دسته: بارداری و تولد

مهمترین نکته‌ای که همه پزشکان متخصص زنان و زایمان در آن متفق القول هستند این است که یک زن باردار به هیچ وجه نباید به خودش استراحت مطلق بدهد و فقط بخوابد و دست به سیاه و سفید هم نزند. دکتر نازنین صفایی جراح و متخصص زنان و زایمان هم در این باره به بیا نی نی می‌گوید:« ما به هیچ زن بارداری توصیه نمی‌کنیم که در دوران حاملگی فقط استراحت کنند. یک زن حامله که حاملگی نرمال دارد می‌تواند همه کارهایش را انجام بدهد حتی خانه تکانی.» به گفته دکتر صفایی در دوران حاملگی بدن آماده ایجاد لخته است. دکتر صفایی به بیا نی نی می‌گوید:« در دوران حاملگی سیستم انعقادی بدن به سمت لخته ساز شدن می‌رود. در بدن هر انسانی همزمان دو سیستم در تعادل هستند. سیستم انعقاد خون و سیستم ضد انعقاد خون. این دو سیستم همیشه باید در تعادل باشند تا مشکلی پیش نیاید اگر سیستم انعقاد خون بیشتر از حد فعال شود می‌تواند باعث ایجاد لخته در سیاهرگها شود.
چون حرکت خون در سیاهرگها خود به خود پایین تر است بنابراین احتمال ایجاد لخته در سیاهرگ بالا می‌رود. متاسفانه خانمها بیشتر از مردها مستعد ساخت لخته خون هستند. جنس زن بودن به دلیل داشتن هورمونهای استروژن و پروژسترون بدن را مستعد می‌کند که بیشتر به سمت سیستم انعقادی برود. دوره حاملگی هم دوره تشدید این هورمونهاست، پس این وضعیت را بیشتر می‌کند. بی تحرکی خودش یک عامل خطر است.مثل یک مرداب همه چیز رسوب می‌کند. وقتی راه می‌رویم و فعالیت می‌کنیم عضلات مثل پمپ هستند و روی وریدها فشار می‌آورند و وریدها را به سمت قلب هدایت می‌کنند. وقتی یک زن حامله که بدنش هم مستعد ساخت لخته است فقط می‌خوابد و حرکتی نمی‌کند ، خدای ناکرده ممکن است دچار لخته در وریدها شوند. هیچ پزشکی یک زن باردار را که حاملگی نرمال دارد از کار کردن و فعالیت کردن منع نمی‌کند مگر اینکه دوران بارداری پر خطری داشته باشد که باز هم در این شرایط استراحت مطلق خطرناک است و پزشکان حواسشان به تزریق آمپول ضد انعقاد هست.»

چه زمانی خانه تکانی خطرناک نیست؟

با این حال سوال مهم خیلی از زنان باردار این است که در دوران بارداری می‌توانند فعالیتهای بیشتر از کارهای معمولی و روزانه انجام بدهند؟ و اینکه در چه ماه‌هایی خیالشان راحت باشد و در چه ماه‌های بیشتر از قبل مراقب باشند. دکتر نازنین صفایی در پاسخ به این سوال می‌گوید:« در ماههای اول بارداری که رحم در عمق لگن است مشکلی پیش نمی‌آید. پس می‌توانند با رعایت احتیاط خانه تکانی کنند. اما در ماههای آخر که رحم بزرگ می‌شود خم شدن و ایستادن زیاد کمی خطرناک است و حتما باید حواسشان به کاری که انجام می‌دهند باشد. اگر بخواهیم کلی بگوییم انجام فعالیت در حد معمولی برای خانمهای بارداری منعی ندارد .البته بهتر است از کارهای خطرناک و روی چهار پایه رفتن و روی نردبان ایستادن پرهیز کند. مثلا اگر روی پا بایستد و کار کند مشکلی ندارد اما روی بلندی نرود. تمیز کردن کابینت‌ها و کمدها و خم شدن در ماههای اولیه مشکلی ندارد. اما در ماههای آخر خم شدن‌های طولانی و بار سنگین بلند کردن و جا به جا کردن وسایل سنگین که باعث فشار آوردن به رحم می‌شود خطرناک است و بهتر است سراغ این کارها نروند. »

اولین اقدام بعد از افتادن از نردبان یا چهارپایه

بالا رفتن از نردبان یا رفتن روی چهارپایه برای برداشتن یک ظرف از داخل کابینت در دوران بارداری کار عاقلانه‌ای نیست. همۀ کارهایی که به حفظ تعادل نیاز دارند در دوران بارداری خطرناک است، زیرا وضعیت و مرکز ثقل بدن در این دوران تغییر کرده است و همین موضوع، حفظ تعادل را سخت‌تر می‌کند. اما خیلی از زنان باردار هم هستند که هم روی چهار پایه می روند و هم روی نردبان، سوالی که اینجا مطرح می‌شود این است که اگر خدای ناکرده زن بارداری از روی چهار پایه یا نردبان سقوط کند اولین اقدامی که باید انجام بدهد، چیست. دکتر صفایی در پاسخ این سوال به بیا نی نی می‌گوید:« در صورت ضربه حتما باید به پزشک مراجعه کنند به خصوص از هفته بیست که رحم از روی شکم لمس می‌شود. حتما باید پزشک بررسی کند که انقباض دارند یا نه. پزشک در این مواقع تون رحم را بررسی می کند. عضلاتی که در رحم وجود دارد یک قوام خاصی دارد ممکن است درد را متوجه نشوند، اما به دلیل افتادن ممکن است پشت جفت خونریزی کند، یا کنده شود. این باعث می‌شود عضلات رحم در حالت انقباضی قرار بگیرند . توان رحم در این مواقع بالا می‌رود. ممکن است زن خونریزی نداشته باشد چون خون گاهی وقتها پشت جفت جمع می‌شود واز دهانه رحم خارج نمی‌شود.اگر خدای ناکرده از روی چهار پایه و نردبان سقوط کردند حتما باید به پزشک مراجعه کنند تا دکتر ضربان قلب جنین را بشنود و نوار قلب بگیرد.»

