دسته: بارداری و تولد

نی‌نی سایت: افزایش وزن، سلولیت و شرایط نامناسب جسمی را می‌توان یکی از هزاران دلیلی دانست که بسیاری از خانم‌ها را حتی از تصمیم باردار شدن نیز دور می‌کند. اما با رعایت نکاتی ساده نه تنها می‌توان این دوران را با سلامتی پشت سر گذاشت بلکه می‌توان مانع از ایجاد سلولیت‌های ناخوشایند نیز شد. اما قبل از آنکه به توصیه‌هایی برای مقابله با سلولیت در دوران بارداری پرداخته شود به معنای دقیق سلولیت می‌پردازیم.

 سلولیت به چه معناست؟
سلولیت را می‌توان تجمع چربی در زیر پوست به خصوص در قسمت‌هایی از بدن مانند ران، زیر شکم، باسن یا اطراف شکم دانست البته این چربی‌ها بسته به نوع مکانیسم و فعالیت بدنی می‌توانند از نقاط دیگر بدن نیز سر درآورند.

سلولیت در دوران بارداری
اما بارداری بهترین زمان برای تشکیل سلولیت محسوب می‌شود زیرا افزایش ماهانه وزن مادر به دلیل رشد جنین، تجمع چربی‌ها و افزایش سلولیت را به دنبال دارد. سلولیت دوران بارداری را می‌توان در نتیجه تغییر و تحولات هورمونی دانست. در ابتدا باید گفت که سلولیت به هورمون‌های زنانه یعنی استروژن‌ها حساس هستند. سلولیت با فعالیت هورمون‌ها در دوران بلوغ آغاز شده و با اتفاقات هورمونی مانند دوران بارداری، شیردهی و … تشدید می‌شود. برای مثال، با تغییر عملکرد این هورمون در دوران بارداری، پستان‌های مادران برای دوران شیردهی و تغذیه نوزاد آماده می‌شوند.

توصیه‌هایی علیه سلولیت در دوران بارداری
اما با رعایت نکاتی ساده نه تنها می‌توان سلامت مادر و جنین را حفظ کرد، بلکه می‌توان از افزایش وزن و همین طور سلولیت نیز جلوگیری کرد:
به تغذیه دوران بارداری دقت داشته باشید و جملاتی مانند اینکه مادر بایستی غذای دو نفر را تامین کند و … را فراموش کنید تا از تجمع چربی و سلولیت در بدن تان جلوگیری شود.

چربی‌هایی مانند چربی‌های حیوانی را در دوران بارداری فراموش کنید.

خوراکی‌های سرشار از امگا 3 را در رژیم غذاییتان بگنجانید (برای مثال، هفته‌ای دو بار ماهی مصرف کنید که می‌تواند در رشد مغز جنین نیز مفید باشد)

از مصرف بیش از حد نمک پرهیز کنید.

از پوشیدن کفش‌های پاشنه‌دار، نشستن طولانی مدت یا جمع کردن پاها در طولانی مدت اجتناب کنید.

با توجه به دستور پزشک تحت معالج، ورزش مناسبی را با شرایط عمومی بدنتان در دوران بارداری انجام دهید.

برخلاف آنچه که بسیاری از مادران فکر می‌کنند که شیردهی باعث افزایش چاقی و عدم تناسب اندام آنها می‌شود اما دوران شیردهی را ادامه دهید که هم در کاهش وزن مادران موثر است و هم در سلامت نوزاد. تاکنون فواید بسیاری برای دوران شیردهی آورده شده که از میان آنها می‌توان به مواردی مانند کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه، پوکی استخوان و … را نام برد.

نی‌نی سایت: خواب و آن هم خواب با کیفیت در دوران بارداری از اهمیت زیادی برخوردار است. زن بارداری که خوب می‌خوابد و گذشته از آن در وضعیت مناسبی آن را تجربه می‌کند نه تنها همواره پرتوان و با انرژی است بلکه هیچگاه نباید از بابت سلامت فرزندش نگران باشد. از این رو اگر باردار هستید، آگاهی از مشکلات خواب و راه‌های حل آنها و در کل دانستن این نکته که چگونه «خوب» بخوابیم، کمک زیادی به حفظ آرامش لازم در این دوران می‌کند. اگر دوره 9 ماهه بارداری را به سه دوره 3 ماهه تقسیم کنیم، می‌توان برای هر دوره نکات خاصی را ارایه کرد.

