دسته: بارداری و تولد

نی‌نی سایت: سلامتی فرزندان بیش از هر چیز برای پدر و مادرها اهمیت دارد. آنها حاضر هستند هر تلاشی انجام بدهند که فرزندشان از همه لحاظ تندرست و سلامت باشد. اما چه می‌شود که گاهی فرزند ما از ابتلای تولد با مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کند یا دچار مشکلات جسمی و سلامتی است؟ یکی از دلایل مهم به دوران بارداری مادر برمی‌گردد چرا که هسته اولیه جسم نوزاد در رحم مادر شکل گرفته و برخی کمبودها یا فاکتورهای ناسالم تحت تاثیر شرایط بارداری او ایجاد شده است. برای اینکه بدانیم چه عواملی باعث ایجاد کم‌خونی می‌شود و اینکه چه کارهایی برای مقابله و پیشگیری با این شرایط وجود دارد با نرگس جوزدانی، کارشناس تغذیه مشورت می‌کنیم.

او در ابتدا با تاکید بر تغذیه صحیح و کافی مادر در دوران بارداری و اهمیت وزن‌گیری کافی جنین در این دوران می‌گوید: نوزادان عمده آهن را از طریق مادر و در دوران جنینی دریافت می‌کنند. این بدان معنی است که رژیم غذایی مادر در طول دوران بارداری بسیار مهم است. نوزادان نارس یا نوزادانی که با وزن کم به دنیا می‌آیند در معرض خطر کمبود آهن هستند و تحت نظر پزشک نیاز به دریافت مکمل آهن دارند.

این کارشناس تغذیه در مورد میزان نیاز نوزادان به آهن و منابعی که برای تامین آهن بدن نوزاد وجود دارد، توضیح می‌دهد: مادران باید توجه داشته باشند که نه تنها نوزادان، بلکه کودکان و نوجوانان نیز سیر رشد سریعی دارند که نیاز آنها را به آهن افزایش می‌دهد. میزان ذخیره آهن کودکان 6 ماهه تا یکساله به کمتر از نصف ذخایر 6 ماهه اول زندگی کاهش می‌یابد. کمبود آهن می تواند در اثر دریافت کم آهن از طریق رژیم غذایی و عدم استفاده از غذاهای غنی از آهن باشد. حدود 6 ماهگی حداقل دو وعده سرلاک یا انواع غذاهای غنی از آهن مخلوط با شیر مادر یا شیر خشک برای کودک توصیه می شود. پوره نرم گوشت نیز یکی از گزینه های مناسب برای معرفی غذای غنی از آهن به کودک است. دیر شروع کردن غذای کمکی یکی از دلایل شایع کمبود آهن در کودکان شش ماهه تا یکساله است. 

نرگس جوزدانی، کارشناس تغذیه در مورد اینکه البته پیشگیری همیشه بهتر از درمان است، ؟؟؟ راهکار را به مادران پیشنهاد داد تا جلوی ایجاد کم‌خونی در فرزندشان را بگیرند.

پیشنهاداتی جهت پیشگیری از کمبود آهن در کودکان زیر یکسال:
1. همان طور که گفتیم دوران بارداری و تغذیه آن بسیار حائز اهمیت است. برای جلوگیری از کم‌خونی نوزاد، مادر رژیم غذایی غنی از آهن در دوران بارداری داشته باشد. گوشت قرمز بهترین منبع آهن است.
2. مادر باید در دوران بارداری تست کم خونی را انجام دهد و در صورت تشخیص پزشک نسبت به کمبود آهن در بدن مادر، مکمل‌های آهن با دوز مشخص برای او مصرف شود.
3. بعد از تولد نوزاد بهتر است برای تغذیه او در ابتدا از شیر مادر یا در صورت نبود امکان، از شیرخشک‌های غنی از آهن استفاده شود.
4. مادران توجه داشته باشند که به کودکان زیر یکسال خود شیر گاو را به عنوان شیر اصلی ندهند.
5. در معرفی غذای جامد به کودک خود تاخیر نکنید و پایان شش ماهگی یا 180 روزگی کودک غذای کمکی را شروع کنید.