رنگ کردن مو برای خانم‌های باردار ممنوع!

اولین نکته‌ای که خانم‌های باردار باید به آن توجه کنند این است که در دوره بارداری تغییرات هورمونی شدیدی در بدن رخ می‌دهد که همین تغییرات می‌تواند باعث واکنش نامناسب بدن به برخی اقدامات زیبایی و آرایشی شود.
ضمن اینکه برخی از اقدامات زیبایی، از جمله رنگ کردن موها در دوره بارداری ممنوع است چون می‌تواند بر جنین در حال رشد، که اندام و اعضای داخلی‌اش در حال شکل‌گیری است، تاثیر منفی مستقیم داشته باشد. چراکه رنگ مو تا حدی جذب بدن می‌شود و مواد سمی موجود در رنگ‌های مو که بر بدن تاثیر منفی دارند، به این ترتیب وارد گردش خون مادر شده و بدن بسیار حساس جنین را تحت تاثیر قرار داده و ممکن است منجر به بروز ناهنجاری‌ها و اختلال‌های مختلفی شود.
به همین خاطر توصیه می‌شود خانم‌های باردار به خصوص در ۳ ماهه اول و ۳ ماهه دوم از رنگ کردن مو بپرهیزند و شاید بتوان گفت این دسته از خانم‌ها صرفا در یکی دو هفته آخر مانده به زایمان، آن هم با مشورت پزشک، می‌توانند با رنگ‌های گیاهی موهایشان را رنگ کنند چون عوارض کمتری دارند.
البته رنگ‌های گیاهی مو- چه حنا و بابونه و سدر باشد چه برندهای کارخانه‌ای- هم باید از فروشگاه‌های معتبر تهیه شوند تا از صحت و سلامت آنها مطمئن باشید. ضمن اینکه باید به بسته‌بندی استاندارد، برچسب مجوز وزارت بهداشت و … روی محصول توجه شود تا از بی‌خطربودن آن برای جنین اطمینان حاصل کرد.

تزریق بوتاکس و ژل در بارداری

البته این روزها اقدامات زیبایی دیگری از جمله تزریق بوتاکس، تزریق ژل، همچنین لیزر IPL و … هم در آرایشگاه‌ها انجام می‌شود که در وهله اول باید گفت آرایشگاه‌ها به هیچ‌وجه مجاز به انجام این کارها نیستند. ضمن اینکه تزریق بوتاکس، ژل و لیزر در دوره بارداری اصلا توصیه نمی‌شود چراکه ممکن است پاسخ درمانی خوبی به دست نیاید و نتیجه برای مادر رضایتبخش نباشد، ضمن اینکه به خاطر شوک و استرسی که به بدن و بالطبع آن به جنین وارد می‌شود، ممکن است در رشد و تکامل بچه اثر منفی داشته باشد. نکته مهم‌تر این مقوله، ناشناخته بودن عوارض واقعی کارهایی مثل تزریق بوتاکس و ژل در بارداری (حتی ژل‌های هیالورونیک اسید که در حالت عادی با بدن بیمار سازگاری بیشتری دارند) است و هیچ‌کس عملا نمی‌داند در صورت تزریق این مواد، چه مشکلاتی در انتظار مادر و جنین خواهد بود؛ بنابراین هیچ فردی نمی‌تواند از لحاظ علمی مجوز چنین اعمالی را صادر کند.
با فرض اینکه خانم بارداری علی‌رغم مخالفت‌های علمی، اصرار به تزریق ژل و بوتاکس داشته باشد، باید بداند همیشه وقوع عوارضی وجود دارد- که تا به حال هم برای افراد زیادی پیش آمده است- که کنترل‌شان در زمان بارداری مشکل است. چراکه این موارد گاهی نیاز به درمان با تزریق کورتون‌ها، تزریق آنتی‌بیوتیک‌ها دارد و در بعضی مواقع هم اقدامات درمانی مثل تخلیه ژل یا تزریق حلال‌های ژل لازم است و از آنجا که تاثیر این اعمال بر جنین و مادر باردار نامشخص است، مسلما باز هم پیشگیری بهتر از درمان خواهد بود.

لیزر در بارداری عوارض دارد؟

در دوره بارداری پوست و موها تا حدودی تیره‌تر شده، خال‌ها و لکه‌های صورت هم پررنگ‌تر می‌شوند، رنگدانه‌سازی در پوست در زمان بارداری افزایش پیدا می‌کند و همین مساله می‌تواند به صورت ثانویه منجر به افزایش اقداماتی مثل لیزر، IPL یا اقدامات زیبایی دیگر شود و احتمال سوختگی پوست و ایجاد لک بیشتر شود.
ضمن اینکه لیزر به خاطر استرس و شوکی که به جنین- به خاطر درد مادر- وارد می‌شود، ممکن است ریسک سوختگی و لک شدن پوست هم افزایش می‌یابد.
یکی از اشکالات لیزر یا اقدامات دیگری که می‌توان به آنها اشاره کرد، این است که وقتی مادر باردار دچار عوارض ناشی از اقدامات زیبایی می‌شود و نیاز به درمان دارد، با گروهی دیگر از مشکلات روبرو خواهد شد.
مثلا تاتو و خالکوبی، پیرسینگ (سوراخ کردن) گوش و نقاط دیگر بدن، همینطور لایه‌برداری و پاکسازی پوست و …- که اصولا نباید در آرایشگاه انجام شود اما انجام می‌شود- می‌تواند باعث عفونت و التهاب پوستی شود که نیاز به درمان دارویی پیدا کند که در مورد خانم‌های باردار مشکلی به نام «عوارض دارویی» بسیار پررنگ و مهم است و محدودیت‌هایی را برای پزشکان ایجاد می‌کند؛ چراکه پزشک با توجه به عوارض داروها بر جنین، نمی‌تواند هر دارویی را برای زنان باردار تجویز کنند و به خاطر همین محدودیت‌ها روند درمان کُند و سخت می‌شود.