سه ماهه نخست
درد سینه: در سه ماهه ابتدایی بارداری از درد سینه به عنوان یکی از عوامل اصلی کم خوابی یا بی‌خوابی یاد می‌شود. این درد به دلیل افزایش قابل توجه میزان استروژن وHCG  (هورمونی که توسط جفت در طول بارداری تولید می‌شود) در بدن زن باردار ایجاد می‌شود. درحالی که این هورمون‌ها موجب آماده شدن سینه‌ها برای تولید شیر می‌شوند در عین حال میزان حساسیت آنها را نیز بالا می‌برند. همزمان با بزرگتر شدن طبیعی سینه‌ها، در آن دسته از زنانی که معمولا زیاد می‌خوابند حالا این کار شیرین تا حدودی سخت و حتی عذاب آور می‌شود.
راه حل: قبل از به خواب رفتن، دوش گرفتن کمک زیادی به آرامش کلی بدن و کاهش درد سینه‌ها می‌کند. همچنین مصرف داروهای بی‌خطری نظیر Tylenolنیز توصیه می‌شود. همچنین اگر نمی‎‌توانید بر روی شکم بخوابید یا حتی خوابیدن به پشت نیز کاری سخت است، به پهلو خوابیده و بالشتی کوچک میان زانوهایتان قرار دهید.

تکرر ادرار: برای بسیاری از زنان باردار این مشکل که انگار همیشه مجبور به ادرار کردن هستند شایع است. بسیاری از آنها هر دو یا سه ساعت از خواب برخاسته و راهی دستشویی می‌شوند. اما چه چیزی عامل اصلی این وضعیت است؟ نخست توجه داشته باشید که رحم یک زن باردار در حال بزرگتر شدن است و موجب افزایش فشار به مثانه می‌شود. از آن گذشته تغییرات هورمونی در این ماه‌ها زیاد است و بدن حجم قابل توجهی پروژسترون آزاد می‌کند. این فرآیند طبیعی موجب سست شدن ماهیچه‌های مختلف بدن از جمله مثانه می‌شود.
راه حل: دو ساعت قبل از به خواب رفتن از نوشیدن مایعات خودداری کنید. اما به دلیل آنکه علت اصلی زیاد ادرار کردن، تغییرات هورمونی است کار زیادی نمی‌توان انجام داد. البته خبر خوشحال کننده این است که تکرر ادرار در سه ماهه دوم به طور موقتی کاهش می‌یابد.

سردرد: باز هم باید تقصیر را به گردن تغییرات هورمونی انداخت. همزمان با افزایش سطح پروژسترون در بدن زن باردار که در سه ماهه نخست و دوم صورت می‌گیرد، رگ‌های خوبی گشاد شده و در نتیجه بروز سردرد شایع می‌شود که این مسأله می‌تواند کم خوابی یا بی‌خوابی را به همراه داشته باشد.
راه حل: مصرف استامینفون اقدامی بی‌خطر و مؤثر است. اما راه‌های دیگر: قرار دادن حوله‌ای خنک بر روی پیشانی. این کار موجب منقبض شدن رگ‌های خونی و تمدد ماهیچه‌های این ناحیه می‌شود. هر زمان که می ‌وانید استراحت کنید، حتی اگر در شب هنگام این فرصت به وجود نمی‌آید در طول روز از هر زمانی استفاده کنید.

سه ماهه دوم

ناتوانی در هماهنگ کردن فرم بدن با محل استراحت: این مشکل تقریبا تمام زنان باردار است که همزمان با رشد جنین در سه ماهه دوم بارداری بیشتر نمودار می‌شود. در طول روز زن باردار به استراحتی نیاز دارد که در آن خبری از خواب نیست. اما حتی برای یک استراحت مختصر نیز نمی‌تواند بر روی شکم بخوابد. از طرف دیگر خوابیدن به پشت هم توصیه نمی‌شود چون با این کار وزن جنین بر روی سیاهرگ افتاده و در نتیجه قلب فعالیت بیشتری جهت پمپاژ خون انجام می‌دهد که در نتیجه آن جریان خون کمتری به رحم می‌رسد. این نمی‌تواند وضعیت خوبی برای جنین باشد. به همین دلیل پزشکان توصیه می‌کنند که زنان باردار برای استراحت حتی چند دقیقه‌ای هم به پهلو بخوابند. اما مزیت این حالت چیست؟ در چنین وضعیتی رحم به جلو متمایل شده و به تبع آن فشار کمتری به قلب وارد می‌شود. در نتیجه جنین خون و اکسیژن کافی دریافت می‌کند.
راه حل: احتمالا نمی‌توانید برای مدت زیادی به پهلو بخوابید. پس بد نیست با کمک گرفتن از یک بالشت کوچک و قرار دادن آن در زیر ران راست، استراحت بی‌خطری را تجربه کنید. در این وضعیت جریان خون به طور طبیعی در سراسر بدن پمپاژ می‌شود.