نی‌نی سایت: شب زایمان خیلی راحت نگذشت ولی شیرین بود و بهترین تجربه عمرم بود که دلم می‌خواست هیچ وقت تمام نشود. حتی با اینکه تاثیر داروی بی‌حسی از بین رفته و درد به سراغم آمده بود، باز هم بهترین لحظات عمرم بود. آنقدر زیبا و دلنشین که دلم می‌خواهد درباره شبی که در بیمارستان ماندم برای‌تان بگویم.
وقتی که دور و برم کمی خلوت شد سعی کردم از جایم کمی بلند شوم تا بهتر بتوانم پسرم را ببینم و در آغوشش بگیرم. برای بلند شدن از تخت زیاد اذیت نشدم یا اگر هم شده بودم شوق بغل کردن پسرم برایم بیشتر و بالاتر از هر احساس دیگری بود که باعث می‌‌شد از درد چیزی نفهمم. فقط سوزش خاصی روی شکمم احساس می‌کردم که همیشه بود و وقتی تحرکم بیشتر می‌شد این سوزش هم شدیدتر می‌شد اما با این همه وقتی نگاهم به پسرکم که کنارم خوابیده بود یا در آغوش این و آن دست به دست می‌شد می‌افتاد آن هم برایم بی‌اهمیت می‌شد. فقط دلم می‌خواست آن جوجه خوشمزه را بغل کنم و آرام برایش حرف بزنم حرف‌هایی که 9 ماه تمام، می‌نشستم و با نوازش از روی شکمم برایش می‌گفتم و حالا می‌خواستم رو در رو همه آنها را دوباره به او بزنم.

البته همیشه پرستاری بود که همان موقع از در وارد شود و به من تذکر بدهد که دراز بکشم یا مادر و خواهرم که مدام در رفت‌وآمد بودند و حتی همراهان تخت‌های بغلی که می‌گفتند فرصت برای بغل کردن پسرت زیاد است و حالا فقط استراحت کن. وقتی در بیمارستان بودیم، بیشتر ساعات را بهنیا در خواب ناز بود و من روی تخت می‌نشستم و نگاهش می‌کردم. بعد خیلی دلم می‌خواست بغلش کنم و چنان ماچی از لپ‌های سرخش کنم که صدای گریه‌اش تا آسمان برود. ولی دلم نمی‌آمد این فرشته زمینی را که آرام و بی‌صدا و بدون آزار خوابیده بود، بیدار کنم. و از طرفی می‌دانستم که الان همه به من هجوم می‌آورند که استراحت کن و مجبور بودم فقط به نگاه کردن به او راضی باشم.
همسرم در طول روز چند بار ‌آمد و ‌رفت، مدام به من سر می‌زد تا مطمئن شود چیزی لازم ندارم و همه چیز مرتب است. هر بار که می‌آمد و چشمش به بهنیا می‌افتاد، برق خاصی را در نگاهش می‌دیدم. می‌گفت باورم نمی‌شود این پسر من باشد و با این حرفش من دلم می‌خواست از شوق گریه کنم. 
البته وقتی کمی گذشت فهمیدم که این احساس ناشی از شوق نبود، بلکه افسردگی بعد از زایمان معروف بود که هنوز از در بیمارستان خارج نشده بودم به سراغم آمده بود. احساساتم دست خودم نبود. اشک از چشمانم بی‌اختیار می‌ریخت درست مثل آن شیری که از سینه‌ام بدون هیچ عکس‌العملی می‌آمد. کنترلش برایم غیر ممکن بود و از طرفی نگران نگاه‌های اطرافیان به این اشک‌های گاه و بی‌گاه بودم. به ویژه مادر همسرم که شب را هم در بیمارستان پیشم مانده بود تا کمکم باشد و به بهنیا رسیدگی کند. 
اما از هر کسی می‌توانستم حالم را مخفی کنم جز شوهرم. همسرم فهمیده بود که گریه‌من به خاطره درد نیست! انگار این را از چشم‌هایم می‌خواند. رفتارش به من می‌فهماند که از حالم خبر دارد و با نگاهش مرا دلداری می‌داد. شاید چون اوایل بارداری هم این روزها را تجربه کرده بود، این حال من را خوب شناخته بود و خودش را آماده مانور دیگری کرده بود. خیلی سعی می‌کرد آرامم کند و در فرصت‌های مختلف می‌نشست کنارم و با من حرف می‌زد، دستم را در دستش می‌گرفت و با محبت با من حرف می‌زد ولی هر کاری که می‌کرد و هر حرفی که می‌زد انگار بی‌فایده بود، دوباره اشک‌های من سرازیر می‌شد!
وقتی بالاخره رفت‌وآمدها تمام شد و همسرم هم خداحافظی کرد و رفت و غروب کم‌کم از راه رسید انگار احساسات من هم با غروب خروشید حساس‌تر و اشکم رقیق‌تر شد. هر دفعه که ناغافل اشکم سرازیر می‌شد، مادرشوهرم که پیشم مانده بود، از من می‌پرسید که چه اتفاقی افتاده و من هم هر بار درد بخیه را بهانه می‌کردم تا جای هیچ حرفی نباشد. می‌دانستم که اگر درد اصلی‌ام را بگویم می‌خواهد برایم صحبت کند تا به زعم خودش مرا آرام کند اما این درد دل‌ها برای من مخصوصا در آن حال و روز حکم مرثیه را داشت و من زار می‌زدم. فقط چشم‌هایم را بستم و سعی کردم بخوابم تا شاید وقتی فردا بیدار می‌شوم دیگر از این احساس خبری نباشد. هر چند با وجود این افسردگی باز هم ته دلم خیلی خوشحال بودم و از شوق وجود پسرم قلبم جور دیگری می‌زد. تصمیم گرفتم بعد از 9 ماه بارداری اولین شب آرامشم را با یک خواب عمیق تجربه کنم چون نمی‌دانستم از امروز قرار است چطور بگذرد و چه سختی‌هایی در انتظارم است!