محو کردن تاتو در بارداری

از جمله کارهای دیگری که می‌تواند برای خانم باردار عارضه ایجاد کند، محو کردن تاتو در آرایشگاه است. پاک کردن تاتو در آرایشگاه‌ها به دو شیوه انجام می‌شود: روش اول سوزاندن پوست با مالیدن داروهایی که ماهیت اسیدی دارند، یا با ترکیبات نمک‌دار است که بعد از بهبودی پوست، تاتو تا حدی محو و کم‌رنگ می‌شود. روش دیگر خالکوبی با مواد همرنگ پوست است تا با خالکوبی جدید، تاتوی قبلی پوشانده شود.
روش سومی هم وجود دارد که کمتر در آرایشگاه انجام می‌شود اما هر ۳ این روش‌ها، در بارداری ممکن است پاسخ درمانی مناسبی را نداشته باشد؛ ضمن اینکه به خاطر حساسیت پوست در دوره بارداری، این کارها می‌تواند عواقبی چون زخم شدن و عفونت پوستی را در پی داشته باشد که با توجه به شرایط خاص خانم باردار، درمان مناسب سخت و حتی ناممکن است و به همین خاطر احتمال به جا ماندن اسکار و جای زخم افزایش می‌یابد. بنابراین دوره بارداری زمانی مناسبی برای انجام خالکوبی یا محو کردن آن نیست.

وقتی فر کردن بی‌فایده است

حتی اگر تاثیر این کارها بر جنین را در نظر نگیریم، انجام بسیاری از اقدامات زیبایی از جمله پاکسازی پوست و لایه‌برداری، فر کردن موها یا صاف کردن‌شان و حتی کراتینه کردن موها در دوران بارداری می‌تواند بی‌فایده باشد! چراکه به خاطر تغییرات هورمونی، بدن مادر پاسخ درستی به این‌گونه اقدامات نمی‌دهد و ممکن است فرد مجبور به تکرار دوباره این کارها شود.
بنابراین دوره بارداری زمان مناسبی برای انجام اقدامات آرایشی نیست و پوست و مو آسیب‌پذیرتر از همیشه هستند؛ ضمن اینکه برخی از این کارها تاثیر منفی بر جنین دارند.

کاشت ناخن و کاشت مژه در بارداری هم خطرناک است

کاشت ناخن شاید به نظر کار بی‌ضرری باشد اما فراموش نکنید چسب و رزینی که برای ناخن‌های مصنوعی کشویی استفاده می‌شود، قابلیت جذب دارند و از آنجا در زمان بارداری، ترمیم پوست هم تا حدودی با مشکل مواجه است، احتمال عفونت در این مورد بسیار بالاتر است.
در مورد کاشت مژه هم، که در واقع همان اکستنشن و چسباندن مژه مصنوعی است، باز مسئله عفونت مطرح می‌شود؛ چراکه این مژه‌ها و چسبی که برای این کار استفاده می‌شود، بسیار به چشم‌ها نزدیک است و ریسک واکنش، التهاب و عفونت چشم بالا می‌رود.
حالا فرض کنید خانم بارداری دچار عفونت ناخن یا التهاب چشم شده؛ مسلما نیاز به درمان با آنتی‌بیوتیک دارد که مسلما برای جلوگیری از عوارض دارو برای جنین، محدودیت‌هایی در انتخاب داروی مناسب ایجاد خواهد شد.

کراتینه کردن مو در بارداری مجاز است؟

کراتینه کردن مو شاید به خودی خود برای فردی که در شرایط عادی قرار دارد، مشکلی ایجاد نکند که البته باز در برخی آرایشگاه‌ها، همزمان با کراتینه کردن، با روش‌های مختلف به موها حرارت می‌دهند که بتوانند حالت دلخواه را ایجاد کنند اما عوارض این حرارت شدید چند روز یا چند هفته بعد از اینکه کراتینه کردن موها برطرف شد، خودش را نشان خواهد داد.
بنابراین کراتینه کردن موها همراه با حرارت‌دهی حتی در شرایط غیربارداری هم مناسب نیست.
کراتینه بدون حرارت، برای افراد غیرباردار شاید قابل قبول باشد اما در شرایط بارداری، که موها رنگ و مواد خارجی را خوب به خود نمی‌گیرند، شاید عمل بی‌فایده‌ای به نظر برسد.

خطرات نقش حنا در بارداری

حنا به خودی خود و به شکل خالص نه‌تنها مشکلی ایجاد نمی‌کند و حساسیت به حنا در کل دنیا، بسیار به ندرت گزارش شده، بلکه خاصیت ضدقارچی و ضدمیکروبی‌اش هم ثابت شده است. اما در آرایشگاه‌ها برای آنکه از حنا نتیجه بیشتر و ماندگاری طولانی‌تر بگیرند، از رنگ‌های شیمیایی مخلوط با حنا استفاده می‌شود و از آن به عنوان «حنای رنگی» یا «حنای هندی» یاد می‌کنند. همانطور که می‌دانید، طیف رنگ حنا در تمام دنیا از قرمز تند و پررنگ تا قهوه‌ای نارنجی را در بر می‌گیرد و ماندگاری چندروزه تا نهایتا یک‌هفته‌ای دارد. اما اگر حنای مورد استفاده، از این طیف رنگی خارج شود و به سمت رنگ‌های تیره‌تر تا مشکی برود و همچنین برای مدتی بیش از یک هفته روی پوست باقی بماند، قاعدتا ناخالصی دارد؛ مهم‌ترین نگرانی ما، استفاده از فلزات سنگینی مثل سرب و کادمیوم است که این مواد اگر روی پوست قرار بگیرند، عوارض زیادی ی برای فرد در پی دارند.
فلزات سنگین موادی هستند که در زندگی روزمره جایگاهی ندارند و بدن‌مان برای عملکرد صحیح، نیازی به آنها ندارد. اما اگر به هر طریقی- چه از آلودگی هوا و چه در ترکیب با حنا- جذب بدن شود، عوارض سخت و قابل توجهی برای بدن خواهد داشت که مسمومیت با سرب، جیوه و کادمیوم از انواع خطرناک این مسمومیت‌ها به حساب می‌آید.
ضمن اینکه اگر این نوع خالکوبی در سطح وسیع انجام و فرد دچار آلرژی، حساسیت و گوشت اضافه شود، غیر از اینکه ظاهر بسیار زشتی دارد، واقعا درمانش سخت و طولانی‌مدت خواهد بود. البته درمان اسکارهای کلوییدی گاهی ممکن است با یک پماد از بین برود اما در بسیاری از موارد نیازمند تزریق و حتی لیزدرمانی است! بروز چنین مشکلاتی برای یک خانم باردار، مسلما عوارضی جدی‌تر و درمانی بسیار سخت‌تر در پی خواهد داشت.
نکته دیگر در مورد نقش حنا این است که ترکیبات و ناخالصی موادی که در آرایشگاه‌ها استفاده می‌شود، به طور دقیق شناخته شده نیستند و ممکن است جذب بدن شوند که به این ترتیب، مشابه رنگ کردن موها، عوارض مضاعفی برای مادر یا جنین ایجاد کنند و به همین خاطر انجام این کار هم در بارداری، قابل توصیه نیست.