سوزش معده: مقصر اصلی و در واقع تنها مقصر این وضعیت رحم در حال بزرگ شدن است. در نتیجه این فرآیند به معده فشار وارد شده و محتویات اسیدی آن راهی مری می‌شود و بدین ترتیب احساس سوزش معده به سراغ زن باردار می‌آید.
راه حل: در موقع نشستن سعی کنید با قرار دادن چند بالشت در اطرافتان کاملا عمود باشید تا مایعات کمتری از معده به بالا جریان یابد. همچنین پیش از خوابیدن از نوشیدنی‌های کربنات دار استفاده نکنید. اگر همچنان سوزش معده احساس می‌شود در این صورت باید تحت نظر پزشک از داروهای مؤثر و البته بی‌خطر استفاده کرد.

سه ماهه سوم

دوباره تکرر ادرار: در این هفته‌ها سر جنین به تدریج در وضعیت رو به پایین قرار می‌گیرد تا شرایط طبیعی جهت وضع حمل فراهم شود. در نتیجه به مثانه فشار زیادی وارد می‌شود. زنان باردار در این روزها 4 تا 6 بار از خواب برخاسته و راهی دستشویی می‌شوند. همچنین کلیه ها بسیار پرکار می‌شوند تا جایی که تقریبا دو برابر زمان قبل از بارداری فعالیت می‌کنند. این کار برای تصفیه بیشتر خون است. به همین دلیل تولید ادرار بیشتر در بدن کاملا طبیعی است.
راه حل: همانند توصیه‌های مربوط به سه ماهه نخست، بهتر است چند ساعت قبل از خواب شبانه از مصرف نوشیدنی پرهیز کنید. البته برای جبران عدم نوشیدن آب در این ساعات، حتما در طول روز آب بیشتری بنوشید. در حین ادرار کردن کمی به جلو خم شوید تا تمام ادرار خارج شود.

گرفتگی ماهیچه پا: دردی که ناشی از چنین گرفتگی می‌شود در برخی از زنان باردار آنچنان شدید است که به گفته خودشان با فریاد ناشی از درد از خواب بلند می‌‍شوند. به احتمال زیاد علت اصلی این درد به افزایش وزن بدن در هفته‌های پایانی بارداری مربوط می‌شود. همچنین جریان خون در این دوره کاهش می‌یابد و از سوی دیگر نباید فشاری که جنین به رشته‌های عصبی موجود در پاها را نیز نادیده گرفت. البته کمبود برخی مواد معدنی نیز به عنوان یکی از عوامل این نوع گرفتگی‌های دردآور شناخته می‌شود. ماهیچه ها با استفاده از منیزیوم، پتاسیوم و کلسیم منقبض می‌شوند و در نتیجه با ایجاد نوعی عدم توازن میان این مواد، گرفتگی عضلانی شکل می‌گیرد.
راه حل: توصیه می‌شود قبل از به خواب رفتن یک سری حرکات کششی در ناحیه پاها انجام دهید. بر روی پاها ایستاده و پاشنه یکی از آنها را پشت دیگری گذاشته و پس از 30 ثانیه جای آنها را عوض کنید. خوب ورزش کنید تا جریان خون در سراسر بدن و به ویژه پاها تداوم بیشتری داشته باشد. بدین ترتیب از شدت این نوع گرفتگی‌ها کاسته می‌شود. جدای از این موارد هرگز از تغذیه خوب و کافی غافل نشوید. استفاده از مواد غذای غنی از کلسیم و پتاسیم کمک زیادی به زنان باردار در این روزها می‌کند. سیب زمینی، موز، غلات (به ویژه جو) و آووکادو از جمله مواد غذایی است که چنین موادی را به بدن می‌رساند.

