی از مسائلی هستند که والدین در هنگام تولد نوزاد با آنها مواجه میشوند.

برای آگاهی بیشتر از بیماری قلب جنین در دوران بارداری به سراغ سونوگرافی الوند تهران رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سونوگرافی الوند تهران یا دریافت نوبت از سونوگرافی الوند تهران کلیک کنید.

بیماری‌های شایع قلب جنین

بیماری های مادر زادی قلب جنین شیوع ۹ تا ۱۳ در هر ۱۰۰۰۰تولد دارد.

• تترالوژی فالوت (TOF)
• کوارکتاسیون آئورت
• سندروم قلب چپ هایپوپلاستیک(HLHS)
• و …

اکو قلب جنین

به صورت کلی؛ احتمال وجود آنومالی های ساختاری جنین در مواردی که بیماری مادرزادی قلبی وجود دارد بالاتر است و بالعکس.
بررسی قلب جنین و اکو قلب جنین از هفته ۱۸ به بالا به راحتی توسط سونولوژیست و رادیولوژیست قابل انجام است هر چند در برخی موارد حتی از هفته ۱۶ به بعد هم امکان انجام دارد.
از مهم ترین اندیکاسیون های انجام اکو قلب جنین میتواند به این موارد اشاره کرد :

• دیابت بارداری قبل از بارداری و یا دیابت بارداری ایجاد شده در سه ماهه اول
• وجود انومالی های قلبی در بستگان درجه اول
• دوقلو های مونوکوریون
• سابقه مصرف دارو های خاص
• میزان NT بالای 3mm و یا بالای صدک 95%
• وجود انومالی اکسترا کاردیاک (خارج قلبی)
• وجود بند ناف تک شریانی (SUA)
• و …

مزایای انجام اکو کاردیوگرافی

از مزایای انجام اکو کاردیوگرافی و بررسی آنومالی قلب جنین توسط رادیولوژیست این است که اولا همزمان و در همان حین انجام آنومالی اسکن سه ماهه دوم صورت می پذیرد و از اتلاف وقت مادر و خانواده جنین جلوگیری میکنند و نیز سبب کاهش استرس مادران میشود.
بررسی قلب جنین در نماهای اصلی Four chamber ;three vessels ;LVOT ;RVOT ;Aortic and ductal view و … انجام میشود.
اکو قلب جنین توسط دستگاه های سونوگرافی بسیار پیشرفته و توسط روش های دو بعدی و کالر داپلر و گاهی توسط تکنیک های چهار بعدی و STIC انجام میگیرد.
با تشخیص به موقع برخی بیماری های قلبی پیچیده؛ امکان مدیریت بارداری بهتر میشود و والدین نیز آمادگی روحی لازم را کسب میکنند.