اپیلاسیون و پارافین تراپی در بارداری خطرناک است؟

در بارداری موها نسبت به حالت عادی ضخیم‌تر و سیاه‌ترند و خانم‌ها از بابت بروز این وضعیت در موهای زاید خود معذب می‌شوند و ممکن است بیش از پیش ترغیب به انجام اپیلاسیون شوند. البته اپیلاسیون به خودی خود نباید مشکل‌ساز باشد اما از آنجا که احتمال بروز حساسیت و جوش‌های چرکی، به خصوص برای پوست حساس خانم‌های باردار وجود دارد، هر نوع آلودگی در مواد مورد استفاده در اپیلاسیون و همینطور محیط اپیلاسیون، می‌تواند خطر بروز خارش، التهاب، عفونت و حساسیت‌های شدید پوستی را در پی داشته باشد و همانطور که قبلا گفته شد، در صورت نیاز به دارودرمانی، وجود محدودیت‌های درمانی برای خانم‌های باردار، روند درمان را سخت و کند خواهد کرد.
پارافین تراپی را هم می‌توان به نوعی شبیه اپیلاسیون دانست، چراکه به صورت مایع روی پوست ریخته می‌شود و صبر می‌کنند تا جامد شود و بعد لایه پارافین را با کمک پارچه و … از روی پوست جدا می‌کنند. بنابراین می‌تواند عوارضی مشابه اپیلاسیون در پی داشته باشد.
بنابراین خوب است در این دوران حساس به جای استفاده از دستگاه‌های موکن و اپیلاسیون، از روش‌های ایمن‌تر و بی‌خطری مثل ژیلت و ماشین‌های ریش‌تراش کمک بگیرند.

سرما را به جان بخرید

مهم نیست که خودتان دست به کار شده‌اید یا اینکه یک نیروی خدماتی، مسئولیت انجام کارهای خانه را برعهده گرفته است. نباید فراموش کنید که حتی رایحه و گازی که از مواد شوینده متصاعد می‌شود، می‌تواند به سلامت جنین شما آسیب بزند. پس تا آنجا که می‌توانید از محلی که در آن شوینده‌های شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرند فاصله بگیرید و در صورتی که مجبور به حضور در آن محل هستید، حتما پنجره‌ها را باز بگذارید و به هوای آزاد، برای چرخیدن در فضای خانه‌تان فرصت بدهید.

همسرتان را جارو به دست کنید

تنها شوینده‌های شیمیایی نیستند که سلامت شما و فرزندتان را به خطر می‌اندازند. جارو زدن و سر و کار داشتن با گرد و غبار هم می‌تواند شما را به دردسر بیندازد. وقتی خانه را با کمک جاروبرقی، برق می‌اندازید، حجم قابل توجهی از گرد و غبار در فضای خانه‌تان جا به جا می‌شود و به ریه‌های شما وارد می‌شود؛ گذشته از این، حرکات بدنتان در حین جارو کشیدن، ممکن است وضعیت سلامت شما را بحرانی کند.

به سرکه پناه ببرید

تا به حال برای تمیز کردن اجاق‌گاز یا سطوح لکه‌دار کابینت از سرکه استفاده کرده‌اید؟ یکبار این ماده معجزه‌گر را امتحان کنید تا باور کنید که برای برق انداختن خانه، همیشه نباید سراغ سفیدکننده‌های شیمیایی بروید. سرکه انگور، یک ضدعفونی کننده قوی است که می‌تواند شما را از شر لکه‌های مزاحم هم خلاص کند. برای اینکه استفاده شما از سرکه نجات‌بخش، بوی بدی را در خانه‌تان به جریان نیندازد، از بطری‌های اسپری‌دار کمک بگیرید و کمی سرکه را با آب مخلوط کرده، در بطری بریزید و روی سطوح آلوده اسپری کنید.

معجون نسازید

شما در این ماه‌ها، حق ندارید از وسایل شوینده شیمیایی استفاده کنید و در صورتی که مجبور به استفاده از آنها شدید، به هیچ وجه نباید چند مایع شوینده را با هم مخلوط کنید. وقتی شوینده‌های شیمیایی با هم ترکیب می‌شوند، گازهای خطرناکی را از خود متصاعد می‌کنند و می‌توانند دردسرهای جدی را برایتان ایجاد کنند.

دیوارها را بشویید

به جای اینکه خانه را با رنگ کردن دیوارها برق بیندازید، در صورت نیاز، از یک نفر برای شستن دیوارها کمک بگیرید، یا اینکه سراغ کاغذ دیواری بروید. شما در این ماه‌ها حتی نباید در معرض رنگ‌های بی‌بو و زود خشک شونده قرار بگیرید.

شجاعت به خرج ندهید

می‌دانیم که دست خودتان نیست و شما هم مثل بسیاری دیگر از زنان باردار، در این ماه‌ها در حال تمیز کردن خانه هستید. اما میل مهار نشدنی شما به خانه‌تکانی، نباید به قیمت از دست رفتن سلامت خود یا جنینتان تمام شود. شما لااقل نه ماه در زندگی‌تان، نباید به توانایی جسمی‌تان اعتماد زیادی بکنید و با تکرار عبارت «من می‌توانم!» خود را موظف به جا‌به‌جایی وسایل یا انجام کارهایی بکنید که ممکن است به بدنتان آسیب جدی بزنند یا حتی جان فرزندتان را به خطر بیندازند.