سندروم پاهای بی‌قرار (RLS) :حدود 20 درصد از تمام زنان باردار دچار حالتی می‌شوند که طی آن ضمن احساس سوزش در ناحیه پاها، شروع به تکان دادن قسمت تحتانی آنها می‌کنند تا از شدت آن بکاهند. متخصصان بر این باورند که کم خونی عامل اصلی شکل‌گیری این وضعیت است. همچنین کمبود آهن در بدن نیز از علل احساس سوزش در پاها عنوان می‌شود.
راه حل: تحت نظر پزشک، آهن مورد نیاز بدنتان را از طریق داروهای موجود در بازار تأمین کنید. در عین حال توصیه می‌شود چیزی شبیه کیسه آب گرم را به مدت 15 تا 20 دقیقه بر روی پاها قرار دهید. اما خوشحال کننده این است که پس از گذشت چند هفته از وضع حمل، چنین سوزش‌هایی از بین می‌رود.

نی‌نی سایت: احتمالا می‌دانید که در دوران بارداری یک سری تغییرات هورمونی در بدن اتفاق می‌افتد که باعث بروز گرگرفتگی می‌شود. البته این مشکل برای خیلی‌ها در ماه‌های اول بارداری بروز می‌کند اما کم نیستند خانم‌هایی که پس از زایمان هم دچار گرگرفتگی می‌شوند؛ هر چند به شدت دوران بارداری نیست.

در چنین شرایطی متخصصان زنان و زایمان معمولا توصیه می‌کنند از ادویه جات کمتر استفاده کنید، مدام نوشیدنی‌های خنک طبیعی به ویژه آب بنوشید، مصرف قهوه و چای و نوشیدنی‌های کافئین‌دار را به حداقل برسانید، لباس‌های خنک بپوشید، تعداد دفعات غذا خوردن را بیشتر کنید ولی در هر وعده حجم کمتری از غذا را بخورید و … این راه‌کارها به کم شدن گرگرفتگی در طی بارداری کمک می‌کند ولی به طور طبیعی گرگرفتگی یک عارضه غیرطبیعی نیست و نباید نگران باشید.

تعریق به دنبال گرگرفتگی
در سه ماهه اول، سه ماهه سوم و بعد از زایمان که خانم‌ها نوسانات شدید هورمونی را تجربه می‌کنند، به دنبال گرگرفتگی میزان تعریق بدن هم به مراتب بیشتر می‌شود اما از زمانی که ترشح هورمون‌ها به حالت طبیعی برمی‌گردد، میتوان انتظار داشت مشکل گرگرفتگی و عرق کردن به تدریج رفع شود. این حالت معمولا دو تا سه ماه پس از تولد نوزاد اتفاق می‌افتد که دوره تخمک گذاری دوباره شروع می‌شود.

راه‌کارهای طلایی را بشناسید
هیچ راه‌حل جادویی برای از بین بردن تعرق دوران بارداری وجود دارد اما به کمک تدابیری می‌توان آن را کاهش داد تا احساس بهتری داشته باشید. به عنوان مثال برای میان‌وعده حتما میوه بخورید چون مانع از بروز کم‌آبی در بدن و سرگیجه و ضعف ناشی از آن می‌شود. برای اینکه از میزان کافی آب بدن مطمئن شوید، به رنگ ادرارتان توج کنید. در صورتی که رنگ ادرار شما سفید یا زرد کم رنگ است، می توانید مطمئن باشید که آب کافی در بدنتان وجود دارد. در عین حال از قرار گرفتن در معرض آفتاب خودداری کنید و اگر قصد پیاده‌روی روزانه دارید صبح زود یا بعدازظهر بعد از خنک شدن هوا برای قدم زدن از خانه خارج شوید. اصلا چرا رفتن به استخر و شنا کردن را در برنامه هفتگی‌تان قرار ندهید؟ بد نیست بدانید راه رفتن در آب و شنا کردن به کاهش تورم پاها در دوران بارداری کمک می‌کند. حتی پوشیدن لباس‌های گشاد و سبک و پوشاندن تخت‌خواب با ملحفه نخی یا ابریشمی در تنظیم درجه حرارت بدن هنگام خواب شبانه نقش بسیار مهمی دارد. در صورتی که تعریق بدن شب‌ها زیاد باشد می‌توانید روی حوله بخوابید چون حوله عرق اضافی بدنتان را جذب خواهد کرد.

اسپری ممنوع
این احتمال وجود دارد که استفاده مداوم از عطر و اسپری برای جنین‌تان مضر باشد پس کمتر از محصولات شیمیایی استفاده کنید و هر بار که احساس گرگرفتگی و تعریق شدید کردید یک دوش آب نیمه‌سرد بگیرید.