مامان بهنیا

بیا نی نی: حتما شما هم خانم‌های بارداری را که تا چند قدم راه می‌روند نفس کم می‌آورند، دیده‌اید و در این شرایط دلتان به حالش سوخته است. اما شاید شما و آن خانم باردار ندانید که بخش زیادی از این تنگی نفس به نوع تنفس بستگی دارد. بنابر‌این ما از سکینه بهبودی، کارشناس مامایی، درباره تمرین تنفسی در دوران بارداری پرسیدیم.
بهبودی با اشاره به این که تنها یک تمرین تنفسی در دوران بارداری وجود دارد که نقش بسیار مهمی در سلامتی مادر بازی می‌کند، می‌گوید: در بارداری یک نوع تنفس داریم که اگر خانمی آن را در بارداری تمرین کند به غیر از استفاده از فواید آن در دوران بارداری،‌زایمان راحت‌تری هم خواهد داشت. برای مراحل مختلف زایمان تکنیک‌های مختلفی وجود دارد که آنها را به خانم‌های باردار آموزش می‌دهیم.
بهبودی درباره این تکنیک تنفسی توضیح می‌دهد: نوع تنفس شکمی در بارداری به این شکل است که برای عمل دم، یک نفس عمیق کشیده و شکم را پر می‌کنیم و سپس در بازدم، با انقباض عضلات شکم، تمام نفسی را که گرفته‌ایم بیرون می‌دهیم. این حرکت باعث می‌شود که خانم‌ای باردار به تنفس‌شان آگاه شوند. چون در حالت عادی برعکس این روند نفس می‌کشند به‌طوری که در دم‌شکم‌شان فرو می‌رود و در بازدم برآمده می‌شود.

طبیعی است که اوایل تمرین کردن این نوع تنفس سخت است چون مادران به تنفس دیافراگمی (طرز تنفس رایج) عادت کرده‌اند. اما اگر برای اولین بار دستشان را بگذارند روی شکم‌شان، موقع دم گرفتن، شکم‌شان برآمده می‌شود و دست‌شان را هل می‌دهد. در بازدم هم با غنچه کردن لب‌ها هوا را بیرون می‌دهند. همین فوت کردن علاوه بر خارج شدن هوا، باعث انقباض عضلات شکم نیز می‌شود. این تکنیک تنفس به قدری مهم است که در همه جلسات کلاس‌های بارداری تکرار می‌شود.
این کارشناس مامایی، می‌گوید: خانم‌ها باید برای دم 3 شماره و برای بازدم 4 شماره بشمارند چون در این تنفس، تأکید بر بازدم طولانی‌تر است. خانم‌هایی که تازه این تکنیک را شروع کرده‌اند، می‌توانند دم را در 2 شماره و بازدم را در 3 شماره انجام دهند.
انجام این تنفس به این دلیل است که خانم‌های باردار به خودشان آگاه شوند که این آگاهی باعث تن‌آرامی می‌شود. بر همین اساس بهبودی می‌گوید: ما در کلاس‌های بارداری به خانم‌های باردار می‌گوییم که هر وقت در خانه دچار تنش شدند، از آنجا که تنش و استرس برای جنین اصلا خوب نیست، بدن‌شان را شل کنند و یک تنفس آگاهانه شکمی انجام دهند. حدودا 10 تنفس آگاهانه شکمی باعث می‌شود که تنش از آنها دور شود. بنابر‌‌این در این نوع تنفس، تاکید بر دم عمیق و بازدم طولانی است.