آیا جنین صداها را می‌شنود؟

صدای ترقه در بارداری چگونه است؟ آیا جنین صداها را می شنود؟ کارشناسان معتقدند جنین از هفته 16 به بعد می تواند همه صداهای محیط اطراف مادر را بشنود. گوش‌های جنین از هفته 27 به بعد کامل می‌شود و به راحتی می‌تواند صداهای بلند و ناگهانی بیرون از شکم مادر را درک کند. جنین حتی به صداهایی که می‌شنود هم واکنش نشان می‌دهد و ممکن است از جا بپرد و عکس العملی هم نشان بدهد. دکتر سعید ملایری در پانزدهمین کنگره شنوایی شناسی هم روی این موضوع تاکید کرد و گفت :« برای مادرانی که باردار هستند صدا می‌تواند به سیستم شنوایی جنین آسیب بزند. قبلا تصور می‌شد که جنین خیلی متاثر از صداهای خارج نیست اما در حال حاضر و بر اساس آخرین مطالعات مشخص شده که حتی مادری که درمواجه با صدای بلند است هم سیستم شنوایی جنین اش ممکن است آسیب ببیند .»

زنان باردار از دود و آتش دوری کنند

هر دلیلی که باعث اختلال در تنفس و اکسیژن رسانی به مادرشود برای جنین خطرناک است. دکتر نازنین صفایی جراح و متخصص زنان و زایمان در این باره به بیا نی نی می‌گوید:« نرسیدن اکسیژن به جنین خیلی خطرناک است به همین دلیل زنان باردار باید از دود و آتش و جایی که ترقه می‌اندازند دور باشند. تنفس دود ترقه و نارنجک که اصلا معلوم نیست از چه موادی ساخته شده‌اند برای مادر خیلی خطرناک است. سلول‌های مغزجنین به افت اکسیژن خیلی حساس هستند و ممکن است باعث آسیبهای جبران ناپذیری در جنین و رشد ذهنی او شود.» دکتر صفایی درباره عوارض صدای انفجار ترقه و نارنجک روی جنین هم می‌گوید:« استرس کلا برای زنان باردار مضر است حالا می‌خواهد این صدا از ترقه و نارنجک باشد یا هر چیز دیگری. صداهای مهیب انفجار نارنجک و ترقه دردهای زایمانی و انقباضات رحمی را تشدید می‌کند. زنانی که بارداری های پر خطر دارند یا فشار خونشان در دوران حاملگی بالاست به هیچ وجه نباید در معرض شنیدن این صداها قرار بگیرند. اگر زن بارداری سابقه فشار خون بالا داشته باشد با شنیدن این صداها فشار خونش بالا می‌رود و مشکلات زیادی به وجود می‌آید حتی پزشک مجبور می‌شود بچه را زودتر از موعد به دنیا بیاورد.» دکتر صفایی معتقد است استنشاق هر دودی خطرناک است. او می‌گوید:« کنار آتش ایستادن و از روی آتش پریدن هم برای زن باردار خیلی خطرناک است. گرمای زیاد می تواند باعث اسپاسم و زایمان زود رس شود.»

پزشکان متخصص به مادران باردار به ویژه مادرانی که ماه‌های آخر بارداری هستند توصیه می‌کنند که به هیچ وجه از روی آتش نپرند؛ در دوران بارداری به دلیل تغییراتی که در مفاصل خانم‌های حامله اتفاق می‌افتد تعادل مناسبی ندارند و هر چه سن بارداری بالاتر برود رحم و شکم بزرگتر شده و کنترل بدن سخت‌تر است. به گفته پزشکان ممکن است هنگام پریدن از آتش مادر دچار سوختگی و انقباضات رحمی بشود که هم برای او و هم برای جنین مشکل آفرین است.

وقت شناس باشید

شاید تهوع ماه‌های اول، طی کردن راه در جاده یا سوار شدن در هواپیما و قطار را برایتان دشوار کند اما خبر خوبی برایتان داریم. در سه ماهه دوم بارداری، بدون هراس از این حالات ناخوشایند می‌توانید سفر بروید. در این ماه‌ها نه خستگی و تهوع اوایل بارداری را دارید و نه نگرانی‌های ماه‌های پایانی را. پس اگر از سومین ماه بارداری گذشته‌اید و به هفتمین ماه نرسیده‌اید، با خیال راحت برنامه سفر را بچینید.

ایرانگردی کنید

درست است که در سه ماه دوم بارداری، محدودیت خاصی برای پرواز هوایی و رفتن به سفرهای خارجی وجود ندارد، اما بعید نیست که تغییر ساعت بیولوژیک بدنتان در موقعیت جغرافیایی متفاوت، شما را آزار دهد. گذشته از این، وقتی به کشوری دیگری سفر می‌کنید، ممکن است نتوانید در روزها و هفته‌های سفر، عادات غذایی متفاوت ساکنان آن کشور را تحمل کنید یا با وضعیت آب و هوایی متفاوت آن منطقه بسازید. به همین دلیل توصیه می‌کنیم که در دوران بارداری‌تان به شهری نزدیک به خانه، یا کشوری که پیش از این به آن سفر کرده بودید و با شرایطش آشنایی دارید بروید.

بیش از حد نگران نباشید

اگر پزشکتان در مورد پر خطر بودن بارداری و نیازتان به مراقبت‌های ویژه چیزی نگفته، کامتان را با نگرانی و مراقبت بیش از اندازه در سفر تلخ نکنید. در صورتی که بارداری شما با مشکل خاصی همراه نشده، در این زمان هم می‎توانید فعالیت‌های معمولتان را ادامه دهید و به تمام کارهایی که پیش از بارداری می‌پرداختید بپردازید.

کیسه هوا را خاموش کنید

درست است که سفر کردن با خودروی شخصی در بارداری، شما را در شرایط بهتری قرار می‌دهد، اما برای داشتن سفری ایمن، باید به نکات خاصی توجه کنید. وقتی با اتومبیلتان سفر می‌کنید، می‌توانید هر جا که احساس ناراحتی کردید، از خودرو پیاده شوید، به نزدیک‌ترین مرکز درمانی بروید یا اینکه نیاز مکررتان به استفاده از توالت را برطرف کنید. اما اگر می‌خواهید خطری در جاده تهدیدتان نکند، باید کمربند را از روی سینه‌ها رد کنید و در زیر شکمتان ببندید و کیسه هوا (ایربگ) اتومبیل را هم در حالت خاموش قرار دهید.

در شهرهای بین راه توقف کنید

اگر تصمیم دارید با اتومبیل شخصی به شهری دور از خانه سفر کنید، حتما برنامه توقف یک‌روزه در شهرهای بین راه را بچینید. شما در ماه‌های بارداری، نباید بیشتر از 6 ساعت در روز در جاده باشید و به همین دلیل اگر مسیری طولانی‌تر را انتخاب کرده‌اید، حتما باید یکی دو شب را در شهرهای بین راهتان بگذرانید.

تا می‌توانید آب بنوشید

به خاطر نگرانی از نیاز مکررتان به توالت‌های بین راهی، مصرف مایعات را کم نکنید. هر زن باردار برای جلوگیری از کم شدن مایع آمنیوتیک و البته تولید شیر در بدنش، باید هر روز 12 لیوان آب بنوشد. پس به هیچ دلیلی میزان مایعات مصرفی‌تان را کمتر نکنید و حتی اگر هر نیم ساعت یک بار مجبور به خالی کردن مثانه هستید، تا می‌توانید آب خالص بنوشید.

به راحتی بیشتر از شیک بودن فکر کنید

به جای اینکه به شیک و خاص بودن ظاهرتان فکر کنید، راحتی را در سفر مورد توجه قرار دهید. انتخاب کفش‌های راحتی که پای نسبتا ورم کرده شما در آنها آرامش دارد، انتخاب شلوارهایی که جریان هوا به خوبی از بافت پارچه‌شان عبور می‌کند و پوشیدن مانتوهای آزادی که حرکت کردن را برایتان سخت نمی‌کنند، یک ضرورت برای سفر در بارداری است. سعی کنید لباس‌هایی که در این روزها قرار است بپوشید را از الیاف طبیعی انتخاب کنید و به آزاد و راحت بودنشان توجه کنید.

استخر هتل را فراموش کنید

شما در این ماه‌ها بیشتر از قبل مستعد ابتلا به عفونت‌های واژینال هستید و باید بیشتر از قبل مراقب بدنتان باشید. به همین دلیل رفتن به استخرهای عمومی که از شیوه پاکسازی آبشان مطمئن نیستید را به شما توصیه نمی‌کنیم. استخرهای عمومی هتل‌ها که هر روز پذیرای میهمان تازه‌ای هستند، ممکن است برای وضعیت خاص و حساس شما مناسب نباشند.

مکمل‌هایتان را جا نگذارید

قبل از سفر رفتن، حتما یک بسته از مکمل‌های دارویی تجویز شده را تهیه کنید و در برنامه یادآوری تلفن همراهتان، زمان مصرف هر یک را وارد کنید. مراقب باشید که سفر رفتنتان، عمل کردن به توصیه‌های پزشکتان را برای شما دشوار نکند.

از گشت و گذار نترسید

اگر از ماه سوم بارداری عبور کرده‌اید، پیاده‌روی‌های هر روزه در سفر و گشت و گذار، نمی‌تواند دردسری را برایتان ایجاد کند. پس با خیال راحت کفش و لباس مناسب بپوشید و عازم مکان‌هایی شوید که به قصد دیدنشان سفر کرده‌اید.

اولین خاطرات سه نفره را ثبت کنید

فضای متفاوتی که در آن قرار گرفته‌اید، فرصت گرفتن عکس‌های خاص و متفاوتی را برایتان ایجاد می‌کند. پس از ثبت اولین خاطرات خانواده بزرگتان لذت ببرید و حضور فرزندتان در لحظات آرامش‌بخش و خوشایند سفر ثبت کنید.

بوسیدن نوزاد ممنوع

همانطور که حتما می‌دانید، بوسیدن نوزاد توسط مادر و پدر فواید فراوانی دارد. بوسیدن نوزاد محبت را به او منتقل می‌کند و به بهبود سیستم ایمنی‌اش کمک می‌کند. کودکی که به اندازه‌ کافی توسط والدین در آغوش گرفته شده و بوسیده می‌شود در آینده جسم و روان سالم‌تری دارد اما بوسیده شدن توسط غریبه‌ها ماجرای دیگری دارد. نوزاد، مخصوصا در هفته‌های اول بسیار آسیب‌پذیر است. هر چند که پادتن‌هایی از شیر مادر به نوزاد منتقل می‌شود اما باز هم ممکن است ویروس‌هایی که دیده نمی‌شوند با بوسیده شدن توسط غریبه‌ها به نوزاد منتقل شوند. این ویروس‌ها ممکن است نوزاد را دچار زخم‌های دهانی یا زخم‌های پوستی کند و حتی در مراحل پیشرفته باعث مرگ او شوند. پس بهتر است اجازه ندهید غریبه‌ها نوزاد را ببوسند. مخصوصا صورت و اطراف دهان او را.

نوزاد را با احتیاط در آغوش بگیرید

همه دوست دارند نوزاد را در آغوش بگیرند. این کار به خودی خود خطری ندارد اما لازم است اول از همه از پدر و مادر نوزاد این اجازه را بگیرید. گاهی اوقات نوزادان در دید و بازدید عید مدام بغل به بغل می‌شوند و این موضوع باعث خستگی و البته بدخلقی او در خانه می‌شود.

با دست تمیز دست دهید

از اقوام بخواهید قبل از دست زدن به نوزاد، دستان خود را با صابون شستشو دهند. این کار، مخصوصا در نوروز که بیماری‌هایی مثل سرماخوردگی رایج است و در دید و بازدیدها به راحتی منتقل می‌شود، واقعا لازم است. در همین حال گرفتن دست نوزاد در بیماری و سلامت بدون اطمینان از تمیز بودن دست‌ها ممکن است او را در معرض بیماری قرار دهد.