بیا نی نی: ناهید خداکرمی روز یکشنبه اظهار نمود ؛ در زمان حاضر 35 هزار مامای فعال داریم که پنج هزار تن از این شمار جویای کارند و می توان از این نیروها برای ارائه خدمات به زنان باردار استفاده کرد؛ نه اینکه مراقبان سلامت کار ماماها را انجام دهند.
وی با بیان اینکه جامعه مامایی با منطق و صبورانه مطالباتشان را مطرح می کنند اما صبر هم حدی دارد، ادامه داد: در نظام سلامت دنیا ماماها، خدمات سلامت بارداری ارائه می دهند، کارشناس بهداشت، خدمات عمومی و کارشناسان بیماری ها هم خدمات سلامت بیماری را عرضه می کنند؛ این در حالی است که در نظام سلامت حال حاضر کشور اصرار داریم تا همه خدمات را یک نفر ارائه دهد که درست نیست.
دبیرکارگروه سلامت و محیط زیست معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری به اجرای طرح تحول بهداشت یا طرحی برای حاشیه شهرها که همزمان با طرح تحول سلامت در اردیبهشت ماه سال 93 آغاز شد، اشاره کرد و گفت: یک نگرانی بزرگ در جامعه مامایی به وجود آمده است و آن اینکه چرا طرح مراقب سلامت برای مراقبت و رسیدگی به زنان باردار به اجرا گذاشته شد.
وی در ادامه چنین توضیح داد: با این طرح، مادران باردار بدون متولی شده اند؛ چرا که یک کارشناس که اطلاعات کافی در حوزه مامایی ندارد به عنوان مراقب سلامت و به جای ماما باید از مادران مراقبت کند.
وی تصریح کرد: تاکنون از روش های مختلف سعی کردیم که این مشکل و موضوع مراقب سلامت را به گوش مسئولان اجرایی کشور برسانیم که چرا ماما از طرح های بهداشتی حذف شده اند و مادر باردار بدون متولی مانده است و اینکه آیا مراقب سلامت تمام اطلاعات در خصوص زنان باردار را دارند؟
خداکرمی ادامه داد: کسی باید خدمات به زنان باردار را ارائه دهد که هم دارای پروانه کسب باشد و هم اینکه عضو سازمان نظام پزشکی باشد تا زمانی که خطایی صورت گرفت به راحتی از سوی سازمان نظام پزشکی رسیدگی شود.
وی خاطرنشان کرد: ازا ین رو این اقدام بسیار خطرناک است که مراقب سلامت به جای ماما این خدمت را بدهد؛ ضمن اینکه هویت حرفه ای ماما نیز تهدید می شود و مغایر با قانون نظام پزشکی است و می تواند برای خانواده ها به ویژه زنان باردار مشکل ساز باشد.
رئیس انجمن مامایی ایران گفت: با اجرای این طرح، زنان باردار مجبورند به مراکز و پایگاه های سلامت مراجعه کنند و از کارشناسی خدمت بگیرند که این کارشناس به همه، خدمات سلامت ارائه می دهد و این موضوع علاوه بر صرف هزینه های بالا، مشکلاتی را برای آنان به وجود می آورد.
وی تصریح کرد: طرح مراقب سلامت که به مادران باردار خدمات می دهد، استاندارد نیست و می تواند مادر را در معرض خطر مرگ قرار دهد.
رئیس انجمن مامایی گفت: اگرچه به معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعتراضاتی در این زمینه داشته ایم اما مثمر ثمر نبوده و چندین بار برای ملاقات با وزیر بهداشت اقداماتی صورت گرفته است که هنوز نتوانستیم این ملاقات را برقرار کنیم.
دبیرکارگروه سلامت و محیط زیست معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری افزود: ماما چون یک حرفه شناخته شده است بهتر می تواند به مادران باردار خدمات ارائه دهد به همین علت باید در پایگاه های بهداشتی ، ماما هم فعالیت کند.

منبع: خبرگزاری بیا نی نی