به نوزاد عطر نزنید

گول تبلیغات شرکت‌های بزرگ را نخورید، عطرهای مخصوص کودکان را نباید به هیچ وجه استفاده کرد. نوزاد باید بوی طبیعی تن و شیری که می‌خورد را بدهد. این محصولات می‌تواند به شدت در نوزاد ایجاد حساسیت کند و زمینه مشکلات بیشتر را در سنین بالاتر فراهم کند.

با عطر بغل نکنید

این را در نظر داشته باشید که بعضی عطرها برای نوزادان مضر است و باعث حساسیت او خواهد شد. پس اگر کسی عطر تندی زده از او خواهش کنید نوزاد را در آغوش نگیرد. اهمیت استفاده نکردن از عطر در هنگام تماس با نوزاد به حدی است که حتی به والدین توصیه می‌شود لباس و لوازم نوزاد را با وسایل شستشوی بدون بو بشویند. بنابراین هم خودتان در این مورد احتیاط کنید و هم از میهمانان بدون رودربایستی سوال کنید که اگر عطر زده‌اند، نوزاد را در آغوش نگیرند.

عیدی را دست نوزاد ندهید

رسم ما این است که معمولا بزرگ‌ترها پول عیدی می‌دهند. خیلی از این بزرگ‌ترها از روی محبت دوست دارند عیدی را در دستان نوزاد بگذارند و از اینکه نوزاد عیدی را با دستانش بگیرد ذوق می‌کنند. اما آیا این کار مجاز است؟ خیر. پول، هرچقدر هم نو باشد بارها و بارها دست به دست چرخیده. شما هیچ وقت نمی‌توانید بفهمید پول در چه زمانی و در دستان چه کسانی بوده اما مطمئن باشید اسکناس یکی از آلوده‌ترین چیزهاست. پس اگر بزرگتری خواست پول را در دست نوزاد شما بگذارد پول را از او بگیرید و در کیفتان قرار دهید. اگر فرزندتان سن بیشتری دارد و می‌تواند پول را بگیرد، قبل از غذا خوردن دست‌های او را با صابون بشویید.

مادران باردار در پذیرایی نوروزی

حتما بارها این جمله را شنیده‌اید: «تو دیگه دو نفری. باید به اندازه‌ی دو نفر بخوری.» یا «حالا که وقت رژیم نیست. باید هر چی دلت می‌خواد بخوری.» اما این درست نیست. مادران باردار در معرض خطرهایی مثل دیابت بارداری یا فشار خون بارداری هستند. این درست است که تغذیه‌ مادر باردار باید غنی‌تر باشد اما تغذیه با خوردن شیرینی غنی نخواهد شد. در واقع مقدار شیرینی که مادر باردار مصرف می‌کند نباید در دوران بارداری زیاد شود. در پذیرایی‌های نوروزی مادران باردار می‌توانند آجیل بخورند اما به شرطی که آجیل شور نباشد. نمک زیاد باعث بالا رفتن فشار خون در بارداری خواهد شد. به علاوه آجیل کالری بالایی دارد و مصرف زیاد آن باعث افزایش وزن خواهد شد. اما میوه‌ها برای مادران لازم هستند. توصیه ما این است که مادران باردار در مهمانی‌های نوروزی از همه بیشتر میوه، به اندازه آجیل و در کمترین حد ممکن شیرینی بخورند.

برنامه‌ای برای تمام 9 ماه

پیاده‌روی یک شروع خوب برای زنانی است که قبلاً ورزش نکرده‌اند و همچنین برای زنان ورزشکار فرصتی است تا همچنان فعال باقی بمانند. این برنامه طوری تنظیم‌شده که از سه‌ماهه اول بارداری آغاز شود. بااین‌حال شما در هر دوره‌ای از بارداری که هستید می‌توانید برنامه مخصوص به خودتان را اینجا پیدا کنید؛ اما اگر قبل از بارداری فعالیت ورزشی نداشتید، بهتر است در هر دوره‌ای که هستید، با برنامه سه‌ماهه اول که مخصوص مبتدیان است شروع کنید.
صرف‌نظر از اینکه در چه سطحی از آمادگی هستید می‌توانید با توجه به شرایط و حس و حالتان روزها را جابجا کنید و پیاده‌روی‌های خود را کوتاه کنید یا حتی گاهی اصلاً انجامش ندهید. پس خیلی مهم است که شرایط و حالات خودتان را بسنجید.
قبل از شروع این کار، تأییدیه آن را از پزشکتان بگیرید. حتماً قبل شروع پیاده‌روی بدنتان را با حرکات چرخش مچ پا و بازو برای چند دقیقه گرم‌کنید همچنین بعد از هر پیاده‌روی ۵ دقیقه حرکات کششی انجام دهید.
نکات زیر را در نظر بگیرید:

• در طی سخت‌ترین بخش تمرین شما باید قادر باشید بدون نفس‌نفس زدن صحبت کنید. البته نه با سهولت کامل.
• قبل از ورزش با پزشکتان مشورت کنید.
• مراقب نشانه‌های خطر باشید: چنانچه در حین تمرین درد، خونریزی، سرگیجه، ضعف، تورم ناگهانی، عدم حرکت جنین، ضربان قلب خیلی سریع و غیرطبیعی یا خستگی شدید را احساس کردید، تمرین را متوقف کنید.

سطح آمادگی شما کدام است؟

مبتدی: شما اهل ورزش نیستید و یا فقط به‌ندرت ورزش می‌کنید.
متوسط: فعال هستید اما غیرمنظم و پراکنده ورزش می‌کنید.
پیشرفته: آماده هستید و چهار روز یا بیشتر در هفته ورزش می‌کنید.

1. سه‌ماهه اول (تا هفته سیزدهم)

سطح مبتدی:

• به‌تدریج این برنامه را شروع کنید و کم‌کم روی آن به‌طور کامل متمرکز شوید. همین‌طور که به جلو حرکت می‌کنید به‌مرور شدت و مدت‌زمان تمرین را افزایش دهید.
• با روزی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه پیاده‌روی شروع کنید. سه روز در هفته و یک روز در میان.
• زمانی که احساس کردید آماده هستید یک روز دیگر نیز به این برنامه اضافه کنید و زمان هر پیاده‌روی را پنج دقیقه افزایش دهید.
• بعد از چند هفته یک روز دیگر نیز به برنامه اضافه کنید.
• هدف شما: در انتهای این دوره روزی ۱۰ تا ۲۰ دقیقه و پنج روز در هفته پیاده‌روی را ادامه دهید.

سطح متوسط:
هرچه قبل از بارداری در سطح بهتری از آمادگی بوده باشید، زودتر می‌توانید به سطح ۶ روز پیاده‌روی در هفته برسید.

• با چهار روز و روزی ۲۰ دقیقه پیاده‌روی در روز شروع کنید.
• زمانی که احساس کردید آماده هستید (بعد از ۴ تا ۵ هفته) یک روز دیگر نیز به این برنامه اضافه کنید. برنامه را به شش روز برسانید، هم‌زمان چند دقیقه هم به مدت‌زمان پیاده‌روی اضافه کنید.
• هدف شما: در انتهای این دوره روزی ۲۰ تا ۴۰ دقیقه و ۶ روز در هفته پیاده‌روی را ادامه دهید.

سطح پیشرفته:
حتی اگر شما یک ورزشکار با سطح خوبی از آمادگی جسمانی باشید، یک برنامه پیاده‌روی سبک همچنان می‌تواند آنچه را می‌خواهید، به شما بدهد و شما را فعال نگه دارد.

• با روزی ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در روز و ۵ روز در هفته شروع کنید.
• زمانی که حس کردید آماده هستید یک روز دیگر هم به این برنامه اضافه کنید و چند دقیقه مدت‌زمان پیاده‌روی را نیز افزایش دهید.
• هدف شما: در انتهای این دوره روزی ۳۰ دقیقه تا یک ساعت و ۶ روز در هفته پیاده‌روی را ادامه دهید.

2. سه‌ماهه دوم (هفته ۱۳ تا ۲۵)

سطح مبتدی:

• اگر شما این برنامه را از سه‌ماهه دوم شروع می‌کنید با روزی ۱۰ دقیقه پیاده‌روی آغاز کنید.۴ تا ۵ روز در هفته.
• زمانی که به سطح مناسبی از آمادگی رسیدید، زمان پیاده‌روی دو روز را به ۱۵ تا ۳۰ دقیقه افزایش دهید و یک روز دیگر را به برنامه هفتگی اضافه کنید.
• هدف شما: در انتهای دوره روزی ۱۵ تا ۳۰ دقیقه و ۴ تا ۶ روز در هفته پیاده‌روی را ادامه دهید.

سطح میانه:

• با روزی ۲۰ دقیقه در روز شروع کنید. ۴ تا ۶ روز در هفته.
• به‌تدریج زمان پیاده‌روی را تا ۳۰ الی-۴۰ دقیقه افزایش دهید.
• اگر از سطح آمادگی خوبی برخوردار بودید یک یا دو بار در هفته ۱۰ تا ۱۵ دقیقه وسط تمرین، فشار بیشتری وارد کنید.
• هدف شما: در انتهای دوره روزی ۲۵ تا ۴۰ دقیقه پیاده‌روی داشته باشید. برای پنج تا شش روز در هفته، در یک یا دو پیاده‌روی سرعتتان را افزایش دهید.

سطح پیشرفته:

• با شش روز و روزی ۳۰ تا ۴۰ دقیقه شروع کنید.
• حداقل یک روز این زمان را به ۵۰ دقیقه افزایش دهید. از شیب شبیه تپه و پله استفاده کنید اما فشار زیادی به خودتان نیاورید.
• زمان پیاده‌روی را به ۴۰ تا ۵۰ دقیقه افزایش دهید.
• هدف شما: در انتهای دوره پنج تا شش روز و روزی ۴۰ تا ۵۰ دقیقه پیاده‌روی داشته باشید. یک روز در هفته مدت‌زمان را به یک ساعت برسانید.

3. سه‌ماهه سوم (هفته ۲۶ تا ۴۰)

سطح مبتدی:

• برای چهار تا شش روز با روزی ۱۰ دقیقه شروع کنید.
• اگر انرژی پایینی داشتید زمان و روزهای پیاده‌روی را کاهش دهید.
• هدف این است که دقایق و تعداد روزهای پایانی انتهای سه‌ماهه دوم را حفظ کنیم؛ اما می‌دانیم که سرعت و مسافتی که طی می‌کردید به‌طور طبیعی کاهش پیدا خواهد کرد.
• هدف شما: در انتهای دوره روزی ۱۵ تا ۳۰ دقیقه برای پنج تا شش روز در هفته پیاده‌روی داشته باشید.

سطح میانی:

• با روزی ۱۰ تا ۲۰ دقیقه و برای چهار تا شش روز در هفته شروع کنید.
• با رشد روند بارداری آماده ‌باشید که سرعت و مسافت را کم کنید. حتی می‌توانید یکی از روزها را کم کنید.
• اگر برایتان راحت‌تر است مسیرهای طولانی را به قسمت‌های کوتاه‌تر تقسیم کنید.
• هدف شما: در انتهای دوره روزی ۲۰ تا ۴۵ دقیقه برای چهار تا شش روز در هفته پیاده‌روی را ادامه دهید.

سطح پیشرفته:

• با روزی ۲۰ تا ۵۰ دقیقه شروع کنید و چهار تا شش روز در هفته شروع کنید.
• سرعت و مسافت را دیگر در نظر نگیرید و فشار زیادی به خودتان وارد نکنید.
• اگر برایتان راحت‌تر است مسیرهای طولانی را به قسمت‌های کوتاه‌تر تقسیم کنید.
• هدف شما: در انتهای دوره روزی ۲۵ تا ۵۰ دقیقه برای ۵ تا ۶ روز در هفته پیاده‌روی را ادامه دهید.